Cập nhật: 05:03 GMT - thứ năm, 14 tháng 3, 2013
Giáo hoàng Francis I có sự ra mắt khiêm nhường
Việc Giáo hội Công giáo La
Mã lần đầu tiên trong hơn 1.000 năm qua bầu một vị Giáo hoàng
không đến từ Âu châu và cũng là vị giáo hoàng Mỹ Latin đầu
tiên cho thấy các vị hồng y đã ý thức được quy mô và tầm quan
trọng của khối Công giáo bên ngoài châu Âu.
Mỹ Latin, quê hương của tân Giáo hoàng Francis, chiếm đến 40% tín đồ Công giáo trên toàn thế giới.
Giáo hoàng của người nghèo
Hồng y Jorge Mario Bergoglio có
tiếng là một vị chủ chăn có lối sống khiêm nhường. Ngay khi đã
là người dẫn dắt một giáo phận lớn, Ngài vẫn bắt xe buýt đi
làm, sống trong một căn hộ thay vì trong dinh thự dành cho tổng
giám mục và tự nấu ăn.
Có một sự so sánh tất yếu giữa Ngài và
vị tiền nhiệm Benedict XVI. Tân Giáo hoàng Francis chỉ có kinh
nghiệm chăn dắt một giáo phận địa phương chứ không phải là một
người làm việc trong lòng Vatican như Đức Benedict XVI trước khi
trở thành giáo hoàng.
Tân giáo hoàng 76 tuổi người Argentina này
đã từng gọi sự bất bình đẳng là ‘tội lỗi xã hội kêu thấu
đến tận trời cao’ và nhấn mạnh trách nhiệm của Giáo hội là
giúp đỡ người nghèo và những người bị gạt ra bên lề xã hội.
Ngài cũng được biết đến với vai trò hiện
đại hóa Giáo hội Công giáo Argentina trong khi vị giáo hoàng
tiền nhiệm của Ngài lại là người bảo vệ giáo lý của Giáo
hội trong hơn hai thập niên trước khi trở thành giáo hoàng.
Hồng y Bergoglio chắc chắn thích cuộc sống
ở giáo phận bên ngoài hơn là ở các văn phòng đầu não điều
hành Giáo hội ở Vatican, vốn được xem là đầy những vấn nạn
về quản lý và cần được cải cách.
Đức Francis I cũng là vị giáo hoàng thuộc
dòng Tên đầu tiên – một dòng tu cổ xưa và có tính độc lập
mạnh mẽ vốn không phải lúc nào cũng có quan hệ êm thấm với
Vatican.
Ngài nói thạo tiếng Ý, tiếng Đức và
tiếng Tây Ban Nha. Do đó Ngài không có khó khăn gì trong việc
giao tiếp với đội ngũ phụ tá xung quanh.
Bảo thủ về giáo lý
Giáo hoàng Francis I đã yêu cầu các tín đồ cầu nguyện cho Ngài trước khi Ngài cầu nguyện cho họ
Gốc gác Ý của Ngài – song thân đều là
người Ý – được xem là lợi thế trong một định chế bị Rome phủ
bóng nặng nề.
Vị tân giáo hoàng là một người bảo thủ
về mặt giáo lý. Do đó những ai đang mong muốn Giáo hội thay
đổi lập trường về phá thai, hôn nhân đồng tính hay cho phép sử
dụng các biện pháp tránh thai sẽ thất vọng. Ngài có quan điểm
chính thống rất cứng rắn trong các vấn đề về tình dục.
Những phẩm chất này khiến Ngài trở thành
một ứng viên tiềm năng trong kỳ mật nghị bầu giáo hoàng hồi
năm 2005. Khi đó ông được cho là đối thủ chính của Hồng y Joseph
Ratzinger, người sau này trở thành Giáo hoàng Benedict XVI.
Giáo hoàng Francis cũng được cho là có
quan hệ nồng ấm với cộng đồng Do Thái giáo ở Buenos Aires.
Ngài từng nhận giải thưởng của các tổ chức Do Thái. Điều này
càng làm nổi bật khả năng đối thoại liên tôn của Ngài.
Ngài là một người rất tích cực truyền
bá Phúc âm. Ngài từng phê phán điều mà Ngài gọi là ‘bệnh tâm
linh của một Giáo hội chỉ biết hướng vào bản thân mình’ và
kêu gọi Giáo hội hãy ‘ra ngoài đường phố’.
