Thứ Sáu, 26 tháng 8, 2011

Lybia : tình hình chiến cuộc trong giai đoạn cuối


RFI - Thứ năm 25 Tháng Tám 2011

Libya : phe nổi dậy treo thưởng người bắt được Kadhafi

Thanh Hà
Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia cam kết treo giải thưởng gần 1,7 triệu đô la cho ai tìm được tông tích cựu lãnh đạo Libya. Phe nổi dậy cho biết đã kiểm soát được 95 % lãnh thổ. Pháp tuyên bố tổ chức Hội nghị về tương lai Libya tại Paris vào ngày 01/09/11.

Hôm nay, phe nổi dậy tiếp tục chiến đấu để làm chủ toàn phần thủ đô Tripoli nhưng đã gặp phải sự kháng cự khá mạnh mẽ từ phía quân trung thành với đại tá Kadhafi. Về tình hình tại chỗ, theo AFP tại mặt trận miền đông, phe nổi dậy đang tiến về thành phố Syrte, thành trì của gia đình Kadhafi và đang gặp khó khăn.

Trên sân khấu chính trị, cộng đồng quốc tế bắt đầu hướng tới giai đoạn hậu Kadhafi. Pháp tuyên bố tổ chức Hội nghị về tương lai Libya tại Paris vào ngày 01/09/11. Liên Hiệp Quốc bắt đầu thảo luận về khả năng chấm dứt lệnh phong tòa tài sản của Libya để hỗ trợ cho phe nổi dậy trong công cuộc tái thiết đất nước. Ý xoá bỏ lệnh phong tỏa một phần tài sản của Libya. Hoa Kỳ sẵn sàng tháo khoán 1,5 tỷ đô la cho Libya.

Theo thẩm định của chủ tịch ngân hàng trung ương Libya thì quốc gia này cần nguồn tài trợ từ 5 đến 7 tỷ đô la để xây dựng lại hệ thống kinh tế.

Trong lĩnh vực nhân đạo, một chiếc tàu của Tổ chức Di dân Quốc tế (OIM) đã cập bến Tripoli để giải tỏa cho những người nước ngoài lao động tại Libya còn kẹt lại thủ đô nước này.

Về thời sự tại chỗ : hôm qua, phe nổi dậy treo giải thưởng 1,7 triệu đô la để bắt cựu lãnh đạo Libya vào lúc ông Kadhafi vẫn bặt vô âm tín. Ngoài ra, Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia còn cam kết ân xá cho những người trung thành với Kadhafi nếu họ bắt sống hay hạ sát được nhân vật này.

Theo chính phủ lâm thời Libya thì : chưa có bằng chứng là ông Kadhafi đã chết hoặc bị bắt thì chưa thể nói là chế độ Kadhafi đã cáo chung. Một cựu quan chức trong chính quyền Tripoli lo ngại ông Kadhafi bán khối vàng đang có trong tay để mua chuộc các bộ lạc và các thành phần võ trang. Kho dự trữ vàng của ngân hàng trung ương Libya lên tới 10 tỷ đô la và theo một chuyên gia thì ông Kadhafi cùng gia đình có thể đã kiểm soát được một phần khối vàng khổng lồ đó để bảo đảm cho sự sống còn của bản thân và dòng tộc.

Theo lời bộ trưởng Quốc phòng Anh, thì Liên Minh Bắc Đại Tây Dương yểm trợ cho phe nổi dậy trong công cuộc truy lùng ông Kadhafi bằng cách cung cấp thông tin tình báo và trang thiết bị để theo dõi cựu lãnh đạo Libya.

Về tình hình tại chỗ, theo AFP tại mặt trận miền đông, phe nổi dậy đang tiến về thành phố Syrte, thành trì của gia đình Kadhafi và đang gặp phải sự kháng cự dữ dội từ phía quân trung thành với cựu lãnh đạo Libya. 
 
***
VOA - Thứ Năm, 25 tháng 8 2011

Giao tranh ác liệt lại bùng nổ tại thủ đô Libya


Hình: AP
Lực lượng đối lập đụng độ với các chiến binh trung thành với ông Gadhafi bên ngoài khách sạn Corinthia ở Tripoli, nơi các nhà báo nước ngoài đang ở, ngày 25/8/2011

Một cuộc giao tranh ác liệt đã nổ ra ở thủ đô Tripoli của Libya, giữa các chiến binh trung thành với ông Moammar Gadhafi và lực lượng đối lập đang tìm cách kiểm soát thành phố này.

Những người được chứng kiến cho biết họ nghe thấy hàng loạt tiếng súng nổ ngày hôm nay bên ngoài khách sạn Corinthia, nơi nhiều ký giả nước ngoài đang ở.
Các Diễn Biến Quan Trọng Của Cuộc Nổi Dậy Libya
15 tháng 2, 2011: Nổi dậy ở thành phố Benghazi được khơi nguồn từ cuộc cách mạng Mùa Xuân A-rập ở Tunisia và Ai Cập.
26 tháng 2, 2011: Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc áp đặt trừng phạt lên ông Moammar Gadhafi và gia đình, kêu gọi Tòa án Hình sự Quốc tế điều tra cuộc đàn áp những người nổi dậy.
19 tháng 3, 2011: Được Liên Hiệp Quốc ủy nhiệm; Hoa Kỳ, Anh và Pháp không kích Libya để chận đà tiến của lực lượng Gadhafi.
26 tháng 3, 2011: Phe nổi dậy chiếm được thành phố quan trọng Ajdabiya.
30 tháng 3, 2011: Ngoại trưởng Moussa Koussa đào thoát sang Anh. Một số giới chức Libya cao cấp khác noi gương.
30 tháng 4, 2011: Tên lửa của NATO giết chết người con út và 3 cháu nội của ông Gadhafi.
7 tháng 6, 2011: Ông Gadhafi tuyên bố trên đài truyền hình sẽ không bao giờ đầu hàng.
27 tháng 6, 2011: Tòa án Hình sự Quốc tế ra trát bắt giam ông Gadhafi, người con trai Seif al-Islam, và Giám đốc tình báo Abdullah al-Senussi, về tội ác chống nhân loại.
15 tháng 7, 2011: Hoa Kỳ công nhận Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia là chính phủ hợp pháp của Libya.
28 tháng 7, 2011: Cựu Bộ trưởng Nội vụ Abdel Fattah Younes, chạy sang phe nổi dậy hồi tháng 2 và làm tư lệnh quân sự cho phe này, bị giết chết.
14 tháng 8, 2011: Phe nổi dậy tuyên bố chiếm được thị trấn chiến lược Zawiyah, nhưng tiếng súng dữ dội vẫn còn.
20 tháng 8, 2011: Phe nổi dậy mở cuộc tấn công lần đầu tiên vào thủ đô Tripoli, có phối hợp với NATO
Lực lượng đối lập đã đổ về khắp Tripoli để hỗ trợ cuộc chiến chống lại những chiến binh còn lại thuộc lực lượng của ông Gadhafi.

Họ cũng đang tiến về thị trấn quê nhà Sirte của ông Gadhafi.

Lực lượng ủng hộ ông Gadhafi đang dồn lực lượng cho cuộc đối đầu ở Sirte, cách Tripoli khoảng 400km về phía đông.

Vẫn chưa biết được nơi ẩn náu của ông Gadhafi, nhưng các giới chức Hoa Kỳ nói rằng họ tin là ông vẫn còn ở Libya.

Anh Quốc cho hay NATO đang giúp phe nổi dậy Libya truy lùng nhà lãnh đạo Moammar Gadhafi và các thành viên trong chế độ của ông.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh Liam Fox phát biểu trên kênh Sky News của Anh ngày hôm nay rằng NATO đang cung cấp các thiết bị do thám và thông tin tình báo để hỗ trợ họ trong cuộc truy lùng của họ. Tuy nhiên, một người phát ngôn của NATO nói rằng liên minh không nhắm vào các cá nhân.

Cũng trong ngày hôm nay, Reuters tường trình rằng hơn 30 người đã bị giết chết tại một doanh trại quân đội ở Tripoli. Hãng thông tấn này nói rằng những người đàn ông này được cho là những người trung thành với ông Gadhafi.

Trong một diễn biến khác, một lãnh đạo Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia, TNC, đã kêu gọi hỗ trợ tài chính “khẩn cấp” ngày hôm nay. Ông Mahmoud Jibril nói rằng số tiền này là cần thiết để trả lương cho người Libya và cung cấp các dịch vụ cơ bản cho người dân.

Ông Jibril đã đưa ra lời yêu cầu này trong một cuộc họp báo ở Milan với Thủ tướng Ý Silvio Berlusconi, người nói rằng nước ông đã sẵn sàng bãi bỏ việc phong tỏa khoảng 505 triệu đôla tài sản của Libya. 
***
VOA - Thứ Năm, 25 tháng 8 2011

Các quốc gia và công ty trông đợi sản xuất dầu phục hồi ở Libya

Mặc dầu giao tranh vẫn tiếp tục tại nhiều nơi ở Libya, và tình trạng còn hơi bất định, một số người đã bắt đầu nhìn vào triển vọng phục hồi. Các công ty dầu khí, và các nước dựa vào nguồn nhập khẩu nguyên liệu từ Libya đã chuẩn bị cho việc phục hồi toàn bộ công nghiệp dầu khí của nước này. Thông tín viên VOA William Ide tại Washington ghi nhận thêm một số chi tiết trong bài tường thuật sau đây.
William Ide | Washington

Vào lúc chiến binh nổi dậy ăn mừng việc tràn vào khu dinh cơ của Moammar Gadhafi ở Tripoli, họ còn phải đối phó với các công tác đáng lo nghĩ hơn trước mắt. Việc tái thiết các thành phố của Libya bị chiến cuộc tàn phá và cơ sở hạ tầng là một trong nhiều thách thức mà đất nước phải đối phó trong những ngày tháng sắp tới.

Dầu hỏa là một trong những ngành công nghiệp và nguồn thu nhập chính của Libya. Libya có các trữ lượng dầu lớn nhất ở châu Phi. Vì thế đưa công tác sản xuất và xuất khẩu dầu trở lại hoạt động là vấn đề khẩn thiết.

Điều may mắn là khác với thiệt hại mà các thành phố và thị trấn đã phải gánh chịu, công nghiệp dầu hỏa dường như không hề hấn gì.

Có những ước tính khác nhau về thời điểm nào công nghiệp này có thể trở lại hoạt động bình thường. Một số người, như chuyên gia phân tích năng lượng Samuel Ciszuk, nói rằng Libya có thể mau chóng trở lại mức sản xuất trước chiến cuộc.

Ông Ciszul cho biết: “Các công ty có sản lượng lớn ở Libya, như ENI, và cả các công ty như Repson...có rất nhiều cơ sở ở miền tây nam, đã thoát được tình trạng bị hư hại gần như hoàn toàn.”

Trong nhiều ngày vừa qua, giá dầu trên toàn cầu đã đi theo các diễn biến ở Libya. Vào lúc quyền lực bắt đầu tuột khỏi tay Moammar Gadhafi, sau cuộc tiến công của phe nổi dậy vào Tripoli, giá dầu đã sụt – nhưng sau đó lại bắt đầu tăng khi các ổ kháng cự tiếp tục và kinh tế toàn cầu biến động.

Libya sản xuất khoảng 1,8 triệu thùng dầu mỗi ngày trước khi cuộc nổi dậy bắt đầu – tức là khoảng 2% sản lượng thế giới. Phần lớn số dầu của Libya được xuất khẩu qua châu Âu, với Italia là nước nhận khối lượng lớn nhất.

Giới lãnh đạo phe nổi dậy nói rằng những sắp xếp về dầu hỏa thực hiện trước khi chế độ Gadhafi sụp đổ sẽ vẫn có giá trị.

Ông Jehani của phe nổi dậy nói: “Tất cả mọi hợp đồng hợp pháp sẽ được tôn trọng, cho dù trong ngành dầu khí hay trong hợp đồng. Vào lúc này, chính phủ hiện nay không phải là người quyết định liệu họ có quyền bãi bỏ bất cứ hợp đồng nào.”

Cộng đồng quốc tế đã lên tiếng bầy tỏ sự sẵn sàng cung cấp viện trợ cho Libya và giúp nước này tái thiết. Và Liên Hiệp Quốc sẽ mở một cuộc họp về tương lai của Libya vào cuối tuần này.

Một số chuyên gia cho rằng cơ sở hạ tầng của Libya không được tốt lắm trước khi chiến cuộc bắt đầu và rằng số lượng tái thiết cần đến sẽ hạn hẹp. Nhưng phải có tiền mới xây dựng được một nước Libya mới.

Về vấn đề đó, thì nước này rất sẵn sàng, theo nhận định của chuyên gia phân tích các vấn đề Trung Đông Michele Dunne.

Chuyên gia Dunne cho biết: “Libya sẽ không phải đối phó với vấn đề mà một số nước đã có bởi vì họ có sẵn tiền để trang trải. Nếu ta có tiền sẵn sàng để chi vào việc tái thiết, thì vấn đề sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều.”

Bà Dunne nói khả năng sản xuất dầu của Libya và hàng tỷ đôla tài sản của Moammar Gadhafi bị phong tỏa ở nước ngoài sẽ giúp ích rất nhiều cho Libya. Các tài sản đã bị Liên Hiệp Quốc phong tỏa hồi tháng 2 và nay cộng đồng quốc tế đang mau chóng hành động để giải tỏa các tài sản đó và giao cho phe nổi dậy chống Gadhafi.  

Không có nhận xét nào: