Bài viết dựa trên báo cáo mang tên « Thống kê giáo dục, tầm nhìn 2020 » vừa được công bố hồi cuối tháng rồi bởi Trung tâm Dữ liệu thống kê Mỹ. Đây là bản báo cáo thứ 41 kể từ năm 1964.
Theo báo cáo, tỷ lệ người Mỹ có bằng cấp đại học hoặc cao đẳng sẽ dần
sụt giảm. Trong giai đoạn 1997-2010, tỷ lệ này là 27%, trong khi từ đây
đến năm 2022 sẽ giảm mất 2 điểm.
Nói về sĩ số, thì từ đây đến năm 2022, các trường công lập sẽ tăng
1%, trong khi sĩ số của các trường tư nhân sẽ giảm 29%. Ngay cả tập đoàn
Ivy League, sở hữu tám trường đại học tư danh tiếng trong đó có Havard,
Columbia hay Yale, cũng có nguy cơ sụt giảm số người đăng ký bởi vì
theo dự báo, ở miền đông bắc Hoa Kỳ, nơi được xem là « địa bàn » của các trường này, sĩ số ở các trường tư cũng sẽ giảm 10%.
Bài viết nhấn mạnh đến một số nguyên nhân. Đó là do sự lớn mạnh của
các trường đại học Châu Á, nhất là Trung Quốc. Ở Trung Quốc, ước tính
mỗi tuần phải xây dựng thêm 1 trường đại học mới đủ đáp ứng nhu cầu
trong nước.
Theo dự báo của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OCDE), nếu vào
năm 2020, có một lớp học gồm 100 sinh viên, thì trong đó Trung Quốc có
đến 29 người, Ấn Độ 12, Nhật Bản 4, và Mỹ là 11.
Nguyên nhân kế đến, đó là việc ngày càng có nhiều người Mỹ chuộng
việc học trên mạng để lấy kĩ năng mà không cần bằng cấp. Có nhiều người
cho rằng, các bằng cấp truyền thống không còn ích lợi trong xã hội kỹ
thuật số ngày nay. Bài viết nhân định, thế hệ người Mỹ sinh sau năm 2000
sẽ cảm thấy con đường đại học không phải là con đường « bắt buộc » để lập thân nữa.
Một nguyên nhân khác cũng đáng quan tâm, đó là tại Mỹ đang có một
trào lưu đi làm việc kiếm tiền sớm ngay khi học xong trung học chứ không
cần phải chờ đến đại học. Bởi vì đi làm sớm còn kiếm được tiền, trong
khi việc học đại học ở Mỹ lâu nay rất tốn kém, và sinh viên đa phần khi
lấy được tấm bằng đại học thì cũng gánh trên vai một khoản nợ khổng lồ
để ăn học.
Tai nạn máy bay Malaysia : Không rút kinh nghiệm ?
Vụ mất tích bí ẩn của chiếc Boeing 777 của Malaysia Airlines tiếp tục
thu hút quan tâm của báo Pháp hôm nay. Nhật báo Les Echos có bài « Vụ rớt máy bay của Malaysia : Không rút ra bài học từ chuyến bay Rio-Paris ».
Tờ báo cho biết, sau hơn 4 ngày xảy ra vụ việc, chiếc Boeing 777 và
số phận của 239 hành khách và phi hành đoàn vẫn bật vô âm tín. Nhiều
nước đã tham gia tích cực tìm kiếm, nhưng chỉ việc xác định nơi chiếc
máy bay bị rớt cũng vẫn còn chưa làm được. Các thông tin tìm kiếm thì có
vẻ hơi bị nhiễu vì liên tiếp có tin phát hiện rồi có tin cải chính.
Theo tờ báo, nếu như bài học của chuyến bay định mệnh Rio-Paris 2009
được chú ý, thì tình hình có thể sẽ không nghiêm trọng như vậy. Số là,
hồi năm 2009, chuyến bay AF447 của hãng hàng không Air France từ Rio de
Janeiro đi Paris đã rơi ngoài khơi Đại Tây Dương. Phải mất hơn 2 năm
sau, người ta mới tìm được chiếc hộp đen và xác định được nguyên nhân vụ
việc.
Vào tháng 7/2012, Cơ quan điều tra và phân tích an ninh hàng không
Pháp (BEA) đã có báo cáo về vụ việc, đồng thời đề xuất những biện pháp
tránh sự cố đáng tiếc tương tự trong tương lai. Trong các đề xuất đó có
việc yêu cầu các hãng hàng không trên thế giới trang bị một hệ thống
truyền tin trực tiếp về chuyến bay qua vệ tinh. Nếu như đề xuất này được
áp dụng thì dù không xác định được nguyên nhân, nhưng ít ra người ta
cũng biết ngay vị trí máy bay bị nạn.
Thế nhưng, giá của thiết bị nói trên quá đắt. Ước tính, một năm, mỗi
hãng hàng không phải tốn đến 300 triệu đô la cho thiết bị này. Một số
tiền không nhỏ trong bối cảnh kinh tế khó khăn như mấy năm qua. Vì thế,
đến hiện tại, đề xuất của phía Pháp vẫn còn trên giấy.
Tờ báo kết luận : Cái giá của thiết bị đó quá cao, thế nhưng tính mạng của hành khách là vô giá.
Nga : Crimée chia rẽ phe đối lập
Đến với hồ sơ Ukraina, nhật báo Công giáo La Croix đăng bài đáng chú ý : « Số phận của Crimée chia rẽ những người chống Putin tại Nga ».
Tờ báo cho biết, nhiều người Nga trước đây chống Tổng thống Putin để
đòi tự do dân chủ, thì giờ đây, trong hồ sơ Ukraina, họ lại xuống đường
bày tỏ sự ủng hộ đối với lập trường của ông Putin. Tờ báo đăng ảnh biểu
tình vào hôm qua tại thành phố Oulan-Oude miền đông nước Nga, ủng hộ ý
định li khai Ukraina và sáp nhập vào Nga của người dân Crimée.
Tờ báo cho biết về việc một lãnh đạo đối lập Nga bị kết án tù 10 năm,
vừa được Putin ân xá. Người này trước đây rất được lòng người biểu tình
chống Putin tại Maxcơva và được xem là một trong những thủ lĩnh của phe
chống Putin. Người này đã bày tỏ ủng hộ đối với các nước phương Tây và
chính phủ lâm thời tại Kiev. Vì thế, theo tờ báo, tiếng nói của ông ta
đã không còn thu hút người chống Putin nữa.
Tờ báo trích dẫn ý kiến của một số người Nga, theo đó « đa phần người
Nga » đều thể hiện sự « ràng buộc về văn hóa, lịch sử » giữa Ukraina và
Nga. Bởi vậy họ ủng hộ ý định của ông Putin và lên án các nước phương
Tây muốn xâm chiếm Ukraina. Một thanh niên Nga nói : « Chúng tôi không tán đồng việc can thiệp quân sự vào Ukraina. Nhưng nếu Nga không can thiệp thì Mỹ sẽ làm ngay ». Một người biểu tình khác cho biết : «Người Nga và người Ukraina đã từng thuộc cùng một gia đình trong hàng trăm năm ». Một người khác khẳng định : « Tâm hồn người Ukraina là Nga ».
La Croix nhận định : Việc đó phản ánh một « sự ràng buộc văn hóa » rất mạnh giữa Ukraina và Nga, một sự ràng buộc mà các nước phương Tây đã « không hiểu hết ».
Nhật báo Les Echos chia sẻ quan điểm trên với bài chạy tựa : « Tại sao Putin không thể buông Ukraina ?». Tờ báo nhấn mạnh đến quyết tâm của Tổng thống Putin trong việc duy trì ảnh hưởng của Nga ở các nước thuộc Liên Xô cũ.
Tờ báo cũng cho biết, uy tín trong dân của Tổng thống Putin đang ở
mức gần 70%, nhiều người Nga trước đây chống Putin bây giờ cũng ủng hộ
lập trường của Putin trên hồ sơ Ukraina. Trong bối cảnh đó, tờ báo nhận
định, Tổng thống Putin có trong tay một phương tiện hữu hiệu có thể phân
hóa đối lập, làm người dân không còn chú ý đến những vấn đề kinh tế xã
hội trong nước, góp phần đẩy lùi nguy cơ Mùa xuân Ả Rập tại Nga.
Giáo hoàng Phanxicô : Một năm tại vị đầy thiện cảm
Nhân dịp tròn một năm tại vị của Đức giáo hoàng Phanxicô, nhật báo Công giáo La Croix chạy tít lớn trên trang nhất : « Hiệu ứng Phanxicô ».
Ngày này năm ngoái, Đức Hồng y người Achentina Jorge Mario Bergoglio
đã chính thức trở thành Đức giáo hoàng thứ 266 của Giáo hội Công giáo La
Mã. Sau một năm tại vị, ấn tượng để lại đậm nét nhất của Ngài đó là
hình ảnh của một sự « cải cách ».
Trong bài xã luận đăng trên trang nhất và một hồ sơ cho chủ đề này,
La Croix nhấn mạnh đến làn gió cải cách mà Đức Giáo hoàng Phanxicô đã
mang lại. Ngài không tỏ ra uy nghi, nghiêm nghị, hay xa cách, mà ngược
lại, luôn có lời nói và cử chỉ hết sức bình dị, gần gũi, thấu hiểu và
chia sẻ với tất cả mọi người, nhất là người nghèo khổ, người chịu chiến
tranh hay thiên tai. Đặc biệt, Ngài cũng có những động thái mang tính
cởi mở với các tôn giáo khác.
« Hiệu ứng » mà tờ báo nêu trong tít bên trên, đó chính là
việc Đức Giáo hoàng Phanxicô không chỉ được lòng của người Công giáo, mà
còn được lòng của tín đồ Tin Lành, tín đồ Chính Thống Giáo, đặc biệt là
của cả tín đồ Hồi Giáo, và người Do Thái.
La Croix trích ý kiến của một số chức sắc và nhà nghiên cứu của nhiều
giáo phái khác nhau nhận định đầy thiện cảm về Đức Giáo hoàng Phanxicô,
trong đó nhấn mạnh đến sự gần gũi, bình dị, và thái độ hòa hợp tôn giáo
của Ngài. Một nhà triết học Do Thái cho rằng : « Ngài muốn thúc đẩy sự hòa giải giữa người Do Thái và người Công giáo ». Hay như một chức sắc Hồi Giáo nhận định : « Ngài là một người hòa dịu ».
Pháp trước làn sóng thanh niên xuất ngoại
Pháp hiện xếp thứ ba thế giới trong các nước tiếp nhận nhiều thanh
niên ngoại quốc đến du học. Thế nhưng, cũng ngày càng có nhiều thanh
niên có bằng cấp tại Pháp xuất ngoại. Báo động cho tình trạng này, nhật
báo Le Figaro đăng bài phỏng vấn : « Thanh niên xuất ngoại : Một làn sóng dữ ».
Tờ báo cho biết, Phòng thương mại và công nghiệp Paris vừa tiến hành
nghiên cứu về vấn đề người Pháp sinh sống ở nước ngoài. Tờ báo phỏng vấn
ông Jean-Yves Durance, một lãnh đạo của cơ quan này.
Ông Durance cho biết, kết quả nghiên cứu cho thấy, từ 10 năm nay, tỷ
lệ người Pháp xuất ngoại tăng đều và hiện có khoảng 1,5 triệu đến 2
triệu người.
Nếu so với một số nước trong Liên Hiệp Châu Âu, thì con số này của
Pháp còn thua xa : Anh là 4,6 triệu người, Đức là 4,2 triệu và Ý là 3,6
triệu.
Thế nhưng, vấn đề đáng báo động là ở chỗ khác. Đó là thành phần xuất ngoại của Pháp đã thay đổi.
Trong giai đoạn 2003-2013, tỷ lệ người Pháp đến sống và làm việc ở
nước ngoài do được công ty hay Nhà nước cử đi, hay do đi làm việc cho
các tổ chức phi chính phủ, đã giảm từ 36% xuống còn 19%.
Trong khi đó, số người Pháp đi làm việc ở nước ngoài do kiếm được hợp
đồng với các doanh nghiệp của nước sở tại đã tăng từ 47% lên 50%, hoặc
đến mở công ty làm ăn ở nước ngoài cũng đã tăng từ 10% lên 18%.
Trong số những người Pháp xuất ngoại, 50% có bằng thạc sỹ hoặc tiến
sỹ, và 57% có thu nhập trên 30 000 Euro mỗi năm. Số người kéo dài thời
gian sống ở nước ngoài ngày càng tăng. Năm 2005, số người Pháp sống ở
nước ngoài hơn 10 năm là 27%, trong khi đó vào năm 2013 con số này tăng
lên mức 38%.
