Việt Hà, phóng viên RFA
2012-12-18
Những tháng cuối năm là thời gian cho cuộc đối thoại nhân quyền
Việt Mỹ được nhiều người trông đợi. Đây cũng là lúc để hai bên nhìn lại
những gì đã đạt được kể từ cuộc đối thoại nhân quyền trước đó và mục
tiêu hướng tới.
Ông Phạm Bình Minh bắt tay bà Hillary
Clinton nhân chuyến thăm Liên Hiệp Quốc ở New York, ông cũng phát biểu
về nhân quyền Việt Nam nhân dịp này.
Tình trạng nhân quyền xuống dốc
Như thông lệ, vào khoảng thời gian này trong năm, những người quan
tâm đến vấn đề nhân quyền tại Việt Nam lại trông đợi kết quả của cuộc
đối thoại nhân quyền Việt Mỹ. Tuy nhiên cho đến giờ phút này, vẫn chưa
có một thông tin chính thức cụ thể nào về ngày giờ diễn ra đối thoại
nhân quyền thường niên hai nước, trong khi đó tình trạng vi phạm nhân
quyền ở Việt Nam lại bị cộng đồng quốc tế lên tiếng chỉ trích.
Phát biểu với đài Á châu tự do về tình hình nhân quyền ở Việt Nam
trong năm nay, ông Phil Robertson, Phó Giám đốc phụ trách khu vực châu Á
của Tổ chức Theo dõi nhân quyền quốc tế (Human Rights Watch), cho biết:
Chính quyền Việt Nam đã làm cho tình trạng nhân quyền ở Việt Nam
hiện nay suy thoái rất trầm trọng trong hai năm qua. Chúng ta thấy tòa
án Việt nam càng ngày xử càng nhiều những bloggers, những người dân phản
đối chính quyền chiếm đất đai, nhà cửa của họ, và những tín đồ tôn
giáo. Nói chung là chính quyền đàn áp quyền tự do bày tỏ ý kiến và tự do
hội họp của rất nhiều người thuộc mọi giới.
Theo Human Rights Watch, thống kê trong năm ngoái cho thấy Việt Nam
đã bỏ tù hơn 30 nhà hoạt động ôn hòa, và các bloggers, những người bất
đồng chính kiến. Trong năm nay, đã có ít nhất 12 nhà hoạt động bị kết án
trong các phiên tòa ngắn thiếu công khai và phải chịu mức án tù nhiều
năm, trong khi 7 người khác vẫn đang đợi ra tòa.
Hà Nội không coi trọng đối thoại nhân quyền Việt Mỹ
Đại sứ Mỹ Michael Michalak nói chuyện về nhân quyền tại Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội ngày 9/12/10. AFP photo
Những vi phạm nhân quyền tại Việt Nam cho đến lúc này không phải
là mới. Những chỉ trích của cộng đồng quốc tế và từ các nước phương Tây
với Việt Nam là điều thường thấy trong nhiều năm qua. Để tạo sức ép lên
Việt nam, Mỹ đã đưa Việt nam vào danh sách các nước cần quan tâm đặc
biệt về tự do tôn giáo, gây sức ép với Việt Nam trong việc Việt Nam gia
nhập Tổ chức Thương mại Quốc tế. Điều này đã tạo được những kết quả nhất
định nhưng chỉ trong một thời gian ngắn cho đến khi Hoa Kỳ rút Việt Nam
khỏi danh sách vào năm 2006 và Việt Nam gia nhập WTO vào năm 2007. Giáo
sư Carl Thayer, chuyên gia Đông Nam Á thuộc học viện Quốc phòng Úc nhận
xét:
Một lần duy nhất mà Việt Nam có nhượng bộ là khi họ muốn gia nhập
WTO, và để làm được vậy, họ cần phải có quan hệ thương mại bình thường
và vì vậy họ đạt được thỏa thuận trả tự do cho một loạt những tù chính
trị, những người bất đồng chính kiến dưới thời Tổng thống Bush. Nhưng kể
từ đó đến nay tình trạng ngày càng trở nên tồi tệ.
Trong khi đó, Hà Nội cũng đã và đang xây dựng hợp tác đối tác chiến
lược với nhiều nước trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ. Quan hệ này với
Hoa Kỳ là điều mà Hà nội rất cần nhất là giữa lúc có những căng thẳng
với Trung Quốc trong vấn đề tranh chấp chủ quyền ở biển Đông. Tuy nhiên
để đạt được điều này, Việt Nam cần phải có đối thoại nhân quyền với Mỹ.
Đối thoại nhân quyền giữa hai nước đã được bắt đầu liên tục kể từ năm
2006 đến nay. Tuy nhiên theo giáo sư Carl Thayer thì Hà Nội dường như
không coi trọng đối thoại này.
Đối thoại nhân quyền quan trọng đối với Mỹ hơn là đối với Việt
Nam. Chừng nào mà họ chỉ gói gọn các vấn đề trong phạm vi mang tính kỹ
thuật thì họ không phải lo lắng gì.
Mặc cả về nhân quyền với Việt Nam
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân, một công dân Mỹ gốc Việt đang bị tạm giam ở Việt Nam. AFP photo
Về phía mình, chính phủ Mỹ và quốc hội cũng đã nhiều lần lên tiếng gây sức ép về nhân quyền với Việt Nam.
Mới đây trong bài viết được đăng tải trên blog của mình, đại sứ Hoa
Kỳ tại Việt Nam, David Shear đã một lần nữa khẳng định nhân quyền là
điều quan trọng trong quan hệ hai nước. Ông viết đại ý rằng nhân quyền
là phần quan trọng trong mối quan hệ với Việt Nam. Hoa Kỳ không bao giờ
quên những người đã bị bỏ tù vì đã thực hiện các quyền của mình một cách
hòa bình và kêu gọi Việt Nam phải trả tự do cho tất cả các tù nhân
lương tâm. Ông kêu gọi tự do báo chí, tự do internet và kêu gọi chính
phủ Việt Nam cho phép các nhà báo, các blogger được hoạt động tự do mà
không phải lo bị bắt bớ, giam cầm.
Các vị dân biểu Mỹ đã nhiều lân kêu gọi chính quyền của Tổng thống
Barack Obama phải ra điều kiện trong việc trao đổi thương mại với Việt
Nam. Vào tháng 9 vừa qua, Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật nhân quyền cho
Việt Nam lên án Hà Nội ngày càng gia tăng việc bắt giam, sách nhiễu và
ngăn cản những tiếng nói đối kháng trên internet.
Hoa Kỳ cũng gây sức ép lên Việt Nam bằng cách không dỡ bỏ những hạn
chế bán vũ khí quân sự cho Việt Nam chừng nào vấn đề nhân quyền chưa
được cải thiện. Phát biểu trong chuyến viếng thăm Việt Nam vào hồi đầu
năm nay, thượng nghị sĩ John McCain và Joe Lieberman khẳng định Mỹ chỉ
có thể bán các loại vũ khí sát thương đặc biệt cho Việt Nam một khi nước
này cải thiện tình trạng nhân quyền, và rằng mối quan hệ an ninh giữa
hai quốc gia sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi vấn đề nhân quyền.
Bình thường, vào thời điểm này trong năm, đối thoại nhân quyền Việt
Mỹ đã diễn ra. Tuy nhiên, năm nay khác hẳn với mọi năm khi cho đến lúc
này cả hai phía vẫn chưa có thông tin chính thức nào về đối thoại này.
Theo giáo sư Carl Thayer thì đây có thể là do các vấn đề về nhân quyền
tại Việt nam.
Dấu hiệu của sự chậm trễ trong đối thoại nhân quyền của 2 nước có
thể là do các vướng mắc về vấn đề nhân quyền và có thể là trong khi chờ
đợi phiên tòa đối với nhà hoạt động người Mỹ gốc Việt.
Nhà hoạt động mà Giáo sư Carl Thayer nói đến chính là ông Nguyễn Quốc
Quân, một Việt Kiều Mỹ bị chính quyền Hà Nội bắt giam nhiều tháng nay
và cáo buộc tội lật đổ chính quyền nhân dân. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cũng
đã lên tiếng về trường hợp bắt giữ này.
Theo thông tin được vợ ông Nguyễn Quốc Quân, bà Mai Hương cho đài Á
châu tự do biết thì có nhiều khả năng ông sẽ bị đưa ra tòa xét xử trong
khoảng tháng 12 hoặc tháng 1 tới.
Tờ Washington Post mới đây trích lời của bà Linda Malone, giáo sư
luật thuộc trường đại học luật Mary, người trợ giúp về pháp lý cho ông
Nguyễn Quốc Quân, nói rằng nếu chính quyền Việt Nam đưa ra một bản án
nặng nề đối với ông Quân, một công dân Hoa Kỳ đấu tranh đòi quyền con
người một cách hòa bình, thì đó sẽ là một thảm họa cho Việt Nam.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét