Benedicy J. Tria Kerkvliet
Australian National University
26-11-2012
Người dịch: Nguyễn Quốc Khải
© Đàn Chim Việt
—————————————–
Chú thích:
(1) Benedict J. Tria Kerkvliet, “The Power of Everyday Politics: How Vietnamese Peasants Transformed National Policy,” Cornell University Press, 2005.
(2) AFP, “Vietnam farmers protest land lost to satellite city,” February 10, 2012.
(3) Central Committee of the Vietnam Fatherland Front, Commission on People’s Petitions – National Assembly, UNDP, “Vietnam Provincial Governance and Public Administration Performance Index, 2011-2012.” 2012.
(4) Le Hong Hiep, “Vietnam’s fight against corruption: a self-defeating effort?” VNU, November 6, 2012.
(5) Vũ Hoàng, “Chống tham nhũng: 7 năm chưa kết quả,” RFA, 16-11-2012.
(6) Le Hong Hiep, “Vietnam confronts the Chinese ‘charm offensive’,” VNU, February 1, 2012.
(7) UPI, “Vietnam jails musicians for propaganda,” October 31, 2012.
26-11-2012
Người dịch: Nguyễn Quốc Khải
Mặc dầu là một nước có một đảng, hệ thống chính trị của Việt Nam
thông thường đáp ứng nguyện vọng của nông dân, công nhân, và những người
người khác để cải thiện tình trạng kinh tế, xã hội, và chính trị.
Có nhiều thay đổi quan trọng trong 25 năm vừa qua – đặc biệt là thay
thế nền kinh tế chỉ huy bằng nền kinh tế thị trường và bãi bỏ nông
nghiệp tập thể bằng sản xuất gia đình – là kết quả của áp lực đòi hỏi
thay đổi từ dưới lên trên mà giới lãnh đạo Đảng CSVN mặc nhận.
Tuy nhiên không rõ là Đảng CSVN và chánh phủ của đảng bây giờ có đáp
ứng một cách thích đáng hay không đối với những đòi hỏi ngày càng nhiều
về việc cải thiện hơn nữa đời sống của đa số dân chúng.
Hình
(Reuters): Khoảng 1,000 nông dân biểu tình vào ngày 24-4-2012 để phản
đối việc chiếm đoạt khoảng 500 mẫu đất nông nghiệp của hơn 4,000 gia
đình tại huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, gần Hà Nội. Hơn 3,000 cảnh sát
và công an thường phục đã được huy động để dẹp cuộc biểu tình. 20 dân
làng đã bị bắt giam theo bài tường thuật vào ngày 26-4-2012 của AP:
“Vietnam detains 20 following mass land eviction.”
Chứng cớ của những đòi hỏi như vậy có rất nhiều và nó có thểthấy được
rõ ràng hơn so với giai đoạn từ giữa thập niên 1970 đến giữa thập niên
1980 bởi vì trong giaiđoạn này những công dân Việt Nam ít khi công khai
nói lên sự bất mãn. Bây giờ, gần như hàng ngày, những công dân chán
ghét, thông thường tức giận, biểu tình trước những văn phòng của nhà
nước và của Đảng CSVN tại Hà Nội, thành phố HCM và những nơi khác. Những
người dân quẫn trí thường phải đi xa để hi vọng làm cho chinh quyền
tỉnh hay quốc gia nghe những khiếu nại của họ, đọc những đơn thỉnh cầu
và đáp ứng một cách thuận lợi đối với những sự phê phán của họ.
Trong những cuộc biểu tình, gồm từ vài chục người đến trên một ngàn
người, những tham dự viên mang theo những tranh cổ động, trưng lên những
biểu ngữ và phổ biến danh sách liệt kê những khiếu nại cho bất cứ ai họ
có thể vươn tới. Họ thông thường mặc quần áo mang những hàng chữ hay
những bức hình tóm tắt những khiếu nại và cầu xin của họ. Những sự chỉ
trích của những người biểu tình liên quan thông thường nhất đến việc
chiếm đoạt dất canh tác của họ bởi những viên chức địa phương và tỉnh và
họ chỉ được bồi thường rất ít trong khi đó đất này được đem bán cho
những nhà đầu tư và phát triển đất đai với những số tiền rất lớn và
những nguồn lợi khác. Quan điểm chung của những người biểu tình là những
viên chức tham nhũng này không chỉ cướp đất đai mà còn cướp cả cuộc
sống của họ (2).
Trên Internet, người ta có thể dễ dàng tìm thấy hàng trăm chuyện,
những bài bình luận và những cuộc phỏng vấn bởi và về người dân Việt chỉ
trích đích danh những chính sách của chính phủ, những cơ quan và các
viên chức. Internet cũng chứa đựng những bài tường thuật về công nhân
đình công đòi được trả lương và điều kiện làm việc tươm tất. Ngoài ra,
trên Internet còn có những bài tiểu luận của những người theo chủ nghĩa
quốc gia dân tộc chửi rủa chính phủ Việt Nam vì không làm gì nghiêm
chỉnh để chống lại những cuộc xâm phạm vào lãnh thổ Việt Nam và bóc lột
tài nguyên thiên nhiên trên đất nước Việt Nam của Trung Quốc.
Chính quyền Việt Nam có lắng nghe những lời chỉ trích chính trị công
khai này và những chỉ trích khác hay không? Họ có đáp ứng một cách nhiệt
tình và trách nhiệm hay không? Những cuộc thăm dò trên toàn quốc và
những nguồn tin tức khác cho thấy rằng chỉ có vài cơ quan là tốt còn
phần đông là không (3).
Chính quyền thiết lập những bức tường lửa để ngăn chặn những trang
mạng phổ biến những tài liệu trái ngược với quan điểm và lợi ích của nhà
nước.Những trang mạng cá nhân của những người chỉ trích không phải là
những mục tiêu duy nhất. Nhà nước chiếu cố cả đến Facebook, mạng BBC
tiếng Việt, Đài Á Châu Tự Do, Radio France Internale và một vài hệ thống
truyền thông lớn trên thế giới. Trong khi những người Việt Nam khôn
khéo có thể tìm cách vượt qua được những hàng rào cản của chính phủ,
nhiều công dân khác bị chặn lại.
Tham nhũng trở nên lan rộng hơn một cách dễ chứng minh, không phải chỉ ở cấp địa phương mà còn ở những cấp cao nhất (4).
Hàng loạt những chiến dịch của chính phủ, những chỉ thị và những bài
diễn văn chống tham nhũng chỉ tạo được ít hiệu quả trong vài năm vừa
qua.Theo những người chỉ trích và ngay cả một vài đại biểu Quốc Hội, một
lý do quan trọng là những cơ quan phụ trách chống tham nhũng khoan
nhượng tham nhũng hoặc chính các cơ quan này cũng tham nhũng. Một số
người Việt thông thạo tin tức nói rằng ngay chính thủ tướng có những
viên chức tham nhũng ở xung quanh và theo nhiều lời đồn đãi, ông ta quá
giầu có so với những thứ mà lương của một viên chức suốt đời làm việc
cho nhà nước có thể cung cấp.
Hình (Beijing Shots): Biểu tình tại Hà Nội vào ngày 1-7-2012 chống Trung Quốc xâm phạm lãnh hải của Việt Nam ở Biển Đông.
Những vụ tịch thu đất đai (và nạn tham nhũng đi kèm theo) là mục tiêu
của trên 70% của những khiếu nại trên giấy tờ mà những cơ quan của nhà
nước đã nhận được trong những năm vừa qua. Tuy vậy, bản thảo của luật
đất đai tu chính mà chính quyền đã phổ biến vào tháng 9, 2012 không đề
cập gì đến đòi hỏi chính của những người chỉ trích là không được lấy đất
của nông dân để làm lợi cho những người phát triển đất đai và đầu tư.
Họ lập luận rằng nếu đất cần phải được thu hồi cho một dự án công – thí
dụ xây cất xa lộ quan trọng hay một căn cứ quân sự – nông dân cần phải
được bồi thường thỏa đáng.
Về vấn đề bang giao với Trung Quốc, chính quyền Việt Nam nói rằng họ
đang dùng những đường dây ngoại giao để đối phó với những vụ xâm nhập
của Trung Quốc. Tuy nhiên, chính quyền Việt Nam tiếp tục công khai ca
ngợi Trung Quốc là người bạn thân của Việt Nam, đổi xử với chính quyền
Trung Quốc một cách kính trọng tột bực và với lễ nghi hoành tráng. Trong
khi đó chính quyền Việt Nam lại đe dọa đồng bào của mình, những người
tham gia biểu tình trong hàng trăm lần trong hai năm vừa qua để chống
những hành động của Trung Quốc gây thiệt hại cho Việt Nam. Gần đây, một
tòa án tại thành phố HCM đã xử hai người chống đối. Họ làm bài hát chỉ
trích phản ứng của nhà nước Việt Nam đối với sự xâm nhập vào lãnh thổ
của Việt Nam trong Biển Hoa Nam và kêu gọi người Việt tham gia những
cuộc tập hợp để phản đối. Tòa xét thấy cả hai người này phạm tội phổ
biến tuyên truyền chống nhà nước và kết án một người bốn năm tù và người
kia sáu năm tù (7). Bản án này chỉ là một trong nhiều
thí dụ cho thấy rằng, chính quyền Việt Nam bắn người đưa thư thay vì
giải quyết những khiếu nại và phê bình chính đáng.
Còn có hi vọng rằng chính phủ của Đảng CSVN một lần nữa sẽ đáp ứng
nhiều hơn và ít đàn áp hơn, mặc dù hiện tại triển vọng kém lạc quan hơn
so với quá khứ.
Benedict J. Tria Kerkvliet là giáo sư danh dự của phân khoa Thay
Đổi Chính Trị và Xã Hội của School of International, Political and
Strategic Studies thuộc Australian National University. GS Kerkvliet
viết khá nhiều sách về Việt Nam, trong đó có ba cuốn mới nhất là (a) The
Power of Everyday Politics: How Vietnamese Peasants Transformed
National Policy; (b) Beyond Hanoi: Local Governments in Vietnam; và (c)
Getting Organized in Vietnam: Moving in and around The Socialist State.
© Nguyễn Quốc Khải
—————————————–
Chú thích:
(1) Benedict J. Tria Kerkvliet, “The Power of Everyday Politics: How Vietnamese Peasants Transformed National Policy,” Cornell University Press, 2005.
(2) AFP, “Vietnam farmers protest land lost to satellite city,” February 10, 2012.
(3) Central Committee of the Vietnam Fatherland Front, Commission on People’s Petitions – National Assembly, UNDP, “Vietnam Provincial Governance and Public Administration Performance Index, 2011-2012.” 2012.
(4) Le Hong Hiep, “Vietnam’s fight against corruption: a self-defeating effort?” VNU, November 6, 2012.
(5) Vũ Hoàng, “Chống tham nhũng: 7 năm chưa kết quả,” RFA, 16-11-2012.
(6) Le Hong Hiep, “Vietnam confronts the Chinese ‘charm offensive’,” VNU, February 1, 2012.
(7) UPI, “Vietnam jails musicians for propaganda,” October 31, 2012.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét