Thứ ba 16 Tháng Tư 2013
REUTERS/Heinz-Peter Bader
Bài trừ tận gốc rễ các thiên đường thuế khóa là nhiệm vụ bất
khả thi, khi 1/3 các chương trình đầu tư trực tiếp của các tập đoàn đa
quốc gia đều được thực hiện từ các « trung tâm tài chính hải ngoại »
này. Hai phần ba các quỹ đầu tư trên thế giới được đặt tại các thiên
đường thuế khóa.
Toàn cảnh chính trị tại Pháp đang hoang mang sau vụ tai tiếng
Cahuzac : cựu bộ trưởng đặc trách về ngân sách thú nhận gửi tiền ở các
địa điểm được gọi là thiên đường thuế khóa để trốn thuế.
Khoản tiền không khai báo đó lên đến 600 000 hay 15 triệu theo tiết
lộ của một ngân hàng Thụy Sĩ ? Điều quan trọng hơn cả là dư luận Pháp
không chấp nhận cựu bộ trưởng đặc trách về ngân sách Jérôme Cahuzac đã
muốn chơi trò « vừa đá bóng vừa thổi còi ». Nhưng vụ án Cahuzac là cơ
hội để dư luận tập trung vào hoạt động của các thiên đường thuế khóa,
còn được gọi một cách ngoại giao là những « trung tâm tài chính hải
ngoại ».
Đặc điểm của các thiên đường thuế khóa là gì họ hoạt động ra sao ?
Daniel Lebègue, chủ tịch Transparency International chi nhánh đặt tại
Pháp, trả lời :
« Những trung tâm tài chính offshore hoạt động một cách không
minh bạch, rất mù mờ, nếu không muốn nói là mờ ám. Luật tài chính ở
những nơi này rất lỏng lẻo, thậm chí là không có. Chính quyền ở những
nơi ấy cũng không hề quan tâm đến việc kiểm tra về tính hợp pháp của các
khoản tiền đổ họ nhận vào. Ở những nơi này, người ta gần như không phải
đóng thuế.
Hiện có khoảng từ 70 đến 80 thiên đường thuế khóa như vậy trên thế giới, từ châu Á đến Cận Đông, từ châu Mỹ đến Châu Âu.
Thêm một điểm khác nữa là những ‘điểm đến’ đón nhận các nguồn tư
bản này, giữ bí mật ngân hàng rất kỹ. Họ không tiết lộ gì về danh tánh
các thân chủ. Đó có thể là tư nhân, hay là những doanh nghiệp, những
công ty… Tôi xin nhấn mạnh, thất thoát do trốn thuê gây thiệt hại đến 30
tỷ euro mỗi năm cho nền kinh tế Pháp. 30 tỷ là khoản tiền tương đương
với những gì mà chính phủ Pháp liên tục đòi người dân phải đóng góp thêm
trong hai tài khóa 2012 và 2013 ».
Hiện có khoảng từ 70 đến 80 địa điểm đã được mệnh danh là thiên đường
thuế khóa. Số này đã tăng đáng kể vì vào thập niên 1970 chỉ có khoảng
25 địa điểm được coi là những thiên đường trốn thuế.
Vào tuần trước nhiều tờ báo lớn của châu Âu đã cùng lúc tung ra một
danh sách gọi là OffshoreLeaks, trong đó có tên tuổi những nhân vật gửi
tiền tại những thiên đường này để trốn thuế. Nhưng theo giới trong ngành
hành vi gian lận thuế của các nhà tỷ phú hay các chủ tập đoàn giàu sụ
chỉ là một phần nhỏ trong hoạt động của các thiên đường thuế khóa.
Báo cáo năm 2010 của Bruxelles cho thấy, tiền tham nhũng hay từ các
tổ chức phi pháp không phải là các « nguồn vào » chính, nuôi sống các
thiên đường thuế khóa. Các hoạt động rửa tiền, hay các khoản ký gửi từ
những tổ chức tội phạm theo thứ tự chiếm 5 và 35 % vốn đổ vào các thiên
đường thuế khóa. Như vậy, 60 % còn lại là tiền của các tập đoàn đa quốc
gia ký gửi. Cũng không nên quên rằng, hai phần ba các quỹ đầu tư trên
thế giới được đặt tại các thiên đường thuế khóa, và cứ trên ba dự án đầu
tư trực tiếp nước ngoài của một tập đoàn đa quốc gia thì lại có một đổ
tiền vào một « trung tâm tài chính hải ngoại » nơi mà luật tài chính
được coi là dễ dãi và không mấy ai quan tâm nhiều đến « nguồn gốc của
các khoản tiền ký gửi ».
Trả lời trên đài RFI pháp ngữ, Daniel Lebègue người đứng đầu chi
nhánh tại Pháp của tổ chức Transparency International France không ngạc
nhiên trước những tiết lộ được gọi là « OffshoreLeaks » :
« Chúng tôi biết được tầm mức của các hành vi trốn thuế quan
trọng đến chừng nào. Các dịch vụ trốn thuế, được thực hiện qua trung
gian những ‘thiên đường thuế khóa’. Đó là những trung tâm tài chính ở
hải ngoại không bị đánh thuế và không ai biết những thiên đường thuế
khóa đó hoạt động ra sao. Có một điều chắc chắn : đấy là nơi mà các nhà
đầu tư hay những tập đoàn gửi tiền vào đó để giảm bớt thuế họ phải đóng ở
nguyên quán. Theo thống kê của Quốc hội Hoa Kỳ thì các hành vi trốn
thuế như vậy gây thiệt hại cho bộ Tài chính Mỹ mỗi năm 100 tỷ đô la. Còn
tại châu Âu, bộ Tài chính Pháp và Đức, mỗi quốc gia thất thu đến 30 tỷ
euro một năm ».
Cửa ngõ đầu tư
Những thiên đường thuế khóa không chỉ là nơi để các đại gia trốn
thuế, mà đấy chính là địa bàn để các tập đoàn đa quốc gia phác thảo ra
những chiến lược đầu tư : một phần ba các chương trình đầu tư trực tiếp
của các tập đoàn đa quốc gia đều được thực hiện từ các « thiên đường
thuế khóa » . Các nhà tỷ phú hay các tổ chức tội phạm cất giấu tiền để
không phải kê khai tài sản và nộp thuế chỉ là một phần các chức năng của
các thiên đường thuế khóa trên thế giới.
Mục tiêu chính của các địa điểm tài chính hấp dẫn đó là để phục vụ
quyền lợi của các tập đoàn hàng đầu trên thế giới, của các quỹ đầu tư
với khối lượng vốn tính bằng bạc tỷ đô la. Đó chính là điều giải thích
vì sao, quần đảo nhỏ xíu British Virgin Islands của Anh, một vùng đất
với vỏn vẹn chưa đầy 25 000 dân cư trên một diện tích 150 mét vuông,
nhưng lại là nhà đầu tư số 1 vào Trung Quốc, trước cả Nhật Bản và Hoa
Kỳ.
Tương tự như vậy đảo Maurice cũng là nơi đầu tư quan trọng nhất của
Ấn Độ. Đấy không phải là chuyện tình cờ. Trên thực tế quần đảo Virgin
của Anh hay địa điểm nghỉ mát lý tưởng như đảo Maurice là địa bàn hoạt
động của các tập đoàn quốc tế, là cửa ngõ để đưa vốn vào những thị
trường rộng lớn và tiềm năng như Trung Quốc hay Ấn Độ.
Theo một công trình điều tra của tạp chí kinh tế Alternatives
Economiques, toàn bộ 40 tập đoàn tham gia chỉ số chứng khoán CAC 40,
tức là những công ty hàng đầu của Pháp đều hiện diện tại các thiên đuờng
thuế khóa, qua trung gian khoảng 1 500 cơ sở khác nhau được đặt tại 30 «
trung tâm tài chính offshore » trải dài từ vùng biển Caribê đến Thụy
Sĩ, từ Hồng Kông đến Panama, từ Singapore đến Luxembourg, Ai Lan hay Hà
Lan. Trung tâm tài chính City của Luân Đôn là một trong những địa bàn
hoạt động rất được các tập đoàn của Pháp quan tâm.
Một trong những lý do đơn giản giải thích vì sao các tập đoàn lớn của
Pháp mở chi nhánh tại Ai Len chẳng hạn do tại Pháp, thuế đánh vào các
doanh nghiệp là 33,33 % trong lúc tại Ai Len, tỷ lệ đó chỉ là 12,5 %. Ai
Len tham gia khu vực đồng euro và là thành viên Liên Hiệp Châu Âu. Mở
chi nhánh tại Ai Len không phải là một hành vi phạm pháp mà đó chỉ là
một động thái để « tìm lợi thế về thuế khóa mà thôi ».
Do vậy mà có tới 37 % vốn đầu tư của các tập đoàn Pháp và châu Âu
được ký gửi trong các thiên đường thuế khóa và có tới 47 % các dự án đầu
tư trực tiếp của các tập đoàn Pháp được thực hiện từ một trong những
trung tâm tài chính hải ngoại này và phần lớn là được ký gửi ngay tại
các nước trong Liên Hiệp Châu Âu như Hà Lan hay Ai Len, Chypre. Hà Lan,
đón nhận đến 17 % các chi nhánh của các tập đoàn Pháp ; Anh Quốc, thu
hút 30 %. Đứng hạng thứ ba là Luxembourg.
Về điểm này, chủ tịch chi nhánh Transparency International France, Daniel Lebèque giải thích thêm :
« Đối với 14 ngân hàng lớn châu Âu, trong đó có 3 ngân hàng Pháp,
hiện tại ¼ các chi nhánh trên thế giới của họ được đặt tại các thiên
đường thuế khóa. Những chi nhánh đó được thành lập đôi khi với quy chế
của các công ty liên doanh, đôi khi là với tư cách của một công ty con.
Tuy nhiên ở đây cần phải phân biệt rõ các hoạt động của những cơ
quan tài chính đó. Trong số những dịch vụ đề nghị với thân chủ của họ,
có những dịch vụ hoàn toàn hợp pháp. Thí dụ như tại châu Âu, có nhiều
công ty mở chi nhánh tại Ai Len, do luật lệ hành chính tại quốc gia này
khá đơn giản và thuế doanh nghiệp của Ai Len thấp hơn so với ở những
quốc gia khác trong Liên Hiệp Châu Âu.
Mở chi nhánh tại Ai Len để chỉ bị đánh thuế ít hơn là điều hoàn
toàn hợp pháp. Không thể coi đó là hành vi trốn thuế. Nếu như một ngân
hàng đề nghị với thân chủ mở chương mục ở chi nhánh ở Ai Len, thì không
thể cáo buộc ngân hàng đó vi phạm luật.
Ngược lại, dịch vụ chuyển tiền của thân chủ tới một thiên đường
thuế khóa để trốn thuế, thì đấy lại là chuyện khác và đó mới là hành vi
phạm pháp. Như vậy, ngân hàng giúp thân chủ của mình làm việc này có thể
bị kết tội đồng lõa để trốn thuế ».
50% vốn đầu tư của Mỹ được cất ở các thiên đường thuế khóa
Trong mắt các đại tập đoàn của Hoa Kỳ thì những thiên đường thuế khóa
là nơi đủ an toàn để ủy thác vốn : một nửa dự trữ vốn đầu tư của các
tập đoàn Mỹ được cất giấu tại đấy. Hiện tượng này phổ biến đến nỗi vào
cuối năm 2004, tổng thống G.W Bush ra quyết định « ân xá » cho những tập
đoàn nào đem vốn trở lại đất Mỹ. Cụ thể là tron vòng một năm, nếu một
tập đoàn Mỹ đem vốn trở về nguyên quán thì sẽ chỉ bị đánh thuế ở mức
5,25 % thay vì 35 % như luật hiện hành.
Theo thẩm định của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế vào cuối năm 2004 có tới 1/3
các khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài xuất phát các thiên đường thuế
khóa trên thế giới. Vào năm 1997, tỷ lệ đó chỉ là 25 %.
Một trong những chức năng khác của các thiên đường thuế khóa là cất
giấu tài khoản của các đại tập đoàn, của các nhà điều hành những công ty
đa quốc gia. Thế nhưng đấy còn là nơi để các công ty mẹ che dấu những
khoản lỗ lã để tiếp tục che mắt các nhà tài trợ khi cần huy động vốn
như là trường hợp đã từng xảy ra với các tập đoàn Vivendi của Pháp,
Universal của Mỹ hay tập đoàn chuyên chế biến các sản phẩm làm từ sữa,
Parmalat của Ý, cho đến khi tức nước vỡ bờ, nổ ra các vụ phá sản làm
chấn động cả hệ thống tư bản thế giới như tập đoàn Parmalat của Ý hay
công ty dầu khí Enron và ông trùm viễn thông Worldcom của Hoa Kỳ.
Enron đã mở đến 800 công ty ma tại các thiên đường thuế khóa để che giấu bê bối tài chính.
Quyền lợi của các tập đoàn ngân hàng
Thế nhưng các thiên đường thuế khóa không chỉ phục vụ quyền lợi của
các công ty tên tuổi trên thế giới như Microsoft, Google , Starbucks
Coffeecủa Mỹ hay LVMH, Schneider …. của Pháp mà đấy còn là sân chơi của
các tập đoàn ngân hàng quốc tế : vào đầu năm 2006 chẳng hạn hơn một phân
nửa các dịch vụ tài chính quốc tế của các ngân hàng đều qua trung gian
các thiên đường thuế khóa. 58 % các khoản tín dụng cấp cho nước ngoài
đều được trích ra từ các tài khoản được mở ở các chi nhánh hải ngoại và
có tới 42 % các khoản tiền đó lại được dùng để rót vào chính những thiên
đường thuế khóa.
Thêm một yếu tố khác là khi nhìn vào những vụ tai tiếng tài chính
liên quan đến các tập đoàn tên tuổi như Enron hay Parmalat thì người ta
nhận thấy rằng, đằng sau các vụ gian lận sổ sách đó đều có bàn tay của
một tập đoàn ngân hàng lớn như mối liên hệ mờ ám giữa Citigoupe với
Enron hay của ngân hàng Chase Manhattan, cũng lại với Enron.
Ở Pháp hai ngân hàng lớn là BNP Paribasvà Crédit Agricole vừa bị lộ
là đã mở theo thứ tự 56 và 36 chi nhánh tại các thiên đường thuế khóa
trong thời gian từ năm 1990 đến 2000, chủ yếu là tại châu Á mà
Singapore, Hồng Kông và Đài Loan là ba điểm đến được ưa chuộng nhất.
Trong những điều kiện như trên, dễ hiểu là tương lai của từ 70 đến 80
thiên đường thuế khóa quốc tế hãy còn rất tươi sáng. Mục tiêu minh bạch
hóa các hoạt động tài chính tại các « trung tâm tài chính hải ngoại »
trong một thời gian dài sắp tới hãy mới chỉ là những thông báo suông !!!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét