'Hàng trăm người' VN đã biểu tình phản đối Trung Quốc ở Sài Gòn hôm 10/5.
Chính quyền Việt Nam cuối cùng
đã phải 'thay đổi chính sách' và phải viện đến các cuộc phản đối Trung
Quốc của người dân để đối phó với vụ giàn khoan HD-981 của Trung Quốc
tại Hoàng Sa, theo ý kiến quan sát từ trong nước.
Tuy nhiên, cuộc 'gặp gỡ' giữa nhà nước và nhân
dân, kể cả giữa các cuộc mit-tinh do Đảng tổ chức và các cuộc xuống
đường 'tự phát' phản đối Trung Quốc của người dân đợt này sẽ kéo dài bao
lâu vẫn còn là một câu hỏi.
Trao đổi với BBC hôm 10/5/2014 từ
Sài Gòn, blogger Huỳnh Ngọc Chênh cho rằng nay đã là thời điểm Đảng và
nhà nước Việt Nam phải dựa vào nhân dân mới có thể đối phó được với
Trung Quốc trong vụ giàn khoan đang gây ra đối đầu căng thẳng giữa hai
nước.
"Đến lúc nhà nước cũng phải cần đến sự ủng hộ
của nhân dân, do vậy cũng không còn ngăn cấm như hồi xưa nữa, hồi xưa
bất cứ những phát biểu nào, biểu hiện nào tự phát của nhân dân đều bị
nhà nước cấm đoán khi đụng tới Trung Quốc," nguyên Thư ký Tòa soạn báo
thanh niên giải thích sự thay đổi đột ngột của chính quyền.
"Tôi không biết có bật đèn xanh hay không, nhưng mà những người chủ chốt mà tôi biết hoặc là những người thường hay tham dự những cuộc biểu tình trước đây thì vẫn bị an ninh canh giữ trong những ngày này, không biết rằng ngày mai nó sẽ diễn biến như thế nào"
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh
"Nhưng bây giờ nhà nước nghĩ rằng phải dựa vào
nhân dân, cho nên báo chí bắt đầu cũng được cho phép nói, và cụ thể là
chiều nay tại Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh, đã cho luật sư đoàn tổ
chức một cuộc mít-tinh chống lại xâm lấn của Trung Cộng,
"Và cuộc biểu tình tự phát của một số người dân
yêu nước trước Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại đường Hai Bà Trưng được
báo của Thành phố đăng tin lên và các tờ báo (khác) cũng lần lượt đăng."
Theo ông Huỳnh Ngọc Chênh, các cuộc biểu tình và
phản đối giàn khoan của Trung Quốc 'chắc chắn' vẫn sẽ còn kéo dài tới
chừng nào mà giàn khoan này được triệt thoái hoàn toàn khỏi vùng biển mà
Việt Nam tuyên bố là vùng đặc quyền kinh tế của mình.
Ông Chênh nói: "Tôi nghĩ rằng khi còn giàn khoan thì biểu tình còn tiếp tục, dầu nhà nước có ngăn cản."
Tuy nhiên, blogger này cũng phản ánh một thực tế
khác trong ứng xử của nhà cầm quyền Việt Nam và một số nhà hoạt động,
bất đồng chính kiến.
Ông Chênh nói: "Tôi không biết có bật đèn xanh
hay không, nhưng mà những người chủ chốt mà tôi biết hoặc là những người
thường hay tham dự những cuộc biểu tình trước đây thì vẫn bị an ninh
canh giữ trong những ngày này, không biết rằng ngày mai nó sẽ diễn biến
như thế nào."
'Tứ trụ' cần lên tiếng
Hôm thứ Bảy, một nhà quan sát từ Hà Nội bình
luận về động thái được cho là thay đổi 180 độ của chính quyền đối với
các cuộc phản đối Trung Quốc do người dân tự động tổ chức, hay còn gọi
là 'biểu tình tự phát'.
"Theo ý kiến của tôi, chắc chắn việc người dân
được biểu tình một cách tương đối là tự do, mà không bị lực lượng an
ninh hoặc công an ngăn cấm, thì chắc chắn đó là có chủ trương của nhà
nước," ông Trần Tiến Đức, nguyên Vụ trưởng Ủy ban Dân số và Kế hoạch hóa
Gia đình Việt Nam, nói.
"Một số nguồn tin người ta nói rằng là (chính
quyền) không ngăn cản mà cũng không khuyến khích, tôi nghĩ rằng trước
tình hình như thế này, nếu bây giờ các ông ấy ngăn cản người dân đi biểu
tình, biểu thị lòng yêu nước,
"Biểu thị thái độ lên án đối với sự xâm lược
trắng trợn của Trung Cộng đối với chủ quyền, đối với toàn vẹn lãnh thổ
của đất nước Việt Nam, thì các ông ấy sẽ bộc lộ ngay cái bộ mặt là những
kẻ bán nước,
"Trước tình hình như thế này, nếu bây giờ các ông ấy ngăn cản người dân đi biểu tình, biểu thị lòng yêu nước, biểu thị thái độ lên án đối với sự xâm lược trắng trợn của Trung Cộng đối với chủ quyền, đối với toàn vẹn lãnh thổ của đất nước Việt Nam, thì các ông ấy sẽ bộc lộ ngay cái bộ mặt là những kẻ bán nước."
Ông Trần Tiến Đức
"Và chắc chắn là các ông ấy không muốn để cho người dân lên án như vậy."
Khi được hỏi liệu nay có phải đã là lúc các vị
lãnh đạo cao nhất của Việt Nam trong nhóm 'tứ trụ lãnh đạo' nhà nước nên
lên tiếng trước toàn dân về vụ việc giàn khoan Trung Quốc ở Hoàng Sa
hay không, ông Trần Tiến Đức nói:
"Người dân chúng tôi nghĩ rằng đã đến lúc những
người lãnh đạo cao nhất... là 'tứ trụ triều đình' phải lên tiếng... Mọi
người rất phẫn uất và rất là bất bình trước việc các nhà lãnh đạo của
Việt Nam chưa có một ý kiến nào chính thức,
"Rất đáng buồn rằng ngay cả ông Tổng Bí thư của
Đảng Cộng sản cầm quyền trong bài diễn văn của Hội nghị Trung ương vừa
mới họp ngày hôm qua, cũng không có một lời nào lên án hành động xâm
lược của Trung Quốc..."
Ông Đức, người cũng từng là chuyên viên lâu năm ở Ban Khoa giáo Đài truyền hình Việt Nam (VTV), nêu câu hỏi:
"Chả nhẽ các vị lãnh đạo chỉ biết đọc những bài
diễn văn đã viết sẵn, mà không biết phản ứng, không biết thể hiện được
những quan điểm của mình, để đáp ứng lại những tình cảm của người dân?
Tôi nghĩ rằng đấy là một điều hết sức đáng buồn cho người Việt Nam."
'Đang bàn bạc bí mật?'
Hội nghị Trung ương 9 của Đảng CSVN đang diễn ra ở Hà Nội từ ngày 08/5.
Cũng hôm thứ Bảy, một nhà nghiên cứu xã hội
bình luận với BBC về lý do tại sao các nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng và
nhà nước Việt Nam vẫn chưa công khai lên tiếng, dù đang diễn ra Hội
nghị Ban chấp hành trung ương Đảng lần thứ 9, khóa XI tại Hà Nội.
"Tôi nghĩ rằng bên ngoài, Tổng Bí thư Nguyễn Phú
Trọng đọc diễn văn vẫn coi như không có chuyện gì xảy ra, rồi báo chí
đưa tin cũng coi như Hội nghị Trung ương này không có bàn bạc liên quan
gì đến sự kiện giàn khoan của Trung Quốc đưa vào trong vùng đặc quyền
kinh tế của mình (Việt Nam)," Giáo sư Mạc Văn Trang, nhà tâm lý học từng
làm việc nhiều năm tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nói.
"Đấy là hình thức bên ngoài thôi, chứ còn tôi
nghĩ là chuyện nước sôi lửa bỏng này phải là cái vấn đề nhức nhối, vấn
đề cấp thiết, vấn đề cực kỳ là quan trọng của Hội nghị Trung ương lần
này,
"Chắc là phải bàn bạc, nhưng phải bàn bí mật thôi. Họ bàn thống nhất bí mật chứ không công khai.
"Lần này người hiếu chiến Trung Quốc, bành trướng TQ làm đã quá đáng rồi, lộ liễu quá rồi, cho nên phải công bố cho toàn dân biết, mà không những thế toàn thế giới đều biết. Cho nên bây giờ nó đặt chính quyền vào tình cảnh là phải đứng về phía nhân dân, chứ không thể như kỳ trước là lại đàn áp nhân dân, những người đi biểu tình phản đối Trung Quốc"
GS Mạc Văn Trang
"Thế còn chuyện như thế mà Trung ương (Đảng)
không bàn thì là chuyện rất vô lý, mà chắc là phải bàn rất nhiều tâm
sức, bàn ban đêm, ban ngày, nghĩa là bàn rất nhiều, để đi đến một sự
thống nhất về cách ứng xử như thế nào."
Về động thái được cho là 'thay đổi khác biệt'
trong chính sách của chính quyền khi không can thiệp, cản trở hoặc trấn
áp biểu tình tự phát chống Trung Quốc của người dân, mà trái lại, truyền
thông, báo chí chính thức lại được đưa tin và các cuộc biểu tình...,
Giáo sư Trang bình luận:
"Tôi thấy kỳ này khác với những lần trước, lần
này người hiếu chiến Trung Quốc, bành trướng Trung Quốc làm đã quá đáng
rồi, lộ liễu quá rồi, cho nên phải công bố cho toàn dân biết, mà không
những thế toàn thế giới đều biết,
"Cho nên bây giờ nó đặt chính quyền vào tình
cảnh là phải đứng về phía nhân dân, chứ không thể như kỳ trước là lại
đàn áp nhân dân, những người đi biểu tình phản đối Trung Quốc, (những
người) nói 'Tàu khực cút đi' rồi bắt người ta đi tù."
Được biết, hôm thứ Sáu và thứ Bảy đã diễn ra hai
cuộc biểu tình, phản đối vụ giàn khoan HD-981 của Trung Quốc ngay trước
Tòa đại sứ và Lánh sự quán Trung Quốc ở Hà Nội và Sài Gòn.
Nhiều báo chí, truyền thông chính thức của Việt
Nam đã đưa tin, tường thuật về các hoạt động 'biểu tình tự phát' này của
người dân, trong khi ở một số nơi khác đã diễn ra các cuộc mit-tinh
phản đối động thái của Trung Quốc được cho là do chính quyền Việt Nam
hậu thuẫn hoặc tổ chức.


