Thứ bảy 14 Tháng Sáu 2014
Ban biên tập trang thông tin Quartz từng làm việc với The New
York Times, The Wall Street Journal, Bloomberg hay The Economist. Quartz
còn có nhiều thông tín viên làm việc ngoài Hoa Kỳ và hợp tác với nhiều
trang thông tin ngoại quốc. Theo bài viết, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản,
Nga và các quốc gia Đông Nam Á đang siết chặt hợp tác chính trị. Các
khối liên minh mới sắp được hình thành do nhiều nguyên nhân.
Đầu tiên phải kể đến nhu cầu về nguyên vật liệu khổng lồ của Trung
Quốc, các yêu sách chủ quyền và thái độ hung hăng của Bắc Kinh trên biển
Đông. Kế đến là việc Nga ngày càng phô trương sức mạnh quân sự, chủ
nghĩa dân tộc dâng cao tại Nhật Bản và chính sách « xoay trục » sang
Châu Á của Mỹ.
Bài báo nhận xét, có lẽ chúng ta đang chứng kiến buổi đầu của một kỷ
nguyên mới, được đánh dấu bằng sự hình thành các đối tác mới, dựa trên
nhu cầu và khả năng của mỗi bên về nguyên vật liệu, nhằm cân bằng lực
lượng để giảm lệ thuộc vào các nền kinh tế phương Tây. Bài báo phác họa
ra ba khối liên minh đang hình thành ngày nay.
Liên minh Nga-Trung-Iran
Thứ nhất là khối liên minh « Chiran » bao gồm Trung Quốc, Nga, Iran
(còn có thể kết nạp thêm các quốc gia Trung Á có tên kết thúc bằng
–stan). Đặc điểm chung là các nước này đều kiểm duyệt gắt gao internet.
Trung Quốc và Nga vừa ký kết một hợp đồng cung ứng khí đốt trị giá 400
tỷ đô la. Số lượng các lò phản ứng hạt nhân mà Nga xây dựng cho Iran lên
đến 8 lò.
Trong khi Hoa Kỳ và Châu Âu đang áp đặt các biện pháp trừng phạt lên
nước Nga do cuộc khủng hoảng tại Ukraina, Hoa Kỳ và Trung Quốc đang xung
khắc quanh vụ gián điệp mạng, phương Tây vẫn duy trì lệnh trừng phạt
lên Iran, các quốc gia Đông Nam Á ghê tởm thái độ bành trướng của Trung
Quốc, thì ba quốc gia : Nga, Trung và Iran vốn đã gần gũi lại có điều
kiện xích lại gần nhau hơn.
Michal Meidan, giám đốc văn phòng tư vấn China Matters giải thích,
Trung Quốc quay sang làm bạn với Nga và Trung Á để tận dụng nguồn nguyên
vật liệu phong phú của các quốc gia này. Nga và Trung Quốc vốn đồng
thuận trên hầu hết các hồ sơ lớn hiện nay, như Syria và Ukraina, theo
nhận xét của Andreï Kokochine, trưởng khoa của trường đại học Mátxcơva.
Nga thừa hưởng một lượng khoáng sản dồi dào, không chỉ có khí đốt, mà
còn có đất canh tác mà Trung Quốc vốn ao ước.
Liên minh Ấn-Nhật
Thứ hai, phải kể đến liên minh của hai nền kinh tế lớn trong khu vực
Châu Á là Nhật Bản và Ấn Độ « Japinde ». Hai nước này đều thích phục hồi
lại niềm kiêu hãnh dân tộc. Cả hai nước này cực kỳ ghét sự phô trương
thế lực của Trung Quốc. Việc tân Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa đắc
cử sẽ tạo điều kiện cho Nhật và Ấn hòa hợp hơn, vì cả hai lãnh đạo đều
cùng thuộc cánh hữu và theo chủ nghĩa dân tộc. Bang Gujarat, nơi ông
Modi từng lãnh đạo, cũng đã sớm thu hút giới đầu tư Nhật Bản.
Chuyến công du cấp nhà nước của ông Modi tại Nhật Bản, đang trong
vòng thương lượng, có thể sẽ cho phép Ấn Độ ký kết một hiệp ước đầu tư
với Nhật, mà Ấn Độ đang rất cần để thúc đẩy kinh tế. Thủ tướng Nhật
Shinzo Abe có tham gia vào tài khoản Twitter của Thủ tướng Narendra
Modi. Để giải thích cho sự thắt chặt liên minh này, tờ The New York
Times cho rằng : dân số Nhật già đi có thể được bù đắp bằng một dân số
trẻ năng động của Ấn Độ, những tài năng trong ngành công nghiệp Nhật sẽ
có dịp phát triển nhờ vào nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú vẫn
chưa được khai thác ở Ấn Độ.
Liên minh Philippines-Việt Nam
Cuối cùng phải kể đến liên minh giữa các quốc gia Đông Nam Á là
Philippines và Việt Nam (có thể thêm các nước Indonesia, Malaisia và
Thái Lan). Các nước này đều muốn có áp dụng Công ước Liên Hiệp Quốc về
Luật Biển. Họ đều không chấp nhận “đường chín đoạn” mà Trung Quốc đơn
phương thiết lập để giành quyền kiểm soát trên biển Đông. Các nền kinh
tế đang tăng trưởng nhanh chóng của các quốc gia Đông Nam Á này hiếm khi
quy tụ trong cùng một nhóm chính trị.
Thế nhưng, thái độ hung hăng, bành trướng gần đây của Trung Quốc trên
Biển Đông buộc các nước này phải hợp tác với nhau. Ngày 21/05/2014, Thủ
tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc gặp với Tổng thống Philippine
Benigno S.Aquino để bàn về “tình hình nguy kịch trên biển Đông” do
Trung Quốc đã vi phạm Công ước về Luật biển của Liên Hiệp Quốc. Cuối
cùng, Michal Meidan, giám đốc văn phòng tư vấn China Matters nhận định,
“những thay đổi trong liên minh rất quan trọng về phương diện địa chính
trị nhưng những hệ quả của nó trên thị trường vẫn còn hạn chế”.
Thái Lan: Phe quân sự kéo dài thêm thời gian
Vẫn liên quan đến Châu Á, Libération có bài viết : « Tập đoàn quân sự
tự cho mình thêm thời gian ». Theo đó, tập đoàn quân sự Thái đã bỏ lệnh
giới nghiêm và tuyên bố sẽ không tổ chức bầu cử trước một năm. Từ sau
cuộc đảo chính ngày 22/05/2014, mọi quyền lực tập trung vào tay Tướng
Prayuth Chan-ocha. Quân đội đã đình chỉ Hiến pháp, bãi bỏ chính phủ, cấm
biểu tình, bắt giữ đối lập, kiểm duyệt truyền thông, “tạm thời” giam
giữ hàng trăm chính khách, nhà báo và nhà giáo.
Lãnh đạo quân đội Thái cũng tuyên bố sẽ thành lập chính phủ lâm thời
từ nay đến tháng 9, nhưng sẽ không tổ chức bầu cử trước một năm, để cho
phép bộ máy hành chính mới tiến hành cải cách chính trị, trong đó có
việc soạn thảo Hiến pháp. Tướng Prayuth Chan-ocha cũng không cho biết
tân chính phủ sẽ tập hợp các thành phần dân sự hay quân sự. Ông cũng
không loại trừ khả năng trở thành Thủ tướng Thái Lan.
Iran gia nhập cuộc chiến tại Irak
Các nhật báo ra hôm nay đều đặc biệt quan tâm đến tình hình chiến sự
tại Irak, khi mà phần lớn lãnh thổ miền bắc Irak rơi vào tay lực lượng
Nhà nước Hồi giáo Irak và Trung Đông. Le Figaro cho biết, Iran không thể
đứng nhìn Irak rơi vào tay những kẻ Hồi giáo cực đoan sunnit, bị xem là
kẻ thù của cả vùng Trung Đông, nên đã gửi quân đến trận tuyến.
Theo tin từ tờ The Wall Street Journal, được nhật báo Le Figaro trích
lại, có ít nhất ba đơn vị Iran được trang bị vũ khí, tràn sang lãnh thổ
để giúp quân đội Irak, đang không đủ sức cản bước tiến của quân phiến
loạn theo hệ phái Sunnit. Trong số đó, một đơn vị được lệnh sẽ chiếm lại
một phần thành phố Tikrit, đã bị nhà nước Hồi giáo và các nhóm phiến
loạn chiếm đóng vào thứ 4 (11/06/2014) vừa qua. Còn hai đơn vị khác nhận
nhiệm vụ bảo vệ các thánh địa của hệ phái Si-ai, trước mối đe dọa của
những chiến binh Hồi giáo cực đoan hệ phái Sunnit.
Irak : Một Ben Laden mới ?
Nhật báo Libération quan tâm đến nhân vật lãnh đạo cuộc chiến này,
một người đầy bí ẩn. Khuôn mặt ông ta được in ngay trên trang nhất kèm
dòng tựa: “Ben Laden mới”. Đó chính là ông Abou Bakr al-Baghdadi. Tham
vọng của ông là lập nên một quốc gia Hồi giáo bao gồm Irak và Syria.
Libération không tránh một ngôn từ nào để lột tả chân dung của vị thủ
lãnh tổ chức cực đoan này. Đó là các cụm từ “một người vô hình, một quý
tộc thuộc nhóm jihad quốc tế”, “người gieo rắc nỗi sợ hãi” hay “người
không tồn tại”. Quân đội của ông ta là một tổ chức “cuồng ám”. Trên mặt
trận Irak, đội quân của ông ta có từ 5000 đến 6000 chiến binh, tại
Syria, có 12 000 quân.
Trước một đối thủ như thế, Hoa Kỳ hiện vẫn còn chần chừ. Bài xã luận
trên Libération dự đoán, nếu đội quân của thủ lãnh Nhà nước Hồi giáo
Irak và Trung Đông vẫn tiếp tục lấn lướt, thì chúng ta có thể mường
tượng ra giai đoạn kế tiếp là Mỹ sẽ bắt tay với chế độ Al-Assad ở Syria
để tiêu diệt mối hiểm họa al-Baghdadi.
Brazil : Lễ hội và phẫn nộ
Trong không khí sôi nổi của Cúp bóng đá thế giới 2014, các tạp chí và
nhật báo Pháp đều dành nhiều trang cho sự kiện này. Tạp chí Le Courrier
international trích nhiều tờ báo của Brazil với nhận định, bên cạnh
ngày hội bóng đá là thái độ phẫn nộ trong dân chúng. Tạp chí Le Nouvel
Observateur cũng có cùng nhận định qua bài: “Khi quả bóng tròn xé nát
Brazil”.
Tạp chí cho biết chưa bao giờ, Brazil lại đối mặt với khủng hoảng xã
hội nghiêm trọng như vậy. Nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra trên khắp
Brazil để phản đối việc tổ chức Cúp bóng đá thế giới. Người dân bất bình
vì cho rằng, sự kiện này chỉ dành cho du khách, trong khi chính người
dân chi trả cho sự kiện này thì họ lại không được vào xem bóng đá.
Những điều chưa biết về Platini
Tờ Le Nouvel Observateur đăng ngay trên trang bìa dòng tựa: “Những
điều chưa biết về Platini”. Sinh trưởng trong một gia đình nhập cư Ý, là
một biểu tượng của nước Pháp, ngôi sao trên thế giới và sau đó ông trở
thành lãnh đạo bóng đá Châu Âu (UEFA). Nay ông hoạt động trong một môi
trường mà đồng tiền và những vây cánh chìếm vị trí quan trọng không kém
lòng say mê bóng đá.
Từ lâu, Michel Platini chưa bị đụng đến, nhưng từ vài tuần nay, ông
đang bị vướng vào vụ “Qatargate” và đang gây ầm ĩ trong thế giới bóng
đá. Hai tờ báo Anh là “Sunday Times” và “Daily Telegraph” đã cáo buộc
lãnh đạo UEFA là đã bị Qatar mua chuộc để trao quyền đăng cai World Cup
2022 cho nước này.
Cho đến lúc này vẫn chưa có chứng cứ xác đáng, nhưng Michel Platini
đã thừa nhận khoảng chục ngày trước khi bỏ phiếu bầu Qatar đăng cai
World Cup 2022, ông đã được Tổng thống Sarkozy mời đến điện Elysée ăn
tối và có cả Thái tử Qatar Tamin Al-Thani, tân chủ nhân đội bóng PSG.
Tạp chí cũng nhận định, cựu Tổng thống Sarkozy và Michel Platini là đôi
bạn lâu năm, liệu chủ tịch UEFA có thể khước từ mong muốn của Tổng thống
Sarkozy hay không?
Roma : Thành phố nghệ thuật muôn thuở
Tạp chí L’Express số ra tuần này dành một hồ sơ lớn dài 30 trang cho
thành phố Roma cổ kính nhưng cũng đầy vẻ lãng mạn. Mặc dù trải qua khủng
hoảng kinh tế, Roma vẫn tiếp tục đổi mới và làm giàu các di sản văn hóa
vô giá. Tạp chí L’Express mệnh danh Roma là “thành phố nghệ thuật vĩnh
cữu”.
Tạp chí giới thiệu cho độc giả những địa điểm tham quan du lịch lý
thú, những kho báu văn hóa vô giá, những cuộc du ngoạn khó quên và những
nhà hàng ẩm thực Ý đã thu hút không biết bao thế hệ. Mariana Valensise,
giám đốc trung tâm văn hóa Ý tại Paris nhận xét: “Mỗi thế hệ khám phá
lại Roma một cách khác nhau”.
Phải nói được rằng, Roma là nữ hoàng của thế giới Thiên Chúa Giáo.
Roma chính là người kế vị của Đế chế La Mã, là di sản lịch sử luôn sống
động, trái với Athène. Cựu đệ nhất phu nhân Pháp, Carla Bruni-Sarkozy đã
từng làm việc lâu năm tại thủ đô nước Ý, cũng dành cho Roma một tình
cảm đặc biệt.
Thi tú tài Pháp : Cho phép học sinh đi trễ
Cuộc đình công diễn ra từ vài ngày qua của nhân viên ngành đường sắt
quốc gia Pháp (SNCF) trong bối cảnh học sinh trung học Pháp đang bước
vào kỳ thi tú tài. Do đó, Bộ trưởng Giáo dục Pháp cho phép thí sinh đi
thi trễ một giờ do trễ tàu xe. Quá một giờ thì trưởng hội đồng thi sẽ
giải quyết tùy từng trường hợp. Tuy nhiên, tờ Le Figaro cũng quan ngại
đến nguy cơ lộ đề thi và các trường hợp gian lận.