Saturday, February 23, 2013

Chuyên đề Mậu Thân - Bài 7 - "Khi năm Tuất đến, Huế vẫn còn khóc cho Tết năm Thân..." - Trần Quốc Việt (Danlambao)

Trần Quốc Việt (Danlambao) - Việt Cộng bắt ông về lại, chặt đứt lìa hai bàn chân của ông trước sự hiện diện của nhiều người tù khác, và rồi khi ông nằm lăn lộn trên mặt đất la thét vì đau đớn, họ giết ông bằng một viên đạn từ khẩu súng lục bắn vào miệng ông...

*
Hai câu chuyện sau đây kể về hai số phận của hai người trốn thoát cộng sản.

Người trốn thoát kể lại thảm sát ở Huế


HUẾ, Nam Việt Nam, 12 tháng Tư 1969 (AP) -Viên chức làng Phan Duy thoát chết trong vụ thảm sát ở cồn cát tại Huế trong lúc đội hành quyết của Việt Cộng đang đào mồ chôn ông. 

Ít ai được may mắn như thế. Những người đào mồ sàng lọc thật kỹ ba hố chôn tập thể ở phía đông cố đô và đã tìm thấy xác của hơn 500 đàn ông, đàn bà và trẻ em. Tất cả nạn nhân đều bị kẻ thù đánh chết và bắn chết trong cuộc tấn công vào dịp Tết 1968. 

Ông Duy, một viên chức quan trọng ở làng An Hạ cách Huế 11 cây số về phía đông, biết mình có tên trong danh sách hành quyết của Việt Cộng. Cho nên khi những người cộng sản Miền Bắc và những người kháng chiến Việt Cộng chiếm Huế vào tháng Hai 1968, ông đã rời làng đến trốn tại một ngôi nhà nhỏ ở ngoại ô Huế với hy vọng tránh bị phát hiện trong dân chúng đông đúc hơn của thành phố Huế. 

Ông trốn được suốt trong một tháng chiếm đóng của kẻ thù, nhưng khi quân đội Mỹ và quân đội Miền Nam tái chiếm Huế, kẻ thù rút quân ngang qua vùng ông đang trốn. Vào ngày 28 tháng Hai năm Việt Cộng bước vào nhà ông Duy. 

Bị giải đến Cồn Cát

Sau khi trói tay ông, Việt Cộng giải ông đi mười một cây số về hướng nam tới một dãy nhà gần các cồn cát. Ông Duy kể họ đẩy ông vào một ngôi nhà nơi có bốn người tù khác. 

Năm người bị nhốt trong nhà bảy ngày, chỉ được đi ra ngoài mỗi lần cần đi vệ sinh. Vào những dịp được ra khỏi nhà như thế ông Duy kể ông thấy hơn 100 người bị bắn ở những ngôi nhà khác.

Vào đêm thứ bảy, ông Duy và chín người khác, tất cả đều cùng bị trói chung vào một cọc tre, được bảo rằng họ sẽ được đưa đến một nơi khác để "học tập cộng sản". 

Nhưng lần này họ bị giải đi chỉ được độ 300 mét. Tay của những người tù được mở trói rồi họ được lệnh cởi áo quần ra vì họ sắp sửa lội qua sông.

Khi ông Duy cởi áo quần ra ông nghe những lính canh tù nói chuyện với một nhóm lao công Việt Cộng. 

"Các anh đào chiến hào xong chưa?" Họ hỏi.

"Chưa, chưa xong, có quá nhiều người nhưng không đủ thời gian." Những người lao công đáp.

Ba trong số sáu người lính canh tù nghe vậy bỏ đi để giúp đào hào, trong khi ba ngưòi lính còn lại trói lại tay của ông Duy và chín người bạn tù. 

"Trời rất lạnh. Lúc ấy vào độ nửa đêm," ông Duy kể. "Tôi tìm cách cởi trói vì tôi biết trong vài phút nữa mình sẽ chết."

Ông Duy kể ông mở được sợi dây thừng và lao người về phía trước thì một người lính bắn theo độ hai mươi phát. 

"Tôi chạy được độ 300 mét thì thấy một cái hồ nước," ông Duy kể. "Tôi nhảy xuống hồ và lấy cây sậy che kín người."

Hàng giờ sau ông mới ra khỏi hồ và đi về hướng ánh sáng ngọn đèn pha của tháp đài phát thanh Huế. Ông lảo đảo bước vào trụ sở quận Phú Vang và tường thuật lại tất cả mọi chuyện. 

"Tôi nhớ vào ngày thứ hai tôi bị giam trong ngôi nhà ấy," ông nói, "có người cùng làng bảo tôi Việt Cộng đã vào nhà tôi và giết mẹ tôi. Khi tôi trở về tôi thấy xác mẹ tôi vẫn còn ở trong nhà. Tôi là người con duy nhất của bà." 

Nguồn: Washington Post 13/4/1969

*

Chết nhiều lần trước khi lìa đời

Trần Quốc Việt (Danlambao) dịch - Ông Hương, một cựu binh sống với vợ và sáu con tại làng Bao Vinh thuộc ngoại ô Huế, bị một toán Việt Cộng vào nhà bắt vào ngày thứ ba của cuộc chiếm đóng. Họ tố cáo ông trước đây là lính, vì vậy ông phải "trả nợ cho tội ác chống lại nhân dân," rồi bắt ông đi đến nơi giam giữ nhiều người khác trong làng. 

Mặc dù hai cánh tay ông Hương bị trói đằng sau lưng, ông vẫn lẻn trốn đi được, nhưng rồi bị bắt lại cách nơi giam giữ vài trăm mét.

Việt Cộng bắt ông về lại, chặt đứt lìa hai bàn chân của ông trước sự hiện diện của nhiều người tù khác, và rồi khi ông nằm lăn lộn trên mặt đất la thét vì đau đớn, họ giết ông bằng một viên đạn từ khẩu súng lục bắn vào miệng ông. (1) 

(1) Theo Như Hà, "Khi năm Tuất đến, Huế vẫn còn khóc cho Tết năm Thân", nhật báo Chính Luận, phần 3 của chuyên đề 3 phần, ngày 1 tháng Hai 1970, trang 7. Một người hàng xóm chứng kiến vụ hành quyết đã kể lại cho vợ của nạn nhân. 

Nguồn: Vietnam Center and Archive

Study of the Hue Massacre [March 1968], trang 49. Tựa đề của người dịch. 
___________________________________

Dân Làm Báo - Họ tiếp tục hát trên những xác người, chối bỏ tội ác, đổ thừa tội phạm, chà đạp lịch sử để tự vinh danh những kẻ sát nhân lẫn một chế độ sát nhân. Và vì thế những tang thương quá khứ đành phải lật lại vì sự thật của lịch sử:

 
 
Quang Dinh 25 minutes ago

ĐẠP TUYẾT TẦM MAI
*
Nhất !
Chi mai
Ai tầm tài
Thi đua đạp tuyết
Hiến pháp vẫn
khiếm khuyết

Lại nghị quyết chuyện
lọc lừa

Một hai ba bốn vẫn
sọc dưa

Đưa đồng rận cận
chiến tranh nội bộ

*
Khủng sản đoảng vốn chưa từng xấu hổ
Tết MẬU THÂN rộ
báng bổ vong nhân

Quỷ vô thường
náo loạn chốn dương Trần

Dân Tiên núp điều
quân từ PẮC PÓ

*
QUẢNG TÂY về mang theo dòng lông đỏ
Khỉ đầu chó bỗng
lo ló lên đời

Đẩy VIỆT NAM ngụp
lặn các trò chơi

Nồi da xáo thịt
anh em huynh đệ

*
Có phải chăng vì đệ tam quốc tế
Lời thệ nguyền vẫn
trăn trở bồi tây

Mấy mươi năm lưu
lạc chẳng gặp thầy

Đành lấy bậy MÁC
LÊ kê liềm búa

*
Mình chí hô lõa lồ con sâu chúa
Bủa lưới dân bằng
cải cách địa điền

Vẫn nghênh ngang
đồ tể dạng chuyên viên

Diệt chủng gấp gần
bảy ngàn nhân mạng

*
Cuốc xẻng lệnh phải bảo toàn súng đạn
Thơ thúc xuân
lánh nạn nợ TẦU NGA

Giết dân oan bất
luận trẻ hay già

Miễn đạt được
chiến bài ANH MỸ sợ

*
Đất phương nam tốt làm tan lọ mỡ
Quân đi B cố gắng
thở hơi lên

Quậy khúc đuôi vỹ
đại Bác xây nền

Chuột đất bắc
tha hồ chiến lợi phẩm

TÂM THANH

BBC: Anh và TQ sẽ ký thỏa thuận hoán đổi tiền

Cập nhật: 22:16 GMT - thứ bảy, 23 tháng 2, 2013

Sir Mervyn trước đó đã có chuyến viếng thăm Trung Quốc
Ngân hàng Trung ương Anh quốc (BOE) đang đàm phán với phía Trung Quốc một thỏa thuận mà nội dung sẽ nhiều khả năng thúc đẩy thương mại giữa hai nước bằng đồng nhân dân tệ.
BOE và Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa (PBC) Bấm chuẩn bị ký kết một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ có thời hạn ba năm, Thống đốc Sir Mervyn King nói.
Anh quốc đang tìm cách trở thành một trung tâm của đồng nhân dân tệ.
Bộ trưởng Tài chính George Osborne hoan nghênh thỏa thuận này là một “bước quan trọng”.
Các thỏa thuận như thế này cho phép ngân hàng trung ương các nước hoán đổi tiền tệ với nhau còn các công ty thì dựa vào đó để thanh toán thương mại bằng đồng tiền tệ địa phương thay vì dùng đô la Mỹ như hiện nay, bởi đồng nhân dân tệ của Trung Quốc không hoàn toàn hoán đổi được sang các loại tiền tệ khác.
Ông Osborne nói thêm rằng thỏa thuận này “củng cố vị trí của London như một cổng lớn ở Tây phương cho thị trường nhân dân tệ đang phát triển nhanh chóng”.

‘Tăng tính thanh khoản’

Các ngân hàng của Anh hiện đang giữ các khoản ký quỹ 35 tỷ nhân dân tệ (tương đương 5,5 tỷ đô la Mỹ, hoặc 3,5 tỷ bảng Anh).
Hồi năm ngoái, Bộ Ngân khố Anh công bố các kế hoạch nhằm đưa London – cổng thương mại tiền tệ lớn nhất thế giới – thành trung tâm quốc tế hàng đầu trong hoạt động kinh doanh đồng nhân dân tệ nằm ngoài Trung Hoa lục địa và Hong Kong.
“London đang phát triển nhanh chóng trong việc trở thành một trung tâm kinh doanh đối với đồng nhân dân tệ,” Sir Mervyn nói trong chuyến viếng thăm Trung Quốc.
“Trong trường hợp khó có thể xảy ra, là khi đồng nhân dân tệ rơi vào tình trạng thiếu tính thanh khoản ở nước ngoài, thì BOE sẽ có khả năng cung cấp các khoản nhân dân tệ cho các tổ chức đủ tiêu chuẩn ở Anh,” ông nói.
Trung Quốc đã dần Bấm nới lỏng việc kiểm soát trị giá đồng tiền nước mình và dòng chảy nguồn vốn.
Bắc Kinh hiện đang áp dụng các thỏa thuận đó như một phần trong nỗ lực thúc đẩy cho đồng nhân dân tệ có vai trò lớn hơn trên toàn cầu.
Trung Quốc đã có thỏa thuận hoán đổi trị giá 30 tỷ đô la Mỹ với Brazil và cũng đã ký những thỏa thuận tương tự với các đối tác thương mại như Bấm Nhật, Úc và Hong Kong.

Báo Mỹ khẳng định “Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Việt Nam”

Tạp chí Christian Science Monitor của Mỹ mới đây đăng bài về việc thu thập bản đồ chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của Trần Đình Thắng. Đây là bài báo đầu tiên ở Mỹ có dòng chữ khẳng định “Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Việt Nam”.

Báo Mỹ khẳng định “Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Việt Nam”
Trần Đình Thắng có trong tay 150 tấm bản đồ và ba tập bản đồ cổ Trung Quốc, trong đó chỉ ra rằng các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa chưa bao giờ là một phần của Trung Quốc.

Thời gian qua, một số tờ báo Mỹ đã nói về tranh chấp chủ quyền biển đảo giữa Trung Quốc và các nước Châu Á. Nhưng bài viết vừa qua trên tạp chí Christian Science Monitor – tờ báo khá lớn, thuộc thể loại báo chính trị, phát hành cả ở Mỹ và quốc tế – là bài đầu tiên ở Mỹ có dòng chữ khẳng định “Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Việt Nam”, mặc dù đó là lời phát biểu của cá nhân anh Trần Thắng.Dưới đây là bài viết của Mai Ngọc Châu, đang học thạc sỹ báo chí ở Boston về việc trên. Lao Động điện tử xin trích dịch dưới đây.

Nghĩa vụ giữ gìn đất nước
Năm 1995, Trần Đình Thắng, một Việt kiều Mỹ, mời giáo sư Trần Văn Khê từ Đại học Sorbonne (Pháp) – chuyên gia về âm nhạc Việt Nam, đến nói chuyện tại Đại học Connecticut (trường Uconn – Mỹ). Buổi nói chuyện của ông đã trở thành một phần lịch sử của trường Uconn. Cuộc đó thu hút hơn 300 khán giả, nhưng một phần ba trong số đó là để phản đối chính phủ Việt Nam. Nhưng điều đó không làm Trần Thắng nhụt chí.
Lúc đó anh là sinh viên năm thứ ba ngành cơ khí và là Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam của trường. Thắng nhận ra rằng, cuộc gặp với một biểu tượng văn hóa Việt Nam đã đánh thức trong anh tình yêu với quê hương. “Chính giáo sư Khê đã cho tôi sức mạnh nội tại để theo đuổi việc trao đổi văn hóa”, Trần Thắng nói.

Giờ đây tình yêu của Thắng với tất cả những gì mang tính Việt Nam còn kết hợp với một sự say mê khác: Sưu tập bản đồ cổ. Anh đã có trong tay 150 tấm bản đồ và ba tập bản đồ cổ Trung Quốc, trong đó chỉ ra rằng các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa chưa bao giờ là một phần của Trung Quốc như nước này tuyên bố, mà thực ra là thuộc về Việt Nam.
Các chuyên gia về biển Đông nói rằng, nếu các tranh chấp biển đảo được đưa ra Tòa án Công lý Quốc tế, bộ sưu tập bản đồ của Trần Thắng có thể được dùng làm bằng chứng lịch sử để phản bác các đòi hỏi của Trung Quốc. “Là người Việt, tôi có nghĩa vụ giữ gìn đất nước”, Trần Thắng nói. Anh bảo rằng anh luôn mong muốn biến những suy nghĩ của mình thành hành động.
Trần Thắng sống cùng bố mẹ ở West Hartford, bang Connecticut. Gia đình anh sang Mỹ từ năm 1991. Sau khi tốt nghiệp ngành cơ khí ở đại học Uconn, Trần Thắng tiếp tục lấy bằng thứ hai về quản lý và kỹ thuật, rồi anh làm việc cho công ty Electric Boat. Hiện Thắng là kỹ sư của công ty Prat & Whitney, một nhà sản xuất linh kiện máy bay.
Trần Thắng bắt đầu sưu tập bản đồ cổ từ tháng 7/2012 với suy nghĩ rằng những bản đồ đó sẽ giúp bảo vệ chủ quyền Việt Nam. Anh lên mạng bán đấu giá eBay, tìm kiếm các từ khóa như “Bản đồ Trung Quốc”, “Bản đồ Đông Dương”, “Đảo Hải Nam”. Anh nói: “Các công trình của người phương Tây thường dựa trên cơ sở khoa học, vì thế tôi cho rằng các bản đồ cổ do phương Tây vẽ có thể là bằng chứng khoa học về chủ quyền của Việt Nam”. Trần Thắng tìm kiếm trên mạng, liên hệ với các nhà sử học, lấy ý kiến của các chuyên gia về biển Đông từ Mỹ đến Việt Nam. 150 bản đồ và 3 tập bản đồ anh sưu tập được xuất bản ở Anh, Mỹ, Pháp, Đức, Canada, Ấn Độ và Trung Quốc từ 1626 đến 1980.

“Khoảng 80 tấm bản đồ và 3 tập atlas chỉ rõ, biên giới phía nam Trung Quốc là đảo Hải Nam, và 50 bản đồ chỉ rõ các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Việt Nam”, Trần Thắng cho biết.
Tiến sỹ Trần Đức Anh Sơn của Viện Phát triển Kinh tế Xã hội Đà Nẵng khẳng định, các sưu tập của Thắng đã cung cấp thêm bằng chứng lịch sử và khoa học để chứng minh chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa Trường Sa, bác bỏ đòi hỏi vô lý của Trung Quốc với hai quần đảo này. Còn giáo sư danh dự Đại học New South Wales (Australia), ông Carl Thayer, nói rằng bộ sưu tập của Trần Thắng cho thấy sự đối lập trong đòi hỏi của Trung Quốc.

Trái tim ở Việt Nam
Từ năm 1996, cùng với bạn bè, Trần Thắng đã thành lập ra tạp chí Nhịp Sống, một tạp chí bằng tiếng Việt để thúc đẩy hiểu biết về văn hóa Việt Nam. Tạp chí dày 124 trang, ra mỗi năm một kỳ, tập hợp các bài viết về lịch sử, xã hội, văn học, nghệ thuật Việt Nam, thu hút sự đóng góp của rất nhiều học giả và nghệ sỹ ở Mỹ, ở Việt Nam và nhiều nơi khác. Tạp chí đã đến với nhiều người Mỹ gốc Việt cho dù họ có quan điểm khác nhau.
Năm 2000, Trần Thắng tiếp tục thúc đẩy các trao đổi văn hóa lên một bước mới. Với sự ủng hộ của nhiều học giả Việt Nam có tên tuổi ở nước ngoài, Trần Thắng đã thành lập tổ chức phi lợi nhuận có tên Viện Văn hóa Giáo dục Việt Nam (IVCE). IVCE thường tổ chức tại Việt Nam các hội thảo về việc du học Mỹ và trợ giúp sinh viên Việt Nam xin học bổng tại Mỹ. 12 năm qua, Trần Thắng đi lại như con thoi giữa Mỹ và Việt Nam, tổ chức khoảng 60 hội thảo mùa hè về du học tại Mỹ, với sự giúp đỡ từ kinh nghiệm trực tiếp của hàng trăm người Mỹ gốc Việt. Hàng chục trường đại học Mỹ và Việt Nam giờ là đối tác của IVCE để trao đổi các đoàn và thiết lập các chương trình hợp tác. IVCE cũng đã tổ chức 44 sự kiện khắp nước Mỹ đề giới thiệu về âm nhạc, nghệ thuật cổ truyền, mỹ thuật, văn học, chiếu phim tài liệu và phim truyện Việt Nam.

“Trần Thắng sống ở Mỹ, nhưng trái tim anh ấy ở Việt Nam”, nữ diễn viên điện ảnh Hồng Anh nói. Cô đã tham gia cùng Trần Thắng trong chuyến đi tới các trường đại học vùng đông bắc nước Mỹ hồi tháng 11.2012.
Còn giáo sư Trần Văn Khê, người trở thành thầy giáo của Trần Thắng, thì nói: “Thắng đã cống hiến cho nhiều chương trình có ích cho Việt Nam theo nhiều cách khác nhau. Nhưng Thắng không bao giờ khoa trương về những gì mình đã làm”.
Trần Thắng nói, anh cảm thấy mình có nghĩa vụ làm việc vì đất nước: “Đó là nhiệm vụ của đời tôi”.
Lib Vn Ted Tao Nguyen
http://www.facebook.com/thieuminh.nguyen 

ĐIỂM BÁO RFI: TÂY BAN NHA - Tinh thần tương trợ "colchón" giúp dân Tây Ban Nha chống chọi với khủng hoảng

Thứ bảy 23 Tháng Hai 2013
Các tổ chức trợ giúp phụ nữ, các hiệp hội gia đình biểu tình đòi ngưng cắt giảm trợ cấp ở Malaga (REUTERS)
Các tổ chức trợ giúp phụ nữ, các hiệp hội gia đình biểu tình đòi ngưng cắt giảm trợ cấp ở Malaga (REUTERS)

Mai Vân
Trong tình hình kinh tế rất khó khăn, đồng lương bị giảm, thất nghiệp tăng vọt (tỷ lệ lên đến 55% trong thanh niên dưới 25 tuổi) thì người dân Tây Ban Nha xoay sở như thế nào ? Trong một bài dài trên trang văn hóa, báo Le Monde đã nêu bật tinh thần tương thân tương ái trong đại gia đình người Tây Ban Nha và của các hiệp hội. Đây  là nhân tố chính giúp dân nước này vượt qua cơn sóng gió hiện nay.

Mở đầu bài viết, tác giả nhấn mạnh là từ các nhà kinh tế, nhà xã hội học cho đến chính khách, tất cả đều đưa ra một giải thích : Nếu Tây Ban Nha không bị rơi vào cảnh "khói lửa", bạo động - mặc dù có đến 6 triệu người thất nghiệp, gia đình nào cũng có người lâm vào cảnh này, 1/ 5 người Tây Ban Nha sống dưới ngưỡng nghèo khó - đó là nhờ nền kinh tế ngầm (chiếm 20% GDP), và nhất là truyền thống đoàn kết tương thân, tương trợ mà người Tây Ban Nha gọi là "colchón" (chiếc nệm) của gia đình.
Chính nhờ chiếc nệm này mà Tây Ban Nha đứng vững được, các cuộc biểu tình chống khắc khổ, phản đối chính sách giáo dục, y tế, đều diễn ra trong không khí không bạo động, và cho dù người không nhà ở ngày càng nhiều thêm (nhưng vẫn ít hơn Paris).
Trong tinh thần tương trợ này, thì các bậc ông bà trong gia đình nỗ lực rất nhiều, từ việc chăm sóc, đưa đón cháu đi học, cho đến chia sẻ đồng lương hưu ít ỏi của mình, kể cả đồng tiền tiết kiệm. Cho nên, không ai ngạc nhiên khi một bản nghiên cứu nêu bật mức tiêu xài của những người trên 65 tuổi tăng cao, tăng 16%, trong lúc tiêu xài người trong lứa tuổi 16-30, lại giảm đến 12%.
Kinh tế châu Âu ảm đạm như thế nào ?
Dự báo kinh tế của Ủy ban Châu Âu, nêu lên tình hình ảm đạm của Liên Hiệp, cũng chiếm một số trang báo hôm nay. Le Figaro trong phần phụ trang kinh tế, nhìn về tình hình Pháp nêu bật : « Thâm thủng (ngân sách) : Bruxelles thông báo một kịch bản đen tối cho nước Pháp ». Ủy ban Châu Âu dự báo thâm thủng của Pháp năm 2013 là 3,7% GDP, và cuối năm 2014 sẽ lên 3,9%.
Các số liệu này, theo Le Figaro, chứng tỏ là bruxelles không tin tưởng vào các cố gắng của chính phủ Pháp. Paris phải ra sức thuyết phục. Trước mắt như chạy trong hàng tựa lớn, Le Figaro nhìn thấy là « Bruxelles đang đặt Pháp trong vòng giám sát ».
Tình hình Pháp là như thế, nhưng nhìn sang Tây Ban Nha, Le Figaro còn thấy nước này càng lún sâu hơn nữa vào khó khăn : Thủ tướng Rajoy đã thông báo thầm thủng ngân sách năm 2012 là 7% GDP, nhưng Bruxelles, bi quan hơn nhiều cho là phải đến 10,2%, Với mức thâm thủng ngày càng cao, tờ báo không tin là chính phủ Tây Ban Nha sẽ đạt mục tiêu đề ra là giảm xuống mức 6,3%.
Còn Anh Quốc thì cũng không sáng sủa : bị cơ quan thẩm định Moody’s đánh tụt trên vấn đề nợ và mất điểm 3 A. Nhưng chưa hết, sắp tới đây, đến lượt S&P cũng có thể hạ thấp điểm số của Anh.
Trong bối cảnh khá bi quan đó, Le Monde trong hàng tít lớn trang nhất thấy một điểm son, và tỏ vẻ lạc quan hơn : « Ailen ra khỏi khủng hoảng và gợi hứng cho Nam Âu ». Tờ báo tóm lược tình hình chung nhận thấy là « những hy sinh của Dublin đã mang lại kết quả, giá nhân công đã giảm, tăng trưởng đã trở lại ».
Theo tờ báo, những cải tổ ở Tây Ban Nha và Bồ Nha tạo khả năng vực dậy kinh tế, nhưng trên bình diện sức cạnh tranh, thì Pháp và Ý vẫn ì ạch phiá sau.
Trong bài báo dài trang kinh tế, dưới tựa đề : « Sự vực dậy kinh tế của Ailen làm Madrid và Lisboa mơ ước,’’ Le Monde nhìn thấy, trong bối cảnh u ám hiện nay, tăng trưởng dự kiến của Ireland từ 1% đến 1,5% là một "succes story", một tấm gương thành đạt mà các quốc gia Nam Âu đang quan sát kỹ.
Nhưng thành công đó lại có một cái giá phải trả. Theo tờ báo, Ailen đã chiụ nhiều hy sinh - giá nhân công đã giảm, tiền lương cũng giảm – qua đó tăng cường được sức cạnh tranh vì chi phí nhân công giảm đã đẩy được năng suất đi lên. Kết quả là xuất khẩu của Ailen tăng lên trong năm 2012, thặng dư thương mại của một nước sống nhờ xuất khẩu (90% GDP), lên gần 43 tỷ euro.
Tấm gương này cũng có thể tái áp dụng cho các nước Nam Châu Âu. Ở Tây Ban Nha giá nhân công đã giảm, nhân công cũng giảm, đưa năng suất tăng lên và các công ty còn sống sót sau cơn bão tố giờ đây tỏ ra rất mạnh bạo, hung hăng hơn trên trường quốc tế, mạnh dạn cho giảm giá để thu hút đầu tư.
Chiến lược Tây Ban Nha đã bắt đầu có kết quả, ví dụ Lowe, nhãn hiệu sản phẩm da hạng sang (thuộc nhóm LVMH) quyết định tăng gấp đôi khả năng sản xuất ở Madrid, thu nhận thêm 180 nhà thủ công từ đây đến 2015, một quyết định mà giới trong ngành không ai không chú ý.
Triển lãm Nông nghiệp Paris và nỗi buồn của giới chăn nuôi
Triển lãm Nông nghiệp thường niên tại Paris khai mạc hôm nay, đã chiếm nhiều trang báo vào ngày cuối tuần này. Đây là chủ đề mà không báo nào bỏ qua đươc, nhất là với vụ xì căn đan thịt ngựa giả thịt bò hiện nay.
Le Monde đăng ảnh con bò được chọn làm biểu tượng của triển lãm - Bò cái Aronde, đến từ vùng Normandie - và ghi nhận bên trên : « Đằng sau vụ scandale, nỗi buồn các nhà chăn nuôi ». Theo Le Monde các nhà sản xuất thịt là người bị thua thiệt nhiều nhất, trong việc phân chia nguồn lợi nộng nghiẹp.
Tờ La Croix nhân dịp này đưa đọc giả đến trại nuôi bò sữa ở vùng Bretagne lân cận, khám phá lao động cực nhọc mà tờ báo nêu trong hàng tít : « Giới chăn bò sữa, một ngày dài vô tận ». Phóng viên La Croix đã cùng ở với các nhà chăn nuôi trong suốt 24 tiếng đồng hồ.
Libération tìm hiểu về chỗ đứng của sản phẩm gọi là bio (sinh học), báo động « quả thật là không bio chút nào », một hàng tít bên trên mõm một chú heo. Ở trang trong tờ báo chỉ trích gay gắt là cho dù được trợ cấp quan trọng, nông nghiệp Pháp tiêu xài năng lượng rất nhièu, lại không bình đẳng và rất nguy hiểm cho môi trường.
Hội chợ Nông nghiệp : Hollande theo chân Chirac
Riêng tờ Le Figaro, đưa tin ở trang trong, chú ý đến khía cạnh chính trị qua tựa đề : « Nông nghiệp : Hollande theo bước chân của Chirac ».
Le Figaro nhắc lại là triễn lãm nông nghiệp là nơi mà các lãnh đạo Pháp và giới chính khách, không thể bỏ qua. Lần đầu tiên trong cương vị Tổng thống ông Hollande khai mạc triễn lãm hôm nay.
Năm ngoái với tư cách là ứng viên tổng thống, ông đã ở suốt 11 tiếng đồng hồ tại triển lãm, năm nay thì mới 7 giờ sáng là ông đã có mặt. Ông Hollande, theo Le Figaro, đang đi theo bước chân ông Chirac trong lãnh vực này, vì ông Sarkozy trước đây tỏ vẻ không mấy ưa thích đến đấy.
Le Figaro còn nêu một khiá cạnh khác : Tổng thống Hollande muốn lấy lòng giới nông nghiệp, một thành phần cử tri không mấy ủng hộ ông.
Nhật Bản với quyền trẻ em
Liên quan đến Châu Á hôm nay, Libération nhìn sang Nhật Bản, với tựa đề : Nhật có lẽ sẽ thông qua công ước về bắt cóc trẻ em. Bắt cóc ở đây liên quan đến việc được quyền giữ, thăm viếng con trong trường hợp ly dị, và liên quan đến các cập vợ chồng Nhật và nước ngoài.
Tác giả bài báo cho là có lẽ cuộc tranh luận rất đớn đau, kéo dài từ 30 năm nay, sắp đến hồi kết thúc : Nhật Bản dự kiến, từ đây đến tháng 7, sẽ phê chuẩn công ước La Haye về việc ‘bắt cóc trẻ em’, có từ năm 1980. Nhật là nước duy nhất trong nhòm G8 chưa phê chuẩn công ước này.
Tại Nhật, nhiều người nước ngoài có vợ người Nhật gặp rất nhiều khó khăn để có quyền giữ hay thăm con trong trường hợp chia tay, ly dị. Tại đây, trên thực tế, người mẹ giữ con và người cha không có quyền gì cả, rất ít được tiếp xúc với con. Nếu họ muốn đến gần thì không ít khi bị cảnh sát ngăn chận. Riêng Pháp có ít nhất 33 hồ sơ về trường hợp những người nản chí, tuyệt vọng trước tình cảnh này.
Phải nói là tình hình trên , theo bài báo, đã dẫn đến một số thảm kịch : không đươc quyền thăm viếng con, 3 người Pháp đã tự tử trong những năm gần đây.
Không chỉ có Pháp, Anh cũng đứng trước tình hình nan giải nói trên với 39 hồ sơ, Hoa Kỳ còn đến 81 hồ sơ. Washington đã nỗ lực nhiều nhiều nhất trong cuộc ‘đọ sức ngoại giao kéo dài triền miên này’.
Hồ sơ này đối với Mỹ quan trọng đến nỗi nó sẽ nằm trong chương trình nghị sự cuộc gặp gỡ giữa tổng thống Barack Obama và thủ tướng Nhật Shinzo Abe cuối tuần này. Bài báo cũng nhắc lại là Washington từng gây sức ép lên Tokyo, đe dọa xem xét lại một số thỏa thuận song phương nếu Nhật không phê chuẩn công ước.
Bài báo còn nhắc lại chính quyền cánh tả Nhật trước đây đã có dự kiến phê chuẩn, hiện nay thì thủ tướng cánh hữu cũng tỏ quyết tâm làm việc này.
Ông Shinzo Abe giải thích quyết định của ông là do hôn nhân giữa người nước ngoài và người Nhật đã tăng cao những năm gần đây, cùng lúc các vụ ly dị cũng tăng lên: Từ 7.700 trường hợp những năm 1990, đã tăng lên 19.000 vào năm 2010. Trong tình hinh đó, và dưới sức ép của các đối tác, Tokyo phải nhanh chóng hành động.
Tuy nhiên việc phê chuẩn, theo giới chuyên gia, chỉ là « đi nửa đoạn đường mà thôi » vì còn phải đưa ra luật cụ thể. Việc này không kém phần gay go, phải đấu tranh và chiến thắng thành phần bảo thủ nghi kỵ người nước ngoài ở Nhật cũng như cánh bảo vệ triệt để quyền phụ nữ.
Một khiá cạnh khác nữa là việc phê chuẩn không chắc giải quyết các bi kịch hiện nay, vì không có dự trù việc đạo luật tương lai sẽ có hiệu lực hồi tố, áp dụng cả cho những sự kiện diễn ra trước.
Indonesia lãnh đạo Tổ chức Thương mại Thế giới ?
Cũng nhìn về Châu Á, Le Figaro chú ý đến triển vọng một bộ trưởng Indonesia lên đứng đầu Tổ chức Thương mại Thế giới (OMC/ WTO). Đó là bà Mari Pangestu, cựu Bộ trưởng Thương mại Indonesia, và đang giữ chiếc ghế bộ trưởng Du Lịch và Kinh tế Sáng tạo. Trong mắt Le Figaro, bà Pangestu có rất nhiều triển vọng lên thay thế ông Pascal Lamy vào tháng 9 tới đây.
Ưu thế của bà trước tiên là Indonesia với số 240 triệu dân, tăng trưởng hơn 6%, đang được xem là quốc gia đang vươn lên vững chắc nhất thế giới. Và lần này theo Le Figaro, chủ yếu là các nước đang vươn lên có vai trò áp đảo : trong số 9 ứng viên vào chiếc ghế lãnh đạo WTO, thì 8 người đến từ khối nước này, như Brazil, Hàn Quốc, Mêhicô... và lần đầu tiên có đến 3 phụ nữ tranh tài.
Các ứng viên bước vào vòng loại tuần lễ đầu tháng Tư và Le Figaro chờ đợi người thắng cuộc sẽ được thông báo trước cuối tháng 5.

tags: Quốc tế - Tây Ban Nha - Điểm báo

Cụ bà 95 tuổi qua đời, để lại $27 triệu cho từ thiện

Thursday, February 21, 2013 6:30:55 PM

LAGUNA WOODS, California (OCR) - Chi nhánh Orange County của Hiệp Hội Quốc Gia Alzheimer bất ngờ nhận được một đóng góp lớn chưa từng thấy, $27 triệu, của một triệu phú mới qua đời, bà Helen Banas, từ trần ngày 22 Tháng Tám, 2012, ở tuổi 95.


Hình của bà Helen Banas được lưu lại trên điện thoại di động của nhân viên chi nhánh Hiệp Hội Quốc Gia Alzheimer tại Orange County. (Hình: Michael Goulding, Orange County Register)

Bà Banas, di dân gốc Ba Lan, là một góa phụ 50 năm, sau khi ông chồng mất năm 1958 vì bệnh ung thư phổi. Tài sản của bà là do ông chồng trước kia làm việc với hãng thuốc Merck trước khi trở thành nhà giao dịch chứng khoán ở thị trường New York.

Bà Banas sống một mình với cuộc sống giản dị những năm cuối cuộc đời trong một ngôi nhà townhome trị giá $90,000 ở Laguna Woods, Orange County, California.

Ông Jim McAleer, giám đốc điều hành chi nhánh của Hiệp Hội Alzheimer ở Orange County, với ngân sách $3.8 triệu mỗi năm, nói rằng chưa bao giờ tưởng tượng nhận được một số tiền đóng góp cho quỹ từ thiện lớn tới $27 triệu như vậy.

Bà Banas không bao giờ mắc bệnh Alzheimer, chứng bệnh mất trí nhớ, nhưng người mẹ của bà bị bệnh này ít lâu sau khi từ New York chuyển về Orange County trong thập niên 1980. Bà là người duy nhất săn sóc cho mẹ và do đó đã có nhiều liên lạc với tổ chức này, có trụ sở tại Irvine. Sau khi người mẹ mất năm 1992, bà Banas quyết tâm mong muốn sẽ đóng góp tài chính cho tổ chức từ thiện này để giúp những bệnh nhân và người săn sóc họ.

Khoảng $10 triệu trong số tiền bà Banas hiến tặng sẽ được đưa vào quỹ trung ương hội, phần còn lại là của chi nhánh Orange County. Chi nhánh này hiện giúp đỡ cho 36,000 người mỗi năm, nghĩa là vào khoảng 26% cư dân Orange County đã hoặc có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Chi nhánh hy vọng sẽ tăng gấp đôi số bệnh nhân có thể được giúp đỡ lên tới 72,000 người.

Theo lời ông McAleer, nhiều cư dân Orange County nói tiếng Tây Ban Nha hay tiếng Việt ở nhà không biết đến hoạt động từ thiện của Hội Alzheimer. Ông dự tính nhờ tiền của bà Banas hiến tặng sẽ mở rộng việc quảng bá đến những nhóm người này, đồng thời cũng dự tính xây dựng một ngôi nhà cho những bệnh nhân Alzheimer. (HC)/NV
http://motgocpho.com/forums/image.php?u=247&type=sigpic&dateline=1327508112

Út Bạch Lan - Hà Bửu Tân bất tử với "Xuân đất khách"

Thứ bảy 23 Tháng Hai 2013
Tuấn Thảo RFI
 
Dù mê hay không mê tài tử cải lương, thì người Việt xa quê vẫn ấm lòng khi được nghe mấy câu vọng cổ. Cứ vào dịp Tết nguyên đán, thì nhu cầu được sưởi ấm bằng điệu vọng cổ du dương của bà con lại trỗi dậy. Trong cái không khí ngày Tết ấy, bài được thích nhất có lẽ là bài “Xuân Đất Khách”, một bài ca hoài niệm cố hương, không ướt át bi lụy mà đủ đưa con tim người nghe vào trời thương biển nhớ.
Ngoài nghiệp cầm viết, ông còn đeo mang cái nghiệp cầm đàn. Nếu trong nghề soạn giả ông được tôn xưng là “Vua”, thì trong nghề đàn, dân mê cổ nhạc ai mà không biết đến danh cầm Bảy Bá với tuyệt cú đàn tranh độc nhất vô nhị, ngón đàn đã đưa ông vào danh sách “Tam hùng” trong làng đàn cổ nhạc cùng với hai danh cầm Văn Vĩ và Năm Cơ.
Tản mạn về tác giả bài Xuân đất khách
Tay đàn thật ra là một thế mạnh đưa Viễn Châu đến sự thành công trong soạn lời vọng cổ, bởi vì một trong những con ách chủ bài giúp những bài vọng cổ của ông được đông đảo giới mộ điệu yêu mến, đó chính là sự đơn giản trong lời ca và sự “vào khuôn” trong cách đặt câu sắp chữ. Lời văn trong bài vọng cổ của Viễn Châu thường nằm gọn trong khuôn, với cách bố trí âm bằng trắc rất phù hợp tạo sự dễ dàng cho người ca, giúp người ca có thể tựa vào đó để nhảy múa trên dây đàn.
Không chỉ có thế, Viễn Châu còn là bậc thầy “đo ni đóng giày” bởi ông tùy theo giọng ca và cách ca của từng nghệ sĩ mà đặt lời văn phù hợp, giúp cho người ca có thể phát huy được thế mạnh của mình để chinh phục khán giả. Bởi vậy mà, hễ bài ca ông soạn riêng cho một nghệ sĩ ca, thì nghệ sĩ khác dù cũng thuộc hàng cây đa cây đề, cũng không thể hiện được bài đó hay bằng người mà bài ca của Viễn Châu nhắm đến.
Bài ca theo kiểu đo ni đóng giày của Viễn Châu đã đưa không biết bao nhiêu nghệ sĩ trở nên nổi tiếng. Điểm lại những nghệ sĩ bậc nhất của thế hệ vàng, thử hỏi có mấy ai “thoát khỏi tay” của Viễn Châu: Út Trà Ôn-Tình Anh Bán Chiếu, Út Bạch Lan-Lan và Điệp, Diệu Hiền-Tần Quỳnh Khóc Bạn, Lệ Thủy-Cô gái bán sầu riêng, Mỹ Châu-Hòn Vọng Phu, Minh Cảnh-Tu là cội phúc, Thanh Sang-Người đánh đàn trên Bắc Mỹ Thuận, Minh Vương-Lòng dạ đàn bà ….
Vừa rồi, các nghệ sĩ từng được bài ca Viễn Châu chấp cánh đã cùng nhau tổ chức một đêm cổ nhạc tại quê hương Trà Vinh của ông. Trên sân khấu bé nhỏ ngoài trời đêm ấy đã xuất hiện hầu như tất cả những nghệ sĩ bậc nhất của thế hệ vàng và những nghệ sĩ hàng đầu trong các thế hệ kế cận.
Có người hỏi vui : Mời một lần mà nhiều nghệ sĩ gạo cội như thế thì chắc phải bán ba cái chung cư mới đủ trả tiền thù lao ? Thế nhưng, tất cả những nghệ sĩ này đều tình nguyện tham gia hát không nhận thù lao, bởi vì họ hát cho chính người thầy thân yêu của họ. Chỉ nói cái công Viễn Châu chấp cánh cho những nghệ sĩ này thôi thì cải lương biết lấy gì đền ơn ông cho vừa, cho đủ !
Xuân đất khách, một tuyệt phẩm của Viễn Châu
Nếu phải xếp hạng trong gia tài hơn 2000 bài vọng cổ của Viễn Châu, thì Xuân đất khách quả thật phải được lọt vào « tốp ten ». Còn nếu nói về những bài vọng cổ viết về tâm sự người xa xứ, thì Xuân đất khách của Viễn Châu phải được xếp số 1, về tính văn học và tính súc tích của lời ca, về sức hấp dẫn đối với người nghe và về sức sống của nó trong thời đại.
Chúng ta biết rằng một trong những nét đặc trưng trong phong cách Viễn Châu đó là ca từ của ông rất vô khuôn và rất dễ nhớ. Bài Xuân đất khách đã thể hiện được nét đặc trưng này. Chính cũng vì thế mà những người dạy và người học ca vọng cổ thường chọn sử dụng bài của ông. Xuân đất khách cũng vậy, đây là một bài hát có ca từ đẹp mà lại còn dễ cho người ca trong cách sắp chữ, nên người ca và người nghe đều có thể thể hiện và theo dõi dễ dàng.
Ở đây có một điểm đáng chú ý, đó là : Vọng cổ là tự sự, tức một bài vọng cổ phải có cốt truyện rõ ràng, người nghệ sĩ thể hiện bài ca tức là đang kể lại cho người nghe một câu chuyện gì đó, bởi vậy mà người ca cũng dễ nhớ và người nghe cũng dễ theo dõi, không bị lan man.
Bài Xuân đất khách dù có chủ đề rõ ràng là thể hiện nỗi nhớ quê hương, nhưng nó lại không hề theo trình tự của một câu chuyện cụ thể, tức không có thứ tự tình tiết câu chuyện, mà chỉ là sự thố lộ tâm tình của người nhớ quê hương, tức là người ca khó mà dựa vào một lô gích gì đó để nhớ bài ca, còn người nghe thì cũng không thể bám vào thứ tự các tình tiết cốt truyện để theo dõi. Thế mà lạ thay, Xuân đất khách lại có lời văn rất dễ nhớ, người ca rất dễ thuộc, người nghe rất dễ theo dõi ! Đó chính là cái thần tình của Viễn Châu.
Cũng đúng thôi, vì ông không dựa vào cái lô gích kể chuyện chung chung mà là vào “lô gích” tình cảm, mà « lô gích » tình cảm thì lại không có lô gích. Nói cách khác Viễn Châu đã đứng trong cái tình cảm chung nhất của người Việt xa quê để viết Xuân đất khách bằng việc gợi lên những sự vật mà khi còn sống ở quê hương thì người ta thường thấy nó bình thường, còn khi xa xứ thì bỗng nhiên thấy nhớ thương da diết, như hình ảnh của những dưa hấu Gò Công, bưởi Biên Hòa, rượu bà Điểm, cành mai nở ngày Tết …
Một bí quyết cho sự thành công của Viễn Châu như ông đã thú nhận, đó là khi viết mỗi bài hát ông đều cố gắng hóa thân thành nhân vật trong bài hát đó. Và như vậy thì Viễn Châu đã hóa thân thật sự thành công trong bài Xuân đất khách ! Một bí quyết mà theo ông thì « chả có gì là bí quyết », nhưng không phải soạn giả nào làm cũng được.
Xuân đất khách là một bài vọng cổ rất ăn khách, nhất là đối với nghệ sĩ lưu diễn ở nước ngoài mỗi dịp tết Nguyên Đán. Nội dung bài ca này không quá bi ai mà chỉ là nỗi lòng nhớ quê hương da diết, lời văn bài ca gợi nhớ đến những điều gần gũi thân thương nơi quê cha đất tổ, lại không có mang yếu tố tôn giáo hay chính trị, bởi vậy ai nghe cũng được, nghe xong rồi thích, thích xong rồi nhớ, nhớ xong rồi lại tự ca trong lòng mỗi lúc xuân về.
Ca không phải để làm cho ngày xuân trở nên buồn bã, mà là để nhớ đến những gì thân thương mộc mạc nơi chôn nhau cắt rốn, để lắng đọng tâm tư sau một năm bôn ba làm lụng, để tạm gát lại mọi bồn bề của của sống mà nhớ về cội nguồn gốc rễ, bởi: “Cây có gốc mới nở cành xanh cội, nước có nguồn mới bể rộng sông sâu”.
Sầu nữ Út Bạch Lan “sầu” cùng Xuân đất khách
Út Bạch Lan được xem là người thể hiện thành công nhất bài Xuân đất khách. Út Bạch Lan được mệnh danh là “Nữ vương sầu nữ”, và đến giờ này chưa ai thay thế cái vương hiệu đó của cô. Vào những thập niên thập niên 1950-1960, Út Bạch Lan và Thanh Hương hợp cùng với đàn anh Út Trà Ôn đã trở thành những giọng ca vàng ăn khách nhất trên đĩa hát. Út Bạch Lan là người có số lượng vai diễn và bài ca đóng cặp với Út Trà Ôn trên các hãng đĩa nhiều nhất của thế kỷ trước.
Còn nếu như phải bầu chọn cho những cặp đào kép thành công nhất, thì có lẽ xếp hàng đầu không thể nào thiếu được cặp đào kép Út Trà Ôn-Út Bạch Lan. Chưa hết, Út Bạch Lan được xem là người đã cùng với Út Trà Ôn mở đường đưa bản vọng cổ nhịp 32 lên tới đỉnh cao trong hệ thống bài bản cải lương.
Bàn về chất giọng, ta thấy Út Bạch Lan có chất giọng kim pha thổ (kim nhiều thổ ít) nên giọng trong trẻo, lảnh lót có pha chút trầm buồn. Cô đã biết khai thác triệt để thế mạnh này để đạt đến danh hiệu “Nữ vương sầu nữ”. Thế nhưng, chỉ có giọng ca thôi còn chưa đủ để đạt đến vương hiệu đó, bởi ngoài giọng ca thiên phú thì kỹ thuật ca của Út Bạch Lan cũng thuộc hàng thượng thừa.
Bộ nhịp của cô thì khỏi chê. Cách hành văn sắp chữ của cô rất điêu luyện. Cô ca luyến láy một cách thần tình : luyến láy đúng nơi đúng chỗ và vừa đủ, không bị thô, luyến láy theo kiểu « đứt dây đờn ». Cách điều hơi của Út Bạch Lan cũng đáng nể : Nghe Út Bạch Lan ca, ta không thấy cô phải ráng hơi, cô ca như nói, ca rất tự nhiên. Đặc biệt Út Bạch Lan có cách nhấn dấu sắc lửng rất hay, vút lên rồi nhẹ nhàng rơi rơi một các lả lướt.
Tuy nhiên nét đặc trưng nhất của Út Bạch Lan mà đến giờ này chưa thấy có ai ca giống và ca hay như vậy, đó là cách cô xuống xề ở câu 5 và câu 6 rất thấp, rất trầm, cô phát huy hết chất đồng trong giọng ca của mình và cô đã tạo ra cách xuống xề hay đến mức mà người nghe chữ cô xuống xề như hòa tan vào tiếng đàn, như biến mất trong chữ xề của cung đàn, nói chung là nghe là biết ngay đó là cách xuống xề thần sầu của Út Bạch Lan.
Những năm gần đây, Út Bạch Lan có nhận một đệ tử chân truyền đó là nghệ sĩ Phương Hồng Thủy. Và đến hiện tại, có thể nói lối ca của Phương Hồng Thủy đã bị ảnh hưởng rất nhiều từ thầy mình, nhất là lối xuống xề nói trên.
Nói về bài Xuân đất khách, thì những cái gì đặt trưng nhất trong giọng ca Út Bạch Lan đã được cô gói gọn trong bài ca này: độ sầu đến « quỷ khốc thần sầu », độ mùi đến mùi mẫn, lối ca điêu luyện, cách hành văn sắp chữ độc đáo, lối xuống xề tuyệt cú mèo. Có thể nói rằng, nghe Út Bạch Lan ca Xuân đất khách, người xa quê không thể nào cầm được nước mắt mà chỉ muốn mọc ngay đôi cánh để bay về với quê hương, còn người trong nước mà nghe cô hát bài này thì ắt hẳn bắt đầu lo sợ cái cảnh làm thân xa xứ.
Xuân đất khách là một bài hát hay, nên có rất nhiều nữ nghệ sĩ bậc nhất của thế hệ vàng thể hiện, nhưng để đạt được độ mùi như Út Bạch Lan thì quả thật là chưa có ai. Bài Xuân đất khách, có thể nói rằng, đó là một trong những minh chứng cho ‘‘sự trị vì” của Út Bạch Lan trong vương quốc “Sầu nữ” của sân khấu cải lương. Hà Bửu Tân, tên tuổi bất tử cùng Xuân đất khách.
Nhìn sang phía nam nghệ sĩ, ta thấy cũng có không ít người thể hiện bài Xuân đất khách. Thế nhưng, công tâm mà nói thì đến giờ phút này, người thể hiện thành công nhất có lẽ là cố nghệ sĩ Hà Bửu Tân. Đây là một nghệ sĩ khá đặt biệt của sân khấu cải lương, đặc biệt không chỉ vì tài ca vọng cổ mà còn vì số phận “tài hoa yểu mệnh” của anh.
Khán giả ngày nay ít ai còn nhớ đến Hà Bửu Tân bởi anh đã giả biệt thế gian vào những năm 1970, ở cái tuổi ngoài hai mươi, vào lúc mà giọng ca và tài năng của anh đang hồi sung mãn nhất. Làn hơi của Hà Bửu Tân có nội lực rất mạnh, đài từ rõ ràng, ca đúng với chuẩn mực «tròn vành rõ chữ ». Anh ca không lạng bẻ mà ca rất tự nhiên, rất nhẹ nhàng, khiến người nghe không cảm thấy anh ráng hơi bởi thế cũng cảm thấy nhẹ nhàng.
Đặc biệt hơn hết là cách nhã chữ rất riêng của anh, một cách nhã chữ nói chung là « rất Hà Bửu Tân”. Nếu bên nữ nghệ sĩ, Nữ hoàng sân khấu Thanh Nga được xem là người có lối nhã chữ sang trọng, thì bên phía nam nghệ sĩ ta thấy có Hà Bửu Tân. Làn giọng của anh cũng rất sang trọng diễm tình. Vì thế, có thể nói, Hà Bửu Tân là nam nghệ sĩ cải lương có giọng ca và lối ca sang trọng và diễm tình “xưa nay hiếm”.
Nói về kỹ thuật ca, Hà Bửu Tân được dân trong nghề cho là có bộ nhịp rất vững. Bởi thế anh mặc sức tung hoành trong bài ca với một sự điêu luyện thượng thừa. Ở tuổi của Hà Bửu Tân mà có được bộ nhịp thượng thừa như vậy thì cũng quả thật là “Xưa nay hiếm”. Đặc biệt là lối sắp chữ của anh, anh sắp chữ trong lòng câu, và xuống song lang « như để », nghe mà sướng lỗ tai.
Nhịp nhàng điêu luyện, đài từ rõ ràng, giọng ca diễm tình và sang trọng… tất cả đã tạo cho sân khấu cải lương một Hà Bửu Tân có một không hai, một Hà Bửu Tân mà người nghe chỉ nghe một lần cũng đã thấy như là « đã mê tự lâu rồi », một giọng ca và một lối ca mang đến cho người nghe cảm giác nhẹ nhàng, êm dịu, cho người nghe được thưởng thức nghệ thuật nhảy múa trên dây đàn của người nghệ sĩ.
Nói về độ mùi, giọng ca Hà Bửu Tân có độ thẩm thấu cao, thể hiện chất mùi của bài hát rất tuyệt, khiến người nghe bị buồn lây hồi nào mà không biết. Tuy nhiên, giọng ca Hà Bửu Tân đầy nam tính và đầy nội lực, trầm buồn nhưng không tạo cảm giác bi lụy. Đó là một lợi thế để anh tạo dấu ấn riêng trong bài Xuân đất khách. Nếu như nghe Út Bạch Lan ca Xuân đất khách mà người nghe phải sa nước mắt và muốn mọc ngay đôi cánh để bay về với quê hương, thì khi nghe Hà Bửu Tân ca bài này ta sẽ cảm thấy có một nỗi buồn man mác đang len lỏi vào tâm trí, nó không đến độ khiến cho nước mắt phải sa, nhưng đủ để nỗi buồn kia thấm khắp cùng thân thể, giúp tâm trí mọc thêm đôi cánh để bay vào thế giới suy tư và hồi tưởng. Đó là dấu ấn “vô tiền khoán hậu” của Hà Bửu Tân trong bài Xuân đất khách.
Nói đến những điều « xưa nay hiếm » trên, ta lại càng thêm nuối tiếc vô cùng cho sân khấu cải lương Nam bộ, bởi vì sự ra đi của Hà Bửu Tân thật sự là một mất mát vô cùng to lớn cho sân khấu cải lương, và nhất là cho bài vọng cổ. Hà Bửu Tân mất sớm, nên hiện tại người ta cũng chỉ có thể nghe được giọng ca của anh trong trong vài đĩa cải lương, và hai bài vọng cổ là Xuân đất khách và Hạng Võ Sở Bá Vương, cả hai bài này đều do soạn giả Viễn Châu sáng tác. Tuy số lượng còn sót lại chỉ vỏn vẹn có hai bài vọng cổ như vậy, nhưng bấy nhiêu thôi cũng đủ để Hà Bửu Tân khẳng định được tài năng ca vọng cổ của mình. Đặc biệt là trong bài Xuân đất khách, Hà Bửu Tân đã thể hiện được cái tầm thượng thừa trong ca vọng cổ.
Thời gian thắm thoát trôi qua, cái tên Hà Bửu Tân đã dần phai nhạt trong làng sân khấu cải lương, thế hệ trẻ mê cải lương ngày nay có lẽ cũng chẳng có nhiều người biết đến anh. Thế nhưng, nếu nhắc đến bài Xuân đất khách của soạn giả Viễn Châu, thì không thể không nhắc đến Hà Bửu Tân bên cánh nam nghệ sĩ, và Út Bạch Lan bên cánh nữ nghệ sĩ. Nói cách khác, Út bạch Lan-Hà Bửu Tân đã trở nên bất tử cùng với bài Xuân đất khách của soạn giả Viễn Châu.
Khi Hà Bửu Tân chập những đi hát hồi đầu những năm 1970, thì Út Bạch Lan khi ấy đã tiếng tăm lừng lẫy. Thế nhưng, giữa bậc tiền bối Út Bạch Lan và người hậu bối Hà Bửu Tân đã cùng để đời với bài Xuân đất khách. Vì sao thế ? Câu trả lời có thể là : cả hai có những nét chung đưa đến sự thành công trong nghệ thuật ca vọng cổ. Những nét chung đó chính là : cả hai đều có giọng ca thiên phú rất mượt mà, cả hai đều là bậc thầy trong cách sắp chữ trong lòng bản, cả hai đều có nhịp nhàng điêu luyện, và đặc biệt là cả hai có một lối ca “hoa lá cành” trong cái chuẩn mực “chân phương hoa lá” của bài vọng cổ.
Nói cách khác, Út Bạch Lan và Hà Bửu Tân đều ca lã lướt, lối luyến láy thần sầu, thế nhưng, họ lả lướt mà không quá điệu đà, luyến láy mà không quá trớn, tức là luyến láy vừa đủ để thể hiện bài ca chứ không phải để khoe giọng, để khoe tài năng hay để khẳng định đẳng cấp. Bên cạnh đó, Út Bạch Lan và Hà Bửu Tân lại ca rất “chân phương”, tức là ca như nói, có sao ca vậy, không bao giờ tạo ra cảm giác bị ráng hơi, hoặc chẳng khi nào cố tình lên gân khoe giọng.
Với tất cả những điều trên, ta có thể khẳng định rằng, “chân phương hoa lá” vẫn là « cái chuẩn rất chuẩn » của bài vọng cổ. Nói « chân phương hoa lá » chỉ có hai vế bốn từ, nhưng để thể hiện được một trong hai vế bốn từ đó cho đúng, cho đủ, thì quả là không phải chuyện dễ dàng. Và Út Bạch Lan và Hà Bửu Tân đã thể hiện được tất cả những điều « không phải chuyện dễ dàng » đó trong bài Xuân đất khách.
TỪ KHÓA : Âm nhạc - Tạp chí - Văn hóa