admin
Kích cỡ Font:
Media
Phóng sự của VOA - Nguyễn Phục Hưng thực hiện -
Phát thanh thứ Tư, ngày 11 tháng Bảy năm 2012
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Buổi ra mắt hai tác phẩm Cộng Hòa và Chính Trị Luận tại Houston
Phóng sự của VOA - Nguyễn Phục Hưng thực hiện
Phát thanh thứ Tư, ngày 11 tháng Bảy năm 2012
Năm 1905 sau khi đi Nhật về, Cụ Phan Chu Trinh đã khởi xướng phong trào Duy Tân, thành lập Đông Kinh Nghĩa Thục với chủ trương “Khai Dân Trí, Chấn Dân Khí và Hậu Dân Sinh”,
nhằm giới thiệu với thanh niên Việt Nam những tư tưởng mới về Dân Chủ
và Chính Trị Tây Phương, hy vọng giúp Việt Nam thoát khỏi ách đô hộ của
Pháp cũng như phát triển về mọi mặt giống như nước Nhật. Hơn
100 năm đã qua, phong trào Duy Tân coi như bị thất bại vì sự đàn áp của
thực dân Pháp và tiếp theo là các cuộc chiến Quốc Cộng. Sau biến cố 1975, dường như Dân Trí, Dân Khí và Dân Sinh tại Việt Nam không được cải tiến nếu không muốn nói là sa sút hơn. Trong hoàn cảnh đó Học Viện Công Dân đã được thành lập tại Houston vào năm 2005. Giáo
sư Nông Duy Trường, người thành lập Học Viện Công Dân và cũng là dịch
giả tác phẩm Chính Trị Luận của Aristotle nói về chủ đích của Học Viện
Công Dân như sau:
“Học
Viện Công Dân cũng nhằm chủ trương khai Dân Trí, và chú trọng vào xây
dựng một nền học thuật về khoa học chính trị và nhân văn. Kể
Từ khi thành lập tới nay, HVCD đã soạn thảo chương trình về công dân
học, về kinh doanh, chính trị học, xã hội dân sự và dân chủ, đặc biệt
chú trọng tuyển dịch thuật các tác phẩm kinh điển để làm nền tảng cho
những ngành học này… ”
Bản
dịch hai tác phẩm ra mắt ngày Chủ nhật 1 tháng 7 năm 2012 là Cộng Hòa
của Platon do giáo sư Đỗ Khánh Hoan chuyển ngữ và Chính Trị Luận của
Aristotle do giáo sư Nông Duy Trường chuyển ngữ.
Được biết Giáo sư Đỗ Khánh Hoan là một học giả uyên thâm về Văn minh Anh Mỹ. Ông
nguyên là giáo sư trưởng ban Văn minh Anh Mỹ tại đại học Văn Khoa
Saigon trước 1975 và hiện đang định cư tại Toronto, Canada. Ông đã chuyển ngữ hơn 100 tác phẩm văn chương triết học Tây phương qua tiếng Việt. Trong
bản dịch "Cộng Hòa", ông còn có những phần chú giải để giúp người đọc
có thể theo dõi bối cảnh của các cuộc tranh luận chính trị một cách dễ
dàng hơn.
Luật
sư Thiện Ý Nguyễn Văn Thắng là một diễn giả trong buổi ra mắt sách này,
nói về các nhận định của dịch giả trong bản dịch tác phẩm Cộng Hòa như
sau:
“Có
thể nói Cộng Hòa là tập hợp đối thoại nổi tiếng nhất của Platon, ra đời
cách đây khoảng 2400 năm. Theo nhận định của dịch giả triết phẩm Cộng
Hòa là cố gắng đầu tiên trong cộng đồng nhân loại, vận động những nguyên
tắc triết lý để giải quyết những vấn đề chính trị trong xã hội loài
người. Nội dung triết phẩm Cộng
Hòa là bàn luận về bản chất công bình, trưng ra hình ảnh một quốc gia
lý tưởng đề cập nhiều đề tài rộng lớn về triết lý, chính trị, xã hội,
tâm lý, giáo dục và đạo đức.”
Trong phần mạn đàm với quan khách, giáo sư Đỗ Khánh Hoan chia sẻ sự khó khăn khi dịch tác phẩm triết học này. Ông cũng nói đến sự ngộ nhận của nhiều người về tựa đề của tác phẩm Cộng Hòa, là một cụm từ “nhạy cảm” với nhà nước Việt Nam. Ông nói:
“Có
một độc giả trong nước order tôi cuốn sách đọc, tôi gửi về, nơi đó là
Tuy Hòa, công an đã giữ một tháng trời để đọc, chỉ vì cái tên nó là Cộng
Hòa. Sau khi đọc xong thì thấy rằng chẳng có gì là "Cộng Hòa" trong đó.
Không có hình bóngTổng Thống Ngô Đình Diệm, tổng thống Nguyễn văn Thiệu
gì cả. Rồi ở đây quí vị cũng có một cái, nếu tôi không lầm, là ngộ
nhận, tưởng là bàn về chế độ Cộng Hòa. Thưa không phải, nếu Platon viêt
về Cộng Hòa mà chỉ bàn về chế độ Cộng Hòa thì Platon chưa đáng ngồi cái
ghế nhân loại dành cho Platon”
Ông
thêm rằng trong tác phẩm Cộng Hòa, Platon trình bày tư tưởng Công Bình
với ý nghĩa sâu xa của triết gia Socrates, thầy của Platon. Theo ông, đó là một nguyên lý đem lại hạnh phúc cho mọi người trong xã hội:
“Công
Bình, nếu không những chúng ta mà bất cứ ai trong nhân loại hiểu được
nghĩa Công Bình như Socrates hiểu, thì nhân loại sẽ đến bến bờ hạnh
phúc”
Diễn
giả giới thiệu bản dịch tác phẩm Chính Trị Luận của Aristotle là ông
Jeff Watkins, một người Mỹ rất am tường về văn hóa chính trị Việt Nam. Jeff Watkins có tên Việt là Ngô Đại Sơn và ông giới thiệu bản dịch tác phẩm bằng tiếng Việt trước sự ngạc nhiên của cử tọa. Jeff Watkins nói về Chính Trị Luận của Aristotle và các tác phẩm của Platon và Socrates :
“Các tác phẩm của Aristotle, của Platon và Socrates, là nền của văn minh Tây phương. Các tác phẩm đó có rấy nhiều ảnh hưởng đến
các nhà triết học của thời kỳ Phục Hưng, tức là The Renaissance. Các
tác phẩm đó có rất nhiều ảnh hưởng đối với những người thành lập đất
nước này, tức là Founding Fathers. Và lý do nước Mỹ có cái chế độ như
vậy là vì các tác phẩm này.”
Còn
dịch giả Nông Duy Trường thì cho là trọng điểm của Chính Trị Luận của
Aristotle là mọi công dân tốt cần phải tích cực tham dự vào sinh hoạt
chính trị:
“Theo
Aristotle, là một người tốt không thôi chưa đủ. Nếu người dân tốt mà
không tích cực tham gia vào đời sống chính trị của chế độ thì chế độ đó
có cơ nguy trở thành thoái hóa và trở thành một chế độ xấu’
Buổi ra mắt bản dịch hai tác phẩm Cộng Hòa và Chính Trị Luận thu hút nhiều độc giả Houston. Giáo
sư Đỗ Khánh Hoan chia sẻ niềm hy vọng của ông là những tác phẩm có tính
cách tự do tư tưởng này được phổ biến rộng rãi tại Việt Nam:
“Tôi rất hy vọng, người mình phải suy nghĩ trước khi lựa chọn và phải suy nghĩ thật kỹ rồi hãy lựa chọn”
Ông
Jeff Watkins thì nói là các nhà lãnh đạo Việt Nam cũng như người dân
Việt cần biết những tác phẩm này để bắt đầu những cuộc đối thoại:
"Các
tác phẩm này rất là quan trọng, bởi vì nếu, thí dụ như là bên Mỹ, thì
người Mỹ và những người lãnh đạo của Mỹ thì cũng hiểu rõ ràng những tác
phẩm này. Còn nếu những người lãnh đạo của Việt Nam và dân Việt Nam, nếu
mà biết thì có thể có cái discussion, còn nếu như họ chưa biết thì làm
sao mà có đối thoại.”
Có
lẽ Jeff Watkins đã nói thay cho người Việt về nguồn gốc của chế độ độc
đảng tại Việt Nam vì chưa hề có một cuộc đối thoại giữa nhà nước và
người dân. Học Viện Công Dân
đang nỗ lực mang những tư tưởng làm nền tảng cho các chính thể Tự Do tại
Âu Mỹ đến đồng bào quốc nội và hy vọng những cuộc đối thoại sẽ khởi đầu
để người dân được sống trong Công Bình đích thực.
Nguyễn Phục Hưng, tường trình từ Houston, Texas
No comments:
Post a Comment