Khi “Cán Bộ Đỏ” Và “Xã Hội Đen” Thành Liên Minh Ma Quỉ - Mạnh Quân

August 16, 2014 0 Bình Luận

Thông tin về việc ông Lê Trung Kiên, Phó trưởng ban Tổ chức Quận uỷ Cầu Giấy, thành phố Hà Nội bị Công an bắt giữ do có liên quan đến việc thuê “xã hội đen” giết người trên đường Phạm Văn Đồng, Hà Nội đang gây xôn xao dư luận. Vụ việc gây ồn ào, không chỉ về mức độ dã man, nghiêm trọng của những kẻ sát nhân, ở địa điểm không xa trụ sở Bộ Công an mà ở chỗ một cán bộ có chức sắc trong cơ quan nhà nước lại có thể tham gia vào một tội ác nghiêm trọng như vậy.

Nguyên nhân, mức độ phạm tội của ông Lê Trung Kiên đến đâu, cơ quan điều tra sẽ làm rõ (bước đầu, đã có thông tin cho biết, ông này đã cung cấp số liên lạc của các đối tượng xã hội đen cho người thuê chúng). Nhưng mức độ ảnh hưởng, gây mất lòng tin ở những người làm việc trong bộ máy, sống bằng ngân sách, tiền thuế của doanh nghiệp, của người dân đóng góp là không phải nhỏ.

Những kẻ sẵn sàng nhận tiền thuê, chỉ vài chục triệu để giết người đã gây nguy hiểm, làm mất sự bình yên cho cuộc sống của người dân, tội đã lớn. Nhưng là người trong cơ quan nhà nước như ông Phó ban tổ chức Quận ủy Cầu Giấy lại còn dính líu, tiếp tay cho chúng thì tác hại của nó không chỉ dừng lại ở vụ án, mà còn làm tổn thất niềm tin đối với chế độ.   

Không chỉ có ông Lê Trung Kiên, gần đây, đã xảy ra không ít vụ việc cho thấy, không ít cán bộ, nhân viên trong bộ máy, ở chỗ này, chỗ khác đã biến chất nghiêm trọng với cùng một hành vi: bắt tay với những kẻ lâu nay vẫn được gọi là “xã hội đen” để mưu lợi cá nhân.

Tại một hội nghị về an toàn giao thông hồi đầu tháng này, Bộ trưởng Giao thông vận tải Đinh La Thăng đã thẳng thắn nói rằng: “Có hiện tượng xã hội đen bảo kê dẫn đường cho xe quá tải, móc nối làm luật, dẫn xe quá tải tránh trạm cân. Trong khi đó một bộ phận cảnh sát giao thông và thanh tra giao thông làm nhiệm vụ có hành vi tiếp tay và móc nối tạo ra tiêu cực”.

Mặc dù cũng có ý kiến tranh luận trái chiều từ cơ quan khác, nhưng những bằng chứng bằng hình ảnh, vật chứng… mà người đứng đầu một Bộ lớn của Nhà nước đưa ra rất thuyết phục để khẳng định tình trạng những đoàn xe lớn, quá tải trọng “ung dung đi” trước mặc các cơ quan chính quyền, cảnh sát giao thông… là những hoạt động “nằm ngoài hệ thống pháp luật VN”.

Hay trước đó, đầu tháng 6.2014, cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cũng đã khởi tố, bắt giữ 2 cán bộ hải quan TP.HCM vì có hành vi cấu kết với một nhóm buôn lậu, nhập lậu 10 lô hàng lớn… cho thấy, những vụ cán bộ, nhân viên nhà nước bắt tay với giới tội phạm để ăn, chia không còn là hiếm hoi mà nó có thể xảy ra ở nơi này, nơi khác. Một dấu hiệu rất đáng báo động.

Tất cả những vụ việc như vậy, chắc chắn gây mất lòng tin lớn của nhân dân vào hiệu quả, sự chính trực trong công việc của cán bộ nhà nước, của bộ máy nhà nước cho dù, tình trạng tham nhũng, tham nhũng vặt, tiêu cực… lâu nay, thường xuyên xảy ra ở nơi này, nơi khác, chưa ngăn chặn, đầy lùi được đã làm xói mòn đi khá nhiều lòng tin ấy.

Nhưng ở đây, là mức độ nguy hiểm hơn, có những cán bộ, công chức, thậm chí cả nhóm… ăn lương ngân sách lại đi bắt tay với những kẻ trực tiếp, thường xuyên phạm tội, thậm chí là tội ác để kiếm tiền bất chính. Cho nên, niềm tin của người dân vào những tổ chức, bộ máy có những cán bộ, công chức “lưu manh” ấy càng dễ tan vỡ.

Cho nên, biểu hiện gần đây, ở một số nơi, người dân đã có hành động tự xử như thấy kẻ bắt trộm chó thì đánh chết người nghi trộm; bắt được kẻ nghi trộm xe… thì lột trần, đánh “hội đồng”… tuy là những hành động cũng vi phạm pháp luật nhưng phải chăng, nó xuất phát từ sự thiếu tin tưởng của người dân ở những cơ quan công quyền, có những cán bộ thoái hóa, biến chất, không còn đảm bảo cho sự bình yên, an toàn cho cuộc sống của họ?

Cho dù, nói như lời một số lãnh đạo nhà nước, những cán bộ, công chức có hành vi vi phạm pháp luật là những “con sâu”, thậm chí có nơi có cả “bầy sâu”… thì với những cán bộ nhà nước như ông Lê Trung Kiên, những người bắt tay với “xã hội đen” bảo kê cho những đoàn xe vận tải… thì đó thực sự là những “con sâu” đã quá độc, cần sớm sàng lọc, phát hiện để đưa ra khỏi bộ máy. Nếu không, chúng tiếp tục gây hại, làm đổ vỡ lòng tin của nhân dân vào bộ máy công quyền.

Mạnh Quân

http://www.vietthuc.org 

Chuyện Khó Tin Trong Nghiên Cứu Khoa Học ở Việt Nam - Nguyễn Văn Tuấn, GS

 August 16, 2014 0 Bình Luận

Tôi có may mắn được tiếp xúc với nhiều tập san khoa học, bạn bè và đồng nghiệp trong nước từ Nam chí Bắc. Qua những tiếp xúc đó, tôi biết được vài chuyện (không dám nói tất cả) rất … khó tin. Khó tin nhưng hoàn toàn có thật. Những chuyện này ảnh hưởng đến cái mà tiếng Anh gọi là “credibility” của khoa học nước nhà.

Chuyện thứ nhất là công bố thật nhiều

Hôm cuối năm 2013, tôi được một đồng nghiệp ân cần tặng một số đặc biệt của một tạp chí y học do một trường y xuất bản. Tôi không chú ý lắm, vì thú thật lần nào về cũng có nhiều bạn tặng tạp chí như thế, nhưng lần này thì anh bạn rất ân cần muốn tôi cho ý kiến. Đêm về khách sạn, mở tạp chí ra đọc thấy có một tác giả đăng một mạch 5 bài trong số đặc biệt của tạp chí đó [1]. Tất cả 5 bài tác giả đứng tên duy nhất. Trong số đó, 4 bài là tường thuật những ca lâm sàng, và 1 bài là thuộc dạng clinical audit – giống như đếm các đặc điểm những ca lâm sàng ghi nhận trong một thời gian. Những ca này tôi không dám nói hay hay dở vì không phải là người có cùng chuyên ngành, nhưng tôi có thể nói là quá đơn giản. Tất cả không thể xem là “research” được. Những ca lâm sàng được công bố trên các tập san y khoa quốc tế có uy tín thường rất thú vị, xét nghiệm rất nhiều, và luôn luôn có những thông điệp quan trọng. Có những ca lâm sàng dẫn đến khám phá quan trọng như gen LRP5 trong ngành xương [2]. Nhưng thử tưởng tượng, một tạp chí công bố một loạt 5 bài của một tác giả! Đó là một điều bất bình thường, ngay cả với tạp chí phổ thông dành cho đại chúng [3].

Sau này, anh bạn tôi mới cho biết rằng đó là số đặc biệt dành cho tác giả, người lúc đó đang làm hồ sơ để được phong chức danh giáo sư / phó giáo sư. Không biết kết quả phong chức danh ra sao, nhưng tôi nghĩ cách làm việc như thế rất lạ lùng và nó hoàn toàn không giống một qui tắc nào trong xuất bản khoa học. 

Chuyện thứ hai là bán dữ liệu

Trong khoa học, dữ liệu có giá trị như vàng. Nói cho cùng tất cả nỗ lực từ thiết kế đến đo lường và chi tiêu tiền bạc cũng chỉ để thu thập dữ liệu. Khi nói ‘dữ liệu’ tôi không chỉ nói đến số liệu, mà còn là hình ảnh và sinh phẩm, mẫu máu, mẫu DNA,… liên quan đến công trình nghiên cứu. Vì lý do y đức, dữ liệu gốc phải được bảo mật rất kỹ, thường phải để trong tủ sắt và chỉ có người có trách nhiệm mới được tiếp cận. Nhưng dữ liệu có khi được chia sẻ giữa các nhà nghiên cứu khi có đề tài mới. Một nguồn dữ liệu tốt có thể khai thác vài chục năm là chuyện bình thường.  Chính vì thế mà dữ liệu được xem là vàng.

Ấy thế mà ở Việt Nam, người ta không quí dữ liệu. Có nhiều người làm xong nghiên cứu, hỏi họ dữ liệu ở đâu, họ nói tỉnh queo rằng đã vứt bỏ rồi!  Họ nói như là không có gì xảy ra. Nhưng vứt bỏ dữ liệu sau nghiên cứu có thể xem là ‘tội phạm.  Nhưng nghiêm trọng hơn có người còn bán dữ liệu cho người nước ngoài. Họ không thấy dữ liệu là quí hay không biết làm gì với dữ liệu, nên họ … bán (khi có nhu cầu và người mua). Việc bán dữ liệu như thế là vi phạm đạo đức khoa học một cách nghiêm trọng. Người mua cũng vi phạm y đức. Những công trình như thế không nên cho công bố trên các tập san khoa học.

Chuyện thứ ba là giả tạo dữ liệu

Đã lâu lắm rồi, khi tôi còn quan tâm đến vụ chất độc da cam (gọi tắt là AO – Agent Orange), có một số em sinh viên từng tham gia đoàn khảo sát về nhiễm AO ở miền Trung nói cho nghe những chuyện [mà lúc đó] tôi không tin. Các em đó nói rằng tham gia đoàn công tác khảo sát vui lắm, ban ngày chẳng tìm được ai là nạn nhân AO, nên chẳng thu thập được dữ liệu nào cả, thế là đêm về khách sạn các em phịa ra dữ liệu bằng cách điền vào bộ câu hỏi!

Các em kể chuyện một cách vô tư và có phần vui vẻ, làm như là đắc thắng về sáng kiến của mình. Lúc đó tôi nghĩ họ chỉ nói cho vui, chứ không tin có chuyện động trời như thế, nhưng sau này thì có nhiều người xác định đó là điều có thể xảy ra. Sau này càng ngày càng hiểu, tôi biết trường hợp đó chỉ là một trong biết bao trường hợp giả tạo dữ liệu trong khoa học. Bởi vì các em biết mình đi làm với mục đích gì, và để làm vui lòng thầy cô hay cấp trên của thầy cô, các em có thể giả tạo dữ liệu sao cho khi phân tích thì kết quả sẽ rất ‘đẹp’, hiểu theo nghĩa đúng với ý định của thầy cô. 

Chuyện thứ tư là những kết quả nghiên cứu ‘đẹp’ một cách bất thường 

Trong khoa học thực nghiệm, không bao giờ có những dữ liệu trơn tru hay đúng với giả thuyết của mình, và nếu có thì đó là điều đáng nghi ngờ. Do đó, bất cứ kết quả nào quá đẹp người ta đều nghi ngờ là “too good to be true”. Có lần ngồi nói chuyện với một đồng nghiệp Mỹ cũng quan tâm và có nghiên cứu về AO, anh ta nói (và tôi diễn giải nôm na): “Eh mày, tao rất ngạc nhiên là tất cả các báo cáo nghiên cứu của đồng nghiệp Việt Nam đều cho ra một kết quả nhất quán là AO có hại cho đủ thứ bệnh; tụi tao làm bao nhiêu năm nay và dùng máy Spect đo lường dioxin rất tinh vi, mà trầy trật, lúc phát hiện +ve, lúc phát hiện –ve, lúc chẳng có gì. Tao khâm phục tụi nó”. 

Tôi biết và hiểu hắn nói gì, thậm chí còn biết câu thứ hai hắn sắp thốt ra là gì!  Tôi suy nghĩ vài giây rồi giải thích: Tao nghĩ chắc vì tụi nó nghiên cứu ở môi trường mà độ phơi nhiễm cao nên dễ phát hiện mối liên quan, còn mày là thằng đi rải độc chất, có phơi nhiễm gì đâu, nên tụi mày khó phát hiện là đúng rồi. Tay đồng nghiệp Mỹ nhìn tôi mỉm cười (như thầm nói gì đó) và nhún vai nói: có lý! Thật ra, tôi chưa chắc tin những gì tôi nói :-), nhưng vì danh dự Việt Nam nên phải giải thích cho vui. Nhưng khi hàng chục nghiên cứu cho ra một kết quả nhất quán thì điều đó có thể là sự thật, nhưng cũng có thể là sai sót gì đó trong phương pháp, hoặc giả tạo dữ liệu. 

Chuyện thứ năm là vặn vẹo dữ liệu

Có những trường hợp vặn vẹo dữ liệu sau khi đã thu thập xong. Đó là trường hợp một anh bác sĩ sau khi đã thu thập xong dữ liệu, và tiến hành phân tích. Nhưng khổ thay, kết quả phân tích cho thấy không như người hướng dẫn nghĩ. (Dĩ nhiên, những gì người hướng dẫn nghĩ chưa chắc đã đúng). Thế là người hướng dẫn đề nghị anh bác sĩ ‘sửa vài con số’ để sao cho kết quả giống như anh ta nghĩ trong đầu.  Khi ra trình bày thì đồng nghiệp chỉ thấy ấn tượng với những bảng biểu, đồ thị hoành tráng, chứ đâu ai biết sự thật đằng sau. Anh bác sĩ này đáng quí ở chỗ là anh cảm thầy dằn dặt vì chuyện làm bậy, nên anh quyết định bỏ cuộc nghiên cứu. Anh ta trở nên chán chường và nghi ngờ tất cả những dữ liệu nghiên cứu của đồng nghiệp khác. 

Chuyện thứ sáu là gây áp lực để đứng tên tác giả bài báo

Trong hoạt động khoa học, đứng tên tác giả bài báo là một trách nhiệm nghiêm chỉnh. Người đứng tên tác giả phải đáp ứng các tiêu chuẩn mà cộng đồng khoa học đã đồng ý và tuân theo.  Nói ngắn gọn, người đứng tên tác giả bài báo phải là người có đóng góp tri thức và phương pháp trong công trình nghiên cứu, kể cả soạn bài báo.  Bộ tiêu chuẩn tác giả ghi rõ nếu là giám đốc hay đứng đầu nhóm nghiên cứu, hay người có công xin tài trợ, mà không đáp ứng các tiêu chuẩn chính thì vẫn không có tư cách đứng tên tác giả bài báo khoa học.  Thế nhưng ở Việt Nam làm sếp lại là tiêu chuẩn quan trọng để đứng tên tác giả, dù đương sự chẳng có đóng góp gì cho bài báo. Có người thậm chí còn không biết bài báo phản ảnh điều gì và công bố ở đâu.

Có lần tôi tiếp nhận lý lịch khoa học của một vị có gần 80 bài báo khoa học, nhưng toàn là đứng tên trong danh sách tác giả như là ‘foot soldier’ (lính đánh bộ), và tôi ngạc nhiên lắm. Nhưng sau này thì rõ ràng là tác giả chỉ là honorary author – tác giả danh dự (vì là giám đốc bệnh viện) chứ không có thực sự làm nghiên cứu. Nhiều nghiên cứu từ bệnh viện này cười nói ai mà không đề tên bác ấy vào danh sách tác giả thì lần sau đừng nghĩ đến chuyện thu thập dữ liệu từ bệnh viện do bác ấy làm giám đốc. Tuy nhiên, theo tôi biết đây là trường hợp thiểu số, vì nhiều giám đốc bệnh viện ở Việt Nam không quan tâm đến việc đứng tên tác giả bài báo. 

Chuyện thứ bảy là gian dối trong cách đề tên tác giả

Một lần khác ở Chợ Rẫy, tôi nghe được một câu chuyện mà chẳng biết nói sao.  Sau khi tôi nói xong bài nói chuyện, có vài câu hỏi cũng thú vị, rồi đến một anh đứng lên phát biểu chứ không hỏi. Anh nói rằng ở Việt Nam có những người cố tình gian trá về cách ghi tên tác giả trong hồ sơ xét phong chức danh GS/PGS. Bởi vì theo qui định, một bài báo có n tác giả thì số điểm được tính cho ứng viên là k/n điểm (trong đó k là điểm chung cho bài báo). Do đó, để nâng cao điểm cho mình, ứng viên chỉ cần ghi danh sách tác giả bài báo theo công thức ‘ứng viên và cộng sự’ thì điểm sẽ là k/2 [4]. Tôi thật sự không biết nói gì sau khi anh ấy nói xong, vì nói gì thì cũng đụng chạm [có khi là] bạn bè.  Thoạt đầu mới nghe qua, tôi thấy khó tin là vì chẳng lẽ hội đồng chức danh không xem xét bài báo gốc để biết bao nhiêu tác giả!  Nhưng nhiều người cho biết mánh khoé đó có thật!  Câu chuyện nói lên một sự gian dối quá thấp. Biết rằng gian dối là thấp, nhưng gian dối kiểu như thế trước một hội đồng gồm những người có học và còn qua được thì nó cũng nói lên khả năng của hội đồng. 

Chuyện thứ tám là chủ nghĩa bình quân trong cách tính điểm bài báo

Thật ra, việc định lượng hay tính điểm bài báo khoa học đã là một việc rất khó làm và theo tôi biết không có đại học nào làm cả. Nhưng ở Việt Nam, các hội đồng chức danh GS/PGS bằng cách nào đó qui định rằng bài báo trên tập san A là 2 điểm, bài báo trên tập san B là 1 điểm,…Nhưng điều còn lạ lùng hơn nữa là họ có qui định rằng bài báo công bố trên tập san nước ngoài có cùng điểm với tập san A ở trong nước! Chúng ta biết rằng đại đa số (có lẽ là 99.9%) các tập san khoa học trong nước không nằm trong danh mục ISI, và không có impact factor. Do đó, đánh đồng một bài báo trong nước với một công trình trên một tập san danh tiếng ở nước ngoài là điều cực kì vô lí. Ngay cả ở nước ngoài, hay cụ thể là ở Úc, không ai điên rồ đến nỗi đánh giá một bài báo trên tập san Medical Journal of Australia tương đương với một bài trên tờ The Lancet!  Nhưng trong thực tế thì sự vô lý đó tồn tại qua nhiều năm và vẫn tồn tại: một bài báo trên tạp chí y học của Bộ có điểm y chang như một bài báo trên tập san New England Journal of Medicine!   

Chuyện thứ chín là đạo văn  

Hai năm trước, khi có dịp ghé thăm và giảng tại một trường y, một đồng nhiệp tặng tôi một số đặc biệt của tạp chí y học của trường. Số này công bố hoàn toàn bằng tiếng Anh, với gần 1000 trang. Nhìn bề ngoài rất “hoành tráng”. Trong lòng thì tôi thật sự mừng vì nghĩ rằng hoá ra có nơi đã ra tập san bằng tiếng Anh, và đó là một dấu hiệu tích cực. Nhưng đêm đó, về khách sạn, tôi đọc qua nhiều bài mình quan tâm, thì thấy có rất nhiều vấn đề về chất lượng.  Tiếng Anh cũng còn rất …. Việt Nam, có quá nhiều sai sót.  Trong những bài như thế, tôi đặc biệt đến một bài mà đoạn mở đầu (introduction) được viết với văn phong rất smooth (trôi chảy), có chất thơ và cái air báo chí, nhưng đến đoạn phương pháp và kết quả thì có nhiều sai sót về văn phạm, cách dùng từ, cách diễn tả,…Chỉ cần một phút trên mạng, tôi thấy đoạn văn đó được trích từ một website về bệnh mà bài báo quan tâm.  Website đó dành cho đại chúng, nên văn phong có cái air báo chí.  Tôi có báo cho anh bạn biết, và đề nghị không làm lớn chuyện làm gì, chỉ cần báo cho anh ấy biết và khuyên không nên làm như thế nữa. 

Một lần khác (năm ngoái) tôi gặp một trường hợp khá hy hữu. Số là một anh bác sĩ gửi tặng tôi luận án của anh ấy như là một lời cám ơn vì tôi có giúp anh chút việc trong khi học. Tôi đọc đến đoạn mô tả về một hormone (khoảng 1.5 trang) mà tôi thấy giọng văn rất … quen.  Quen nhưng nghĩ hoài không ra đã thấy ở đâu.  Ngày hôm sau tôi chợt nhớ đó là đoạn văn … của tôi!  Đó là bài tôi viết cho báo Tuổi Trẻ.  Vì viết cho Tuổi Trẻ nên tôi không dùng những thuật ngữ, và giọng văn có phần bình dân.  Kiểm tra lại thì đúng là nguyên đoạn văn từ bài viết đó, và anh ấy đã sao chép nguyên văn.  Lúc đó, tôi ở vị thế lúng túng, không biết làm gì cho hợp lý.  Tôi chỉ viết email cám ơn anh ấy và có nói nhẹ rằng anh nên cố gắng dùng cách diễn giải của mình và nên viết văn cho khoa học hơn.  Nhưng tôi nghĩ anh ấy không hiểu tôi nói gì.  

Chuyện thứ mười là qui định lạ lùng về công bố nghiên cứu

Ai cũng biết rằng trước khi bảo vệ luận án, thí sinh thường phải công bố kết quả nghiên cứu. Ở vài nước, đặc biệt là Bắc Âu, luận án tiến sĩ trong thực tế là tập hợp những bài báo đã công bố cộng với hai chương dẫn nhập và bàn luận. Công bố kết quả nghiên cứu trước khi bảo vệ luận án là qui trình chuẩn.  Ấy thế mà ở Việt Nam có đại học qui định rằng thí sinh không được công bố kết quả nghiên cứu trước khi bảo vệ luận án!  Thoạt đầu nghe qua qui định này tôi không tin, vì nghĩ chắc là có hiểu lầm đâu đó, nhưng sau này có dịp tìm hiểu và đọc được email tôi mới biết là có qui định lạ lùng, nếu không muốn nói là ‘ngược đời’ như thế. Thật không hiểu nổi tại sao ban giám hiệu lại để cho một qui định như thế hiện hữu trong đại học. 

Những câu chuyện trên đây (dĩ nhiên là chưa đầy đủ) phản ảnh một ‘văn hoá khoa học’ – nếu có thể dùng cụm từ đó – nhếch nhác.  Thật ra, đứng trên quan điểm đạo đức khoa học, những câu chuyện trên đây cũng phản ảnh sự gian dối trong khoa học rất nghiêm trọng. Dĩ nhiên, những gian dối này không chỉ xảy ra ở Việt Nam, mà còn thỉnh thoảng xảy ra ở các nước tiên tiến. Không ai biết qui mô gian lận khoa học ở VN cỡ nào, nhưng những câu chuyện đạo văn đình đám trên báo cho người ta cảm giác vấn đề khá phổ biến. Một số đại học Việt Nam có tham vọng được đứng tên trong danh sách ‘Top 500’ hay ‘Top 200’, hay muốn trở thành đại học đẳng cấp quốc tế. Thậm chí có một doanh nghiệp Nhà nước và một đại học còn kí kết hợp đồng để trường có giải Nobel trong tương lai!  Nhưng với sự nhếch nhác như mô tả trên tôi nghĩ giấc mơ đẳng cấp quốc tế sẽ chỉ là giấc mơ dài.  

GS Nguyễn Văn Tuấn

[1] Rất hiếm có tập san khoa học nào công bố nhiều bài của cùng một tác giả trong cùng một số. Ở nước ngoài, ít ai có thể công bố 5 bài mỗi năm, vì thời gian viết mỗi bài cũng vài tháng trời, rồi chờ bình duyệt và chỉnh sửa, làm thêm, nên rất khó công bố nhiều được. 

[2] Ca này là một tai nạn xe hơi nặng mà không bị gãy xương nào cả, và tôi từng đề cập trước đây.

[3] Ngày xưa khi tạp chí TS đăng 2 bài của tôi trong cùng một số, họ phải đổi tên tôi thành một cái bút danh mà họ phịa ra!

[4] Thật ra, chuyện cho điểm đã là vô lí. Làm sao định lượng điểm cho một bài báo, dựa vào tiêu chí gì, ai đặt ra những tiêu chí đó, v.v.  Hàng loạt câu hỏi không có câu trả lời. Việc chia điểm đều cho đồng tác giả càng vô lí, vì làm sao hội đồng biết được ai có công gì trong bài báo. Nói chung, qui trình cho điểm bài báo khoa học là hết sức phản khoa học.

www.vietthuc.org

IRAK - Liên hiệp quốc thông qua nghị quyết chống Hồi giáo cực đoan Irak

Thứ bảy 16 Tháng Tám 2014

Nghị quyết Liên hiệp quốc cho phép dùng các biện pháp trừng phạt, kể cả vũ lực nhưng chưa cho phép mở chiến dịch quân sự - REUTERS /Carlo Allegri

Thanh Phương RFI

Tối qua, 15/08/2014, Liên hiệp quốc đã thông qua một nghị quyết nhằm ngăn chận đà tiến của lực lượng thánh chiến Nhà nước Hồi giáo ở Irak. Lực lượng này vừa bị tố cáo đã thảm sát hàng chục người, phần lớn là thuộc thiểu số Yazidi.

Nghị quyết của Hội đồng Bảo an yêu cầu giải giới và giải thể ngay lập tức Nhà nước Hồi giáo, cũng như Mặt trận al-Nosra ở Syria và những tổ chức khác có liên hệ với mạng lưới khủng bố Al Qaida. 

Đây là biện pháp cụ thể nhất và có tầm mức rộng nhất mà Hội đồng Bảo LHQ đưa ra nhằm chặn đứng đà tiến như vũ bão của lực lượng thánh chiến Hồi giáo ở Irak. Nghị quyết này nằm trong khuôn khổ Chương 7 của Hiến chương Liên hiệp quốc, tức là cho phép sử dụng đến các biện pháp trừng phạt, thậm chí dùng vũ lực, để nghị quyết được thực hiện. Tuy nhiên, nghị quyết này hiện chưa cho phép mở các chiến dịch quân sự ở Irak. 

Trong khi đó, các Ngoại trưởng Liên hiệp châu Âu, họp khẩn cấp tại Bruxelles theo yêu cầu của Pháp, hôm qua đã đồng ý với nhau về việc cung cấp vũ khí cho các chiến binh người Kurde, đang chiến đấu chống lực lượng Nhà nước Hồi giáo ở miền Bắc Irak. 

Về tình hình tại chỗ, theo hãng tin AFP, phe thánh chiến Hồi giáo bị tố cáo đã hạ sát hàng chục người, phần lớn là thuộc thiểu số Yazidi ( người Kurde không theo Hồi giáo ), tại một ngôi làng miền Bắc Irak. 

Về phần Hoa Kỳ thông báo là một máy bay không người lái đã phá hủy hai chiếc xe của lực lượng Nhà nước Hồi giáo. Vụ oanh kích được tiến hành sau khi có tin là phe thánh chiến Hồi giáo tấn công một làng ở phía Nam thành phố Sinjar, miền Bắc Irak. 

Từ đầu tháng sáu đến nay, lực lượng Nhà nước Hồi giáo đã chiếm được nhiều vùng ở miền Bắc, mà hầu như không gặp sự kháng cự nào từ quân đội Irak. Cách đây khoảng 10 ngày, lực lượng này đã tiến về phía vùng tự trị Kurdistan, khiến hàng chục ngàn người Thiên chúa giáo và Yazidi phải tản cư. 

Chính là để hỗ trợ cho lực lượng người Kurde cản đà tiến của quân thánh chiến Hồi giáo mà Hoa Kỳ ngày 08/08 đã mở chiến dịch oanh tạc miền Bắc Irak.

tags: Liên Hiệp Quốc - Irak - Hồi giáo - Quốc tế - Theo dòng thời sự

ĐIỂM BÁO RFI: TÔN GIÁO - Bắc Triều Tiên : Thánh lễ không có linh mục + Các nhật báo ra ngày hôm nay (16/08/2014) tiếp tục bình luận về chuyến công du lịch sử của Đức Giáo Hoàng Phanxicô tại Hàn Quốc. Đây là chuyến tông du đầu tiên của một vị Giáo Hoàng tại Châu Á từ 15 năm nay. Trang nhất nhật báo La Croix chạy tựa : "Châu Á, châu lục tương lai của Thiên Chúa Giáo". ++

Thứ bảy 16 Tháng Tám 2014

Giáo hoàng Phanxicô ban phước lành nhân ngày lễ Đức Mẹ lên trời tại Seoul - REUTERS /Lee Jin-man

Lê Vy

Trang hai nhật báo Le Monde có bài viết đáng chú ý về cuộc sống của người Thiên Chúa Giáo Bắc Triều Tiên : « Tại Bình Nhưỡng, cựu « Jerusalem của Châu Á », người Thiên Chúa Giáo bị quản lý nghiêm ngặt ». Theo tờ báo, hiện tại thủ đô Bắc Triều Tiên chỉ còn bốn nhà thờ : nhà thờ chánh tòa Jangchoong của người Công giáo, hai nhà thờ Tin lành và một nhà thờ Chính thống giáo. Người phụ trách việc thờ phượng do chính quyền Bình Nhưỡng bổ nhiệm. Theo số liệu chính thức, có 4 000 tín đồ Công giáo và 11 000 người Tin lành.

Le Monde nhắc lại, đầu thế kỷ XX, Bắc Triều Tiên từng là nơi phúc âm được truyền bá mạnh nhất Châu Á, chỉ sau Philippines, đến nỗi Bình Nhưỡng được mệnh danh là « Jerusalem Á châu ». Thế nhưng ngày nay, thời thế đã thay đổi. Theo báo cáo thường niên về tự do tín ngưỡng của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Bắc Triều Tiên « trừng phạt nặng nề những hoạt động tín ngưỡng, ngoại trừ các nhóm được chính phủ công nhận và kiểm soát ». Bình Nhưỡng đáp trả với lý lẽ : Hiếp pháp bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, « với điều kiện tôn giáo đó không bị các thế lực bên ngoài thao túng gây nguy hại cho chế độ ».

Sau khi Bắc Triều Tiên rơi vào tay Cộng sản vào năm 1945, một bộ phận trong tổng số 200 000 người Thiên Chúa Giáo (57 000 người Công giáo) di tản sang Hàn Quốc. Những tìn đồ còn trụ lại bị tập trung vào một Liên đoàn Thiên Chúa Giáo, do một mục sư điều hành. Nhân vật này là anh em họ với mẹ của cố lãnh đạo Kim Il-sung, người sáng lập ra chế độ độc tài Bắc Triều Tiên.

Bà Kang Pan-sok, mẹ của cố lãnh đạo Kim Il-sung là một tín đồ vô cùng sùng đạo, nên bà đã giáo dục con trẻ theo giáo lý Thiên Chúa Giáo. Cố lãnh đạo Kim Il-sung đã từng đi học ở chủng viện. Theo dòng chiến sự, người Thiên Chúa Giáo bị cáo buộc « là tòng phạm với sự xâm lược của chủ nghĩa đế quốc » nên đã bị tống ngục và bị hành hình. Quyền tự do tín ngưỡng sau đó được đưa vào Hiến pháp năm 1972, cho phép thành lập hiệp hội tôn giáo, trong đó có hiệp hội Thiên Chúa Giáo tại Bắc Triều Tiên. Họ được phép xây dựng nhà thờ và tổ chức các hoạt động tôn giáo.

Le Monde miêu tả, tại nhà thờ chánh tòa Janchoong vào ngày chúa nhật, trong cảnh bài trí khô khan, người dân tụ họp mà không có linh mục. Chủ tế đọc kinh thánh. Bộ phận giúp lễ cầu nguyện và hát, trong một bầu khí ít tôn nghiêm. Không hề có rước lễ và mình Thánh Chúa. Sau buổi tụ họp, người dân giải tán ra về và để lại nhà thờ sách kinh thánh.

Các linh mục nước ngoài và Hàn Quốc đã từng dự những buổi cầu nguyện như vậy và thấy đây là « điều nực cười ». Họ có thể làm lễ nhưng Giáo Hội Hàn Quốc can ngăn vì các linh mục không có sự trao đổi với giáo dân nên họ không thể biết được giáo dân Bắc Triều Tiên có đức tin hay không.

Tại biên giới của Trung Quốc và Bắc Triều Tiên, các giáo hội Tin lành tìm cách truyền đạo và lôi kéo nhiều người tỵ nạn cải đạo. Những người tân tòng này mang trên người những cuốn kinh thánh cực nhỏ, nhưng đó lại là điều vô cùng nguy hiểm. Nếu họ bị bắt, họ sẽ bị đưa vào trại lao cải. Đối với Bình Nhưỡng, việc truyền bá đức tin bất hợp pháp đồng nghĩa với « hành vi chống đối nhà nước ». 

Giáo hội thầm lặng tại Trung Quốc

Nhật báo Le Monde nhìn sang tình trạng của người Công giáo tại Trung Quốc. Tại đây tồn tại hai giáo hội : một giáo hội chịu sự quản lý của chính quyền Trung Quốc và Bắc Kinh bổ nhiệm linh mục hoặc giám mục còn một giáo hội khác được xem là « thầm lặng », trực thuộc Vatican. Thành phần này bị nhà nước Trung Quốc chiêu dụ và đàn áp với chiến thuật cây gậy và củ cà rốt.

Qua bài phóng sự tại tỉnh Hà Nam, Le Monde thuật lại, để buộc các tu sĩ quy phục dưới sự quản lý của Bắc Kinh, chính quyền đã tung ra nhiều biện pháp chiêu dụ như cấp nhà, xe hơi, thẻ bảo hiểm và xây dựng một nhà thờ đẹp cho họ. Nếu trái lời, họ bị cảnh sát sẽ đến tận nhà bắt đi vào 4 giờ sáng. Một linh mục nhận định : một là theo chính phủ Bắc Kinh, hai là trở thành kẻ thù của họ. Nhiều nhà thờ, thánh giá ở Ôn Châu, dọc vùng duyên hải đông nam, bị phá hủy.

Một số giáo dân tiết lộ, chính phủ Bắc Kinh buộc một số linh mục phải đi qua đêm. Khi đêm đến, họ trả tiền cho một cô gái gọi đến gõ cửa khách sạn linh mục và đe dọa sẽ phát tán chứng cứ như thể những linh mục này « mất đạo đức ».

Trước sự trấn áp của chính phủ, một số giáo dân buông xuôi và tự hỏi : việc gì cứ phải đối đầu với chính phủ làm gì, cuộc sống của họ sẽ dễ dàng hơn khi được chính phủ hỗ trợ.

Trong một bài viết khác, Le Monde nhận định, Đức Giáo Hoàng lại một lần nữa chìa tay ra cho Trung Quốc với hy vọng đàm phán để cải thiện quan hệ Vatican-Bắc Kinh. Tuy nhiên, hố sâu ngăn cách hai bên quá lớn, ngay cả việc Trung Quốc cho phép Giáo Hoàng bay qua lãnh thổ để đến Hàn Quốc không chắc đủ để hâm nóng quan hệ hai bên.

Theo linh mục người Bỉ Jeroom Heyndrickx, đồng thời là nhà Hán học tại đại học Louvain, sự tìm kiếm đồng thuận không thể dẫn đến việc khoan nhượng với Trung Quốc nếu chính quyền không ngừng truy bức người Công giáo. Tuy luôn ủng hộ việc hai bên xích lại gần nhau, linh mục này tự hỏi : « Đâu là dấu hiệu cho thấy Trung Quốc muốn đối thoại ?

Đức Hồng Y Josept Trần Nhật Quân (Zen Ze-kiun) ở Hồng Kông là « kẻ thù số một » của Giáo hội chính thống Trung Quốc. Vị hồng y này nhận định : Đức Giáo Hoàng đã thực hiện chính sách thỏa hiệp, cởi mở và chúng tôi chẳng được gì. Giáo Hoàng cứ nghĩ người cộng sản rất mạnh nên đã xuống nước và khuyên cần phải hiểu họ, nhưng đàm phán thực sự chỉ xảy ra khi cả hai bên chân thành. Đối với Hồng YTrần Nhật Quân , Trung Quốc ngày càng ngạo mạn trên mọi lĩnh vực : kinh tế, chính trị, đối nội cũng như đối ngoại. 

Ukraina, tiếng giày quân Nga vang lên tại biên giới

Đề tài cũng thu hút các nhật báo Paris là tình hình căng thẳng tại biên giới Nga-Ukraina. Hôm qua, Kiev tuyên bố đã tiêu diệt xe tăng Nga tràn qua lãnh thổ Ukraina. Mátxcơva phản đối và tố cáo ngược trở lại Ukraina đã tìm cách ngăn cản hành trình đoàn xe cứu trợ nhân đạo Nga bị chặn tại biên giới. Theo phía Nga, đoàn xe này được gửi đến để cứu trợ dân miền Đông Ukraina. 

Thực hư thế nào vẫn chưa biết được và nhật báo Le Figaro thận trọng nhận xét trên trang nhất : « căng thẳng nâng thêm một nấc giữa Kiev và Mátxcơva ». Trong khi đó, nhật báo Libération đi xa hơn khi chạy tựa gây chú ý trên trang nhất : « Nga-Ukraina : lằn đỏ ». Sang trên bên trong tờ báo, Libération khẳng định, xe bọc thép Nga « đã tràn vào Ukraina ». Bằng chứng là phóng viên Anh và của hãng tin AFP Pháp đã chứng kiến sự đột nhập của Nga. Phương Tây báo động, « mọi hành vi quân sự đơn phương từ phía Nga tại lãnh thổ Ukraina dù cho với cái cớ gì đi nữa, thậm chí cả lý do nhân đạo cũng bị xem là xâm phạm luật quốc tế ».

Nhật báo Le Figaro cố gắng tìm hiểu thực hư thế nào qua bài viết : « Trò chơi rủi ro của Mátxcơva trên đất Ukraina ». Theo tờ báo, ý đồ của Nga trên hồ sơ Ukraina càng ngày càng khó thấy. Việc Ukraina chống đối Nga đưa đoàn xe cứu trợ vào Ukraina không phải không có nguyên nhân. Kiev nhận thấy Mátxcơva là một kẻ xâm lược, đang ngầm tiến hành chiến tranh thông qua việc cung cấp vũ khí cho phe ly khai thân Nga vùng Donbass. Đoàn xe cứu trợ Nga đã tăng số lượng lên gấp đôi vào tối thứ năm gồm 21 xe bọc thép và xe tải quân sự.

Le Figaro nhận định, những diễn biến gần đây cho thấy cường độ giao tranh tăng từng ngày một. Do đó, trong xã luận báo Libération, các Ngoại trưởng châu Âu hết sức quan ngại và kêu gọi nên đồng lòng phản ứng nhanh chóng nhất có thể trước tình hình trên. Libération nhận định, chủ nhân điện Kremlin chỉ muốn đối đầu và cho đến nay, chính ông Putin là người làm chủ cuộc chơi.

Mùa hè Crimée vắng bóng du khách

Tạp chí L’Express số ra tuần này quan tâm đến cuộc sống của người dân vùng Crimée. Một mùa hè vắng khách không như mọi năm sau khi vùng tự trị này bị sát nhập vào Nga. Những kỳ nghỉ không mấy vui vẻ do hậu quả của cuộc chiến gần đó, một bầu khí kinh tế ảm đạm. Tuy nhiên, phần đông dân chúng Crimée đều không hề hối tiếc khi thay đổi màu cờ dân tộc.

Theo tạp chí L’Express, du khách ít đi 5 lần so với năm 2013. Đương nhiên là hàng nghìn người Ukraina gốc Nga thuộc vùng Donbass tìm đến bãi biển chan hòa ánh nắng để lánh nạn, với hy vọng đợi chiến cuộc qua đi sẽ trở về nhà. Tuy nhiên, loại du khách bất đắc dĩ này đến đây không phải để tiêu tiền, bởi họ buộc phải tiết kiệm vì cuộc sống sắp tới dự trù sẽ rất bấp bênh đối với họ.

Từ khi vùng Crimée cắt đứt quan hệ với Ukraina, du khách Ukraina cũng không đến đây nghỉ mát nữa. Du khách Nga cũng ít hơn trước, do họ thường đi đến Crimée bằng xe hơi hay tàu hỏa, băng qua lãnh thổ Ukraina. Giờ đây, họ không thể sử dụng tuyến đường này nữa, một phần vì chiến tranh, một phần vì sợ cảnh sát biên phòng Ukraina chặn. L’Express miêu tả, thương mại và các dịch vụ du lịch đình đốn.

Các trò chơi cảm giác mạnh cũng vắng khách. Cửa hàng bán kem ế ẩm. Loại du khách kế tiếp là một số nhà đầu tư địa ốc muốn tìm mua nhà phụ. Đây không phải là tin vui đối với một số người yêu chuộng di sản vì họ lo ngại trào lưu này sẽ thay đổi diện mạo kiến trúc tại Crimée, một điều từng xảy ra dưới sự quản lý của Ukraina.

Một điều mà ít ai biết là Crimée còn là địa điểm ưa thích của nhiều cặp đồng tính. Họ tập trung tại các bãi biển vắng, địa hình trắc trở mà du khách khó vào. Một cặp đồng tính nữ được L’Express phỏng vấn cũng vô cùng ngưỡng mộ Tổng thống Putin vì ông thông minh và có những quyết định đúng đắn, mặc dù, chủ nhân điện Kremlin nổi tiếng bài giới đồng tính.

L’Express cho biết, người dân Crimée có cách nhìn khá châm chọc đối với tình hình địa chính trị. Oleg, một tài xế taxi nhận định, « Tổng thống Mỹ Obama chẳng được tích sự gì, chẳng có lấy chút uy quyền nào cả, một tay xuất thân từ Jamaica. Thủ tướng Angela Merkel luôn theo đuôi Mỹ. Chính phủ Kiev là những tay Đức quốc xã đã bắn nhầm chiếc MH17, vì trên thực tế, họ muốn bắn rơi chiếc máy bay chở Tổng thống Putin bay cùng thời điểm ». Chỉ có nước Pháp là còn có chút thể diện dưới con mắt của anh chàng taxi này : « Người Pháp còn có uy thế. Họ bất chấp người khác nghĩ gì. Họ sản xuất tàu chiến Mistral cho Nga. Hoan hô Pháp ! ». 

Ngoài ra, dân chúng sống tại Crimée cũng phải để ý đến lời ăn tiếng nói. Những cuộc trò chuyện thông thường hàng ngày cũng tránh lên án Mátxcơva. Một thương nhân than phiền thời tiết xấu, mùa du lịch ế ẩm, ít du khách quốc tế, bà ta không bán được hàng. Bỗng chốc xuất hiện một người qua đường xía vào câu chuyện : « Bà than phiền gì chứ ? Nếu bà không hài lòng thì hãy đến Kiev mà sống ». Câu chuyện trên nhắc nhớ lại dưới thời Liên Xô cũ, người nào cũng tự cho mình quyền dò xét kẻ khác, sao cho không một suy nghĩ sai lệch nào đi ngược lại chính sách nhà nước.

Không chỉ có thường dân mà cả trên thượng tầng lãnh đạo, một câu nói sai lệch cũng đủ bị triệt hạ. Ngày 28/07 vừa qua, một trong những nhà tư vấn cho Thủ tướng Crimée đã bị đuổi việc ngay lập tức, do ông nghĩ ông có trách nhiệm công khai thông báo cho dân chúng biết, trong những tháng tới, người dân sẽ phải sống thắt lưng buộc bụng, vì mùa du lịch này không bội thu và hoàn cảnh làm ăn không mấy thuận lợi. Điều mà ai cũng đã dự đoán trước.

Đại học Anh-Mỹ vẫn đứng đầu bảng xếp hạng Thượng Hải

Hôm nay, hai tờ báo Le Monde và Le Figaro quan tâm đến thứ hạng của các trường đại học Pháp trên bảng xếp hạng Thượng Hải. Xếp hạng này đăng tên 500 đại học hàng đầu thế giới (trong tổng số 17 000). Theo Le Monde, 4 trường đại học của Pháp được lọt vào Top 100 nhưng không có trường nào lọt vào Top 20.

Bảng xếp hạng 2014 lại một lần nữa khẳng định sự đăng quang của các đại học Hoa Kỳ (chiếm 16 chỗ trong Top 20). Còn lại trong Top 20 là 3 trường đại học của Anh và một của Thụy Sĩ.

Theo Le Figaro, bảng xếp hạng Thượng Hải dựa trên 6 tiêu chí : số lượng giải Nobel đặt được tính cả của cựu sinh viên, số lượng nhà nghiên cứu được trích dẫn nhiều trong lĩnh vực hay số lượng bài báo được đăng. Rõ ràng, các tiêu chí này nghiêng hẳn về lĩnh vực nghiên cứu và khoa học đời sống, che lấp ngành khoa học xã hội nhân văn. Bản đánh giá Thượng Hải vốn bị chỉ trích là bỏ qua nhiều tiêu chí như : chất lượng dạy học, khả năng kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp và tiếp đón sinh viên nước ngoài.

tags: Bắc Triều Tiên - Hàn Quốc - Vatican - Giáo Hoàng Phanxicô - Điểm báo - Châu Á

KHIẾP !! Châu Âu Các giới chức Anh phát giác 35 người bên trong container chở hàng, 1 người chết

VOA

Thứ bảy, 16/08/2014

Nghe

Xem

Cảnh sát đứng gác tại 1 lối vào bến cảng Tilbury, ngày 16/8/2014, nơi 35 người được phát giác bên trong 1 container chở hàng.

16.08.2014

Cảnh sát Anh Quốc cho biết một người thiệt mạng và ít nhất 19 người khác phải vào bệnh viện sau khi được phát giác bên trong một container chở hàng tại một hải cảng ở mạn đông London.

Nhân viên điều tra nói rằng họ phát giác 35 người, trong đó có phụ nữ và trẻ em, bên trong chiếc container tại bến cảng Tilbury ở Essex ngày hôm nay.

Cảnh sát trưởng Treveor Roe cho báo chí biết rằng nhân viên bến cảng nghe thấy tiếng la hét và tiếng đập bên trong chiếc container đã tới nơi trên một chiếc tàu xuất phát từ cảng Zeebrugge của Bỉ. Ông Roe nói rằng giới hữu trách cũng đã kiểm tra các container khác để đoan chắc không có người bên trong.

Cảnh sát nói rằng họ xử lý cái chết của người đàn ông trong container như một vụ án mạng. Nhân viên điều tra cho biết một số hành khách khác bị thiếu nước trầm trọng và các vấn đề sức khỏe khác.

Hiện chưa có tin về quốc tịch của những người này và vì sao họ lại ở trong container. Cảnh sát nói rằng những người này có vẻ là những người ở tiểu lục địa Ấn Độ.

Tổng thống Obama và học thuyết Nixon - Trọng Đạt

Click here to view the original image of 960x646px.

Sự hình thành biệt lập thuyết

Những năm đầu thập niên 60, người dân Mỹ tin vào thuyết Domino và ủng hộ cuộc chiến tranh Việt Nam, sách báo về giai đoạn này nói thăm dò ý kiến năm 1964 cho thấy có tới 78% hoặc 85% người dân ủng hộ cuộc chiến (1), đại đa số Quốc hội ủng hộ Hành pháp. Năm 1965 tình hình quân sự miền nam tồi tệ, giữa năm 1965 VNCH có nguy cơ sụp đổ, trung bình mỗi tuần mất một tiểu đoàn và một quận (2)

Do sự thúc ép của tình thế và đề nghị của các cố vấn, Tướng lãnh.. Tổng thống Johnson phải đưa quân vào miền nam VN tính trung bình mỗi năm 100,000 người, cho tới năm 1968 tổng cộng có 530,100 quân Mỹ tại VN.

Mấy năm đầu người dân và Quốc hội ủng hộ cuộc chiến nhưng dần dần họ chống đối mạnh nhất là sau trận Mậu Thân 1968.

Năm 1969, Nixon đắc cử Tổng thống, phong trào phản chiến lên rất mạnh, biểu tình bạo động, sinh viên, giới trẻ đốt xe, sô sát đổ máu với cảnh sát. Nixon theo lời đề nghị của Bộ trưởng quốc phòng Laird cho rút quân và thực hiện Việt Nam hóa chiến tranh.

Ngày 8-6-1969, Tổng thống Nixon mở cuộc họp với Tổng thống Thiệu, các vị phụ tá, cố vấn tại Midway để bàn về kế hoạch Việt Nam hóa chiến tranh, Mỹ rút quân và quân đội VNCH sẽ tự đảm nhiệm cuộc chiến chống CS. Người chống đối mạnh là Kissinger, ông này lý luận nếu rút quân sẽ khiến Mỹ mất uy tín trên thế giới, vả lại ông cũng sợ mất thế mạnh tại bàn Hội nghị, CSBV chỉ chờ có thế, ông ta viết :

"Mỹ càng rút nhiều, Hà nội càng phấn khởi" (3)

Ngoài ra TT Thiệu, Tướng Abrams (cựu Tư lệnh) cũng khinh bỉ kế hoạch này, đó chỉ là sự tháo chạy trá hình. TT Nixon ban lệnh mỗi lần rút phải theo ba tiêu chuẩn: Hoạt động địch giảm, tiến bộ đàm phán, quân đội VNCH vững mạnh hơn nhưng theo tác giả Walter Isaacson (Kissinger a Biography) ba tiêu chuẩn trên chẳng bao lâu bị xóa bỏ, việc rút quân theo như máy móc. Cũng theo tác giả này, mặc cho Kissinger ngăn cản, Nixon vẫn rút đúng như đã tuyên bố dù tin tức mặt trận và cuộc hòa đàm như thế nào.

Kế hoạch rút quân kể trên phát sinh ra học thuyết Nixon, The Nixon doctrine tháng bẩy năm 1969 chủ trương biệt lập, không can thiệp (4). Sau hơn hai mươi năm chính sách Mỹ gánh vác trọng trách bảo đảm tự do trên thế giới dù tốn kém tới đâu. Nay thời kỳ này chấm dứt (1969), sự tổn thất do cuộc chiến VN khiến nay người ta không còn tha thiết việc can thiệp tại ngoại quốc, chống CS bành trướng.

Thời kỳ can thiệp (interventionism) chấm dứt 22 năm sau kể từ ngày 24-2-1947 khi Tổng thống Truman quyết định bảo vệ Hy Lạp, Thổ nhĩ Kỳ khỏi sự đe dọa của Cộng Sản (5) cho tới ngày 25-7-1969 khi Trung đoàn I thuộc Sư đoàn 9 Bộ binh Mỹ rút trở về nước từ Quân khu IV của VNCH.

Hoa Kỳ 1969 nằm giữa hai chính sách, một chủ trương quá khích và một chủ trương biệt lập (isolationism), ngưòi ta có khuynh hướng chống lại vấn đề VN và nghiêng về khuynh hướng biệt lập có nghĩa là không can thiệp.

Để thực hiện chính sách này, Kissinger tạo mô hình cho trật tự thế giới đó là thế chân vạc với Nga, Trung Cộng. Mỹ sẽ trao cho đồng minh ở trong vùng để họ gánh vác việc bảo vệ nước lân cận chống lại CS, đó gọi là thuyết Nixon. Ông Tổng thống này không muốn xem kế hoạch rút quân chỉ là một hành động tuyệt vọng của tình thế nhưng ông muốn lấy ý nghĩa Việt nam hóa chiến tranh là một triết thuyết có mục đích.

Ngoài ra nó còn đoan chắc sẽ không có vấn đề VN nữa (No more Vietnams) nếu một nước trong vùng có biến loạn, Nixon và Kissinger muốn có một chính sách trong vùng bảo đảm Mỹ sẽ không gánh vác can thiệp đổ quân vào

Kissinger và Nixon bàn thảo về luận đề này, trong tương lai sẽ có ba sự đe dọa đối với đồng minh bé nhỏ Á châu: Nội chiến, bị nước láng giềng tấn công hay bị tấn công từ Nga, Trung Cộng, nhưng hai nhà lãnh đạo này không chính thức công bố học thuyết mới.

Để khoác cho Việt nam hóa chiến tranh và rút quân về nước một vẻ đẹp hơn là bỏ chạy một cách khéo léo, lịch sự. Thuyết Nixon ít ra đã tạo cho kế hoạch rút quân một vẻ trang trọng nhưng trên thực tế thuyết này không tiến xa mấy

Tóm lại năm 1947 học thuyết Truman chủ trương nước Mỹ sẵn sàng can thiệp để giúp các nước yếu chống CS xâm lăng và 22 năm sau, năm 1969 thuyết Nixon chủ trương biệt lập, đứng riêng, không can thiệp.

Chính sách cô lập của Obama

Rút kinh nghiệm ở cuộc chiến can thiệp tại VN mà người Mỹ cho là đắt giá, họ theo đuổi chính sách biệt lập từ 1969 cho tới mấy chục năm sau. Nhưng không can thiệp, đứng ngoài cũng vẫn bị ăn đòn nặng, cuộc tấn công táo bạo khôc liệt ngày 11-9-2001 của bọn khủng bố Al Qaeda đánh sập hai tòa nhà chọc trời tại Nữu Ước đã cho thấy không phải sống biệt lập đã là yên thân. Ngay sau đó Hoa Kỳ lại tiếp tục can thiệp qua hai cuộc chiến Afghanistan năm 2001 và Iraq năm 2003 để tận diệt khủng bố và bảo vệ an ninh cho nước Mỵ

Tổng thống Obama ngay từ khi lên nhậm chức năm 2009 đã tỏ ra người ôn hòa với chính sách ngoại giao mềm, trái ngược với chính sách cứng rắn, hiếu chiến của người tiền nhiệm TT Bush con.

Nay thế giới bước vào giai đoạn thiên hạ đại loạn, các cuộc nội chiến tại Syria, Libya, Ukraine , cuộc chiến tranh Do Thái Hamas…. nối tiếp nhau. Đúng như lời McNamara đã nói năm 1995 trong hồi ký của ông (6) thế giới trong tương lai không bao giờ hết chiến tranh, nội chiến, chiến tranh với nước khác. Xung đột chủng tộc, tôn giáo vẫn còn mãi.

Điểm qua tình hình chính sự và chiến sự trên thế giới những năm tháng gần đây ta thấy cuộc nội chiến Syria từ mấy năm qua ngày càng tàn khốc đã khiến hơn 200,000 người thiệt mạng (7), biến cố Ukraine tháng 2-2014 khi Tổng thống thân Nga Viktor bị lật đổ, sự kiện đã kéo theo nhiều khủng hoảng liên tiếp. Tổng thống Nga Putin ngang ngược sáp nhập bán đảo Crimée, Sevastopol vào Liên bang Nga và giúp nhóm phiến quân thân Nga gây chiến tranh tại biên giới Ukraine-Nga. Cuộc chiến tranh giữa Do thái và chiến binh Hamas bùng nổ tàn khốc nhiều ngàn người thiệt mạng, nội chiến Libya không kém phần khốc liệt. Nay trên thề giới có quá nhiều biến cố quân sự chính trị khiến tòa Bạch ốc phải nghiên cứu chính sách xử lý.

Người dân và nhất là đảng đối lập chỉ trích Obama hiện án binh bất động trước những biến cố chính trị đang làm lu mờ vai trò siêu cường của Hoa Kỳ. Người ta chỉ trích Obama vì tại phía tây, Tổng thống Nga Putin biểu lộ chính sách xâm lăng và đang muốn trở lại thời Nga hoàng, tại phía đông Trung Cộng đang gây rối Thái bình Dương, chiến tranh Iraq, Syria, giải Gaza đến hồi căng thẳng .. thế mà ông cứ bình chân như vại. Những lời chỉ trích và biểu hiện của các chính khách, của đám đông cũng đúng thôi, họ cho rằng Tổng thống Mỹ cần có trách nhiệm gìn giữ hòa bình thế giới và Obama đã không làm đúng vai trò của mình.
Click here to view the original image of 617x574px.

Ở đây tôi không bàn nhiều về quyết định, hành động của TT Obama mà chú ý đề cập những nguyên do khiến ông lựa chọn chính sách biệt lập của thuyết Nixon để đứng ngoài mọi cuộc tranh chấp, khủng hoảng hiện nay. Các Tổng thống Mỹ đều nghe theo lới bàn của các cố vấn, phụ tá thí dụ cuối tháng 4 năm 1954, Tổng thống Eisenhower không oanh tạc đơn phương (không cần Quốc hội) để cứu Điện Biên Phủ vì các Tham mưu liên quân ngăn cản, tháng 10-1963 TT Kennedy nghe theo ý kiến McNamara cho rút quân dần từ cuối 1963…Ông Obama cũng nghe theo các cố vấn.

Sở dĩ nay TT Obama hành động theo thuyết Nixon, đứng ngoài mọi tranh chấp quốc tế chắc hẳn không phải vì sợ không thắng được đối phương trên chiến trường vì Hoa Kỳ vẫn đứng đầu thế giới về quân sự. Ngân sách quốc phòng Mỹ nay là 650 tỷ, Trung Cộng 188 tỷ, Nga 87 tỷ, Saudi Arabia 67 tỷ, Pháp 61 tỷ.. (8) . Và như thế chẳng có nước nào đáng coi là đối thủ của Mỹ về sức mạnh. Ngoài ra Hoa Kỳ có một lực lượng Không quân và Hải quân hùng hậu với 12 Hàng không mẫu hạm tối tân trên 100,000 tấn, các nước khác chỉ có một vài chiếc loại xưa cũ khoảng 60,000 tấn trở xuống.

Thế nhưng các nhà chính khách, các ông Tổng thống Mỹ lại sợ thua ở một mặt trận khác, mặt trận đáng kinh hãi nhất là Cuộc chiến tại đất nhà, The war at home. Qua kinh nghiệm xương máu các cuộc chiến đã qua trong quá khứ nhất là chiến tranh VN thập niên 60, đa số Tổng thống Mỹ, các nhà cố vấn đều đã thấm thía bài học này. Trước khi can thiệp các nhà chính khách đều đã cẩn thận thăm dò ý kiến người dân, Quốc hội. Được sự ủng hộ của người dân và Quốc hội, Hành pháp mới bắt đầu tham chiến, can thiệp nhưng người dân thay đổi ý kiến rất nhanh.

Điển hình là tháng 8 năm 1964, Nghị quyết Vịnh Bắc Việt của TT Johnson được Quốc hội ủng hộ gần như hoàn toàn: Hạ viện 100%, Thượng viện tỷ lệ 88-2, thăm dò người dân thì thấy 78% và 80% ủng hộ như đã nói trên, năm 1965 trên 60% người dân ủng hộ cuộc chiến VN (9) vì họ quá sợ hãi sự bành trướng của CS. Nhưng số người ủng hộ giảm dần, tới trận Tết Mậu thân 1968 họ chống đối cuộc chiến quyết liệt và sau này nhóm phản chiến còn lên án TT Johnson dựng lên vụ tầu Maddox, đánh lừa dân và Quốc hội để có cớ đem quân vào VN. Johnson không muốn can thiệp vào VN 1965 vì sợ nó sẽ làm hỏng chương trình xã hội Great Society của chính phủ. Thế nhưng tình thế và chính người dân đã trực tiếp, gián tiếp lôi kéo ông can thiệp vào cuộc chiến và rồi họ đã lật mặt như bàn tay, phủ nhận sự ủng hộ của mình trước đây, đổ hết mọi tội lỗi cho ông Tổng thống.

Năm 2003 Quốc hội Mỹ ủng hộ TT Bush con trong cuộc chiến tranh Iraq với tỷ lệ cao, Hạ viện có 297 phiếu thuận tỷ lệ 74%, Thượng viện 77 phiếu thuận khoảng 76% (10). Thăm dò được biết từ 47-60% người dân ủng hộ, thậm chí theo thăm dò của Gallup cho biết 79% người Mỹ ủng hộ chiến tranh Iraq dù có chứng cớ hay không về vũ khí bí mật (11) vì họ quá sợ hãi Saddam Hussein. Thề rồi mấy năm sau 2007 họ chống đối cuộc chiến Iraq và nói cần phải rút bỏ và sau đó cuộc chiến Iraq đã bị kết án là sai lầm, nay bị coi là cuộc chiến ngu xuẩn nhất.

Nếu cuộc chiến VN thập niên 60 và cuộc chiến Iraq 2003 là sai lầm thì người dân và Quốc hội phải chịu trách nhiệm trước tiên chứ không thể đổ lỗi cho Hành pháp vì chính họ đã khuyến khích ông Tổng thống can thiệp vào. Chính phủ luôn có cái nhìn xa, người dân nhìn rất gần, họ thiển cận chỉ biết quyền lợi trước mắt. Họ nói chiến tranh Việt Nam là sai lầm nhưng họ quên rằng nhờ xương máu của 58,000 quân Mỹ, hơn 200,000 lính VNCH mà Nixon, Kissinger mới bắt tay được Trung Cộng thay đổi cả một kỷ nguyên. Họ quên rằng nhờ đó mà họ đã được sống yên ổn từ nửa thế kỷ qua, thừa hưởng thái bình trên hoang tàn đổ nát của cả một dân tộc thế mà họ vẫn chưa vừa lòng. Họ không biết rằng nhờ đó mà họ đã thừa hưởng một thị trường rộng lớn bao la, tha hồ mà bóc lột khối nhân công rẻ mạt.

Ngoài ra các Tổng thống Mỹ thường đắn đo trước mọi quyết định, chính sách nhất là sự e ngại mất phiếu cho đảng của mình. Sáu mươi năm trước đây, cuối tháng 4-1954, sau nhiều ngày suy tính bàn luận, TT Eisenhower đã quyết định không can thiệp oanh tạc ĐBP để cứu Pháp vì sợ có thể mất phiếu trong kỳ bầu cử bán phần Quốc hội năm đó. Và bây giờ ông Obama cũng lo ngại có thể sẽ mất phiếu đảng Dân Chủ của mình trong kỳ bầu cử bán phần Quốc hội sắp tới cũng như bầu cử Tổng thống năm 2016. Đó là điều khó khăn nhất của Hành pháp khi xử lý những vấn đề đối ngoại.

Năm 1985, Nixon nói ông lập ra thuyết Nixon Doctrine chủ trương tiếp tục can thiệp vào các nước Thế giới Thứ ba nhưng theo đường lối Sô viết (12) chỉ gửi viện trợ vũ khí mà không đem quân sang, bất đắc dĩ lắm mới phải dùng vũ lực. Hoa kỳ sẽ viện trợ kinh tế quân sự cho nước bị tấn công ngang với viện trợ của Sô viết cho bọn phản loạn.

Nhưng TT Obama đi xa hơn Nixon trong chính học thuyết này, ông ta không can thiệp bằng gửi quân cũng như viện trợ cho nước đồng minh. Gần đây, ngày 7-8 Obama cho máy bay oanh kích phiến quân Hồi giáo cực đoan ISIS để bảo vệ người Mỹ hiện có mặt tại Iraq và cũng để xoa dịu bớt dư luận chống đối. Là người mị dân tối đa như Obama cũng không tránh khỏi chỉ trích lên án, nay người ta đánh giá Obama là tổng thống tồi tệ nhất nhưng ông vẫn bình chân như vại. Thực ra Obama cũng thừa biết không đủ khả năng giải quyết bằng can thiệp trước tình hình khủng hoảng chính trị, quân sự hiện nay, chẳng thà chịu nhục và nhượng bộ thái độ hung hăng của Putin còn hơn là dấn thấn vào chỗ có thể sa lầy.

Tuy nhiên không hẳn can thiệp đã là tai hại và ngược lại biệt lập đứng ngoài là thượng sách. Năm 1949 vì TT Truman không can thiệp chiến trường Trung Hoa cứu Tưởng giới Thạch để Trung Cộng đại thắng rồi trở thành cường quốc hiếu chiến mà Hoa Kỳ đã phải can thiệp vào Triều tiên năm 1950 và Đông dương suốt mấy chục năm dài. Tháng 4-1954 TT Eisenhower tránh can thiệp oanh tạc cứu nguy ĐBP để mười năm sau phải đương đầu một cuộc chiến đắt giá tại miền nam VN.(13)

Phải chăng chính sách Obama quá mềm yếu, nhu nhược không giữ được hòa bình cho cộng đồng thế giới, hoặc ông thiếu khả năng xử lý những vấn đề có tầm vóc quốc tế ? hoặc ông ta cố tình tránh né y theo tinh thần cô lập của học thuyết Nixon năm 1969?

Trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2008 người dân nhất là giới trẻ đã đưa Obama lên mây xanh. Họ đặt hết tin tưởng vào người ứng cử viên cấp tiến sáng giá nhất của mọi thời đại. Họ kỳ vọng ông sẽ lãnh đạo nước Mỹ tuyệt vời và tin là ông có khả năng thay đổi cả một dòng lịch sử …

Thế mà bây giờ người ta kết án ông ta là Tổng thống tồi tệ nhất nước Mỹ kể từ sau thế chiến thứ hai.

Thật khôi hài hết chỗ nói!

Trọng Đạt

Chú thích:

(1) Stanley Karnow, Vietnam a History trang 390
Answer.com Domino theory
(2) Ngô Quang Trưởng, Trận Chiến Trong Mùa Lễ Phục Sinh 1972, trang 16, 17; Stanley Karnow: Vietnam A History trang 440,441
(3) Walter Isaacson, Kissinger a Biography trang 235, 236, 238.
“The more troups are withdrawn, the more Hanoi will be encouraged”
(4) Sách kể trên trang 239-241
(5) www. Classbrain.com. Truman Doctrine 1947. Ngày 12-3- 1947 TT Truman đưa ra Quốc hội đề nghị cấp ngân khoản 400 triệu để giúp Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đang bị CS đe dọa. Thông điệp gửi Quốc hội được coi là thuyết Truman. Người ta sợ nếu hai nước này mất, CS có thể lan qua Iran, Ấn Độ
(6) Robert McNamara, Hồi Tưởng, Bi Kịch và Bài Học Của Việt Nam, In Retrospect, The Tragedy and Lessons of Vietnam, chương 11 Những Bài Học Của Việt Nam, The Lessons of Vietnam, trang 324
(7) Wikipedia, Syrian Civil War
(8) Wikipedia, List of countries by military expenditures
(9) Wikipedia: Opposition to the US involvement in the Vietnam war.
(10) Wikipedia: Iraq Resolution
(11) Wikipedia, Popular opinion in the United States on the invasion of Iraq. A Gallup poll made on behalf of CNN and USA Today concluded that 79% of Americans thought the Iraq War was justified, with or without conclusive evidence of illegal weapons. 19% thought weapons were needed to justify the war.
(12) No More Vietnams trang 217
(13) Bernard B. Fall, Hell In A Very Small Place, The Siege of Dien Bien Phu trang 462

Mêhicô phản đối bang Texas triển khai quân ở biên giới

Thứ bảy 16 Tháng Tám 2014

Trong chưa đầy một năm, có gần 57.000 trẻ em không giấy tờ đã nhập cảnh trái phép vào Mỹ - REUTERS

Thanh Phương RFI

Chính quyền Mêhicô phản đối việc bang Texas triển khai lực lượng Vệ binh quốc gia ở biên giới với Mỹ để ngăn chận làn sóng trẻ vị thành niên nhập cư trái phép vào Hoa Kỳ.

Tối hôm qua, 15/08/2014, bộ Ngoại giao Mêhicô đã ra thông cáo cực lực phản đối hành động nói trên của chính quyền bang Texas, cho rằng « không có thay đổi nào về mặt an ninh biên giới có thể biện minh cho biện pháp này. 

Thứ năm vừa qua, thống đốc bang Texas, ông Rick Perry đã triển khai 1.000 quân thuộc lực lượng Vệ binh quốc gia dọc theo biên giới giáp với Mêhicô, để đáp ứng yêu cầu của chính quyền liên bang về việc bảo đảm an ninh biên giới. 

Vệ binh quốc gia là lực lượng đặt dưới quyền của thống đốc bang. Họ không có quyền bắt giữ những người nhập cư trái phép, vì đây là thẩm quyền của chính quyền liên bang, nhưng có thể được giao nhiệm vụ yểm trợ cho lính biên phòng. 

Ông Rick Perry, đảng viên Cộng hòa và có thể ra ứng cử Tổng thống Mỹ vào năm 2016, là nhân vật có lập trường rất cứng rắn về vấn đề trẻ vị thành niên nhập cư trái phép đến từ các nước Trung Mỹ. 

Từ tháng 10 đến nay, ít nhất 57.000 trẻ em không giấy tờ và đi một mình đã nhập cảnh trái phép vào Hoa Kỳ, đa số đến từ các nước Salvador, Honduras, Guatemala.

tags: Mêhicô - Hoa Kỳ - Quốc tế - Theo dòng thời sự - Nhập cư

NATO cáo buộc Nga xâm phạm Ukraine

15/08/2014 21:22 (GMT + 7)

TTO - Ngày 15-8, NATO cáo buộc Matxcơva xâm phạm Ukaine sau khi có tin một đoàn xe bọc thép Nga vượt biên giới đi vào khu vực quân ly khai đang giao tranh với lực lượng Kiev.


Đoàn xe cứu trợ của Nga bị mắc kẹt ở biên giới - Ảnh: Reuters

Theo Reuters, người phát ngôn NATO Oana Lungescu tuyên bố: “Nếu thông tin này được xác nhận thì đây là bằng chứng nữa cho thấy Nga đang làm trái ngược với những gì họ nói. Nga đang làm leo thang cuộc xung đột”.
Ông Lungescu yêu cầu Nga phải lập tức rút các xe quân sự ra khỏi Ukraine bởi “nếu không hậu quả sẽ rất nghiêm trọng”. Ngoại trưởng Anh Philip Hammond và một số quan chức châu Âu cũng bày tỏ sự lo ngại trước diễn biến mới này.
Trước đó báo Anh Guardian đưa tin một phóng viên của báo này nhìn thấy nhiều xe bọc thép của Nga vượt biên giới vào Ukraine. Các quan chức Kiev cũng xác nhận thông tin này. “Chuyện xâm nhập lãnh thổ Ukraine diễn ra hàng ngày” - người phát ngôn quân đội Ukraine khẳng định.
Phía chính quyền Matxcơva bác bỏ cáo buộc trên. Trong khi đó, đoàn 280 xe chở hàng cứu trợ của Nga vào Ukraine đã bị mắc kẹt ở thị trấn Kamensk-Shakhtinsky Nga, cách biên giới Ukraine khoảng 20 km. Hôm nay một số quan chức biên phòng Ukraine đã sang phía Nga để kiểm tra đoàn xe.
Một số quan chức Nga thừa nhận đoàn xe này có thể bị mắc kẹt trong vòng vài ngày. Ủy ban Quốc tế Chữ thập đỏ (ICRC) kêu gọi Nga và Ukraine nhanh chóng đạt thỏa thuận để kịp thời cung cấp hàng cứu trợ cho người dân ở miền đông Ukraine.
Trong khi đó, quân đội Ukraine cho biết giao tranh vẫn xảy ra dữ dội ở Donetsk và Luhansk. Trong 24 giờ qua đã có năm binh sĩ thiệt mạng. Nguồn tin từ Donetsk cho biết 11 thường dân thiệt mạng trong các vụ pháo kích.
SƠN HÀ

Đằng sau chiến lược của Mỹ - Lữ Giang

Việc thực hiện chiến lược của Hoa Kỳ ở Trung Đông đang gây ra nhiều biến động quan trọng trong nhiều vùng trên thế giới như một dây chuyền: Nga biến bán đảo Crimea của Ukraina thành lãnh thổ của Nga, Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương-981 ra khoan thăm dò dầu khí trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, phiến quân Hồi Giáo Sunni thành lập Nhà Nước Hồi Giáo, mở cuộc tấn công vào vùng của người Kurd ở phía bắc Iraq và Tổng Tống Obama ra lệnh oanh kích "để bảo vệ người dân", v.v. Đa số có thói quen suy nghĩ theo cảm tính tưởng rằng đó là những vấn đề riêng rẽ, nhưng tưởng vậy mà không phải vậy! Nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ thấy tất cả đều là hệ quả của chiến lược của Hoa Kỳ ở Trung Đông.

Trong bài “Từ cuộc chiến với Hồi Giáo thành cuộc chiến Nga – Mỹ” phổ biến ngày 31.7.2014 chúng tôi đã nói rằng sau biến cố 911, chiến lược của Hoa Kỳ và các quốc gia Tây phương gồm hai kế hoạch:

Kế hoạch thứ nhất là nghiền nát khối Hồi Giáo cực đoan để những biến cố như thế không tái diễn nữa. Kế hoạch này được mệnh danh là “vẽ lại bản đồ Trung Đông” hay “Trung Đông Mới”.

Kế hoạch thứ hai là “đẩy Trung Quốc và Nga ra khỏi Địa Trung Hải để đảm bảo nhu cầu năng lượng của mình” (lời của cựu Thứ Trưởng Tài Chánh Mỹ Paul Craig Roberts).

Đó là chiến lược do nhóm siêu quyền lực Mỹ đưa ra, dù Đảng Cộng Hòa hay Đảng Dân Chủ cầm quyền cũng phải thực hiện. Hôm nay chúng tôi xin triển khai thêm.

VẼ LẠI BẢN ĐỒ TRUNG ĐÔNG

Dưới thời đế quốc Hồi Giáo Ottoman (1299 – 1922) cai trị một vùng rộng lớn xuyên lục địa trong 6 thế kỷ với 36 vị vua, khối Hồi Giáo Trung Đông được đặt dưới quyền thống trị của đế quốc này, sống nghèo khổ và cơ cực. Với sự đồng ý của Nga, đại diện của Anh và Pháp đã ký mật ước Sykes-Picot (Sykes–Picot Agreement) ngày 16.5.1916 có tên chính thức là “Hiệp Ước Tiểu Á” (Asia Minor Agreement) phân chia nhau vùng Trung Đông. Sau thế chiến thứ nhất, đế quốc Ottoman tan rã, hiệp định Versailles được ký ngày 28.6.1919 tại lâu đài Versailles ở Paris và được Hội Quốc Liên phê chuẩn ngày 10.1.1920. Phe đồng minh thắng trận đã chia nhau đế quốc Ottoman. Từ đó tiến tới hình thành dần các quốc gia trong vùng Trung Đông được phân chia như ngày nay sau khi đế quốc Anh và Pháp rút lui khỏi vùng này.

Tuy nhiên, sau vụ 911, một bản đồ “Trung Đông Mới” đã được Trung Tá về hưu Ralph Peters thuộc “U.S. National War Academy” vẽ ra và được phổ biến trên “Armed Forces Journal” vào tháng 6 năm 2006. Ông tin rằng với ranh giới mới mà ông vẽ ra, bản đồ sẽ giải quyết căn bản những vấn đề của Trung Đông ngày nay. Cũng trong tháng 6 năm 2006, khi đến Tel Aviv, Israel, Ngoại Trưởng Mỹ Condoleezza Riceđã nói đến một “Trung Đông Mới” (New Middle East). Với bản đồ mới này, một số nước Trung Đông sẽ bị bể ra thành nhiều mảnh.

Báo New York Times ngày 28.9.2013, dưới đầu đế “How 5 Countries Could Become 14” (Làm thế nào để 5 nước trở thành 14) đã công bố bản đồ Trung Đông Mới, khởi đầu từ Syria và Iraq: (1) Kurd ở bắc Iraq nối kết với Kurd ở Syria làm thành một vùng tự trị của người Kurd ở cực bắc Iraq. (2) Giáo phái Sunni thành lập một quốc gia mới gồm một phần Syria và một phần bắc Iraq. (3) Giáo phái Shiite giữ phần phía nam Iraq. Ngày nay sự phân chia này đã được thực hiện.

 

Bản đồ "Trung Đông Mới"

Điều đáng ngạc nhiên là sự hình thành Nhà Nước Hồi Giáo Iraq để chiếm vùng đã định cho người Sunni. Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế về "Cán cân Quân sự 2013", Mỹ dự trù bán cho Saudi Arabia 15.000 hỏa tiễn chống tăng Raytheon, trị giá trên 1 tỷ USD. Lúc đó Saudi Arabia đang có hơn 4.000 tên lửa này. Saudi Arabia mua các tên lửa chống tăng để làm gì? Sau đó các nguồn tin cho biết Saudi Arabia đã cung cấp võ khí cho al-Qaeda và kháng chiến quân ở Syria! Lãnh tụ Sunni là Abu Bakr al-Baghdadi đã đánh cướp những vũ khí này và dùng nó để quay về chiếm phía bắc Iraq và thành lập Nhà Nước Hồi Giáo (Islamic State)!

Vì Hoa Kỳ không chịu cấp vũ khí cho Iraq chống lại loạn quân Sunni nên Thủ Tướng Maliki phải đi mua vũ khí của Nga đồng thời liên kết với Iran và Syria thành một vòng đai bảo vệ khối Shiite về cả quyền lợi kinh tế lẫn quân sự. Hoa Kỳ tố cáo ông ta không liên kết được các thành phần sắc tộc và giáo phái nên tìm cách loại. Thật sự Hoa Kỳ không muốn khối Shiite ở Iraq vượt ra ngoài ranh giới đã được “vẽ lại”!

Ngày 11.8.2014, ký giả Brad Plumer đã viết một bài khá dài trên vox.com nói về việc quân của Nhà Nước Hồi Giáo Iraq mở cuộc tấn công vào các khu dầu hỏa trong vùng của người Kurd ở phía bắc Iraq, nơi các công ty dầu lửa của Mỹ như Chevron, Genel, ExxonMobil đang khai thác và Tổng Tống Obama đã ra lệnh oanh kích để "bảo vệ người dân" và cứu trợ nhân đạo!

Chuyện “vẽ lại bản đồ Trung Đông” còn dài, chúng tôi sẽ nói trong một bài khác.

HOA KỲ GIỮA HAI THẢM HỌA

Có hai thảm họa mà Hoa Kỳ và các cường quốc Tây phương đang phải đối phó là sự vùng dậy của các nhóm Hồi Giáo quá khích và sự bành trướng của Trung Quốc. Nhưng thảm họa thứ nhất nguy hiểm hơn, cần phải trấn át ngay. Tuy nhiên, ông Walter Russell Mead, giáo sư khoa quan hệ quốc tế thuộc Đại học Bard ở New York đã báo động: “Nếu nguồn cung cấp dầu ở vùng Vịnh bị cắt đứt, các nền kinh tế Trung Quốc, Nhật Bản và châu Âu chắc chắn sẽ sụp đổ, kéo theo hệ lụy đối với hệ thống tài chính Mỹ.”

Thực tế là cuộc tấn công Hồi Giáo ở Trung Đông đã và đang gây thiệt hại cho cả Trung Quốc lẫn Nga. Một thí dụ cụ thế, khi các nước Tây phương tấn công Lybia, Trung Quốc đang có 75 công ty hoạt động đầu tư ở đây. Số lượng cán bộ và nhân viên Trung Quốc ở Libya vào đầu năm 2011 là 36.000 người, tổng giá trị các hợp đồng mà Trung Quốc đã ký kết với Lybia gồm hơn 50 dự án đầu tư xây dựng lên đến 18,8 tỷ USD. Cuộc đánh chiếm Libya đã làm Trung Quốc trắng tay. Nếu Mỹ và Tây phương tấn công Syria, Trung Quốc cũng sẽ mất nhiều hơn ở Lybia. Trung Quốc đang nhập cảng của Iran khoảng 20% tổng số dầu nhu cầu của Trung Quốc.

Như chúng tôi đã trình bày, khi nói chuyện với Press TV, ông Paul Craig Roberts, cựu Thứ trưởng Tài chính Mỹ và hiện là biên tập viên của tờ Wall Street Journal, cho biết sở dĩ Mỹ phải chiếm Libya vì Libya kiểm soát một phần của bờ biển Địa Trung Hải vượt ra ngoài tầm tay của Mỹ. Một lý do khác là “chúng tôi muốn đẩy Trung Quốc và Nga ra khỏi Địa Trung Hải để đảm bảo nhu cầu năng lượng của mình”. Nhưng khi được hỏi tại sao lúc đó Nga và Trung Quốc không phủ quyết nghị quyết của Hội Đồng Bảo An LHQ, ông nói: “Chúng tôi không biết các lý do, nhưng chúng tôi biết họ đã nhịn và họ không đồng ý về chính sách và họ tiếp tục chỉ trích nó.”

Hiện nay Nga đang sừng sổ với Mỹ còn Trung Quốc nhịn. Tại sao Trung Quốc nhịn? Nhiều dấu hiệu cho thấy Hoa Kỳ đã ngầm để cho Trung Quốc khai thác dầu ở Biển Đông cho êm chuyện, vì họa Hồi Giáo nguy hiểm hơn phải thanh toán trước, còn “họa da vàng” (péril rouge) diễn biến chậm, để một hai chục năm nữa cũng chưa muộn.


CHỈ LÀ CHIẾN THUẬT TRẤN AN


Việc Trung Quốc đặt giàn khoan HD 981 trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam đã gây nhiều hoang mang đối với các nước trong vùng, nên Mỹ phải tìm cách trấn an. Ngày 13.7.2014, Thượng Viện Hoa Kỳ đã thông qua nghị quyết về Biển Đông, yêu cầu Trung Quốc phải trở lại nguyên trạng trước ngày mùng 1 tháng 5, tức trước ngày Bắc Kinh đưa dàn khoan Hải Dương 981 vào hoạt động trong thềm lục địa của Việt Nam.


Hôm 8.8.2014, Thượng nghị sĩ John McCain tuyên bố đã đến lúc Hoa Kỳ nên nới lỏng lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam, vì Hà Nội đã có tiến bộ về nhân quyền. Nhưng ông nhấn mạnh Hà Nội cần cải thiện nhân quyền đủ để đạt được sự ủng hộ đó. “Cải thiện nhân quyền” nói ở đây có nghĩa là Việt Nam phải xa dần Trung Quốc ra!


Ngày 13.8.2014 Đại tướng Martin Dempsey, Chủ tịch Hội đồng Tham Mưu Trưởng Liên Quân Mỹ, đã đến thăm Hà Nội. Đài BBC ngày 14.8.2014 nói: “Sự kiện này diễn ra sau một loạt các chuyến đi của chính giới Mỹ tới Việt Nam, gây phỏng đoán về quyết định bỏ cấm cận vũ khí sát thương của Mỹ đối với Việt Nam, mở đường cho quan hệ quốc phòng giữa hai nước cựu thù.”


Nhưng kết quả hội nghị của các Ngoại Trưởng ASEAN tại Miến Điện trong hai ngày 8 và 9.8.2014 vừa qua đã làm nhiều người thất vọng. Hội nghị đã kết thúc bằng một bản tuyên bố chung dày 55 trang gồm 166 điều khoản, trong đó có 7 điều khoản liên hệ đến Biển Đông, nhưng toàn là sáo ngữ, không có gì cụ thể và cũng không dám đụng đến Trung Quốc. Thí dụ:

“Chúng tôi tiếp tục quan ngại sâu sắc về những diễn biến gần đây làm gia tăng căng thẳng ở biển Đông và khẳng định lại tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh biển cũng như tự do hàng hải và hàng không ở biển Đông” (khoản 149)


Đây là những chuyện đã được nói đến hàng chục lần nhưng chẳng đi tới đâu cả.


QUẬY HAY KHÔNG QUẬY?


Đến đây, hai câu hỏi được đặt ra.


Câu hỏi thứ nhất là liệu Hoa Kỳ có chận đứng sự xâm lấn của Trung Quốc trong Biển Đông hay không? Theo chúng tôi, hiện nay Hoa Kỳ sẽ không công khai đứng ra chận đứng sự xâm lấn của Trung Quốc vì các lý do sau đây:

(1) Hoa Kỳ đã nhiều lần tuyên bố Hoa Kỳ sẽ không dính líu gì đến việc tranh chấp giữa các quốc gia về chủ quyền trên Biển Đông.

(2) Tương quan quyền lợi giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc còn quá nhiều, Hoa Kỳ không muốn để mất những quyền lợi đó.

(3) Hoa Kỳ phải dành cho Trong Quốc một lối thoát ở Biển Đông khi đẩy dần Trung Quốc ra khỏi khu vực dầu lửa ở Trung Đông, nếu không Trung Quốc sẽ có những phản ứng bất lợi.

(4) Hoa Kỳ không muốn đẩy Trung Quốc đứng về phía Nga, vì điều đó sẽ gây khó khăn cho chiến lược của Hoa Kỳ.

Hoa Kỳ chỉ giúp các nước trong vùng “tự vệ” chứ không bảo vệ họ.

Câu hỏi thứ hai: Với sự chiêu dụ của Mỹ hiện nay, liệu Đảng CSVN có tách rời Trung Quốc và đi theo Mỹ hay không?

Người Việt có câu tục ngữ “Xúi con nít ăn cứt gà”. Với Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, áp dụng câu này quá dễ, vì ông ta không cần biết địch và đồng minh đang làm gì, cứ suy nghĩ và hành động theo cảm tính, nên Mỹ “xúi ăn cứt gà” không có gì khó khăn. Mỹ chỉ nhờ Tướng Ted Seron, một tướng chống du kích người Úc, tới xúi ông thành lập kế hoạch “đầu bé đít to”, bỏ Cao Nguyên và miền bắc Trung phần, rút quân về lập phồng tuyến ở Tuy Hòa, thế là không đầy 40 ngày miền Nam bị mất.

Trái lại, Đảng CSVN là một tổ chức tập thể chỉ huy, nên khó có thể “xúi ăn cứt gà” như xúi ông Thiệu. Đảng CSVN biết rất rõ Trung Quốc và Mỹ đang làm gì, nên vừa bám lấy Trung Quốc vừa bám lấy Mỹ để tồn tại. Mọi biểu diễn chống Trung Quốc hay chạy theo Mỹ hiện nay của Hà Nội chỉ là những kịch bản để trấn an dư luận.

Giống như miền Nam ngày xưa, Biển Đông bây giờ không còn nằm trong tầm tay của các nước trong vùng nữa, mà trở thành món hàng giữa Mỹ và Trung Quốc. Quậy hay không quậy cũng thế thôi. Rồi sẽ thấy “con tạo xoay vần đến đâu”!

Ngày 14.8.2014
Lữ Giang (Ba Cây Trúc)

 

TGNV