Được nhìn nhận là không lạc nhịp với thế
giới hiện đại, Ngài đã có lời mời đến các nhà báo mà có
khoảng 5.600 trong số này đang ở Rome để đưa tin về mật nghị
bầu Giáo hoàng, đến dự một buổi tiếp kiến vào thứ Bảy ngày
16/3.
Đây là những khả năng cần thiết để giáo
hoàng chặn đứng dòng tín đồ Công giáo rời bỏ nhà thờ ở một
châu Âu càng ngày càng thế tục và ngay cả trên châu Mỹ Latin.
Trọng trách nặng nề
Người dân Argentina ăn mừng tân giáo hoàng đồng hương
Ngài lãnh trọng trách người đứng đầu
Giáo hội Công giáo ở thời điểm mà sự bất khoan dung tôn giáo
đang ngày càng gia tăng. Nhiệm vụ của Ngài là khôi phục lòng
tin vào Giáo hội vốn đang bị rúng động bởi những vụ bê bối
lạm dụng tình dục của các linh mục.
Người lãnh những trọng trách này lại là
một vị cao niên đã 76 tuổi mà hàng chục năm qua chỉ sống với
một bên phổi do hậu quả của một chứng bệnh hô hấp thời trai
trẻ.
Tối thứ Tư vừa qua Ngài đã có buổi ra
mắt các tín đồ từ ban công của Nhà thờ thánh Peter trong một
khởi đầu tự tin.
Có lẽ buổi ra mắt được tóm gọn hay nhất bằng sự khiêm cung của tân giáo hoàng.
“Chỉ những ai đã từng sống trong tình
thương, những ai đã từng được vỗ về trong sự dịu dàng của
tình thương là hạnh phúc và an lành với Chúa Trời,” Ngài từng
phát biểu hồi năm 2001.
Có lẽ đó là dấu ấn phong cách của Ngài
khi lần đầu tiên ra mắt các tín đồ Ngài đã ban phước lành cho
họ nhưng chỉ sau khi Ngài yêu cầu các tín đồ cầu nguyện cho
Ngài.
***
Giới thiệu thân thế tân Giáo hoàng
Cập nhật: 02:03 GMT - thứ năm, 14 tháng 3, 2013
Hồi 2005, Hồng y Bergoglio đã được coi là ứng viên cho vị trí Giáo hoàng
Sinh ra tại Argentina, Giáo
hoàng Francis là người Mỹ Latinh đầu tiên, cũng là tu sỹ dòng Tên đầu
tiên trở thành người dẫn dắt Giáo hội Công giáo La mã.
“Dường như các hồng y anh em của tôi đã đi đến
tận cùng thế giới [để chọn giáo hoàng],” Ngài nói với đám đông tại Quảng
trường Thánh Peter trong bài diễn văn đầu tiên, một lời nói đùa trái
ngược với hình ảnh Ngài, một vị hồng y không bao giờ cười.
Cho tới ngày 13/3, Ngài còn là Hồng y Jorge Mario Bergoglio giáo phận Buenos Aires.
Các nhà bình luận uyên thâm không coi Ngài là
một ứng viên nặng ký cho vị trí kế vị Đức Benedict XVI, và ở độ tuổi đã
cao, 76 tuổi, chỉ ít hơn Benedict khi được bầu chọn hồi 2005 có hai
tuổi, việc Ngài được chọn khiến những ai trông chờ vị giáo hoàng thứ 266
là một người ít tuổi hơn phải ngạc nhiên.
Tuy nhiên, Ngài có sức thuyết phục với cả những
người bảo thủ lẫn cải cách trong Giáo hội, được coi là có tư tưởng
truyền thống trong các vấn đề liên quan tới tình dục, nhưng lại tự do
đối với vấn đề công lý xã hội.
Lối sống khiêm nhường
Sinh ngày 17/12/1936 tại Buenos Aires, Ngài mang dòng máu Italy.
Theo hồ sơ lý lịch chính thức tại Vatican thì Ngài được phong chức tu sỹ dòng Tên vào năm 1969 và theo học tại Argentina và Đức.
Là giám mục từ 1992, Ngài trở thành Hồng y của
Buenos Airest vào 1998, và năm 2005 đã được coi là một ứng viên cho vị
trí Giáo hoàng.
Kết quả bầu chọn khiến nhiều người ở thành phố
của Ngài ngạc nhiên, nơi nhiều người nghĩ rằng vấn đề tuổi tác sẽ khiến
ngài không được chọn, phóng viên BBC Marcia Carmo tường thuật từ Buenos
Aires.
"Ngài có lối sống khiêm tốn và cần kiệm... Ngài đi lại bằng tàu điện ngầm, bằng xe buýt, và khi tới Rome thì Ngài bay hạng bình dân."
Francesca Ambrogetti, người đồng biên soạn tiểu sử Giáo hoàng
Nhưng sự ngạc nhiên đã nhanh chóng nhường chỗ cho niềm hân hoan, với cảnh những xe hơi nhấn còi inh ỏi trên đường phố
Những bài thuyết giảng của Hồng y Bergoglio luôn
có ảnh hưởng đối với Argentina và Ngài thường nhấn mạnh về sự hòa nhập
xã hội, gián tiếp chỉ trích các chính phủ không chú ý tới những người
bên lề xã hội, phóng viên BBC nói.
Francesca Ambrogetti, người đồng biên soạn cuốn
tiểu sử về Ngài, nói với hãng tin Reuters rằng cách sống giản dị khiến
Ngài rất được lòng dân.
“Ngài có lối sống khiêm tốn và cần kiệm,” bà nói.
“Đó là cách sống của Ngài. Ngài đi lại bằng tàu điện ngầm, bằng xe buýt, và khi tới Rome thì Ngài bay hạng bình dân.”
Tại Buenos Aires, Ngài sống trong một căn hộ đơn sơ trong tòa nhà của giáo phận, ngay cạnh thánh đường.
Khi tới Rome, phân tích gia chuyên về vùng Mỹ
Latinh của BBC Eric Camara viết, Ngài thường thích mặc áo choàng màu đen
thay vì trang phục màu đỏ và tía của hồng y mà Ngài được phép mang.
Ngài cũng được cho là dùng lại bộ đồ hồng y mà người tiền nhiệm từng sử dụng.
‘Cân bằng lực lượng’
Tu sỹ Mario Bergoglio hồi 1973
Theo bà Ambrogetti, Ngài ôn hòa trong mọi việc.
“Ngài thực sự có khả năng thực hiện việc đổi mới cần thiết mà không cần phải qua những bước đi không rõ,” bà nói.
“Ngài chia sẻ quan điểm cho rằng Giáo hội cần
phải có sứ mệnh truyền giáo, phải tiếp cận được tới mọi người, phải năng
động… một giáo hội không quá dựa vào chỉ đức tin để thúc đẩy, phát
triển.”
Tuy nhiên, có vẻ như không mấy người biết Ngài mà lại nghi ngờ về những quan điểm bảo thủ của Ngài.
Đức ông Osvaldo Musto, người từng ở cùng trường
dòng với Ngài, mô tả Ngài trong một bài báo đăng trên BBC News hồi 2005
như sau: “Ông là một người không khoan nhượng, giống như Giáo hoàng John
Paul II vậy, đối với các vấn đề mang tính nguyên tắc của Giáo hội – mọi
thứ mà Giáo hội bảo vệ liên quan tới việc hỗ trợ tự tử, án tử hình, phá
thai, quyền được sống, quyền con người, đời sống độc thân của các linh
mục.”
Với Giáo hội thì đây sẽ là một bước mới mẻ, khi
một tu sỹ dòng Tên trở thành người đứng đầu: các thành viên có nghĩa vụ
phải tránh những tự tôn dòng phái và tuân phục Giáo Hoàng.
Các câu hỏi đặt ra
Một vấn đề Ngài có thể phải đối mặt là vai trò
của Ngài dưới thời độc tài quân sự Argentina 1976-1983, cụ thể là trong
vụ bức hại hai tu sỹ dòng Tên, những người bị chính quyền quân sự bí mật
bỏ tù vì đã hoạt động trong các khu dân nghèo.
Hai người này đã trải qua năm tháng tù giam và
người lãnh đạo của họ bị cáo buộc là đã không tiếp tục bảo vệ họ. Đây là
cáo buộc mà văn phòng Ngài bác bỏ hoàn toàn.
Những người ủng hộ tân Giáo hoàng nói rằng ngược
lại, Ngài đã giúp những người bất đồng chính kiến thoát khỏi tay chính
quyền quân sự.
Trong cuộc khủng hoảng kinh tế Argentina 2001,
Ngài đã phản đối sự tàn bạo của cảnh sát trong vụ bạo loạn khiến Tổng
thống Fernando de la Rua bị mất quyền.
Một vấn đề gần cấp hơn đối với Vatican là tình trạng sức khỏe của tân Giáo hoàng.
Từ nhiều thập niên nay, Ngài sống chỉ với một lá phổi còn hoạt động, dẫu Ngài được cho là có sức khỏe tốt.
Được biết Ngài là một cổ động viên bóng đá ủng hộ đội San Lorenzo de Almagro của Buenos Aires.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét