Cập nhật: 04:38 GMT - thứ tư, 21 tháng 11, 2012
Hội trường đại học Rangoon ken đặc khán giả nghe bài nói chuyện của Obama
Trong chuyến thăm 6 giờ đồng
hồ đến Miến Điện, Tổng thống Mỹ Barack Obama có bài diễn văn
tại Đại học Rangoon vào chiều ngày 19/11. BBC Việt ngữ lược
dịch và trân trọng giới thiệu:
Tôi rất vinh hạnh được đến đây ở trường
đại học này và là tổng thống đầu tiên của Hiệp chủng quốc
Hoa Kỳ đến thăm đất nước các bạn.
Tôi đến đây vì tầm quan trọng
của đất nước này. Các bạn nằm ở ngã ba đường của đông Á và
nam Á. Các bạn tiếp giáp với quốc gia đông dân nhất hành tinh.
Các bạn có lịch sử trải dài suốt mấy ngàn năm và các bạn
có khả năng quyết định vận mệnh của khu vực phát triển nhanh
nhất thế giới.
Tôi đến đây vì lòng kính trọng dành cho
trường đại học này. Chính tại ngôi trường này mà phong trào
đấu tranh chống lại chế độ thực dân bắt đầu bén rễ. Chính
tại đây Tướng Aung San đã biên tập một tạp chí trước khi lãnh
đạo phong trào giải phóng dân tộc. Chính tại đây mà Ngài U
Thant đã tìm hiểu về hoạt động của thế giới trước khi trở
thành lãnh đạo của Liên Hiệp Quốc.
Trên hết, tôi đến đây vì niềm tin của nước
Mỹ vào phẩm giá con người. Trong suốt các thập niên vừa qua,
hai nước chúng ta là những kẻ xa lạ. Nhưng hôm nay, tôi có thể
nói rằng chúng tôi vẫn luôn tràn đầy hy vọng về người dân của
đất nước này. Các bạn đã đem đến cho chúng tôi hy vọng và
chúng tôi đã chứng kiến lòng can đảm của các bạn.
Chúng tôi đã chứng kiến các nhà hoạt
động áo trắng đến thăm hỏi thân nhân tù chính trị vào các
ngày Chủ nhật và chư tăng khoác cà sa tuần hành ôn hòa trên
đường phố. Chúng tôi đã biết chuyện những thường dân tổ chức
những nhóm cứu trợ bão và nghe thấy tiếng nói của sinh viên
cũng như nhịp điệu của những nghệ sỹ hip-hop đang phát đi âm
thanh của tự do. Chúng tôi đến đây để biết những người dân Miến
lưu vong và tỵ nạn không bao giờ mất liên hệ với gia đình và
nguồn cội. Và chúng tôi cũng được truyền cảm hứng bởi phẩm
giá mạnh mẽ của Aung San Suu Kyi vì bà đã chứng tỏ rằng không
một ai thật sự bị cầm tù nếu niềm hy vọng vẫn cháy bỏng
trong tim.
"Khi tôi lên làm tổng thống, tôi đã gửi đi một thông điệp đến các chính phủ cai trị bằng sự sợ hãi. Tôi đã nói trong diễn văn nhậm chức rằng: “Chúng tôi sẽ giơ tay ra nếu quý vị cũng sẵn sàng nới lỏng nắm đấm.”"
Tổng thống Mỹ Barack Obama
Khi tôi lên làm tổng thống, tôi đã gửi đi
một thông điệp đến các chính phủ cai trị bằng sự sợ hãi. Tôi
đã nói trong diễn văn nhậm chức rằng: “Chúng tôi sẽ giơ tay ra
nếu quý vị cũng sẵn sàng nới lỏng nắm đấm.”
Trong vòng một năm rưỡi qua đã bắt đầu
một chuyển biến bất ngờ khi chế độ độc tài trong suốt năm
thập niên đã nới lỏng ách cai trị của mình. Dưới chính phủ
của Tổng thống Thein Sein, khát vọng thay đổi cùng với nghị
trình cải cách đã gặp nhau.
Một nhân vật dân sự giờ đây đã lãnh đạo
chính phủ và một Quốc hội đang khẳng định mình. Liên đoàn
Quốc gia vì Dân chủ từng một thời bị đặt ra khỏi vòng pháp
luật đã tham gia tranh cử và Aung San Suu Kyi đã trở thành đại
biểu Quốc hội.
Hàng trăm tù nhân lương tâm đã được phóng
thích. Lao động khổ sai đã bị cấm. Đã đạt được các lệnh
ngừng bắn ban đầu với các nhóm vũ trang sắc tộc và các đạo
luật mới ra đời đã tạo điều kiện cho một nền kinh tế cởi mở
hơn.
Do đó hôm nay tôi đến đây để giữ lời hứa
và chìa bàn tay hữu nghị. Nước Mỹ giờ đây đã có đại sứ trở
lại ở Rangoon. Các lệnh cấm vận đã được nới lỏng, và chúng
tôi sẽ giúp tái thiết nền kinh tế để đem đến các cơ hội cho
người dân và để trở thành động cơ tăng trưởng của thế giới.
Obama muốn duy trì cơ hội cải cách của Miến Điện
Tuy nhiên hành trình đặc biệt này chỉ mới
bắt đầu và đoạn đường trước mắt còn xa. Các cuộc cải cách
được khởi động từ thượng tầng xã hội cần phải đáp ứng
nguyện vọng của những người dân vốn là nền tảng của xã hội.
Những đốm lửa tiến bộ mà chúng ta đã thấy không thể để cho
tắt ngúm – chúng phải được thổi bùng lên. Chúng phải trở
thành Bắc đẩu tinh sáng ngời cho toàn thể người dân của đất
nước này.
Tất cả những thành công của các bạn đều
quan trọng với nước Mỹ cũng như đối với bản thân tôi. Ngay cả
khi chúng ta đến từ những nơi khác nhau, chúng ta vẫn chia sẻ
cùng ước mơ: được lựa chọn lãnh đạo của mình, được chung sống
trong hòa bình, được học hành và có cuộc sống tốt, được yêu
thương gia đình và cộng đồng. Đó là lý do tại sao mà tự do
không phải là thứ mơ hồ – tự do chính là điều giúp cho nhân
loại đạt được tiến bộ – tiến bộ không chỉ ở thùng phiếu mà
còn trong cuộc sống hàng ngày.
Một trong những tổng thống vĩ đại nhất
của Mỹ là Franklin Delano Roosevelt hiểu rõ điều này. Ông xác
định chính nghĩa của nước Mỹ không chỉ là quyền được bỏ
phiếu. Ông hiểu rằng dân chủ không chỉ là bầu cử. Ông kêu gọi
thế giới hãy tôn trọng bốn quyền tự do cơ bản: tự do ngôn
luận, tự do tín ngưỡng, tự do trước nhu cầu và tự do trước
nỗi sợ. Bốn quyền tự do này bổ trợ cho nhau. Chúng ta không
thể hoàn toàn thực hiện một quyền mà không có được các quyền
còn lại.
Đó là tương lai mà chúng ta phấn đấu cho
chính chúng ta và cho toàn thể người dân. Đó là điều mà tôi
muốn nói với các bạn hôm nay.
"Tự do không phải là thứ mơ hồ – tự do chính là điều giúp cho nhân loại đạt được tiến bộ – tiến bộ không chỉ ở thùng phiếu mà còn trong cuộc sống hàng ngày"
Tổng thống Mỹ Barack Obama
Trước hết, chúng tôi tin tưởng vào quyền
tự do ngôn luận để cho tiếng nói của những người dân bình
thường được lắng nghe và chính phủ thể hiện ý chí của họ –
ý chí của nhân dân.
Chúng tôi nhìn nhận rằng không hai quốc gia
nào có thể đạt được những quyền này một cách giống hệt
nhau, nhưng điều không thể nghi ngờ là quốc gia các bạn sẽ trở
nên hùng mạnh hơn nếu phát huy được sức mạnh của toàn thể
người dân. Đó là điều giúp các quốc gia thành công.
Và để bảo vệ quyền tự do của tất cả
người dân, những người cầm quyền phải chấp nhận bị kiểm soát.
Chế độ chính trị của Mỹ được định hình theo hướng này.
Giờ đây nước Mỹ có thể có quân đội hùng
mạnh nhất thế giới, nhưng quân đội này phải nằm dưới sự kiểm
soát dân sự. Tôi, với tư cách là tổng thống Mỹ, ra các quyết
định mà quân đội phải thi hành chứ không phải ngược lại. Là
tổng thống và tổng tư lệnh, tôi phải có trách nhiệm đó bởi
vì tôi phải chịu trách nhiệm trước người dân của tôi.
Mặt khác, là tổng thống, tôi không thể áp
đặt ý mình lên Quốc hội mặc dù đôi lúc tôi cũng ước gì mình
có thể làm được. Nhánh lập pháp có quyền lực riêng và đặc
quyền riêng nên họ kiểm soát và cân bằng quyền lực của tôi.
Obama đã ca ngợi bà Suu Kyi trong diễn văn của ông
Tôi chỉ định các vị thẩm phán nhưng tôi
không thể chỉ đạo họ phán quyết bởi vì tất cả mọi người ở
Mỹ, từ một đứa trẻ bần hàn cho đến chính bản thân tôi, tổng
thống, đều bình đẳng trước pháp luật. Và các vị thẩm phán
có thể phán quyết liệu tôi có tuân thủ pháp luật hay vi phạm
pháp luật hay không.
Tôi mô tả hệ thống chính trị ở Mỹ bởi
vì đó là con đường mà các bạn phải vươn đến trong tương lai mà
các bạn đáng được hưởng – tương lai mà chỉ một tù nhân lương
tâm cũng là quá nhiều. Các bạn phải vươn tới một tương lai mà
luật pháp có sức mạnh hơn bất kỳ một nhà lãnh đạo nào, một
tương lai mà an ninh quốc gia được củng cố bằng một quân đội do
lãnh đạo dân sự chỉ huy và một Hiến pháp đảm bảo rằng chỉ
những người được người dân bầu lên mới lãnh đạo đất nước.
Lịch sử đã chỉ ra rằng chính phủ của
dân, do dân và vì dân có sức mạnh vô cùng trong việc đem đến sự
thịnh vượng.
"Tôi chỉ định các vị thẩm phán nhưng tôi không thể chỉ đạo họ phán quyết bởi vì tất cả mọi người ở Mỹ, từ một đứa trẻ bần hàn cho đến chính bản thân tôi, tổng thống, đều bình đẳng trước pháp luật. "
Tổng thống Mỹ Barack Obama
Khi những thường dân có tiếng nói đối với
tương lai của chính mình thì đất đai của họ không thể bị lấy
đi. Đó là lý do tại sao các cuộc cải cách phải đảm bảo rằng
người dân của đất nước này phải có những quyền sở hữu cơ bản
nhất – quyền được sở hữu mảnh đất mà họ đang sống và làm
việc.
Khi các tài năng của các bạn được giải
phóng thì cơ hội sẽ được tạo ra cho tất cả mọi người. Giờ đây
khi mà của cải đang chảy vào đất nước này, chúng tôi hy vọng
rằng nó sẽ giúp nâng đỡ nhiều người. Nó không chỉ đem đến lợi
ích cho những người ở trên cao. Nó phải giúp ích cho tất cả
mọi người. Và mô hình tăng trưởng kinh tế như thế, nơi mà ai
cũng có cơ hội – nếu anh làm việc chăm chỉ, anh sẽ thành công –
đó là điều sẽ giúp một đất nước tiến nhanh.
Nhưng sự tăng trưởng như thế chỉ có thể
có nếu tham nhũng bị đẩy lùi. Để cho đầu tư có thể tạo ra cơ
hội, cải cách phải làm sao cho ngân sách minh bạch và các
ngành kinh tế nằm trong tay sở hữu tư nhân.
Obama nói ông đến Miến Điện là để giữ đúng lời hứa khi nhận chức
Khi mà tiếng nói của người dân được chính
phủ lắng nghe thì rất có thể các nhu cầu cơ bản của họ sẽ
được đáp ứng. Đó là lý do tại sao cải cách phải chạm đến
cuộc sống của những người đang thiếu đói và những người đang
bệnh tật.
Sự sợ hãi là thế lực ngăn trở giữa con
người và ước mơ của họ. Trong những khoảnh khắc đen tối nhất
của cuộc đời khi mà Aung San Suu Kyi bị giam cầm, bà đã viết
về sự tự do trước nỗi sợ. Bà nói nỗi sợ đã làm suy đồi
những người đang mang nỗi sợ đó. Bài viết: “Nỗi sợ mất quyền
lực làm suy đồi những kẻ nắm quyền, và nỗi sợ bóng ma quyền
lực làm suy đồi những người bị quyền lực khống chế.”
Đó là nỗi sợ mà các bạn có thể bỏ lại
phía sau. Chúng tôi đã nhìn thấy cơ hội đó ở những lãnh đạo
mà đã bắt đầu hiểu được quyền lực đến từ việc nghe theo
nguyện vọng của nhân dân chứ không phải lợi dụng nỗi sợ của
họ.
Ngày hôm nay tôi nói với các bạn ở đây –
và tôi nói với tất cả mọi người có thể nghe thấy tôi – rằng
Hoa Kỳ sẽ sát cánh cùng với bạn, trong đó có những người đã
bị lãng quên, những người bị cướp đoạt tài sản, những người
bị tù đày, những người nghèo khó. Chúng tôi sẽ ghi nhớ hoàn
cảnh của các bạn trong đầu và đem theo hy vọng của các bạn
trong tim bởi vì trong thế kỷ 21 cùng với sự lan truyền kỹ
thuật và sự dỡ bỏ các rào cản, tiền tuyến của tự do là
trong lòng mỗi quốc gia và mỗi cá nhân.
"Lịch sử đã chỉ ra rằng chính phủ của dân, do dân và vì dân có sức mạnh vô cùng trong việc đem đến sự thịnh vượng."
Tổng thống Mỹ Barack Obama
Một cựu tù đã từng nói với các đồng
bào của mình: “Chính trị là việc của quý vị chứ không phải
chỉ dành riêng cho các chính trị gia.” Và chúng tôi cũng có
một câu nói ở Mỹ rằng cơ quan quan trọng nhất trong một nền dân
chủ là văn phòng của người dân chứ không phải văn phòng của
tổng thống hay chủ tịch Hạ viện.
Do đó dù cho cuộc hành trình này có khó
khăn, thách thức và đôi khi nản lòng, cuối cùng thì các bạn,
công dân của đất nước này, là những người phải xác định thế
nào là tự do. Các bạn chính là những người phải giành lấy
tự do bởi vì cuộc cách mạng thật sự của tinh thần bắt đầu
trong tim của mỗi chúng ta. Nó cần sự can đảm mà nhiều vị
lãnh đạo của các bạn đã thể hiện.
Con đường phía trước sẽ còn những thách
thức lớn lao và sẽ có những kẻ kháng cự lại dòng chảy thay
đổi. Nhưng tôi đứng ở đây với lòng tin rằng điều gì đó đang
xảy ra ở đất nước này là không thể đảo ngược và ý chí của
người dân sẽ nâng quốc gia này đứng dậy và tạo thành tấm gương
lớn cho thế giới. Và các bạn sẽ có Mỹ là bạn đồng hành
trên cuộc hành trình dài đó.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét