Wednesday, December 16, 2015

'Cả ba đảng ở Pháp đều thua' - Phạm Cao Phong

'Cả ba đảng ở Pháp đều thua'
Phạm Cao Phong
Gửi tới BBC từ Paris
14 tháng 12 2015
Bà Marine Le Pen thừa nhận thất bại nhưng thề tiếp tục đấu tranh
Nước Pháp năm nay có hai ngày 13 đáng nhớ. Ngày 13/11 với cuộc tấn công khủng bố làm 131 người thiệt mạng do IS ngay tại Paris.
Và ngày 13/12 với việc tòa lâu đài của bà Marie Le Pen và cô cháu gái tóc vàng duyên dáng Marion Maréchal Le Pen xây nên vừa trước đó một tuần sụp đổ tan hoang.
Tuyên bố phấn khởi tự xưng là ‘đảng lớn nhất nước Pháp', dẫn trước cánh hữu (27%) và đảng Xã hội (23,5%) của chủ tịch đảng này là bà Marine Le Pen, với tỉ lệ phiếu thu hút được là 28% trong vòng một cuộc bầu cửu cấp vùng đã bị thực tế phũ phàng bác bỏ.
Thất bại này có thể nói là không thể tưởng tượng nổi với Mặt trận Quốc gia FN. Chỉ bảy ngày trước (06/12/2015) đảng FN đã giành được một chiến thắng lịch sử: Các liên danh của Mặt trận quốc gia FN đã phá các kỷ lục trong kỳ bầu cử Châu Âu và cấp tỉnh trước đây, giành chiến thắng tại 6 trên tổng số 13 vùng.
Đó là Nord-Pas-de-Calais-Picardie, Provence-Alpes-Côtes d’Azur, Alsace-Lorraine-Champagne-Ardenne, Midi-Pyrénées-Languedoc-Roussillon, Bourgogne-Franche-Comté, Centre.
Những lãnh đạo chủ chốt của đảng FN đều thắng lợi áp đảo tại những địa phương họ ra ứng cử. Chủ tịch đảng, bà Marine Le Pen chiếm được 41% số phiếu ở Nord-Pas-de-Calais-Picardie. Tại vùng PACA, Marion Maréchal Le Pen được xấp xỉ là 40% phiếu bầu.
Còn cánh tay mặt của bà Marine là Florian Philippot cũng chiếm được đến 36% ở vùng Alsace-Lorraine-Champagne-Ardenne.
̣Đảng Xã hội của ông Francois Hollande phải dồn phiếu cho phe trung hữu để ngăn Mặt trận Quốc gia thắng cử
Nước Pháp thời điểm này lo lắng trước viễn ảnh hệt như lần cựu chủ tịch FN Jean-Marie Le Pen lọt được vào vòng hai cuộc bầu cử Tổng thống năm 2002.
Song cú sốc thô bạo tương tự về chính trị đã không xẩy ra với nước Pháp.
Đảng Mặt trận quốc gia mất toàn bộ trận địa sau vòng hai trên cả nước, không dành được vùng nào.
FN phải chấp nhận bệ phóng cuối cùng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2017 bị tràn ngập bởi hai đảng truyền thống là Đảng Những người Cộng hòa của cựu tổng thống Nicolas Sarkozy và Đảng Xã hội đang cầm quyền của tổng thống François Holland.
Đảng cánh hữu qua vòng hai đã ấm chỗ tại 7 vùng. Hai thắng lợi quyết định của đảng này là chiến thắng của ứng cử viên Xavier Bertrand (LR) ở Nord-Pas-de-Calais-Picardie trước đảng trưởng FN là bà Marie Le Pen với 57,6 %.
Tại vùng PACA, cũng một dân biểu khác là Christian Estosi với 54,4% phiếu bầu đã làm Marion Maréchal Le Pen thất vọng đầy căm tức. Phillipe Richer(LR) với 48,4% đã chặt cánh tay mặt của bà Marine là Florian Philippot tại vùng Alsace-Lorraine-Champagne-Ardenne.
Tuy nhiên cả ba chiến thắng này không hoàn toàn thuộc về đảng Những người Cộng Hòa. Cả ba dân biểu LR đều đã được cử tri cánh tả dồn phiếu cho cuộc đua nước rút.
Ông Xavier Bertrand đã cám ơn các cử tri Đảng Xã hội đã thể hiện phẩm giá và trách nhiệm công dân và nói rằng chiến thắng này không thuộc riêng của cá nhân ông.
Trước vòng hai thậm chí ông đã dùng những cụm từ khá phũ phàng với cựu tổng thống Sarcozy là ‘hãy im đi’ nói lên sự chia rẽ cho đến phút cuối cùng trong lãnh đạo cánh hữu trước vòng hai.
Việc này cho thấy phe chủ tịch Nicolas Sarkozy chọn đối sách ‘tiến sát' thông điệp của cực hữu để giữ cử tri ở lại phe mình mất dần ảnh hưởng trong đảng. Chặn được Mặt trận quốc gia nhưng chiến thắng không có khuôn mặt rõ ràng. Nó phản ánh thất bại của cả ba đảng.
Về đảng Xã hội
Đảng Xã hội là đảng thiệt hại lớn nhất trong lần bầu cử này. Đường lối vực lại nền kinh tế của Đảng Xã hội dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Holland không thành công đã trừng phạt họ.
Người dân Pháp hết tin vào tài lãnh đạo kinh tế của đảng cầm quyền, vào lúc nạn thất nghiệp ngày càng nặng nề, với gần 3,6 triệu người không có việc làm.
Đảng FN của bà Le Pen này đã chiếm được nhiều phiếu bầu trong những tầng lớp truyền thống vẫn đi theo Đảng Xã hội như công nhân, viên chức trung lưu và những người làm việc trong lĩnh vực làm công ăn lương.
Việc trong mấy năm cầm quyền của Đảng Xã hội đưa ra đến 85 thứ thuế mới đánh sụt sức mua của người dân. Họ quá chán nản vì trợ cấp hưu bổng không đủ sống.
Tầng lớp có thu nhập cao cũng không hồ hởi gì trước chính sách truyền thống lấy của người giàu chia cho người nghèo vốn là linh hồn của đảng Xã hội.
Mấy năm qua lại có những chính sách có phần cực đoan như việc đánh thuế đến 75% những người có thu nhập trên 1 triệu euro một năm. Kết quả là nhiều nhà đầu tư rút vốn ra khỏi nước Pháp. Nhà nước đã không thu được thuế lại càng rơi vào vòng xoáy không lối thoát.
Thiếu ngân sách thì càng ép dân thắt lưng buộc bụng, càng tăng thuế. Kết quả càng không thu hút được đầu tư và người giàu chạy ra nước ngoài. Diễn viên điện ảnh nổi tiếng Gerard Depardieu đã phản đối bằng cách từ bỏ quốc tịch Pháp chuyển sang Bỉ sinh sống. Hàng loạt nhà máy đóng cửa.
Đảng Mặt trận quốc gia đã dựng lên màn kịch chia rẽ trong nội bộ gia đình Le Pen khi bà con gái bãi miễn chức Chủ tịch danh dự của cha là ông Jean Marie Le Pen.
Phái hữu ở Pháp và châu Âu đều dùng lá bài 'người nhập cư' để vận động tranh cử
Việc này đánh lừa được rất nhiều người vì cho rằng Mặt Trận Quốc Gia đã thay đổi đường lối, là đảng cánh hữu thực thụ, quan tâm đến lo lắng của dân, không phải là đảng phát-xít.
Bối cảnh châu Âu đang căng ra đối phó với khủng hoảng nhập cư, với hàng trăm ngàn người Trung Đông, đặc biệt là từ Syria, ồ ạt tìm đường sang châu Âu lánh nạn cũng được FN tận dụng đánh vào lo lắng của người dân.
Đảng Xã hội đã không có những giải pháp hay đường lối giải tỏa thỏa đáng nỗi lo chính đáng của họ. Dẫn đến nhiều thị trưởng và cư dân phản đối việc chính quyền áp đặt quy chế phải tiếp nhận người tị nạn.
Cuộc tấn công khủng bố đẫm máu tại Paris ngày 13/11/2015 càng đổ thêm dầu vào lửa việc dân Pháp càng thêm đăm chiêu cho an ninh của mình.
Hành động chậm chạp ra tay đóng cửa vài đền thờ Hồi giáo cực đoan chuyên rao giảng hận thù, mang tính nửa vời. Không ít người so sánh rằng với chính sách cứng rắn, đảng Mặt trận Quốc gia có thể hành động hiệu quả hơn đế chống khủng bố.
Nội bộ của Đảng Xã hội cũng chia rẽ tan tác là nguyên nhân không nhỏ trong thất bại.
Những lời hứa hẹn lời lẽ sáo mòn của các kinh tế gia đảng Xã hội đã làm hư hại bộ mặt đảng. Hơn một nửa người dân Pháp như không còn muốn nghe, và lắng nghe họ nữa thật sự là một tiếng chuông cấp báo với đảng này.
Về đảng Những người Cộng hòa
Bỏ phiếu tại Pháp
Cựu tổng thống Nicolas Sarkozy có kết quả mát mẻ hơn trong lĩnh vực kinh tế so với người kế nhiệm. Ông được các tầng lớp giầu có ủng hộ và giúp đỡ vì luôn luôn tỏ ra dễ dãi với những chính sách có lợi cho họ.
Song cách điều hành trong đảng của ông thể hiện tham vọng của một con sói đầu đàn đơn độc. Sarkozy không thích nghe những ý kiến ngược lại và ngày càng mất dần bạn bè và quay quắt trong nhiều chuyện tai tiếng bê bối tiền bạc. Hậu quả của cuộc khủng bố ngày 13/11/2015 cũng do quyết định thiếu sáng suốt của chính tổng thống Sarkozy.
Đây là hệ lụy việc sáp nhập Nha An ninh Quốc gia (Direction de la Sûreté de l’Etat-DST) và Tổng cục Tình báo (Renseignements généraux – RG) để thành lập Tổng nha Phản gián (Direction centrale du Renseignement intérieur – DCRI) năm 2008. Hệ quả là sự sáp nhập này đã làm tan rã những mắt lưới do Tổng Cục tình báo thiết lập từ nhiều thập kỷ.
Một cựu nhân viên tình báo đánh giá: "Phá vỡ RG là một sai lầm chiến lược. Kho dữ liệu khổng lồ về thế hệ khủng bố tiềm tàng đã bị thất lạc, những hồ sơ theo dõi bị hủy, các nhóm cảnh sát từng làm việc chặt chẽ với nhau cũng bị phân tán. Ngày nay chúng ta đang trả giá đắt cho sự việc đó."
Đảng của cựu tổng thống Sarkozy về đầu trong bầu cử địa phương
Tổng thống Sarkozy lúc đó đã cắt giảm 10.000 chỗ làm của nhân viên an ninh và cảnh sát. Ông đưa đơn đặt hàng cho các nhà thiết kế mẫu thời trang về cải cách trang phục ăn mặc cho cảnh sát nhưng không nhìn thấy họ đang bị quá tải trong công việc.
Pháp hiện chỉ có 3000 an ninh phải theo rõi hơn 10.500 hồ sơ nguy hiểm bậc nhất FS. Chưa kể những hồ sơ tiềm tàng về khủng bố.
Đảng này đang có lợi thế với chính trị gia mang dáng vóc của đường lối ôn hòa tương tự cựu tổng thống Jacques Chirac như ông Alain Jupé.
Tuy nhiên họ phải thay đổi rất nhiều: phải can đảm nói thật với dân và còn cần nhiều thời gian và mồ hôi mới chấn hưng được kinh tế, phải thực hiện nói đi đôi với làm, chia sẻ gánh nặng và lợi nhuận đồng đều.
Đảng Mặt trận quốc gia FN
Đảng Mặt trận quốc gia đang lên như diều gặp gió. Sự tuyệt vọng xã hội, khủng hoảng di dân, và mối đe dọa các vụ khủng bố mới là mảnh đất mầu mỡ. Tuy nhiên con số thống kê có phần hào nhoáng vòng một không phản ánh đúng bộ mặt của nước Pháp. Một nửa trong tổng số 45 triệu cử tri đã không đi bầu.
Gia tộc Le Pen có cô Marion Marechal-Le Pen và bà Marine Le Pen nổi lên thời gian qua
Cử tri cánh tả và cánh hữu đều lơ là trách nhiệm công dân, không sốt sắng đi bỏ phiếu vì mất niềm tin chính với đảng của mình. Cả tả và hữu đều không có những chính sách tổng thể, không có mầu sắc riêng biệt tạo kẽ hở cho FN vươn lên.
Song điều tồi tệ nhất đã không xẩy ra vì chính trong những địa bàn Mặt trận quốc gia thắng cử trong năm 2012 đã chứng minh họ để lại hậu quả nặng nề.
Sự thiếu kinh nghiệm quản lý kinh tế và mỏng về đội ngũ lãnh đạo FN bị cánh hữu khoét sâu đem ra phân tích cho thấy tài cầm chịch của các lãnh đạo vùng FN chưa đáp ứng được những lĩnh vực thiết yếu đối với hàng triệu người Pháp: từ phát triển kinh tế, giáo dục, vận tải, cho đến chuyển đổi năng lượng, ngân sách tài trợ cho các hiệp hội, tổ chức và sinh hoạt văn hóa, lễ hội…trong cả nhiệm kỳ suốt sáu năm tới.
Lá bài của FN khi vấp phải ý thức chính trị của người dân thì cũng nhanh chóng rơi rụng. FN không có một chính sách kinh tế thuyết phục được những tầng lớp hiểu biết. Họ chỉ lấy việc bài ngoại, đóng cửa biên giới, xua đuổi dân di cư và đưa đẩy sự bất bình của người dân nảy sinh trong tình cảnh kinh tế đình đốn.
Tinh thần dân chủ của người Pháp đã có cội rễ lâu bền nên việc FN tạm thời trên thế thượng phong chỉ là dấu hiệu ‘mặc kệ’ của cử tri sau nhiều năm ngao ngán.
Lá phiếu vòng đầu phần nào cũng là lá phiếu trừng phạt của cử tri Pháp đối với các đảng truyền thống. Song nếu không cảnh giác cả đảng Xã hội và đảng Những người Cộng hòa chưa trừng sẽ lại bị kẹt y như bài học năm 2002 trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm 2017.
Sóng gió đã tạnh. Nhưng bài học về chính trị chắc còn để lại dư chấn. Trận đấu này cả ba đối thủ đều bị đo ván. Cả ba đều phải rút ra bài học là cần phải thật sự thay da đổi thịt nếu không lại bị gậy trong năm tới.
Chính trường Pháp chắc chắn sẽ còn những biến động lớn, báo hiệu những cơn dông không lường trước được.
Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm của tác giả
ThíchBình luận

No comments: