Thanh Trúc, phóng viên RFA, Bangkok - Người
dân ở Việt Nam có đất đai nhà cửa bị trưng thu và kéo nhau đi khiếu
kiện là chuyện xảy ra như cơm bữa trong đời sống hàng ngày. Có người
đi khiếu kiện năm mười năm, có người những hai mươi đến hai mươi mấy
năm. Họ trở thành người vô gia cư giữa lòng Hà Nội, ngày vác đơn đến
phòng tiếp dân, tối về ngủ ở vườn hoa Mai Xuân Thưởng sát văn phòng
chính phủ số 1 Hoàng Hoa Thám, hoặc tại vườn hoa Lý Tự Trọng đối diện Hồ
Tây...
Dân oan từ nhiều tỉnh thành kéo về vườn
hoa Mai Xuân Thưởng ở thủ đô Hà Nội đòi nhà nước giải quyết các bất
công về đất đai. Source Vietnamexodus.
Những công dân không nhà
Những người này tự nhận mình là dân oan vì tài sản của họ bị lấy đi mà
không được đền bù thỏa đáng. Ra trung ương kiện thì trung ương chỉ về
địa phương, về địa phương thì chính quyền địa phương không giải quyết.
Họ phần lớn là dân quê, ở tận trong Nam ra hay ở mãi ngoài Trung vào:
Dân oan Bình Dương: Chính quyền tỉnh Bình Dương thu hồi cưỡng
chế lấy đất trái pháp luật nên là bà con chúng tôi ra khiếu nại nay là
chín năm rồi mà chính quyền chưa giải quyết.
Dân oan Đak Nông: Tám năm nay lang thang lếch thếch đi làm
mướn kiếm ăn vừa đủ tiền là gởi đơn đi kiện. Vừa rồi đi kiện thì ngoài
trung ương chỉ đạo vô như vậy là bảy lần để cho tỉnh giải quyết, nhưng
mà ông chủ tịch tỉnh giải quyết không đạt tình đạt lý. Gia đình của em
là ba liệt sĩ. Một là ông nội, thứ hai là mẹ, thứ ba là anh trai, chết
toàn bộ trong chiến tranh, có huy chương có ba bằng tổ quốc ghi công
đàng hoàng.
Từ năm 83 chủ tịch huyện Y Yút là ông Hoàng Phú ra lịnh cưỡng chế
nhà em, bắt chồng bắt con em bỏ lên xe, ủi hết nhà cửa, lấy ba bằng tổ
quốc ghi công bỏ vô bao vất đi đâu không biết nữa, tám năm nay rồi mà
chưa trả lại cho em.
Đó là bà Hồng Loan, gia đình liệt sĩ, nhà cửa ở Dak Nông bị trưng thu để
xây đường làm chợ. Một dân oan khác ở Thanh Hóa, bà Nguyễn Thị Cúc:
Đang ở phòng tiếp dân của Thanh Hóa, bữa nay là ngày tiếp dân của chủ
tịch tỉnh. Tôi được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu ruộng đất từ năm
2002 nhưng ông chủ tịch giữ lại không đưa cho tôi. Đến năm 2005 ông cho
người đến cắt một phần hai nhà tôi giao cho người bên cạnh. Đến lúc tôi
đi vắng thì coi như nhà bị phá, tài sản bị mất. Từ 2005 đến giờ là không
được trả lại đất không được cơ quan nào giải quyết. Như thế là tám năm
rồi. Chồng tôi mười năm trong bộ đội, bốn năm ở chiến trường B, con tôi
bị chất độc da cam đến nay vẫn chưa được giải quyết chế độ. Còn tôi cũng
bị thu hồi sỗ hưu. Tôi trước là Thanh Niên Tình Nguyện theo tiếng gọi
của đảng gọi là công tác xây dựng, nơi nào cũng đi.
...Ngay bây giờ trên Tuyên Quang là nó lấy đất lấy nhà hai mươi bốn
năm rồi không trả, năm nay là hai mươi lăm năm. Không trả thì tôi không
có nhà ở, đang nằm khổ cực đói khát ở vườn hoa Mai Xuân Thưởng đây. Phạm
Kim Thu 87 tuổi
Dân oan ở Chapa, bà Kiều Chinh: Tôi hiện đang ở số 1 Mai Xuân
Thưởng. Ba mẹ tôi là lão thành cách mạng, kháng chiến chống Pháp và
chống Mỹ, được đảng nhà nước tặng huy chương kháng chiến hạng nhất và
các huân huy chương khác. Gia đình tôi được ủy ban nhân dân huyện Chapa
cấp đất sử dụng lâu dài, bỏ tiền mồ hôi nước mắt xây dựng được hai khách
sạn. Được mười năm thì thi hành án Chapa Lào Cai ập đến cưỡng chế, kê
biên tài sản để bán cho người khác đến giờ là bốn chủ, lấy tiền chia
nhau bỏ túi và bắt tôi vào tù oan sai hai năm với lý do là tôi có nợ
tiền Ngân Hàng Nông Nghiệp Chapa. Đến bây giờ là mười bốn năm không có
một ủy ban thẩm phán tòa án nhân dân tỉnh nào đưa vụ án của gia đình nhà
tôi ra xét xử.
Dân oan Tuyên Quang: Tôi là Phạm Kim Thu 87 tuổi đây. Tôi ở
Tuyên Quang, chồng liệt sĩ, con liệt sĩ, mẹ có công với cách mạng. Ngay
bây giờ trên Tuyên Quang là nó lấy đất lấy nhà hai mươi bốn năm rồi
không trả, năm nay là hai mươi lăm năm. Không trả thì tôi không có nhà
ở, đang nằm khổ cực đói khát ở vườn hoa Mai Xuân Thưởng đây. Kêu thì kêu
mãi ở Hà Nội đây mà cũng chẳng ai gặp.
Bà Trần Thị Huỳnh Mai, từ Dĩ An, Bình Dương: Tôi chỉ là một
công dân bình thường, còn các bác ở đây là gia đình liệt sĩ. Đất cát
của tôi bị cán bộ tỉnh Bình Dương thu hồi không đúng. Tôi ở vườn hoa Lý
Tự Trọng để đưa đơn nhờ chính phủ giải quyết nên còn dây dưa đây, tôi
kiện hoài mà không ra. Tôi đi nay là mười năm rồi. Mười năm thì đi ra đi
vào chứ không phải là liên tục ở đâu, vì cuộc sống gia đình nhiều khó
khăn thì cũng phải tự lực.
Hộ khẩu: vườn hoa
Có người đi khiếu kiện năm mười năm, có người những hai mươi đến hai
mươi mấy năm. Họ trở thành người vô gia cư giữa lòng Hà Nội, ngày vác
đơn đến phòng tiếp dân, tối về ngủ ở vườn hoa Mai Xuân Thưởng sát văn
phòng chính phủ số 1 Hoàng Hoa Thám, hoặc tại vườn hoa Lý Tự Trọng đối
diện Hồ Tây.
Ngay giữa lòng thủ đô mà có những người sống lây lất trong công viên thì
quả là một sinh hoạt lạ thường. Họ sinh sống như thế nào trong hoàn
cảnh màn trời chiếu đất ngày này qua ngày khác. Bà Huỳnh Mai nói ở vườn
hoa Lý Tự Trọng ai sao thì mình vậy:
Tôi ngủ trong mái nhà của cơ quan, ban ngày cơ quan làm việc, ban đêm
cơ quan nghĩ thì mình vào mái hiên của cơ quan mình ngủ, giăng mùng lên
mà ngủ, gần bờ hồ thì muỗi mòng nhiều. Nhưng nhờ được sự cứu mạng của
nhân dân miền Bắc thương người dân miền Nam chúng tôi, họ cho chúng tôi
chăn màn để đắp, tuy cũ nhưng sạch sẽ, tươm tất. Mưa thì có mái hiên,
nếu tạt thì có những tấm bạt ni lông che lại, cũng của bà con cô bác
người cho tấm cũ tấm rách gì đó, chèm ghép với nhau để mà che chắn lên.
Ăn uống thì chúng tôi tự nấu, nước tắm thì tới nhà vệ sinh công cộng,
một lần tắm vậy là năm ngàn đồng.
Sinh hoạt của dân oan nơi vườn hoa Mai Xuân Thưởng cũng vậy, cũng là
cảnh chùm đụp vá víu của người không nhà. Bà Kiều Chinh, một trong những
người lui tới vườn hoa Mai Xuân Thưởng lâu nhất, kể là khi nào trời
lạnh quá thì mọi người phải dắt díu nhau vào nhà trọ, không thì cứ ngã
lưng ở ghế đá công viên cũng được rồi:
Mang màn theo này, rồi dùng mấy cái áo mưa áo bạt ấy, xong dùng mấy
cái que rồi mắc lên cái xe đạp, trùm luôn cả xe đạp qua ghế đá, cắm
những cái que cao lên và che cái bạt, xong họ còn kê thêm áo quần rồi co
người nằm thì vừa cái ghế đá.
Còn mưa thì cắm bốn năm cái cọc cao lên, bắt như kiểu đi cắm trại ấy,
còn nếu không mưa thì cứ mắc mùng che qua ghế đá họ ngủ với họ để cái ô
che cái chỗ mặt ấy.
Cuộc sống ở vườn hoa Mai Xuân Thưởng là ăn, ngủ giặt rửa nấu nường ngay tại chỗ:
Cứ sáng thì ra chỗ cái bể nước ở công viên có vòi phun nước lên đó,
cứ mua những cái bình của những người đồng nát, mỗi người ba bốn cái
bình, gần chục lít nước vừa tắm vừa rửa vừa nấu ăn trong ngày, hết thì
sáng mai lại lấy.
Nấu nướng thì bắc những hòn gạch ra nấu ngay tại công viên vườn hoa.
Ba hòn gạch xong để nồi lên nấu. Có người nấu một bữa ăn, có người nổi
khói lên cả ba bữa luôn. Chung quanh vườn hoa đầy củi trên những cành
khô gãy xuống.
Những người gọi là đội tử quản đi cùng với công an có hôm tám chín
mười hai giờ đêm họ còn ra đây họ thu hết đồ họ đuổi xong lại ngồi dậy,
họ đi rồi lại mắc màn ngủ. Một vài lần có cả công an phường Thụy Khuê
với lại đội tự quản ra dọn dẹp những thứ các bà bày bừa ra vườn hoa. Túi
bóng túi giấy linh tinh, đại khái làm mất cái mỹ quan đường phố công
viên nó bẩn thì họ thu vất lên ô tô. Lúc sau ô tô đổ ở chỗ nào thì họ
lại ra họ nhặt về nguyên bản như cũ. Ở đây có mấy chục người như thế.
Đó là về mặt chính quyền, còn người dân thủ đô có lấy chuyện này làm sự khó chịu hay không. Bà Kiều Chinh kể tiếp:
Có người mang quần áo rồi các thứ ra cho những người đi kiện đấy. Có
người cho tiền, cho cơm, cho gạo, cho bánh, có người thì cho lòng lợn.
Hôm nào cũng có một túm lòng lợn mang ra cho những người ngồi đây.
Nhưng còn ngày rộng tháng dài, những người dân oan quyết bám vườn hoa
thủ đô để có chỗ đi khiếu kiện đó , phải làm thế nào để có tiền trang
trải từng ngày:
Ở đấy thì đi làm thuê đi nhặt ve chai hầu như gần hết. Chỉ một hai
người không chứ còn hầu như nhặt hết. Nhặt ve chai để bán cho cái chú
đồng nát cứ buổi chiều là chú ra đấy mua cho các bà. Bán được năm nghìn
mười nghìn là cao nhất.
Nhiều người gia đình có công với cách mạng như gia đình của các chị,
nhiều ba có con liệt sĩ hy sinh cả chồng cả con, rồi nhiều người bị nạn
trôi sông nước lũ ở Điện Biên, mất chồng mất con như bà Cấp đấy. Bà Cấp ở
Điện Biên là nằm ở đây lâu nhất, cũng đi nhặt ve chai rồi lượm rác các
kiểu đấy.
Cũng đang có mặt tại vườn hoa Mai Xuân Thưởng lúc này, bà Cấp ở Điện
Biên, Sơn La, mà bà Kiều Chinh vừa nhắc tới, có đất bị trưng thu làm đập
thủy điện mà không được tiền đền bù:
Cuộc sống bay giờ chẳng có cơm ăn, quần áo thì bị thu sạch, công an
Việt Nam thu hết rồi. Mười tám năm nay chồng chết chẳng có đồng lương
đồng bổng nào. Di dân thủy điện Sơn La đấy mà chính quyền nhà nước chiếm
của tôi một nghìn mét vuông đất thổ cư cả nhà xây với cây cối.
Ối giời ơi khổ lắm tính nấu tí cơm thì trời mưa chẳng nấu được, có
ngày nó thu hết son nồi thì chẳng có cơm ăn. Đêm thì muỗi nó cắn, màn
mùng nó giột coi như cứ thức suốt. Kéo dài cuộc sống để mà thưa kiện vậy
thôi chứ chả có nguồn nào để mà sống.
Có vẻ những tiếng than van kêu khổ của bà Cấp hay của những phụ nữ khác
mà quí vị vừa nghe, so ra chẳng thấm vào đâu với nỗi oan ức mà họ phải
gánh chịu. Những trường hợp được kể trong bài này chỉ là sơ lược, và nếu
để các bà mẹ bà vợ thương binh liệt sĩ nói cho hết thì sẽ thấy quá
nhiều chi tiết tròng tráo, nhức đầu và phức tạp mà nguyên nhân là cung
cách xử lý tùy tiện của viên chức chính phủ cấp địa phương.
Cuộc sống lây lất cực khổ vậy mà cớ gì những người đi khiếu kiện không
chịu bỏ cuộc. Câu trả lời chung của những ông bà cô bác tại vườn hoa Mai
Xuân Thưởng và vườn hoa Lý Tự Trọng là họ vẫn hy vọng vẫn tin tưởng
rằng lý lịch thương binh liệt sĩ của gia đình, rằng họ là người có công
với cách mạng thì phải được quan tâm và đền bù một cách xứng đáng.
Thế nhưng ngày 27 tháng Bảy vừa qua, Ngày Thương Binh Liệt Sĩ, thì chẳng
cấp nào người nào trong chính quyền để mắt tới những gia đình thương
binh liệt sĩ bị mất nhà mất cửa và đang luẩn quẩn lầm than ở những vườn
hoa rất gần văn phòng tiếp dân của chính phủ ở trung tâm Hà Nội.
2012-08-16

Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét