Trung Quốc và Mỹ sẽ phân chia thế giới ?
Trước tiên đến với Hoa Kỳ, bài viết cho biết, nhiệm kỳ thứ nhì của
tổng thống Obama sẽ ưu tiên vào công việc nội trị, và trong kỳ tranh cử
thì việc nội bộ nước Mỹ cũng chiếm vị trí trọng tâm. Ấy thế nhưng theo
bài viết, vấn đề ngoại giao cũng sẽ được ông Obama chú ý bởi vì rất
nhiều lý do mà trong đó có việc độ căng thẳng của một số hồ sơ đặc biệt
trên thế giới dường như đang chạm đỉnh, như Iran và Syria chẳng hạn. Một
nguyên nhân khác sâu xa hơn đó là việc cuộc chạy đua giữa hai cường
quốc Mỹ và Trung Quốc đang bước sang một giai đoạn mới, bởi ở hai nước
đều vừa có một lãnh đạo chóp bu mới.
Tại Trung Quốc, một « đối thủ » mới của tổng thống Obama đã « lên
ngôi » hồi tháng 11 rồi, đó là tân tổng bí thư đảng Cộng Sản Trung Quốc
Tập Cận Bình. Ông Tập « lên ngôi » trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc
đang ngày càng tiến gần nền kinh tế Hoa Kỳ trong cuộc đua kinh tế thế
giới. Vì thế, bài viết nhận định, năm tới đây, một trong những chiến
trường đầu tiên của ông Obama sẽ là chiến trường kinh tế. Kinh tế Mỹ
đang gặp khó khăn, còn thêm rắc rối với vấn đề "vách đá tài chính". Bài
viết dự đoán, các doanh nghiệp Trung Quốc thường có nhiều vốn và là
doanh nghiệp quốc doanh, sẽ tham gia mua lại các doanh nghiệp gặp khó
khăn của Mỹ, và sẽ tậu được những hợp đồng kết xù tại Mỹ.
Một hồ sơ ngoại giao khác cũng sẽ khiến cho hai cường quốc này chạm
trán nhau, đó là những tranh chấp lãnh thổ trên Biển Trung Hoa liên quan
đến nhiều nước trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam,
Philippines… Các tranh chấp này lại có nguy cơ kéo dài và lại diễn ra
giữa Trung Quốc và một số nước đồng minh của Mỹ. Thêm vào đó, Trung Quốc
ngày càng không dấu tham vọng bá chủ, nên đã tăng cường hiện đại hóa
hải quân.
Hồ sơ Bắc Triều Tiên cũng sẽ khiến cho ông Tập Cận Bình và ông Obama
phải tính đến trong quan hệ ngoại giao. Chưa hết, còn việc Mỹ và Trung
Quốc luôn bất đồng ý kiến về vấn đề hạt nhân Iran và cuộc khủng hoảng
tại Syria. Đây là những vấn đề mà theo bài viết là rất hóc búa đối với
ông Tập Cận Bình và ông Obama.
Đức tiếp tục ngự trị Châu Âu ?
Đến với Châu Âu, bài viết cho rằng, thủ tướng Đức Angela Merkel là
một « nữ hoàng ». Dù rằng bà Merkel có muốn danh hiệu này hay không thì
báo chí cũng đã nhiều lần nhận định về vai trò « lãnh đạo Châu Âu » của
bà.
« Vương quốc Châu Âu » của bà Merkel đang gặp khủng hoảng trong khu
vực đồng euro (eurozone), đến mức mà đồng tiền chung châu Âu có nguy cơ
sụp đổ. Bài viết đưa ra hai khả năng với hai nhận định. Nếu eurozone tan
rã vào năm 2013 thì việc đó sẽ hại đến hình ảnh của bà Merkel bởi bà là
người tiên phong trong việc thúc ép các nước thi hành chính sách khắc
khổ. Và một khi kinh tế Châu Âu gặp nạn thì tiến trình phục hồi kinh tế
của nước Mỹ cũng sẽ bị vạ lây.
Tuy nhiên, bài viết hy vọng nhiều vào viễn cảnh thứ hai : đó là vào
năm 2013 đồng euro sẽ không sụp đổ, mà sẽ tiếp tục tồn tại và tiến về
một cấu trúc Châu Âu theo kiểu liên bang. Và trong cái viễn ảnh đó, thì
bài viết nhấn mạnh : bà Merkel một khi tái cử sẽ có sức nặng hơn nữa
trong Liên Hiệp Châu Âu, dù rằng ở các thể chế cấp Châu Âu bà Merkel
không hề giữ một chức vụ chính thức nào.
Như vậy, sau cái thời chiến tranh lạnh với thế giới lưỡng cực Mỹ-Liên
Xô, thì bài viết vẽ ra một viễn ảnh thế giới tam cực với hai ông vua
ngự trị thế giới là Mỹ và Trung Quốc và một bà hoàng ngự trị tại Châu Âu
là nước Đức, mà đại diện là bà Angela Merkel.
Hai đầu tàu kinh tế Đông Nam Á
Trong lĩnh vực kinh tế, hai tờ Courrier International và The
Economist nhìn về vùng Đông Nam Á với bài viết đáng chú ý: “Các quần đảo
đang tràn đầy sức lực”, để chỉ sự lớn mạnh của hai nước thành viên
Asean là Indonesia và Philippines.
Năm 2001, ngân hàng Goldman Sachs đã dùng thuật ngữ BRIC để chỉ bốn
nước đầu tàu trong các nước tân hưng là Braxin, Nga, Ấn Độ và Trung
Quốc. Trong khi trước đó vào năm 1997, ngân hàng thế giới đã dùng tên
“ngũ hùng” để chỉ các năm nước bao gồm 4 nước nói trên và Indonesia.
Indonesia không được liệt tên vào nhóm BRIC, bởi vì khi ấy cuộc khủng
hoảng tài chính tại Châu Á lúc đó đã làm điêu đứng nền kinh tế nước này.
Thế nhưng, năm 2012 lại là năm không tốt đẹp đối với nhóm BRIC với
chỉ số tăng trưởng không như mong đợi. Từ tháng 9/2011, Quỹ tiền tệ quốc
tế (IMF) đã hạ chỉ tiêu tăng trưởng cho năm 2012 của bốn nước này đến
1,5% điểm trung bình. Nhưng kết quả này đã tạo điều kiện cho các nước
tân hưng khác tiếp tục nổi lên, trong đó có Indonesia.
Bàn về tiềm năng kinh tế của Indonesia, bài viết cho biết, dân số
nước này đông hơn Nga và Braxin, giàu hơn Ấn Độ. Những năm trước 1997,
tăng trưởng của Indonesia vượt cả ba nước Nga, Braxin và Ấn Độ. Còn năm
2012 thì nước này bắt đầu vượt trở lại Ấn Độ lần đầu tiên kể từ cuộc
khủng hoảng tài chính Châu Á trong những năm 1990. Dự đoán cho năm 2013,
bài viết nhận định, thế mạnh dân số của Indonesia sẽ tiếp tục được
khẳng định khi vào năm tới dân số nước này sẽ vượt 250 triệu người. Đồng
nội tệ của Indonesia cũng ngừng mất giá. GDP Indonesia trong năm 2013
ước tính sẽ vượt 1 000 tỷ đô la, đứng thứ 16 thế giới.
Philippines là nước đông dân thứ nhì của Asean với 106 triệu người.
Năm 2012, tăng trưởng của nước này đạt 5%, một con số mà cả trời tây
mong ngóng. Đầu tư nước ngoài vào Philippines rất mạnh, nguồn tiền gửi
về nước của người Philippines ở nước ngoài cũng không hề nhỏ. Hiện tại,
Philippines có trữ lượng hối đoái tương đương 120% tổng nợ nước ngoài.
Dự báo cho năm 2013, bài viết cho rằng, tăng trưởng của Philippines sẽ
đạt 6%.
Kinh tế thế giới năm 2013 “khỏe” hơn năm 2012
Nhìn trên tổng thể nền kinh tế thế giới, Courrier International và
The Economist đăng loạt bài dự phóng tóm lược cho năm 2013 với số liệu
cụ thể trong từng lĩnh vực khác nhau.
Tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2013 sẽ tiếp tục chậm, không đồng
đều giữa các nước và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Nguy cơ rõ ràng nhất đó là
khủng hoảng khu vực đồng euro sẽ tiếp tục ảnh hưởng xấu đến các doanh
nghiệp Châu Âu và của tất cả các nước xuất khẩu nhiều đến khu vực này.
Các chuyên gia dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2013 sẽ ở mức
3,5% tức chỉ tăng 0,4% so với năm 2012. Các doanh nghiệp sẽ dè dặt hơn
trong việc đầu tư và tuyển nhân công.
Tại Mỹ và Nhật Bản, hiện đang gặp khó khăn ngân sách, sẽ không có
bước đột phá trong năm mới. Trung Quốc sẽ lấy lại đà tăng trưởng trong
năm 2013. Chính sách nới lỏng điều kiện tín dụng và các dự án xây dựng
cơ sở hạ tầng của nước này sẽ ảnh hưởng mạnh đến kinh tế của các nước
dồi dào nguồn nguyên liệu mà Trung Quốc đang cần như Úc, Canada hay các
nước vùng Châu Mỹ La Tinh.
Một dự đoán khác cũng đáng chú ý: trao đổi mậu dịch thế giới năm 2013
sẽ tăng ở mức 4,3%, tức khá hơn năm 2012, nhưng kém hơn năm 2010 và
2011. Tình trạng bảo hộ mậu dịch của các nước sẽ tăng cao trong năm
2013, gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc tìm được thị trường
xuất khẩu thích hợp.
Các nền quân chủ : Đích ngắm kế tiếp của "Mùa xuân Ả Rập"
Mùa xuân Ả Rập đã không thật sự mang đến sắc xuân như mong đợi, bởi
sau bao nhiêu giông tố, xung đột, chết chốc, quá trình được gọi là
“chuyển giao dân chủ” tại các nước như Tunisia, Lybia hay Ai Cập vẫn còn
đang trong tình trạng hết sức phức tạp. Sắp tới, Le Monde Diplomatique
cảnh báo, Mùa xuân này sẽ tiếp tục tiến bước, và đích ngắm có lẽ là các
các quốc gia quân chủ Ả Rập.
Các nước mà tờ báo muốn đề cập đó là: Maroc, Ả Rập Xê Út, Jordani hay
Koweit. Sỡ dĩ mà những nước này chưa bị mùa xuân Ả Rập chạm đến, theo
Le Monde Diplomatique là bởi vì hai nguyên nhân. Thứ nhất, các nền quân
chủ đã tồn tại lâu đời ở những nước này, và được người dân tôn thờ nhờ
vào lịch sử đấu tranh chống thực dân trước kia. Thứ hai, các chế độ này
có thể thích ứng được với khủng hoảng nhờ vào các thể chế hết sức mềm
dẻo để điều khiển dư luận theo ý riêng, chứ không phải công khai lao vào
việc đàn áp để gây mất lòng dân trong nước và thế giới.
Ấy thế nhưng, tờ báo cho hay, nhận định trên có chưa kể đến một thực
tế: đó là các chế độ quân chủ Ả Rập đã yếu hơn rất nhiều so với cách đây
10 năm. Các chế độ này đang ở trạng thái “hụt hơi” và người dân đang
dần sôi sục lòng bất mãn. Minh chứng cho nhận định đó có lẽ là trường
hợp của Bahrain: người dân bất mãn chính quyền đã nổi lên, và chỉ bị dập
tắt khi mà quân đội quốc gia kết hợp với quân đội nước ngoài trấn áp.
Tại Maroc, người dân cũng đã rầm rộ xuống đường đòi cải cách. Quốc
vương nước này đã phải nhượng bộ khi hứa cho sửa Hiến pháp theo hướng
dân chủ. Tuy nhiên theo tờ báo, đó chỉ là hứa để cho yên lòng dân chứ
cải cách thật sự sâu rộng thì chưa có, và nếu tình trạng này kéo dài thì
bất ổn sẽ xảy đến trong tương lai là điều khó tránh.
Chế độ quân chủ tại Ả Rập Xê Út cũng đã khiến nhiều bất mãn nổi lên.
Thế nhưng, hoàng gia đã biết khéo léo sử dụng nguồn lợi từ nguồn tài
nguyên thiên nhiên dồi dào của nước này để dổ dề dân chúng. Nhưng đó rõ
ràng chỉ là một giải pháp tạm thời.
Tại Koweit, bất ổn cũng đã xảy ra. Các vụ biểu tình chống tham những
và chống nhà cầm quyền đã làm lung lay nền quân chủ. Cuộc bầu cử vào
tháng 12 này cũng đã bị phe đối lập tẩy chay. Phe đối lập và hoàng gia
nước này đang so kè trong việc chọn lựa giữa một bên là nền quân chủ
toàn trị và một bên là nền quân chủ nghị viện, tức có nghị viện và có
thủ tướng.
Còn tại Jordani thì tình hình cũng không sáng sủa. Le Monde
Diplomatique cho rằng, chế độ quân chủ của nước này cũng đang hụt hơi và
đang cần cải cách sâu rộng về chính trị trong tình trạng thất nghiệp và
tham nhũng ngày càng gia tăng.
Ngôi sao youtube: hết ngựa đến cá!
Gần đây, điệu nhảy kiểu cưỡi ngựa Gangnam Style của nam ca sỹ Hàn
Quốc Psy đã gây một “mạng chấn” với hơn 1 tỷ lượt xem trên youtube. Phụ
trang cuối tuần báo Le Monde nhìn về một cơn sốt khác cũng giống với
Psy, nhưng không phải là ngựa, mà là…cá.
Tờ báo chạy dòng tựa dí dỏm: “Psy sẽ bị truất ngôi bởi một chàng bán
cá chăng?”. Chàng bán cá mà Le Monde đề cập đó là anh Mohammed Shahid
Nazir, sinh năm 1981, làm nghề bán cá ở Luân Đôn.
Tờ báo cho biết, cách đây 1 năm, chàng thanh niên này đã rời Pakistan
đến sống ở Luân Đôn. Anh làm nghề bán cá thuê, và được ông chủ bắt phải
rao bán. Để lôi kéo khách, anh đã sáng tác bài hát mang tên “One pound
Fish” và đứng nhảy múa ca hát trước sạp cá để mời khách.
Người hiếu kỳ quay lại khúc ca này và tung lên trang youtube hồi mùa
xuân năm rồi và đã gây sốt trên mạng. Đến tháng 11 rồi, hãng sản xuất âm
nhạc danh tiếng thế giới ở Mỹ là Waner Music đã mời anh quay ca khúc
này với một cách dàn dựng đậm màu sắc Bollywood. Đến hiện tại đã có trên
10 triệu lượt xem trên youtube.
Nếu so sánh với Psy, thì con số 10 triệu còn cách xa với Psy đã lên
đến hơn 1 tỷ lượt xem. Ấy thế nhưng, không loại trừ khả năng con số 10
triệu sẽ tiếp tục tăng nhanh còn con số 1 tỷ sẽ chựng lại, bởi biết đâu:
bà con chán xem cưỡi ngựa lại tập trung vào thưởng thức điệu rao bán
cá.
