
Đường fructose làm tăng đường huyết không
đáng kể, chỉ
cỡ 1/3 so với
đường ăn
(sucrose), lại
ngọt gần gấp
đôi đường ăn.
Quá tuyệt cho
người bị tiểu
đường.
Fructose được
gọi là đường
trái cây vì nó
có nhiều
trong… trái
cây. Nhưng
cũng chẳng
tuyệt đâu vì
trong trái cây
cũng còn loại
đường khác
nữa.
Glucose vào máu – Fructose vào
gan
Thực phẩm từ bột (gạo, khoai, bắp, bánh mì,…)
khi vào tới bộ
máy tiêu hóa
sẽ bị chặt lia
lịa, cả ngàn,
vài chục ngàn
nhát, thành
loại đường đơn
giản nhất là
glucose. Và
chỉ ở dạng
glucose, ruột
mới chịu hấp
thu, chuyển
vào máu đưa
tới các tế bào
để đốt. Còn dư
thì nén lại
thành glycogen
tồn kho ở cơ
bắp và gan.
Khi cơ thể
cần, thì xả
nén thành
glucose xài
tiếp. Nhưng
kho chứa
glycogen của
cơ thể quá
nhỏ, lượng
glucose thừa
(đa số), sẽ bị
gan chế biến
thành chất
béo, đem nhốt
ở các mô mỡ.
Khi cơ thể hụt
glucose, thì
đem mỡ ra đốt.
Đó là lý do vì
sao những
người ăn kiêng
giảm béo phải
giảm bớt chất
bột, và chạy
bộ phải cỡ 30
phút trở lên
thì mới cháy
tới…mỡ.
Nếu ăn đường thì lại khác. Đường ở đây là đường
mía, đường củ
cải, đường
thốt nốt,
đường vàng,
đường trắng,
đường mật,
đường phèn, …
đều cùng một
thứ cả, gọi là
đường sucrose.
Ăn đường thì
chỉ cần 1 nhát
chặt (khỏi tốn
thời gian chặt
cả ngàn nhát
như bột) là
đường bể làm 2
mảnh bằng
nhau: glucose
và fructose.
Glucose sẽ
ngấm vào máu
ngay. Người bị
tiểu đường
phải ưu tiên
giảm ăn đường
là vì vậy. Còn
hầu hết
fructose sẽ
được chuyển về
gan. Tại đây,
một phần
fructose được
“cắt gọt” sơ
xịa rồi đem đi
đốt (chu
trình Kreb),
còn phần lớn
được gan chế
biến thành mỡ
(triglyceride)
đem lưu kho.
Đây chính là
điều mà giới y
học “chiếu
tướng”
fructose.
Đường
trái cây có
thể gây béo
phì
Các thử nghiệm trên chuột cho thấy, ăn nhiều
fructose có
thể gây ra
tình trạng béo
phì. Khi so
sánh với
glucose, thì
việc tiêu thụ
nhiều fructose
làm tăng lượng
mỡ
(triglyceride)
trong máu
nhiều hơn, gây
ra rối loạn mỡ
máu. Mặc dù
fructose có vẻ
như chẳng dính
dáng tới bệnh
tiểu đường
(cao glucose
trong máu) vì
cơ chế hấp
thu, biến
dưỡng khác
nhau, nhưng
fructose đang
bị nghi ngờ
làm tăng sự đề
kháng insulin,
dẫn tới bệnh
tiểu đường
loại II.
Trong trái cây không chỉ có đường fructose, mà
còn cả glucose
và sucrose.
Fructose và
glucose trong
trái cây ở
dạng tự do.
Nếu ráp vào
nhau thì thành
sucrose. Tỉ lệ
những chất
đường này
nhiều ít tùy
loại trái cây.
Loại nhiều
fructose nhiều
glucose như
chuối nho mà
lạm dụng để ăn
kiêng thì hơi
kẹt. Loại
nhiều fructose
nhưng ít
glucose, ít
sucrose như
táo lê là chọn
lựa tốt cho
người bị tiểu
đường đỡ vã
khi thèm ngọt.
Trái cây đâu chỉ có đường, mà còn nhiều chất bổ
dưỡng khác như
vitamin,
khoáng, các
hóa chất thực
vật
(phytochemicals)
có lợi cho sức
khỏe như chất
antioxidants,..
Trái cây còn
có chất xơ
khiến đường
chậm hấp
thu, không
làm tăng
đường huyết
đột ngột.
Fructose trong
trái cây nói
chung không
phải là điều
đáng ngại với
những người ăn
kiêng (tiểu
đường, béo
phì), nếu chọn
loại trái cây
nhiều
fructose, ít
glucose, ăn
cách quãng và
chừng mực. Còn
với người bình
thường thì …vô
tư.
Vấn đề là si rô bắp HFCS
Điều
e ngại đó là
sirô bắp cao
fructose (High
fructose corn
syrup – HFCS).
Loại đường
HFCS này được
dùng nhiều
trong các loại
nước giải
khát, vốn
chẳng bổ béo
gì cho cơ thể,
mà lại làm
tăng nguy cơ
béo phì.
HFCS làm từ bột bắp, thủy giải hết cỡ thành
glucose, sau
đó chuyển hóa
1 phần thành
đường
fructose. Do
đó, HFCS là
loại sirô hỗn
hợp gồm có
đường glucose
và fructose,
có hàm lượng
fructose 42,
55, hoặc 90%
tùy loại. Biến
1 phần glucose
thành fructose
là để tăng độ
ngọt, vì
fructose có độ
ngọt gần gấp
đôi đường ăn
(sucrose). Bột
bắp lại là
loại biến đổi
gen quá rẻ.
Ngọt hơn lại
rẻ hơn thì có
ông sản xuất
(nước giải
khát, bánh
kẹo) nào dại
gì chẳng xài.
Fructose trong trái cây dù sao cũng là dạng lành
mạnh vì còn
kết hợp với
nhiều thành
phần bổ
dưỡng khác
trong trái
cây. Còn sirô
HFCS thì khác.
Dù chưa có đủ
bằng chứng để
nói loại đường
nào an toàn
hơn, nhưng ăn
ngọt nhiều là
điều chẳng
nên, vì đường
là thứ tạo
calo rỗng,
chẳng ích lợi
gì mà lại
chuốc lấy rủi
ro về sức
khỏe, chủ yếu
là tim mạch và
tiểu đường
(type 2),
nhất là với
đường
fructose. Các
nghiên cứu
của S.S.
Elliott và
cộng sự trên
The American
Journal of
Clinical
Nutrition cho
thấy đường
fructose gây
ra hội chứng
kháng insulin
(insulin
resistance
syndrome),
dẫn đến
tiểu đường
type 2.
Vũ Thế Thành

(Nguồn: E-MAIL)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét