BBC
Cập nhật: 15:37 GMT - thứ tư, 16 tháng 5, 2012
Nhân việc Trung Quốc
và Philippines đối đầu một tháng nay gần Bãi cạn Scarborough ở
Biển Đông, hãng thông tấn Anh Reuters vừa có bài của nhà báo
David Lague phân tích cách tiếp cận mới mà ông gọi là "cây gậy
nhỏ" của Bắc Kinh.
BBCVietnamese.com xin trích giới thiệu cùng quý độc giả.
Trong suốt một tháng căng thẳng
quanh bãi đá mà Trung Quốc gọi là Hoàng Nham, Bắc Kinh vẫn đang
kiềm chế không điều tàu chiến ra khơi để tham gia tranh chấp
chủ quyền.
Thay vào đó, Trung Quốc điều các tàu hải
giám gần như không trang bị hỏa lực, mà phương Tây gọi là "tàu
dân quân" tới khu vực.
Hành động này được cho là có chủ ý giảm thiểu nguy cơ xung đột và hạn chế phản ứng trong khu vực.
Ông Thẩm Đinh Lập, chuyên gia về an ninh tại
Đại học Phúc Đán, Thượng Hải, nói các loại tàu này đóng vai
trò biểu trưng cho "quyền lực mềm", cho thấy Trung Quốc không
mong muốn thực thi cái mà người ta gọi là "ngoại giao pháo
hạm".
Ông Thẩm nhận xét là như vậy "hòa bình và đạo đức hơn".
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là Bắc Kinh sẽ nhượng bộ.
Các phân tích gia an ninh đều nhận xét
rằng các vụ như Bãi cạn Scarborough sẽ còn diễn ra dài dài,
chừng nào Philippines hay các quốc gia khác chưa chứng tỏ được
rằng họ có thể đương đầu với thách thức.
Yếu tố nội bộ
Trung Quốc thể hiện lập trường cứng rắn
về chủ quyền đúng thời điểm đang có bê bối chính trị liên quan
cựu Bí thư Trùng Khánh Bạc Hy Lai.
Giới quan sát cũng cho rằng thông qua chủ
đề biển đảo Đảng Cộng sản Trung Quốc đang muốn chứng tỏ rằng
nội bộ đảng vẫn đoàn kết và đủ sức mạnh bảo vệ lãnh thổ
cho dù đang có nhiều đồn đoán trước kỳ Đại hội Đảng cuối năm
nay.
Các nhân vật đang nhắm nhe những vị trí
lãnh đạo cấp cao nhất cũng đang muốn chứng tỏ tinh thần dân
tộc và liên hệ với phe quân đội.
Tuần trước, Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã
có động thái bất ngờ là lên tiếng bác bỏ thông tin đang chuẩn
bị chiến tranh. Thế nhưng tờ báo của Giải phóng quân Trung
Quốc lại cảnh báo nghiêm khắc Philippines, rằng nước này đang
mắc "sai lầm nghiêm trọng".
Trung Quốc đã sử dụng các tàu dân sự và bán dân sự một cách hữu hiệu
Rõ ràng Trung Quốc vẫn kiên định vấn đề
chủ quyền, cho dù không cần diễu võ giương oai về tiềm năng hải
quân của mình.
Sau hai thập niên tăng ngân sách quốc phòng
trên 10%, Trung Quốc cũng đang mở rộng và củng cố hạm đội tàu
chiến, tàu ngầm và chiến đấu cơ.
Tuy nhiên, Bắc Kinh hiểu rằng hung hăng quá
sẽ chỉ khiến các nước khác trong khu vực, đặc biệt là Việt
Nam, Malaysia, Indonesia và Philippines, xích lại gần với nhau,
cũng như tiến gần với Hoa Kỳ.
Những toan tính trên khiến cho Bắc Kinh duy
trì chính sách gửi thông điệp mạnh nhưng thông qua đội tàu dân
sự, trong khi vẫn duy trì hạm đội ở đằng sau.
Christian Le Miere, nghiên cứu sinh về an ninh
hàng hải tại Viện Nghiên cứu chính sách Quốc tế tại London,
nhận xét: "Tàu dân quân dùng để bảo vệ chủ quyền thì sẽ đỡ
bị nguy cơ leo thang bạo lực hơn [là tàu chiến]".
Và Trung Quốc không phải quốc gia duy nhất
đang phát triển các tàu bán dân sự trong những năm gần đây.
Nhật Bản chẳng hạn, cũng có đội tàu tuần duyên rất hùng
mạnh.
Phát triển đội tàu
Trung Quốc được cho là đã sử dụng các tàu dân quân một cách hữu hiệu.
Người ta vẫn còn nhớ sự cố liên quan tàu
Impeccable của Hoa Kỳ hồi đầu năm 2009, khi tàu này bị một số
tàu Trung Quốc quấy nhiễu ngoài Biển Đông.
Tranh chấp Biển Đông đang gây căng thẳng
Ông Le Miere cho rằng nếu thay vào các tàu
dân sự, Trung Quốc điều tàu chiến ra gây hấn với Impeccable thì
phản ứng của Hoa Kỳ đã rất khác.
Các chuyên gia hàng hải Trung Quốc vì vậy
đang kêu gọi Bắc Kinh tăng cường đội tàu bán dân sự đang đảm
trách nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền.
Hiện thời quản lý đội tàu này ở Biển
Đông và nhiều vùng duyên hải khác là một loạt cơ quan của nhà
nước, như Cục An toàn hàng hải, Cảnh sát biển, Tổng cục Hải
quan và Cục Hải dương.
Ngoài ra còn có các cơ quan địa phương của
các tỉnh. Điều này đang bị chỉ trích là chồng chéo và không
đồng nhất.
Thiếu tướng La Viện, một chuyên gia hoạch
định chính sách của Quân Giải phóng Trung Quốc, hồi tháng Ba
kêu gọi Trung Quốc thiết lập một lực lượng tuần duyên chung
giống Nhật Bản, Hoa Kỳ và Nga, để tránh lãng phí và nâng cao
hiệu quả.
Tổ chức nghiên cứu International Crisis tại
Brussels, Bỉ, tháng trước cũng ra phúc trình cảnh báo rằng
việc nhiều cơ quan thiếu phối hợp cùng tham gia quản lý dễ gây
căng thẳng tại các nơi còn tranh chấp.
Nhóm này nói: "Bất cứ giải pháp nào cho
tranh chấp Biển Đông trong tương lai cũng phải tính tới vấn đề
có sự tham gia của nhiều cơ quan tổ chức để hoạch định ra một
chính sách biển cũng như phương thức thực thi pháp luật đồng
bộ và tập trung".
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét