12.12.2011 by
Bất cứ hy vọng nào cho dân chủ (cho VN) dựa vào Hoa Kỳ. “Nếu con người là thiên thần thì không cần thiết để có chính quyền nữa!”, đó là lời của hai nhà ái quốc của cuộc cách mạng Hoa Kỳ là Alexander Hamilton và James Madison trong The Federalist Papers. Và hiện tại, nhà cầm quyền Việt Nam phải chọn lựa một chính quyền mà họ muốn. Không thần thánh nào sẽ mang đến cho họ. Bị kẹp giữa Trung Cộng và Mỹ, Việt Nam đang lún trong tình trạng không nhất định. VN có thể làm “đồng minh” của láng giềng phía Bắc là Trung cộng, kẻ thù chính trong cuộc tranh chấp lãnh thổ và hải phận, hay làm đồng minh với Mỹ. Người dân Việt Nam đã bày tỏ sự chống đối của họ đối với Trung cộng, trong khi nhà nước tranh thủ để không làm phật lòng láng giềng phía Bắc. Nếu nhà nước chọn lựa dựa trên lý do chính trị, câu trả lời bị ngu xuẩn hóa bởi quyền lợi nhất thời, tham vọng đảng phái và củng cố quyền lực. Nhưng thí dụ như câu trả lời dựa trên quyền lợi dài hạn của quốc gia, dân tộc thì câu trả lời trở nên rõ ràng hơn. Trước hết, hãy tự hỏi VN muốn ở vị trí nào trên trường thế giới trong tương lai? Và thứ hai, điều đó sẽ làm gì để giúp ta đạt được mục tiêu? Là một quan sát viên với sự liên hệ sâu xa với VN, tôi tin rằng mọi quyết phải dựa vào một tương lai tự do, thanh bình và thịnh vượng cho người dân Việt Nam. Vì vậy, tôi tin rằng VN cần nhìn tới sự hậu thuẫn và yểm trợ của Hoa Kỳ để tiến đến tương lai.
Thử Thách Từ Bên Trong
Chính thức theo Mỹ, ôm chầm lấy Hoa Kỳ dĩ nhiên là điều không dễ và có thể không được chấp nhận bởi cộng sản Tàu cũng như cộng sản VN vì những lý do khác nhau. Đối với Trung cộng, mối quan tâm khá giản dị và dể hiểu: một VN theo Tây phương trong mắt Trung cộng là cửa ngỏ cho những sinh hoạt và quyền lợi của Mỹ tại Đông Nam Á, ngay trong vùng mà Trung cộng coi là “vườn nhà”. Cảm giác đó cũng giống như cảm giác của Mỹ trong thời chiến tranh lạnh khi Cuba theo Sô Viết. Tuy vậy, thật khó tin rằng Trung cộng sẽ đoạn giao với VN, bất kể nước nào có trong danh sách bạn mới của VN. Cho nên, cản trở thật sự trong việc này không phải là Trung cộng mà chính là nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam. Trong một chế độ độc đảng, tình trạng không thay đổi về chính quyền dĩ nhiên là tình trạng mong muốn. Chính sách kinh tế có thể đổi, nhưng không có lý do gì để làm xáo trộn thể chế. Dân chủ trên nguyên tắc, không chỉ là thay đổi mà đòi hỏi và thúc đẩy thay đổi. Dân chủ tạo cho người dân cái quyền quyết định lấy tương lai của mình bằng cách bầu vào chính quyền những cá nhân họ tin rằng đại diện cho quyền lợi của họ và cho họ quyền để loại bỏ những người không xứng đáng hay đã thất bại trong việc bảo vệ quyền lợi của người dân. Để VN có thể trở thành một nước thật sự phú cường và tự do, VN phải thay đổi và sự thay đổi đó chỉ có thể đến khi nào tình trạng độc đảng, cai trị một nước dựa trên “tư tưởng” của một vài thiểu số, bị loại bỏ. Điều này có cấp tiến quá không? Dĩ nhiên, nhưng chỉ là trong ý tưởng. Cải tổ chính trị không cần phải cấp tiến. Thay đổi không cần đến qua đêm vì thay đổi quá nhanh sẽ không thể nào bền vững được. Nhưng cải tổ cần phải xãy ra, dù là tuần tới, tháng tới hay năm tới, nhưng nhất định cần phải có kế hoạch để cải tổ và cải tổ phải xãy ra. Tiếc thay, có một số người không muốn thay đổi. Trong thể chế độc đảng của cộng sản Việt Nam, quyền lực của người dân bị giớn hạn bởi một thể chế không chịu trách nhiệm với bất cứ ai về hành động của họ. Nhắc đến dân chủ hay “góp ý” sửa sai với nhà nước là được đáp trả ngay bằng tù tội hay những trừng phạt vô lý. Người dân không được làm chủ lấy vận mệnh của mình trong một chế độ đàn áp như thế. Ở các nước Tây phương, những chữ như tự do được dùng trong ý tưởng khôi hài. Ở những nước như VN, “tự do” mang một ý nghĩa thật sự. Trong hoàn cảnh hiện tại, ngoại trừ một cuộc cách mạng, người dân Việt Nam sẽ chẳng bao giờ biết được tự do thật sự dưới chế độ cộng sản. Không cần phải có một cuộc cách mạng, nhưng có những lý do thực tiễn mà nhà cầm quyền cần nghĩ tới để cải tổ. Chế độ độc đảng có lợi thế là dễ dàng hàng động hay phản ứng vì không phải tham khảo ý kiến của dân hay đảng phái khác, nhưng bất lợi khi phải đối phó với những trào lưu. Trong khi những nhà lãnh đạo thế giới tự do có thể lấy ý kiến và hành động dựa trên cố vấn của những nhân vật của nhiều tư tưởng và ý thức hệ khác nhau, lãnh đạo độc đảng bị gò bó trong tư tưởng hạn hẹp của những người cùng tư tưởng. Có thể dễ dàng lấy quyết định trong trường hợp đó, nhưng như thế thì thiếu sự uyển chuyển để đáp ứng hay hội nhập với rất nhiều những thử thách khó khăn hơn. Nếu nhà cầm quyền VN tin rằng Trung cộng là mối đe dọa cho an ninh của VN như việc nhà cầm quyền tân trang và củng cố quân sự gần đây cho thấy, thì việc tham khảo với nhiều ý kiến và tư tưởng khác nhau (thay vì cùng tư tưởng đã bị nhồi sọ trước hoặc không dám nói khác vì sợ bị coi là phản động) có lợi hơn. Vì không có gì bất lợi bằng khi đối phương có thể đoán trước được hành động của mình.
Cơ Hội
Dân chủ là quyền lợi tối thượng, tốt nhất cho dân tộc VN và không ai có thể giúp VN dân chủ hóa bằng Mỹ. Mặc dù Mỹ có thể là chiếc dù an toàn chống lại đe dọa từ bên ngoài, nhưng kỳ thực là sự phong phú về kinh nghiệm để bảo vệ dân chủ là điều mà VN cần học hỏi. Hoa Kỳ cũng cho thấy một thoáng khó khăn điều hành một chính quyền dân chủ. Chỉ cần nhìn tình trạng vô trật tự để thấy rằng dân chủ cũng có thể rất là xấu xa. Có biết bao tiếng nói cùng phát thanh một lần, cùng đòi được nghe và nhất quyết cho là mình đúng có thể tạo ra khó khăn, đưa tới bế tắc vì tình trạng bất hợp tác, làm nguy hại đến không chỉ tương lai của đất nước mà còn hại đời sống của người dân. VN chỉ cần nhìn vào cái gương của Mỹ để quyết định cái gì phải làm và không làm. Chính quyền Hoa Kỳ cho thấy biết bao thí dụ về thành công và thất bại. Rút tỉa từ những kinh nghiệm đó, VN có thể thực hiện một thể chế dân chủ và hiến pháp đúng đắn để đối phó với những trường hợp tương tự. Đâu có cần phải sao chép chính thể Hoa Kỳ chương từ chương mà có thể làm khá hơn thế. Thì đây là cơ hội để dùng một mô hình tốt và làm tốt đẹp hơn, có thể áp dụng được cho VN. Học hỏi từ những kinh nghiệm đi trước, VN có thể lợi thế để dựng một nền dân chủ với đầy đủ những phương tiện và khả năng để bảo vệ, ngăn ngừa, kiểm soát sai trái để có thể có một chính quyền hữu hiệu. Như thủ tướng Anh Quốc, ngài Winston Churchill từng nói, “người ta nói dân chủ là thể chế xấu xa nhất, ngoại trừ những thể chế đã được thử qua”. Để có thể có những thay đổi tốt đẹp, nhà cầm quyền Việt Nam phải sẵn lòng và cương quyết. Khi biên giới các quốc gia đang ngày càng bị mờ nhạt đi trong thế giới tin học, người dân VN không còn bị cô lập khỏi những anh em trong cộng đồng thế giới của họ. Họ đã thấy được những quyền lợi mà họ đang có hoặc không có, cũng những sai trái và thất bại của người cai trị họ. Chỉ cần nhìn vào cuộc Cách Mạng Mùa Xuân của Ả Rập thì hiểu được hệ quả của sự nhận thức đó. Thay đổi cho VN sẽ tới với thời gian. Đảng cộng sản VN có thể là một phần của sự thay đổi đó hay sẽ bị bỏ lại. Đã đến lúc để các nhà “lãnh đạo” của VN quyết định lấy vận mạng của họ. Họ muốn sống trong một nước VN như thế nào và đã sẵn sàng để có những hy sinh cần thiết chưa?
Luật Sư Vũ Đức Khanh Ottawa, Gia Nã Đại
| Opinion: Vietnam’s Democratic Future |
Written by Khanh Vu Duc
| US and Vietnam: New Friends |
Any hope for democracy lies with the US.
“If men were angels, no government would be necessary,” wrote the American revolutionary patriots Alexander Hamilton and James Madison in the Federalist Papers. And right now, the Vietnamese government must make a choice of what kind of government it wants. No angels will bring it. Squeezed between China and the United States, Vietnam is mired in a state of uncertainty. It can formally ally with its neighbor to the north—the primary antagonist in the South China Sea maritime and territorial disputes—or the US.
The Vietnamese people have expressed their opposition to China while the Communist government struggles to keep the peace with their neighbor. If the government is to base its decision on politics, the answer becomes muddled in short-term gains, self-interested parties, and self-preservation.
But if the decision is based on, say, the long-term well-being of the people and the country, the answer becomes a little bit clearer. First where does Vietnam expect to be in the future? And two, what can it do to achieve its objective? As an interested observer with deep ties to Vietnam, I believe any decision must take into account the future liberty, peace, and prosperity of the Vietnamese people.
As such, I believe Vietnam must look towards the US for assistance and support going into the future.
Challenges from within
Formally embracing the US, however, may not prove easy or acceptable, either to China or the Vietnamese Communists, both for different reasons.
For China, the concern is simple and fairly reasonable: a Western-oriented Vietnam would be perceived in Beijing as being nothing more than a foothold for US activities and interests in East Asia, an encroachment into China’s backyard. Chinese sentiments would likely match those in the US during the Cold War when Cuba aligned with the Soviet Union. Yet it is unlikely that China will abandon diplomatic relations with Vietnam, regardless of the latter’s list of friends. Rather, the real obstacle in this affair will not be China but the government of Vietnam itself.
In a single-party state, the status quo as it relates to governance is always preferred. Economic policies can change, but there is little reason to change and upset the establishment. Democracy as principle, however, doesn’t simply require change; it embraces change. It allows the people to take command of their future by voting into office they believe are best capable of representing their interests, and provides for the voting out of those politicians who cannot or have failed. For Vietnam to be a truly prosperous and free nation, it must change; and this change cannot come about until the status quo—a single-party state governing a nation under the ideology of a few—is abolished.
Is this radical? Why yes, indeed it is, but only the idea.
Political reform, however, needn’t be radical. It needn’t occur overnight (and if it did, such change would be unlikely to endure). But reform does need to occur. Whether next week, next month, or next year, there needs to be a plan for change. Unfortunately, there are some who people don’t want to change.
Under the single-party rule of the Communist Party of Vietnam, the free will of citizens is arbitrarily limited by an institution that is accountable to no one but itself. Talk of democracy or criticizing the government on human rights issues can be met with jail or unreasonable fines. The people are not the masters of their destiny, at least not within such an oppressive environment. In the West, words like “freedom” and “liberty” are used as punch lines. In countries like Vietnam, these words have very real meaning.
However, short of a revolution, under the current regime it’s unlikely that the Vietnamese people will ever truly experience liberty.
Again, it doesn’t have to be this way, and there are practical reasons why the Vietnamese government should consider changing. While a single-party state has the advantage of being able to act or react quickly, as it does not need to consult its citizens or opposition parties on the matter, it is at a disadvantage when adapting to fluid situations.
Where leaders in a democracy can obtain and act upon the advice of different viewpoints from different ideologies, single-party leaders are almost always restricted to the limited diversity within their group, all adhering to the same ideology. It might be easier to reach a consensus in a one-party state, but it lacks the flexibility to prepare for and adapt to a diversity of challenges.
If the Vietnamese government truly believes China to be a threat to its national security—recent military purchases and upgrades to defense technologies seem to suggest that this is true—then it will benefit from consulting a multitude of different minds rather than working with a limited, likeminded pool of advisors. In any conflict, predictability is never a good thing.
Opportunities
Democracy is in the best interest of the Vietnamese people, and who better to assist a transitional Vietnam than the United States. While the US does offer a certain security umbrella against foreign threats, it is instead the wealth of experience in maintaining a democracy that Vietnam should seek.
The US offers a glimpse into the difficulties of operating a democratic government. We need only look at the current dysfunction in the US Congress to see that democracy, while beautiful, can also be quite ugly. Having many voices all speaking at once, all demanding to be heard, and all insisting that they are right, can be problematic when these voices refuse to cooperate, thereby jeopardizing not only the future of the country but the lives of its citizens.
But Vietnam can avoid all of this, using the US as guide regarding what to do and not do. The US government has offered numerous examples where a democratic government has succeeded and failed. Drawing from these lessons, Vietnam can properly establish a democratic form of government and constitution that is equipped to deal with these problems. They needn’t copy the US form of government word for word; rather, they could improve upon it. Here is a chance to take what can be great and make it even better.
By learning from those who have gone before, Vietnam has the benefit of instituting a democracy with all the necessary safeguards, checks and balances, and provisions for the creation of an efficient and effective government. As was once stated by former British Prime Minister Winston Churchill, “It has been said that democracy is the worst form of government except all the others that have been tried.”
For these changes to occur, however, the current government must be ready and willing. When borders between countries are increasingly blurred in this Internet age, the Vietnamese people are no longer isolated from their global brothers and sisters. They have seen what they can and cannot have, and the improprieties and failures of their government. One need only look at the Arab Spring to see the effects of such realizations.
In time, there will be change in Vietnam. The Communist Party can be a part of this change, or it can be left behind. It is time for the leaders of Vietnam to take command of their destiny. What kind of Vietnam do they wish to live in, and are they prepared to make the necessary sacrifices?
(Khanh VU DUC is a Vietnamese Canadian lawyer in Ottawa, focusing on various areas of law. He researches on International Relations and International Law. He serves as President of the VDK Law Office and the VDK Investment Consulting Group.)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét