Thứ Ba, 23 tháng 4, 2013

Trần Thành Nam (Danlambao): Tại sao người Việt đọc ít? (9 ý kiến)

Trần Thành Nam (Danlambao) - Gần đây, báo chí ta chợt xuất hiện lên một thông tin nhỏ, một con số gây chút ít ngạc nhiên, nhưng rồi nó cũng rơi ngay vào quên lãng – im lặng, như bao thông tin khác không “hốt” ở xứ sở này. Có lẽ vì nó không ảnh hưởng đến cuộc sống, miếng cơm manh áo của bất kỳ ai, và nó càng không ảnh hưởng đến ổn định xã hội hay an ninh chính trị (nếu không nói là nó củng cố cho những cái đó)?

Đó là con số: Trung bình người Việt đọc 0,8 cuốn sách mỗi người trong một năm! Đọc gần một cuốn sách mỗi năm… hu hu… hu… Tôi thấy đau xót vô hạn cho thân phận mình nằm trong con số đó…

Đối với tôi, đó lại là con số của rất nhiều con số, thông tin của rất nhiều thông tin nói lên hiện trạng xã hội ta hôm nay. Vì thế trong đầu óc tôi “nó” không ngừng xuất hiện, không cho tôi yên. Nó không muốn tôi để nó đi vào quên lãng. Nó là một dấu hỏi lớn bắt tôi phải trả lời. 

Thế là tôi phải viết bài này…

What? Cái gì? Người Việt chúng ta đọc trung bình gần một cuốn sách một năm! (Năm 2012)

Con số này so sánh với các nước khác thế nào? Nước Mỹ, năm 2012: 9,5 cuốn, trong đó đã tính có 25% người không đọc cuốn nào…

Đối với cá nhân, đọc trung bình 1 cuốn mỗi tuần trở nên có thể coi như đọc nhiều (trên 50 cuốn/năm), và ngược lại. Nhiều người đọc trung bình trên 100, trên 200 cuốn mỗi năm…

Mặt khác, trên thế giới hiện nay có khoảng 130 triệu cuốn sách. Nếu mỗi tuần bạn đọc 1 cuốn thì bạn cần sống khoảng … 2,6 triệu năm để đọc hết số sách đó.

Why? Tại sao thế? Tại sao người Việt đọc ít thế?

Bây giờ nhiều trò hay mới diễn ra…

Người ta đổ lỗi cho người đọc lười biếng đọc, nhất là thế hệ trẻ VN. 

Người ta đỏ lỗi cho số người không hề đọc sách quá nhiều (có thể trên 50%?) nên trung bình mới thấp như vậy. Dân tộc Việt lười đọc sách nhé!

Người ta đổ lỗi cho TV, Internet, báo chí, phim ảnh… phát triển quá làm mọi người ít đọc sách đi (ít thời gian hơn) và ít có nhu cầu đọc sách hơn…

Người ta không nói gì đến nội dung sách có đáng đọc không? Bối cảnh xã hội có thực sự khuyến khích đọc sách không? Người viết sách có được xã hội trân trọng không?...

Tôi thì tự tìm hiểu và tự trả lời câu hỏi “Why? Tại sao người Việt ít đọc” cho mình, thế này:

Trước hết, tôi không đồng ý với tất cả các lý do trên, vì chúng chỉ là lý do bên ngoài, và trên toàn thế giới hiện nay ở đâu cũng thế, không chỉ VN.

Theo tôi…

Đọc vẫn là cách học chính của người Việt ta hiện nay. Nếu đọc ít đi thì là do học ít đi. Ít đọc do ít học.

Đọc là phương pháp học chủ động, trong khi đại đa số người Việt (nghèo?) lại chỉ học thụ động - phải học để có cái nghề kiếm cơm thôi, học (và đọc) không phải niềm vui, hạnh phúc, không phải cho mình, nên càng không chủ động đọc sách.

Đó là hai lý do thuộc về tâm thức người đọc bị sai: Tâm thức đọc bị động của người Việt.

Mà tâm thức này do đâu? Do mấy chục năm nay, gần thế kỷ nay, các thế hệ người Việt, không chỉ thế hệ trẻ, người Việt sống hoàn toàn bị động theo sự lãnh đạo của giai cấp cầm quyền quen rồi. Họ (chính quyền) cũng kiểm soát hoàn toàn các hệ thống và quá trình viết sách, xuất bản sách, phân phối sách… vì họ muốn/phải kiểm soát hoàn toàn nội dung sách mà người Việt đọc.

Nước ta không có tự do báo chí thì cũng chẳng có chút tự do viết và đọc sách nào, nhất quán thôi. 

Bắt đầu từ việc kiểm soát những người viết sách. Xã hội ta hoàn toàn không khuyến khích và trân trọng họ. Có thể nói người viết sách ở VN là bị coi thường và lợi dụng nhất thế giới. mà đó chính là những cá nhân có tâm có tầm nhất xã hội. Ngược lại chính quyền luôn kiểm soát họ ngặt nghèo, bắt họ phải uốn cong ngòi bút. Chỉ những cuốn sách nào thuận theo chính quyền mới được viết, được in. Vì thế, sách “được phép” viết ra và in ra đến người đọc đều rất nhàm chán, chảng ai thèm đọc. Thế là người đọc dị ứng với sách. Tôi đặc biệt dị ứng với sách “được phép” in ra.

Thứ hai, người ta thường cho in “nhầm” sách. Những cuốn nào có nội dung chả ra gì, chả có ích gì cho ai, nhưng có lợi cho ổn định và chính trị xã hội thì được in thoải mái, được tài trợ, được ưu ái… Chỉ có điều những cuốn sách đó chật hiệu sách mà chẳng ai mua đọc cả. Lại dị ứng. Dị ứng thì không đọc.

Thứ ba, với mảng sách dịch từ trí thức nhân loại, ngừời ta cũng đã cố gẵng kiểm soát gắt gao. Trước thì đơn gian không cho dịch. Nay thấy không thể kiểm soát bằng “cấm dịch” được nữa (vì thô thiển qúa?) thì người ta không quản lý nữa. Chính quyền ta là thế, cái gì không có lợi cho họ thì họ không quan tâm. Họ chỉ quan tâm hai thứ: thư nhất là an toàn, thứ hai là lợi ích sát sườn. Người ta “thả lỏng” thị trường này. Nhưng thực ra là người ta siết chặt hơn…

Thế là hình thành thị trường “ngầm” dịch, in, phân phối sách nước ngoài (thường sách rất có giá trị)… gọi là thị trường “làm sách” chứ không phải xuất bản, có vẻ không có tổ chức, quản lý gì cả, loạn tùng phèo và thiếu cạnh tranh lành mạnh, (vì các đầu nậu sách toàn núp bóng các nhà in và nhà xuất bản nhà nước đang lỗ chỏng gọng và được trợ giá – để làm giàu cho đầu nậu, cũng chính là các quan chức ), làm cho sách đắt lên kinh khủng… (trung bình cuốn sách bìa mềm 200 trang là khoảng 100 nghìn đồng) và người đọc đa số là nghèo khó mà mua được….

Thứ tư, vẫn với mảng sách dịch từ trí thức nhân loại, đây là thị trường văn hóa phẩm cực lớn về giá trị và tầm quan trọng mà chính quyền không ý thức được, hoặc rất có ý thức, đã giao hẳn và đã thực sự đã lọt vào tay các đầu nậu tư nhân – cũng chính là cánh hẩu của quan chức quản lý ngành sách. Họ đang dùng chính thiết bị in và hệ thống phân phối (các hiệu sách quốc doanh) của nhà nước, để họ quản lý sách thay nhà nước và làm giàu cho riêng họ -mô hình nhà nước và “nhân dân” cùng làm. Điều đó có nghĩa là họ không quan tâm nên luôn làm hỏng hết nội dung những cuốn sách tuyệt vời của Nhân loại mà họ dịch và in chỉ vì lợi nhuận. Những người làm sách tâm huyết, trân trọng nội dung sách, bản quyền tác giả và luật pháp quốc tế thì không thể trụ được vì họ. Người đọc cuối cùng cũng chẳng nhìn thấy những giá trị tuyệt vời trong các cuốn sách dịch/biên dịch đó nữa…càng dị ứng và càng không có nhu cầu đọc sách nữa. Thế là thị trường sách vẫn được kiểm soát nội dung, 100%. Nội dung được kiểm soát đó thì sẽ bị xã hội quay lưng…không đọc! Đọc làm gì khi TV, hơn 700 báo chí quốc gia, phim ảnh, Internet… cũng nói cùng nội dung và tinh thần đó.

Tóm lại, điều tôi muốn nói ở đây là: Không có lỗi của người đọc trong con số “trung bình người Việt đọc gần một cuốn sách mỗi người mỗi năm” hiện nay. Người Việt ta vốn rất hiếu học, ham đọc và rất biết trân trọng sách như bảo bối trong nhà. 

Lý do 100% nằm ở phía nhà nước: chỉ hơn nửa thế kỷ qua chính quyền này đã làm hỏng dân tộc ta, đã tạo ra xã hội rẻ rúng sách, dị ứng sách như hiện nay. Và họ sẽ cứ hàng năm tổ chức những hội chợ sách hoành tráng như ở Văn Miếu (bằng tiền của dân nghèo đóng thuế) để chê bai đổ lỗi cho người đọc, nhất là thế hệ trẻ…lười đọc sách.

Thực ra, người Việt càng lười đọc sách, chế độ ta hôm nay càng an toàn. Cũng như, vì chúng ta ít đọc sách mà xã hội ta đã có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới đó thôi?!

Đọc sách đòi hỏi tư duy. Tôi tư duy nên tôi tồn tại. Chúng ta có tư duy không nhỉ? Có, chúng ta đang phải và được phép tư duy trung bình với tốc độ 0,8 lần trong một năm!

Người Việt sẽ giữ vững ngôi đầu bảng Hạnh phúc trên Thế giới vì tốc độ tư duy đó. Mỗi năm chỉ cần phải tư duy gần một lần thôi, còn lại là chúng ta hạnh phúc!
 
  9 Comments
  • condandaiviet • 8 hours ago

    Trích " Không có lỗi của người đọc trong con số “trung bình người Việt đọc
    gần một cuốn sách mỗi người mỗi năm” hiện nay. Người Việt ta vốn rất
    hiếu học, ham đọc và rất biết trân trọng sách như bảo bối trong nhà. ''

    Thật ra thì nhà nước VN sau 1975 đã đốt sạch các loại sách báo không cho người dân đọc nữa ( VN lúc đó đâu có khuyến khích đọc sách ). Giờ đổ lỗi cho người đọc không chịu đọc sách ( Viết sách tiểu thuyết sau 1975 nhảm bà cố luôn, đọc hổng vô ), chỉ có ở VN thôi.
  • Avatar
    Đúng vậy • 6 hours ago

    Tại sao người Việt đọc ít? Có 2 lý do sau đây:
    1) Chế độ CS chủ trương làm cho đất nước nghèo mạt. Lạm phát, tham nhũng, lãng phí, tăng thuế, thất nghiệp làm cho người dân đói khổ, chỉ lo kiếm cái ăn chưa đủ thì nói gì đến việc đọc?
    2) Đọc cái gì? Người lớn chỉ thấy toàn là sách báo ca tụng tên gián điệp HCM và cái đảng bán nước, ai thèm đọc? Trẻ con thì thấy toàn là truyện nhảm nhí nên bố mẹ không cho đọc.
    Nhưng ngược lại, số người đọc báo lề dân, cụ thể như DLB thì ngày càng tăng, chẳng phải là điều đáng mừng hay sao?

  • Avatar
    Hoa Cải • 6 hours ago

    Nguyên nhân: "Nền chuyên chính vô sản này làm tê liệt đời sống tinh thần của một dân tộc, làm tê liệt hoạt động tinh thần của nhiều thế hệ, ra sức nô dịch toàn bộ tinh thần của nhiều thế hệ, làm nhiều thế hệ con người trở thành những con rối chỉ biết nhai như vẹt các nguyên lý bảo thủ, giáo điều.
    Nó đang làm hại cả một nòi giống". Cố trung tướng cộng sản Trần Độ - nguyên cố vấn văn hóa của TBT Nguyễn Văn Linh - 1986 - 1991.

  • Avatar
    langthang • 3 hours ago

    Người Việt mua sách ít hay người Việt đọc ít? Mua sách ít chưa chắc đã là đọc ít. Xin lỗi sách đa phần nhảm nhí ai thèm đọc. Sách triết lý nói lấy được ai thèm đọc. Sách ca tụng những cái sai trái rõ ràng ai thèm đọc. Sách lịch sử ngụy tạo ai thèm đọc.
    Không mua sách không có nghĩa là đọc ít. Không mua sách vì trong mạng có nhiều sách hay hơn nhiều lại miễn phí nữa. Muốn đi tìm sự thật thì chỉ có ở trong mạng. Chuyện nó là như vậy.
  • Avatar
    Trẻ Lên Ba • 4 hours ago

    Nếu tác giả có thể định nghĩa như thế nào là đọc 1 cuốn sách thì hay biết mấy nhỉ, bao nhiêu từ thì đủ gọi là 1 cuốn sách... Có lẽ tôi đã không rờ tới 1 cuốn sách (truyện) nào cả 10 năm nay, nhưng tôi vẫn đọc các tạp chí trên internet, sách chuyên môn... và gần đây là Dân Làm Báo. Dân trí làm sao mà mở rộng và phát triển được khi mà không có tự do báo chí, tự do sáng tác, tự do ngôn luận? Và ngu dân để cai trị là cách đảng cộng sản đang áp dụng triệt để...
  • Avatar
    Cứt trâu • 2 hours ago

    Hãy làm một cuộc khảo sát với những con người tiêu biểu có trách nhiệm và bổn phận truyền bá 'con chữ' cho thế hệ mai sau, đó là các thầy cô giáo và hỏi họ 'có đọc báo không chớ đừng nói chi tới chuyện đọc sách', tôi chắc chắn một điều câu trả lời sẽ là 'cái lắc đầu'.
    1-Quỹ thời gian chạy theo cái ăn cái mặc còn chưa đủ thì lấy đâu thì giờ để đọc báo đọc sách.
    2-Họ sống thực tế với dư luận, nghe và thấy hàng ngày và ngán như cơm nếp những luận điệu tuyên truyền nhai đi nhai lại như giẻ rách.
    Mới đây tôi xem chương trình đường lên đỉnh Olympia, một thí sinh đã đứng ngẩn tò te trước câu hỏi nhân vật trong tác phẩm 'Sống như Anh' là ai mặc dù với gợi ý rất rõ ràng là đặt mìn giựt cầu Công lý...
    Chừng nào sách báo còn là phương tiện tuyên truyền thì dân còn quay lưng lại với sách báo...

  • Avatar
    Yaphets PIS • 5 hours ago

    Thứ 1: Thống kê của các ông là hoàn toàn không có căn cứ! ai bảo người Việt Ít đọc sách! riêng bé Đỗ Nhật Nam một mình bé đã đọc cả một nhà sách rồi! huống chi người khác! hehe! bởi vậy mà dẫn chững các bạn là vô lý:)
    Thứ 2: Giả sử Người Việt chúng ta ít đọc như tác giả nói thì lý do mà tác giả đưa ra là đổ lỗi cho nhà nước! tôi cũng chả thèm đọc tác giả nói gì nhưng một điều là người dân ít đọc do nhà nước thì đúng là chả liên quan! việc đọc sách là từng cá nhân! từng công việc! từng tính cách của mỗi người! sao thể đổ lỗi cho nhà nước! tôi cũng đoán là các bạn sẽ bảo nhà nước thường xuất bản những sách khó đọc chăng! hay sách không phù hợp! đúng là lý do vớ vẩn! Lý do ít đọc theo tôi thấy hợp lý nhất là internet đang phát triển mạnh và việc đọc tri thức trên internet là dễ dàng hơn và tiện lợi hơn cũng như phong phú hơn!

  • Avatar
    Tiểu Bạch Long • 5 hours ago

    Nói thật thì đọc sách cũng chỉ là một phần nhỏ của cái cuộc sống này! thử hỏi các thiên tài có đọc nhiều sách đâu! học chỉ thực hành là nhiều thôi! phần nữa là ngày nay internet đang phổ cập! việc đọc các tri thức trên internet cũng là vô vàn rồi! vì thế mà văn hóa đọc sách cũng dần phai mờ! Mình không nói là đọc sách là không tốt rất tốt là đằng khác nhưng không hề đồng tình với tác giả! một cách nhìn hơi thiển cận @@

Không có nhận xét nào: