TU VIỆN 150 TUỔI DO KTS NGUYỄN TRƯỜNG TỘ THỰC HIỆN

  TU VIỆN 150 TUỔI DO KTS NGUYỄN TRƯỜNG TỘ THỰC HIỆN

Cách nay gần 160 năm (1862) trên đất Sài Gòn xuất hiện một tu viện dòng Saint Paul de Chartres (Thánh Paul thành Chartres) do Mẹ bề trên Révérend Benjamin cho xây dựng. Ngày nay tu viện vẫn còn trên đường Tôn Đức Thắng (thời Pháp là Rue de la Citadelle, trước 1975 là đường Cường Để) gần căn cứ Hải Quân VNCH. Ban đầu tu viện được xây cất bằng gỗ, sau này được làm lại bằng gạch, bê tông và theo thời gian tu viện được mở rộng thêm ra.

Công trình  kiến trúc trên 150 tuổi này, do người Việt đầu tiên thiết kế ở Sài Gòn là một lối kiến trúc tòa nhà Giám tỉnh dòng thánh Phaolô rất lạ và độc đáo

Nhiều tài liệu cho rằng ông Nguyễn Trường Tộ là tác giả thiết kế tu viện Saint Paul. Ðiều này hoàn toàn đúng ở giai đoạn đầu khi vào tháng 9/1862, Mẹ bề trên Benjamin nhận lời tiến cử của Ðức Giám mục Gauthier và Linh Mục Croc, giao cho ông Nguyễn Trường Tộ phác hoạ sơ đồ và trông coi việc xây dựng. Nguyễn Trường Tộ là bậc nho sĩ kỳ tài xứ Bắc, hướng lòng phụng sự xã hội, chấp nhận vào Sài Gòn làm việc không nhận thù lao và phải mất hai năm công trình tu viện Saint Paul (ban đầu có tên là La Sainte Enfance) mới hoàn thành. Tu viện được làm hoàn toàn bằng gỗ trên mảnh đất rộng lớn. Ðiểm nhấn là một ngọn tháp như một mũi tên vươn cao và được ghi nhận là ngọn tháp cao nhất Sài Gòn bấy giờ.

Tu viện cũng là biểu tượng đẹp nhất của Sài Gòn (trước khi có Dinh Thống Ðốc), thu hút bất kỳ du khách phương Tây mới đặt chân lên cảng Sài Gòn. Trung úy hải quân Richard khi miêu tả về Sài Gòn và vùng lân cận đầu năm 1866, đã viết: “Tu viện dòng Saint Paul có một ngôi nhà nguyện nhỏ nhưng tuyệt diệu với ngọn tháp cao, duyên dáng nổi bật trong vùng này. Tu viện giống lối kiến trúc của Ý pha lẫn những nét trang trí của người Việt”. Trong chuyến viếng thăm ba ngày đến Sài Gòn từ 25 – 27/10/1863, bên cạnh việc hội đàm với chính quyền Pháp tại Sài Gòn, vua Phra Norodom của Campuchia cùng phái đoàn của mình cũng đã đến thăm viếng tu viện tuyệt đẹp của dòng Sainte Enfance.

Sau này nhiều nhà kiến trúc bình luận ngọn tháp do ông Nguyễn Trường Tộ thiết kế có phần giống ngọn tháp của nhà thờ Ðức Bà Paris. Ðiều này có thể đúng, dù gì ông cũng từng học thiết kế ở Pháp (1858-1861) trong thời gian Nhà thờ Ðức Bà được Kiến trúc sư danh tiếng Viollet-le-Duc trùng tu và xây thêm ngọn tháp mũi tên duyên dáng.

Tòa nhà có tên gọi ban đầu là La Sainte Enfance, khởi công năm 1862 và khánh thành vào năm 1864 do kiến trúc sư Nguyễn Trường Tộ thiết kế và chỉ huy xây dựng, có tháp cao theo kiểu kiến trúc Tây phương, ở số 4 Boulevard de la Citadelle (đường Cường Để sau này và nay là Tôn Đức Thắng, Q.1, TP.HCM).

“Rất tiếc năm 1940, do máy bay của quân Đồng minh ném bom làm sụp đổ một góc nhỏ của tòa nhà buộc phải sửa chữa lại, cây tháp cao nhất Sài Gòn khi ấy cũng bị bom "chém" cụt mất. Thật đáng tiếc. Lối kiến trúc của ông Nguyễn Trường Tộ theo đường cong vòm khi ấy tuyệt vời. Dinh Thống đốc mà người Pháp còn phải mua của người Anh ở Singapore mang qua Sài Gòn lắp ráp thì với công trình tuyệt vời này, đủ thấy người Việt Nam giỏi đến mức nào”.

Khám phá công trình 150 tuổi của người Việt đầu tiên thiết kế ở Sài Gòn 2 Tòa nhà uy nghiêm với mái vòm cong

Bản vẽ kiến trúc do ông Nguyễn Trường Tộ thiết kế có các khu nhà theo hình chữ U, gồm ba khối nhà: cô nhi viện, nhà nữ tu ở và khu nhà nguyện. Khu nhà nguyện có thiết kế đặc biệt, nhìn từ trên cao xuống rất giống cây thánh giá, bên trong có thêm nhiều cột đỡ vững chãi, không gian xung quanh là những bức họa, mái vòm uốn lượn và đặc biệt là một cây tháp vươn cao nhất Sài Gòn mà thuyền bè ngược xuôi trên sông đi ngang qua đều thấy.

Nhờ sự thông minh, nhất là tài trí bẩm sinh về kiến trúc, lại được học hành bài bản ở nước ngoài nên Nguyễn Trường Tộ đã tự tay phác thảo, sáng tạo thêm những đường nét mái vòm cong, uốn lượn để công trình tòa nhà Giám tỉnh dòng thánh Phaolô mang đậm nét văn hóa Việt.

NHÀ CANH TÂN SINH NHẦM THỜI NGUYỄN TRƯỜNG TỘ

Nguyễn Trường Tộ sinh năm 1828, ở làng Bùi Chu, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An, trong một gia đình theo đạo Gia tô, nhưng Nguyễn Trường Tộ học thông tứ thư ngũ kinh của Nho giáo. Năm 27 tuổi, ông được giám mục Gauthier đưa vào chủng viện Tân ấp thuộc xứ đạo Xã Đoài để dạy chữ Hán cho giám mục, và được giám mục dạy lại cho chữ Pháp cũng như kiến thức khoa học châu Âu. Năm 1858, giám mục Gauthier đưa Nguyễn Trường Tộ sang Pháp để tạo điều kiện học tập, nâng cao kiến thức nhiều mặt. Nguồn: http://baotang.kyucxahoi.com/2011/11/23/nguyen-truong-to-nguoi-di-truoc-thoi-dai/

Ông sinh ra trong một gia đình theo Công giáo Rôma từ nhiều đời tại làng Bùi Chu (xã Hưng Trung), huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Cha ông là Nguyễn Quốc Thư, một thầy thuốc Đông y, nhưng mất sớm. 

Thuở thiếu thời, Nguyễn Trường Tộ học chữ Hán với cha và các thầy ở trong vùng như Tú Giai ở Bùi Ngọa, Cống Hữu ở Kim Khê và quan huyện Địa Linh về hưu ở Tân Lộc (huyện Lộc Hà, Nghệ An). Ông thông minh, học giỏi nên được truyền tụng là "Trạng Tộ".

Sau khi thôi học, ông mở trường dạy chữ Hán tại nhà, rồi được mời dạy chữ Hán trong Nhà chung Xã Đoài (nay là toà giám mục Xã Đoài thuộc xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An). Tại đây, ông được Giám mục người Pháp tên là Gauthier (tên Việt là Ngô Gia Hậu, về Xã Đoài nhận nhiệm vụ từ năm 1846) dạy cho học tiếng Pháp và giúp ông có một số hiểu biết về các môn khoa học thường thức của phương Tây.

Cuối năm 1858, ông đi cùng Giám mục Gauthier vào Đà Nẵng tránh nạn "phân tháp" (sáp nhập hai ba gia đình Công giáo vào trong một làng không Công giáo, chứ không cho ở tập trung như trước).

Đầu năm 1859, Giám mục Gauthier đưa ông sang Hương Cảng (Hồng Kông) và một số nơi khác.

Đầu tháng 2 năm 1861, sau khi chiến tranh ở Ý và ở Trung Quốc kết thúc, Đô đốc Léonard Charner được lệnh gom quân ở Trung Quốc đem về Sài Gòn mở rộng vùng chiếm đóng. Với quyết tâm này, Charner đã thuyết phục được một số giáo sĩ Pháp đang lánh nạn ở Hồng Kông, trong số đó có Giám mục Gauthier, về Sài Gòn cộng tác. Nhận lời, Giám mục Gauthier dẫn Nguyễn Trường Tộ cùng về với mình. Sau đó, ông Tộ nhận làm "từ dịch" (phiên dịch các tài liệu chữ Hán) cho thực dân Pháp.

Ngày 29 tháng 11 năm 1861, Đô đốc Louis-Adolphe Bonard lên thay Đô đốc Léonard Charner, và ông này liền xua quân mở rộng cuộc chiến. Thấy vậy, Nguyễn Trường Tộ không trông mong gì ở cuộc "nghị hòa" nên xin thôi việc.

Sau khi thôi việc, Nguyễn Trường Tộ đã dồn hết tâm trí vào việc thảo kế hoạch giúp nước. Nhờ sự hiểu biết sâu rộng về các phương diện chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật... nên đến đầu tháng 5 năm 1863 thì ông đã thảo xong ba bản điều trần gửi lên Triều đình Huế là "Tế cấp luận", "Giáo môn luận" và "Thiên hạ phân hợp đại thế luận".

Song tất cả đều không được phúc đáp. Đầu năm 1864 ông lại gửi cho đại thần Trần Tiễn Thành một bản điều trần nữa (hiện thất lạc) để thuyết phục Triều đình Huế nên tạm hòa với Pháp và mở rộng bang giao.

Trong thời gian phái bộ Phan Thanh Giản ở Pháp về Sài Gòn chờ tàu để đi Huế (từ ngày 18 đến 24 tháng 3 năm 1864), ông đã đến tiếp xúc với các chánh phó sứ để thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến việc xây dựng và bảo vệ đất nước. Sau đó, ông viết "Lục lợi từ" (còn có tên "Dụ tài tế cấp bẩm từ", tháng 6 năm 1864) rồi gửi lên Triều đình, nhưng sau đó cũng không được phúc đáp. Ông đã viết bài tấu lên vua "Người da trắng nếu ta đối xử tốt với họ, họ cũng sẽ đối xử tốt với mình. Còn nếu không, họ sẽ chiếm nước ta thành thuộc địa, giống như người da đen".

 Ngày 18 tháng 4 năm 1868, Bộ Lễ lại cấp phép cho Nguyễn Trường Tộ trở về Nghệ An. Trước đó, ngày 7 tháng 4 năm 1868, Giám mục Gauthier cũng đã lên đường trở về Xã Đoài vì thấy việc mở trường kỹ thuật không được nói tới nữa.

Về lại Nghệ An, Nguyễn Trường Tộ bắt tay vào việc vận động dân vùng Xuân Mỹ (Nghệ An) thường xuyên bị úng lụt đến nơi ở mới, đồng thời xây cất Nhà Chung Xã Đoài. Trong những năm này, ông vẫn đều đặn gửi lên triều đình Huế các bản điều trần về thời sự.

Tháng 10 (âm lịch) năm Tự Đức thứ 23 (1870), Nguyễn Trường Tộ gửi thư lên Triều đình đề nghị lập lãnh sự ở Sài Gòn và sứ quán ở Pháp để nắm tình hình. Đầu tháng 11 năm đó, ông lại xin được vào Nam tổ chức đánh úp quân Pháp để thu hồi 6 tỉnh Nam Kỳ, nhân lúc Pháp đang thua Phổ (Đức) và Cách mạng Pháp đang nổi dậy.

Đầu năm 1871, ông nhận được lệnh cấp tốc ra Huế với lý do "đưa học sinh đi Pháp", nhưng kỳ thực là để bàn bạc với vua Tự Đức về phương lược quân sự và ngoại giao mà ông đã trình bày trong các văn bản gởi cho Triều đình cuối năm 1870. Nhưng Triều đình Huế bàn đi tính lại mà không đi đến được một quyết định nào: Sứ bộ không được cử đi các nước, kế hoạch đánh úp Pháp để thu hồi 6 tỉnh ở Nam Kỳ cũng không được thực hiện..

Trong quãng thời gian đó, năm 1862-1864, bằng sự hiểu biết của mình, ông đã thiết kế và chỉ đạo việc xây cất tu viện Dòng Thánh Phaolô Sài Gòn (nay ở số 4 đường Tôn Đức Thắng). Đây là một công trình kiến trúc theo kiểu châu Âu có quy mô và có giá trị bền vững cho đến tận ngày nay.

Sau mấy tháng ở Huế, có thể là vì không có việc gì để làm, hoặc có thể vì bệnh cũ tái phát, Nguyễn Trường Tộ đã xin phép trở về Xã Đoài (Nghệ An). Đến ngày 22 tháng 11 năm 1871 thì ông đột ngột từ trần. Lúc ấy, ông chỉ mới 41 tuổi.

Con ông là Nguyễn Trường Cửu, trong Sự tích ông Nguyễn Trường Tộ chỉ nói ngắn gọn rằng: "Qua năm sau, Tự Đức 24 (1871), ngày 10 tháng 10, ông Tộ làm câu thơ rằng: "Nhất thất túc thành thiên cổ hận / Tái hồi đầu thị bách niên cơ" (Một kiếp sa chân, muôn kiếp hận / Ngoảnh đầu cơ nghiệp ấy trăm năm) đoạn thì qua đời. Thọ 41 tuổi".

Nhiều chứng cứ cho thấy ông mất vì bệnh xuất huyết bao tử. Riêng Giám mục Gauthier cho rằng ông bị đầu độc. Trong một thư đề ngày 1 tháng 11 năm 1871, vị Giám mục này viết: "Người Giáo hữu Việt Nam mà tôi đem theo năm 1867 và người ta gọi là Kiến trúc sư (...) đã là nạn nhân của một âm mưu đầu độc".

Trí tuệ lỗi lạc của Nguyễn Trường Tộ đã vượt hẳn lên trên tầm thời đại giữa thế kỷ 19 ở Việt Nam. Vua Tự Đức tuy đã có lúc triệu ông “vào kinh để hỏi việc lớn” và phái ông sang Pháp thuê thầy thợ, mua sách vở, máy móc, định du nhập kỹ thuật (năm 1866 – 1867), nhưng nói chung, triều đình nhà Nguyễn cũng như các nho sĩ, văn thân thời ấy chưa hiểu nổi luồng tư tưởng của ông, nên chưa coi trọng đúng mức những kiến nghị cách tân của ông. Trí tuệ lỗi lạc của Nguyễn Trường Tộ bị lãng quên như một luồng ánh sáng rọi vào đám sương mù dày đặc.

Ông chết âm thầm ở làng quê Bùi Chu ngày 10 tháng 10 năm Tự Đức thứ 24, tức 23 tháng 11 năm 1871.

Sau khi qua đời, di hài của ông được an táng tại thôn Bùi Chu (nay ở xóm 1, làng Bùi Chu, xã Hưng Trung, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An). Ban đầu, phần mộ của ông chỉ là một nấm mộ đất thấp, tại một bãi đá mài bên sông của làng Bùi Chu. Sau được cải táng về phía tây, trên một gò đất cao giữa khu đất bằng phẳng, gần đường chính, cách vị trí mộ cũ khoảng 300 m. Năm 1943, giáo sư Từ Ngọc Nguyễn Lân đã đứng ra tổ chức, kêu gọi các cá nhân, tổ chức đóng góp công của để xây dựng lăng mộ cho Nguyễn Trường Tộ. Bản thân giáo sư Nguyễn Lân đã gửi số tiền 133 đồng cho linh mục địa phận Xã Đoài là Laygue để xây lại mộ Nguyễn Trường Tộ. Trong đó bao gồm 110 đồng là tiền bán 900 quyển "Nguyễn Trường Tộ" của ông, còn 23 đồng là tiền của những người bạn của giáo sư đóng góp vào. Nhờ đó ngôi mộ của Nguyễn Trường Tộ được xây lại bằng đá cẩm thạch Thanh Hóa cùng với những họa tiết tương đối hoàn chỉnh.

Ngày 21 tháng 1 năm 1992, Bộ Văn Hóa chxhcnVN đã xếp hạng di tích cấp quốc gia. Năm 1996 huyện Hưng Nguyên đã đầu tư kinh phí xây dựng, nâng cấp khu di tích với diện tích 1.062 m², gồm 2 phần: phần mộ và phần vườn mộ, xung quanh được xây hàng rào bảo vệ, bên trong trồng hoa và cây cảnh, trở thành một khu lăng mộ hoàn chỉnh, với mục đích tạo thêm khu di tích lịch sử để làm nơi du lịch, thu hút khách tham quan.

SƯU TẦM 26-11-2021

Nguồn >> http://lybichthuy.blogspot.com/.../tu-vien-150-tuoi-do...

 

Covid: WHO tuyên bố biến thể mới Omicron 'đáng lo ngại'

3 giờ trước

Chụp lại hình ảnh,

Omicron

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố một biến thể virus corona mới là "đáng lo ngại" và đặt tên cho nó là Omicron.

Omicron có một số lượng lớn các đột biến và bằng chứng ban đầu cho thấy nguy cơ tái nhiễm gia tăng, WHO cho biết.

Biến thể được báo cáo lần đầu tiên cho WHO từ Nam Phi vào ngày 24/11, và cũng đã được xác định ở Botswana, Bỉ, Hong Kong và Israel.

Covid: Biến thể mới 'đột biến khủng khiếp' làm dấy lên lo ngại

Covid-19: Các quốc gia đóng cửa biên giới trước biến thể Nam Phi mới

Thanh Hóa: 4 ca tử vong sau tiêm vaccine Vero Cell - Nguyên nhân vì đâu?

Covid: 'Vượt biên' về VN qua ngả Campuchia để không bị giá cắt cổ?

Một số quốc gia trên thế giới hiện đã quyết định cấm hoặc hạn chế việc đi lại với miền nam châu Phi.

Những du khách đến từ Nam Phi, Namibia, Zimbabwe, Botswana, Lesotho và Eswatini sẽ không thể nhập cảnh vào Vương quốc Anh trừ khi họ là công dân Vương quốc Anh hoặc Ireland.

Các quan chức Mỹ cho biết các chuyến bay từ Cộng hòa Nam Phi, Botswana, Zimbabwe, Namibia, Lesotho, Eswatini, Mozambique và Malawi sẽ bị cấm, theo sau các động thái tương tự trước đó của EU. Lệnh cấm sẽ có hiệu lực vào thứ Hai.

Brazil và Australia cũng đưa ra các lệnh hạn chế đi lại.

'Tin xấu - nhưng không phải ngày tận thế'

Hôm thứ Sáu, WHO cho biết số ca nhiễm biến thể này, ban đầu được đặt tên là B.1.1.529, dường như đang gia tăng ở hầu hết các tỉnh của Nam Phi.

"Biến thể này có một số lượng lớn các đột biến, trong đó có một số đột biến đáng lo ngại", WHO cho biết trong một tuyên bố.

WHO cho biết "sự lây nhiễm B.1.1.529 được xác nhận đầu tiên là từ một mẫu được thu thập vào ngày 9/11".

WHO cho biết sẽ mất vài tuần để hiểu tác động của biến thể mới, khi các nhà khoa học làm việc để xác định mức độ lây truyền của nó.

Một quan chức y tế hàng đầu của Vương quốc Anh cảnh báo rằng vaccine "gần như chắc chắn" sẽ kém hiệu quả hơn đối với biến thể mới.

Nhưng Giáo sư James Naismith, một nhà sinh vật học cấu trúc từ Đại học Oxford, nói thêm: "Đó là một tin xấu nhưng nó không phải là ngày tận thế."

Ông cho biết các đột biến trong biến thể cho thấy rằng nó có thể lây lan nhanh hơn - nhưng khả năng lây truyền "không chỉ đơn giản như 'axit amin này làm điều này'" và được xác định bởi cách các đột biến hoạt động cùng nhau.

Chỉ có khoảng 24% dân số Nam Phi được tiêm phòng đầy đủ, điều này có thể thúc đẩy sự lây lan nhanh chóng của các ca bệnh ở đó, Tiến sĩ Mike Tildesley, thành viên của nhóm Lập mô hình Đại dịch Cúm Khoa học (Spi-M), nói với BBC hôm thứ Sáu.

Trong khi đó, giám đốc bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ, Tiến sĩ Anthony Fauci nói rằng mặc dù các báo cáo về biến thể mới là đáng báo động, có thể vaccine vẫn có tác dụng ngăn ngừa bệnh nghiêm trọng.

Tiến sĩ Fauci nói với CNN: "Cho đến khi biến thể này được xét nghiệm đầy đủ ... chúng ta không biết liệu nó có vượt qua được được các kháng thể bảo vệ bạn chống lại virus hay không".

WHO đã cảnh báo các quốc gia nhanh chóng áp đặt các hạn chế đi lại, nói rằng họ nên hướng tới một "cách tiếp cận dựa trên rủi ro và khoa học".

Tuy nhiên, ngoài Anh, Mỹ và EU, một loạt quốc gia khác cũng đã công bố các hạn chế:

Nhật Bản đã thông báo rằng từ thứ Bảy, du khách từ phần lớn miền nam châu Phi sẽ phải cách ly trong 10 ngày và làm tổng cộng bốn xét nghiệm trong thời gian đó

Ấn Độ đã ra lệnh sàng lọc và xét nghiệm nghiêm ngặt hơn đối với những du khách đến từ Nam Phi, Botswana và Hong Kong.

Iran sẽ cấm du khách đến từ sáu quốc gia Nam Phi, bao gồm Nam Phi. Truyền hình nhà nước cho biết những người Iran đến từ khu vực này sẽ được nhận sau khi xét nghiệm âm tính hai lần

Brazil cũng cho biết họ đang hạn chế du lịch đến khu vực từ sáu quốc gia ở châu Phi

Australia thông báo hôm thứ Bảy rằng các chuyến bay từ chín quốc gia Nam Phi sẽ bị tạm dừng trong 14 ngày

Bộ trưởng Y tế Nam Phi Joe Phaahla nói với các phóng viên rằng lệnh cấm bay là "vô lý".

Ông nói: "Phản ứng của một số quốc gia, trong việc áp đặt lệnh cấm du lịch, và các biện pháp như vậy, là hoàn toàn đi ngược lại các quy chuẩn và tiêu chuẩn đã được hướng dẫn bởi Tổ chức Y tế Thế giới.

Nhắc lại lời nói của mình, Angelique Coetzee, chủ tịch Hiệp hội Y tế Nam Phi, nói với BBC rằng những hạn chế đi lại ở đất nước của bà là quá sớm.

"Còn bây giờ, nó là một cơn bão trong một tách trà," cô nói.

Chỉ có khoảng 24% dân số Nam Phi được tiêm phòng đầy đủ, điều này có thể thúc đẩy sự lây lan nhanh chóng các ca bệnh ở đó, Tiến sĩ Mike Tildesley, thành viên của nhóm Lập mô hình Đại dịch Cúm Khoa học (Spi-M), nói với BBC hôm thứ Sáu.

Thị trường chứng khoán trên toàn thế giới cũng giảm mạnh trong ngày thứ Sáu, phản ánh sự lo ngại của các nhà đầu tư về tác động kinh tế tiềm tàng.

Chỉ số FTSE 100 của các cổ phiếu hàng đầu của Anh trong phiên đóng cửa giảm 3,7%, trong khi các thị trường chính ở Đức, Pháp và Mỹ cũng giảm.

Nguồn : https://www.bbc.com/vietnamese/world-59430259?at_medium=RSS&at_campaign=KARANGA

Giới thiệu tập thơ "Bốn Phương Chìm Nổi" của thi sĩ Việt Dương Nhân - Tô Vũ (Paris)

 Giới thiệu tập thơ

"Bốn Phương Chìm Nổi"

Của thi sĩ Việt Dương Nhân

Tô Vũ (Paris)

Dịp trình làng một tác phẩm đầu tay, là một dịp vui mừng hiếm có cho một tác giả. Ngày ra mắt là một ngày vui trọng đại đánh dấu son đậm trong cuộc đời cầm bút, ghi khắc trong trí óc những kỷ niệm không bao giờ phai nhạt, những cả giác không bao giờ xóa nhòa.

Thật vậy, ngày ra mắt tác phẩm là cụ thể hóa bao tâm tư suy nghĩ, cụ thể hóa bao cảm giác, bao cảm xúc tâm hồn đã tạo lên trong lúc hình thành tập thơ tập truyện, bao thời giờ khó nhọc, vất vả, mê say không kể ngày đêm, có khi quên ăn, bỏ ngủ để kết thúc bài viết trong điều kiện mong ước.

Thụ thai một đứa con tinh thần không có thời gian nhất định, có thể là vài tháng, có thể vài năm, có thể là vài chục năm nhất là sáng tác tùy hứng không bị điều kiện nào dàng buộc. Tập thơ Bốn Phương Chìm Nổi của thi sĩ Việt Dương Nhân là một thí dụ điển hình. Bài Về Đất Mẹ đã ghi sáng tác năm 1976, và liên tiếp những năm sau 76, những năm 80, những năm 90 đều có những bài sáng tác, gần nhất là trong năm nay, năm 1998, như thế chứng tỏ tập thơ này đã có 22 tuổi đời kể từ bài đầu. Ngoài tinh thần và nhịp sáng tác của tác giả, phải nói đến những điều kiện cụ thể để in ra tập thơ, tập truyện, mà không phải ai cũng có đủ. Mt tác giả chưa có tiếng tăm trên văn đàn, không thể tìm thấy mt nhà xuất bản nhận in tác phẩm của mình, vì vấn đề lợi tức của họ, đừng nói đến món thơ là món khó tiêu thụ. Vì vậy nhiều tác phẩm đã phải do chính tác giả bỏ tiền ra in để tự mình phát hành lấy. Do đó cái cơ may của mt tác phẩm được trình làng rất hiếm hoi, vì còn tùy thuc điều kiện sáng tác, nhất là tùy thuộc điều kiện xuất bản.

Tựa đề Bốn Phương Chìm Nổi đã nói lên đầy đủ ý nghĩa của tập thơ. Người đọc lúc cầm đến tập thơ đã có một quan niệm tổng quát về nội dung. Tựa đề đã cho thấy ngay tâm sự của tác giả, và đã phóng đoán ngay được cuộc đời của tác giả, hẳn phải đã sống nhiều, gặp nhiều gian truân, gặp nhiều cảnh ngộ sóng gió ngang trái, hẳn phải có những thăng trầm, hẳn phải có nhiều nghịch cảnh để lại những vết hằn trên tâm hồn.

Giỡ tập thơ, đọc bài "Ngỏ" ở trang đầu, nhà thơ đã cho biết ngay những động cơ nào đã thúc đẩy sáng tác cả trăm bài thơ từ lâu, và cũng đã cho biết tập thơ của thi sĩ quay quanh bốn đề tài :

Quê hương, Thân phận, Tình yêu và Đạo Lý.

Hãy lướt qua từng bài, để tìm hiểu tác phẩm và tác giả :

Đề tài thứ nhứt : Quê Hương

Tác giả đã sáng tác gần mười bài nói lên tình yêu quê hương tha thiết, mối sầu vong quốc, nỗi nhớ Tổ quốc, nhớ ngọn cờ vàng ba sọc đỏ biểu hiệu cho quê hương mà tác giả hy vọng một ngày gần đây chính tay sẽ cắm lên nóc chợ Sài-Gòn, cũng như hy vọng :

Mấy mươi năm tạm quê người,

Năm hai ngàn đến, nụ cười đoàn viên

Hồn thiêng sông núi ba miền,

Reo vui đón nhận Nhân Quyền Tự Do.

(Trích bài "Đưa Nhau Về Năm 2000")

Đề tài thứ hai và thứ ba : Thân Phận và Tình yêu. Hai đề tài nầy rất phong phú, khai triển khoảng ba chục bài.

Nói đến thân phận tác giả viết :

Con biết thân con phận lạc loài,

Cam đành chấp nhận số mà thôi

Bốn phương chìm nổi như mây khói,

Mặc tình giông gió cuốn đùa trôi...

...Đời con như thuyền trong cơn sóng,

Vùi dập tơi bời giữa biển đông

(Trích bài Bốn Phương Chìm Nổi)

Vì đâu mà gây những cảnh đau thương ?

1) Vì tình yêu * Bài Mong Đợi...

Yêu làm chi ? Yêu để mà làm gì ?

Thôi thì nhận. Vì yêu đành phải khổ...

Giây phút yêu là hạnh phúc trắng trong

Dầu ôm khổ cũng bằng lòng mong đợi.

* Bài Yêu Triền Miên

(Đồng sáng tác với Nguyễn Thành Hoàng và Lý Dặm Trường)

Tôi muốn thôi yêu, thôi nhớ, thôi... thương

Thôi... những đêm thao thức suốt canh trường

Đời ! Tiền đã bạc, sao tình cũng bạc ?

Mà tim yêu muôn thuở vẫn chưa ngừng.

2) Vì Tình thương đồng loại * Bài Đốt Nén Hương Tâm

Làm sao có thể ung dung ngồi an hưởng

Khi giữa đời còn vướng quá đau thương

Đốt nén hương tâm, xin khấn nguyện với lòng

Giúp kẻ té, không trông tìm lợi lộc.

* Bài Bố Thí :

Ai ơi ! hãy xót xa đời,

Cơm no áo ấm của Trời cho ta

Có dư bố thí gọi là :

Như giao thượng Đế cất mà mất đâu.

Đề tài thứ tư : Đạo giáo

Sẵn có tâm Bồ Đề thương người hoạn nạn nghèo nàn, với tâm trạng yếm thế, buồn vì số phận, buồn vì tình ái long đong, thi sĩ

đã đến với tôn giáo để tìm con đường thanh thản bình yên trong tâm hồn trí não.

* Bài Trên Đường Quy Phật :

Trên đường Quy Phật chập chùng,

Đèo cao núi thẳm ráng cùng vượt qua

Sông sâu biển rng bao la,

Quyết tâm bơi lội cố qua bến bờ

* Bài Hứng Giọt Mưa Kinh:

Bấy lâu hứng giọt mưa Kinh

Lau chùi cát bụi bám linh hồn nầy

Bây giờ tâm được như vầy

Nhờ mưa Kinh rửa những ngày tháng qua

Kết luận

Để kết thúc bài nói chuyện hôm nay, tôi xin

trân trọng gửi đến thi sĩ Việt Dương Nhân hai lời mừng :

* Lời mừng thứ nhứt : thi sĩ đã thực hiện được giấc mơ :

Yêu thơ tôi tập làm thơ,

Mơ thành thi sĩ làm thơ tặng người

(Bài yêu Thơ)

Lời mừng thứ hai : qua tôn, giáo thi sĩ đã tìm

thấy yên ổn tâm hồn, lấy lại được bình tĩnh và

yên vui trong tâm trí :

Bao đêm khấn nguyện Di Đà,

Giúp gươm trí tuệ đánh tà đuổi ma

Tà ma nay đã lìa xa,

Thân tâm bình lặng lòng ta nhẹ nhàng.

(bài Khấn Nguyện)

Ba Lê ngày 25 tháng 10 năm 1998

Tô Vũ (Paris)

(Chân Dung Việt Dương Nhân 2019)

10Bạn, Ann Phan, Hoài Phương Phạm và 7 người khác

9 bình luận

Yêu thích

Bình luận