Tác giả bài xã luận nhận định, tuy Liên bang Xô Viết đã tan rã,
nhưng tổng thổng Putin vẫn còn duy trì những chiến thuật cũ mang đầy
tính Xô viết. Để cản trở Ukraina hợp tác với châu Âu, tổng thống Putin
đã không hề lùi bước trước bất kỳ điều gì. Điển hình là Nga dọa sẽ trấn
áp Ukraina về mặt cung ứng năng lượng, trừng phạt thương mại, ngưng nhập
khẩu hàng Ukraina.
Các lãnh đạo Ukraina tỏ ra khá chuyên cần đối với các cuộc họp với
Nga. Tổng thống Putin đã có hai cuộc hội đàm trong vòng hai tuần, cuối
tháng 10 và đầu tháng 11 với đồng nhiệm Ukraina, Victor Ianoukovitch.
Thứ tư vừa qua (20/11), chính thủ tướng Nga Dimitri Medvedev đã viếng
thăm đồng nhiệm Ukraina, Mykola Azarov. Thế là ngay hôm sau, thủ tướng
Azarov quyết định đình chỉ tất cả các cuộc thương lượng với châu Âu.
Nga đã nắm phần thắng. Không cần biết nguyên nhân, việc hủy bỏ thương
lượng giữa Ukraina và châu Âu chỉ vài ngày trước Thượng đỉnh Vilnius
thật sự là một vố đau cho châu Âu.
Hội nghị thượng đỉnh lần này nhằm tạo đà cho việc nỗ lực hội nhập 6
quốc gia thuộc Liên bang Xô Viết cũ (Ukraina, Belarus, Moldavia, Armenia
và Azerbaijan) vào tiến trình dân chủ và nền kinh tế châu Âu. Thụy Điển
và Ba Lan là hai quốc gia luôn thúc đẩy tiến trình hợp tác với các nước
Đông Âu, vì các quốc gia này nằm sát sườn với họ. Ban đầu, Nga cũng
được mời gọi gia nhập hợp tác với châu Âu nhưng Nga đã lựa chọn giải
pháp chiến tranh lạnh.
Tổng thống Nga đã tìm cách phá hỏng mong muốn hợp tác với châu Âu
bằng cách làm cho các quốc gia ứng viên hoa mắt trước việc hình thành
liên minh thuế quan với Nga, Belarus và Kazakhstan. Nước đầu tiên đã
nhượng bộ trước Nga là Armenia. Nước thứ hai là Ukraina. Chỉ có Geruzia
và Moldavia là hiện tại sẵn sàng ký kết Hiệp định liên kết với châu Âu.
Thế nhưng, câu chuyện vẫn chưa kết thúc tại đó. Châu Âu cần phải rút
ra bài học từ cái tát của Ukraina. Chắc chắn là các nhà thương thuyết
châu Âu đã không được lợi gì từ việc thương lượng với tổng thống
Ianoukovitch, một nhân vật chỉ lo bảo vệ quyền lực và kiếm lợi. Thế
nhưng đặc biệt, châu Âu đã không thật sự có nỗ lực tương xứng.
Quá mệt mỏi với việc mở rộng Liên hiệp châu Âu, các quốc gia thành
viên, trừ Thụy Điển, không nhận thấy được tầm quan trọng địa chiến lược
trong mối liên kết với các nước Đông Âu. Họ đã không nhận thấy Nga thi
hành một chính sách ngoại giao ngày càng áp đảo. Thủ tướng Đức Merkel đã
bảo vệ dự án hợp tác một cách hùng hồn vào tuần này, nhưng quá muộn.
Trong khi đó, Pháp lại không tranh luận về đề tài này.
Berlin : Người nghèo không đồng xu dính túi
Trong bối cảnh kinh tế châu Âu gặp khó khăn nghiêm trọng, duy chỉ có
kinh tế Đức có vẻ vững tay chèo, thì báo Libération lại quan tâm đến
tầng lớp người nghèo mới nổ ra ở Đức qua bài viết : « Không một đồng xu
tại Berlin ».
Theo tờ báo, hàng triệu người Đức sống sót qua ngày nhờ vào các hiệp
hội phân phát, giúp đỡ đồ ăn, quần áo, đồ dùng học sinh cho người dân,
quản lý việc tiêu thụ năng lượng, thu gom và phân phát đồ điện gia dụng…
Các hiệp hội này trợ giúp những người hưu trí và các hộ gia đình trong
cuộc sống thường nhật.
Tờ báo miêu tả cảnh hai người cao tuổi lưng còng, vội vã đến một
trung tâm tiếp đón người nghèo của Giáo hội Tin lành để nhận đồ tiếp tế
cùng với các xe đẩy đựng đồ dự trữ. Norbert Scheunchen, người quản lý
việc phân phối thức ăn tươi tại một khu phố ở Berlin thuật lại rằng, với
các xe tải của hiệp hội, họ đã đi khắp các siêu thị đối tác thu gom các
sản phẩm sắp hết hạn sử dụng và được xem như không còn phù hợp để bán
ra trên thị trường.
Sau đó, họ chuẩn bị những lô hàng để phân phối cho các gia đình
nghèo, 1 lô/người/hộ gia đình. Một lô được bán với giá chỉ 1 euro đủ
nuôi sống một người trong nhiều ngày, trong khi tại siêu thị thì giá lô
hàng ít nhất cũng là 20 euro. Vị quản lý này còn cho biết, có 100 hộ
đăng ký tại hội này và được phát đồ ăn. Đa phần là người hưu trí, thất
nghiệp, các bà mẹ đơn thân và người nước ngoài.
Trong tầng lớp người nghèo mới bùng nổ tại đây còn có những người lao
động nhưng lương quá thấp và họ đang chờ hứa hẹn mà bà Merkel sẽ đưa ra
vào thứ năm tới quy định một mức lương tối thiểu.
Theo Cơ quan việc làm thì 16 triệu người làm công ăn lương nhận phụ cấp
thu nhập của chính quyền Liên bang, nhờ vậy họ không rơi xuống dưới
ngưỡng nghèo. Cơ quan việc làm còn chi trả tiền nhà và tiền sưởi, với
những tiêu chí rất gắt gao.
Ngoài ra, người nghèo còn được các tổ chức hỗ trợ chi phí các khóa
học thổi kèn saxophone hay học nhảy. Người nghèo thay hết các bóng điện
trong nhà để dùng các loại bóng khác tiết kiệm điện hơn. Về các phương
tiện giải trí, họ cũng hạn chế đi xem phim ở rạp và chỉ dành cho những
dịp quan trọng như sinh nhật.
Theo nhận định của Gustave Horn, nhà kinh tế học tại Viện nghiên cứu
kinh tế vĩ mô IMK thuộc tổ chức Hans-Böckler, thì « trong những năm gần
đây, Đức trở thành một xã hội rất bất bình đẳng ». Theo tính toán của
viện này, của cải người giàu tăng 12,4% từ năm 1991. Cũng trong cùng kỳ,
tài sản của người nghèo lại giảm 11,2%. Nhà kinh tế học nói tiếp : «
Trước đây, có thể xem nước Đức là một đất nước khá bình đẳng nhưng ngày
nay lại không còn được vậy ».
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OCDE) đã nhận thấy vào năm
2000 và 2005, Đức có sự gia tăng bất bình đẳng, trên cả mức trung bình
của các quốc gia phát triển. Đặc biệt, hai năm này là hai năm mà các cải
cách xã hội được áp dụng. Một số người được phỏng vấn cho biết không
tin tưởng sẽ thoát khỏi cảnh nghèo trong những năm tới và họ cũng không
mấy khả quan cho tương lai con cháu họ, vì các thống kê đều cho thấy một
bầu khí u ám.
Nạn nhân nô lệ thời nay tại Luân Đôn
Báo Le Figaro hôm nay quan tâm đến vụ ba người phụ nữ 69 tuổi, 57
tuổi và 30 tuổi vừa được thả sau khi chịu các hành động hung bạo về thể
xác lẫn tinh thần và bị giam giữ trong suốt 3 thập niên qua tại Anh.
Theo tờ báo thì vẫn còn rất nhiều uẩn khúc trong hồ sơ này.
Báo Le Figaro dẫn tin từ cảnh sát cho biết, ba người phụ nữ có quốc
tịch Malaysia, Anh và Ai Len. Một tháng sau khi được giải thoát, họ vẫn
còn bị « chấn động nặng nề » về tinh thần và chỉ cung cấp những thông
tin liên quan đến điều kiện bị giam giữ.
Ai cũng hết sức ngạc nhiên khi một cặp trạc lục tuần, bị cáo buộc đã
giam giữ ba người này trái phép trong một ngôi nhà tại Lamberth, đã bị
bắt vào thứ năm vừa qua và vừa được cho tại ngoại cho đến tháng Giêng
năm tới. Trong một cuộc họp báo vào sáng thứ sáu vừa qua, cảnh sát cho
biết, người đàn ông và người đàn bà 67 tuổi này đã từng bị bắt vào những
năm 1970, nhưng với lý do chưa xác định được.
Trong vụ bắt giữ ba người phụ nữ, cặp này bị nghi ngờ cưỡng bức lao
động, nô lệ và vi phạm luật nhập cư. Các nạn nhân bị hành hạ thể xác và
tinh thần nhưng không bị lạm dụng tình dục. 37 nhân viên cảnh sát Luân
Đôn chuyên phá các đường dây buôn người được huy động để làm sáng tỏ vụ
việc được xem là chưa từng thấy đối với họ.
BBC cho biết, một tuần sau khi xem một buổi phát sóng về hôn nhân
cưỡng bức, một trong số ba người bị bắt là người Ai Len, 57 tuổi đã dám
bí mật gọi điện thoại cho tổ chức nhân đạo Freedom Charity. Sáu tuần
sau, nhân cơ hội cặp vợ chồng đấy không có nhà, hai người phụ nữ đã trốn
thoát nhờ sự giúp đỡ của Freedom Charity và được cảnh sát Luân Đôn bảo
vệ. Người phụ nữ già nhất, 69 tuổi, được cảnh sát giải thoát sau đó.
Người sáng lập ra tổ chức Freedom Charity cho biết, từ sau vụ này, có
nhiều cuộc gọi tới hơn nhờ giúp đỡ. Theo bà, vụ ba người phụ nữ bị bắt
này chỉ mới là phần nổi của tảng băng. Một số tổ chức khác và bộ Nội vụ
cũng có nhận xét như vậy. Một dự luật về tình trạng nô lệ sẽ được chính
phủ trình lên Nghị viện. Dự luật này nhằm phạt tù chung thân những
người phạm tội bắt người làm nô lệ.
Sida, dịch bệnh luôn gây chết người
Tuần tới, vào ngày 1/12 là ngày thế giới phòng bệnh sida, báo La
Croix quan tâm đến căn bệnh này qua bài viết : « Sida, một dịch bệnh
luôn gây tử vong ». Đây sẽ là dịp để cập nhật lại những thông tin liên
quan về căn bệnh thế kỷ.
Năm ngoái, trên toàn thế giới, có 35 triệu người nhiễm HIV, theo
nguồn tin từ cơ quan Onusida. Vùng có nhiều người mắc bệnh nhất là khu
châu Phi cận Sahara với 25 triệu bệnh nhân. Cũng trong năm 2012, 2,3
triệu người mới nhiễm bệnh, trong đó có 260 000 trẻ em. Căn bệnh này vẫn
được xem là chết người nhất thế giới : 1,6 triệu người đã bị tử vong
vào năm ngoái.
Tại Pháp, vào năm 2011, khoảng 6100 người bị phát hiện dương tính với
vi rút HIV, một con số khá ổn định từ năm 2007 trở lại đây. Tổng số,
người ta ước tính có khoảng 150 000 người sống với HIV, trong đó, từ 20
000 đến 30 000 không biết mình đã mắc bệnh.
Trong những năm gần đây, các loại thuốc chữa trị căn bệnh này cũng
phát triển mạnh. Năm 2012, có đến 9,7 triệu người trên thế giới được
chữa trị kháng vi rút, trong khi con số này chỉ là 8,1 triệu người vào
năm 2011 và 1,3 triệu vào năm 2001.
Theo một chuyên gia được tờ La Croix trích dẫn, có 16 triệu người
bệnh chưa được chữa trị. Điều đó cho thấy một nhu cầu cấp bách lớn. Ông
nhận xét, đầu tư ngày hôm nay vào việc chữa trị tức là phương tiện để
tránh những ca lây nhiễm mới và tiết kiệm được nhiều về lâu dài.
Trong tương lai, cần tìm kiếm các nguồn tài trợ mới. Hiện nay, phân
nửa tài trợ cho việc chữa trị căn bệnh này là từ các nước có thu nhập
thấp hoặc trung bình, nơi mà đa phần người bệnh tập trung tại đó. Nửa
phần còn lại đến từ các nước giàu. Trong các quốc gia đó, Hoa Kỳ là quốc
gia đóng góp nhiều nhất.
Pháp : côn trùng được bán trong siêu thị
Liên quan đến thời sự tại Pháp, báo Aujourd’hui en France đăng bài : « Côn trùng được bán ở siêu thị ».
Tờ báo cho biết, côn trùng như sâu bọ, ấu trùng, dế được chế biến làm
thức ăn . Chúng được sấy khô và đóng gói làm thức ăn khai vị… Để kích
thích người mua, tại siêu thị, một số nhân viên bán hàng đã cho khách
hàng ăn thử trước khi mua hàng.
Nhà sản xuất đã chế biến các côn trùng này sao cho phù hợp với gu ăn
uống của người Pháp. Một chuyên gia nhận xét, khách hàng rất hiếu kỳ,
nhưng cũng rất cẩn trọng. Họ chỉ mua một gói để về nhà ăn thử. Điều đó
là hoàn toàn dễ hiểu, vì đây là một mặt hàng mới. Nhưng giá cũng không
phải rẻ, phải chi 6,9 euro cho một gói 17g chứa khoảng 50 con con trùng
đã được chế biến và tẩm gia vị.