Thanh Quang, RFA
Lần đầu tiên trong 45 năm của Hiệp Hội Các Quốc Gia ĐNÁ-ASEAN,
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN diễn ra ở Phnom Penh không công bố
được một thông cáo chung. Lý do? Dư luận cáo giác Campuchia là “con
ngựa mồi” của Trung Quốc, để sau cùng, chính Campuchia cũng trở thành
nạn nhân của Phương Bắc.
Binh sĩ Khmer Đỏ vào Phnom Penh năm 1975
Một mình lội ngược giòng
Ngay sau khi Hiệp Hội Các Quốc Gia ĐNÁ không thể đưa ra bản tuyên bố
chung tại Hội nghị Ngoại Trưởng ASEAN lần thứ 45 tại Phnom Penh, Ngoại
trưởng Philippines Albert del Rosario cáo giác thẳng người chủ trì hội
nghị là Ngoại trưởng Cambodia Hor Nam Hong đã “kiên định bảo vệ quyền
lợi TQ”, Ngoại trưởng VN Phạm Bình Minh bày tỏ “rất là thất vọng” vì đã
“hết sức nỗ lực”, Ngoại trưởng Singapore Shanmugam cho đó là “một sự sứt
mẻ uy tín nghiêm trọng của khối ASEAN”.
Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào và chủ tịch Cambodia Hun Xen tại Phnom Penh, tháng 4-2012- RFA photo
Nhưng nước chủ nhà Campuchia – Chủ tịch ASEAN năm 2012 – khẳng định
không hề có chuyện Phnom Penh bảo vệ quyền lợi Bắc Kinh, và “hội nghị
Ngoại trưởng ASEAN không phải là toà án giải quyết tranh chấp lãnh hải”,
rồi thì “Campuchia không thể để tuyên bố chung trở thành con tin của
cuộc tranh chấp giữa một số thành viên ASEAN với một nước khác trong khu
vực”.
Một bàn cờ an toàn: ASEAN chia rẽ
Lên tiếng tại một buổi hội thảo ở đại học Thammasat của Thái Lan, TS
Prapat Thepchatree, Giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu ASEAN tại đại học
Thammasat nhận định:
TS THEPCHATREE: Đây là bước lùi của ASEAN trong tư cách một tổ
chức quốc tế, ảnh hưởng đáng kể đến thể diện của ASEAN trước đó được coi
như một khối đoàn kết mà từng quốc gia thành viên cùng cố gắng đạt
tới.Rất tiếc việc không có được bản thông cáo chung lần này đã chứng tỏ
ASEAN đang bị phân hóa, không có và không thể gióng lên tiếng nói chung .
Sự chia rẽ là điều ASEAN sẽ đối mặt khi cần giải quyết những vấn đề của
mình trong những ngày tới.
Ngay sau hành động vừa rồi của Phnom Penh, Ngoại trưởng TQ Dương
Khiết Trì đã nhanh chóng bày tỏ lời tri ân với Thủ tướng Hun Sen về sự
ủng hộ kiên định này đối với “quyền lợi cốt lõi” của Trung Nam Hải, cho
rằng hội nghị ngoại trưởng ASEAN đã “mang lại nhiều thành quả”, chứng tỏ
“những nước tham dự hội nghị đã thông hiểu và hậu thuẫn các vấn đề
thuộc nhiều lãnh vực của TQ”, trong khi Tân Hoa Xã cho rằng hội nghị
Phnom Penh đã ca ngợi nỗ lực cùng công lao của Hoa Lục trong việc xúc
tiến hợp tác TQ-ASEAN”.
Theo các phân tích gia thì vì lợi ích của mình mà Campuchia đành tâm
đi ngược lại lợi ích chung của ASEAN, trong khi GS Carl Thayer thuộc Học
Viện Quốc Phòng Úc nhận định rằng hành động vừa rồi của Phnom Penh đã
tác hại nghiêm trọng đến uy tín của Hiệp Hội Các Quốc Gia ĐNÁ.
Hội nghị Diễn đàn Khu vực ASEAN, tháng 7, 2012 tại Phnom Penh- RFA screen capture
Qua bài với tựa đề tạm hiểu “Có phải sự thất bại hội nghị Phnom
Penh là khởi điểm của sự cáo chung khối ASEAN ?”, cựu đại sứ Indonesia
tại Úc Sabam Siagian lưu ý rằng TQ đang khai thác ASEAN như là bàn cờ an
toàn kể từ khi Campuchia, với tư cách nước Chủ tịch ASEAN, trở thành
con cờ thuận tiện cho Trung Nam Hải.
Một con cờ đắc dụng
Trong khi cựu Bí thư Julio A. Jeldres của Vua Norodom Sihanouk cảnh
báo về hành động của ông Hun Sen lấy lòng Bắc Kinh và một lần nữa mở cửa
đón nhận ảnh hưởng của Thiên Triều Phương Bắc sau Khmer Đỏ, thì học giả
Donald Emmerson thuộc Đại học Stanford ở Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng qua việc
không cho đưa vấn đề Bãi cạn Scaborough vào bản tuyên bố chung của
ASEAN, Thủ tướng Hun Sen đã hành động phù hợp với lập trường của TQ
trong cuộc tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.
Học giả Donald Emerson cũng nhận định rằng khi ngăn chận bản tuyên bố
chung ấy, Campuchia xem chừng như đã hoàn thành điều mà Bắc Kinh mong
muốn, khiến giới quan sát có thể kết luận rằng Hoa Lục chứng tỏ đã đạt
được hiệu quả trong việc thuê mướn Phnom Penh tuân lệnh Thiên Triều.
Qua bài “Quan hệ TQ-Campuchia: Có phải vượt trên mức hữu nghị ?”, Bí
thư Julio A. Jeldres của Vua Sihanouk lưu ý rằng kể từ đầu năm 1999, ảnh
hưởng của Hoa Lục ở Campuchia không ngừng gia tăng khi hồi tháng Hai
năm đó, Thủ tướng Hun Sen triều kiến Trung Nam Hải.
Vẫn theo tác giả, mặc dù trước đó 11 năm, tức vào năm 1988, ông Hun
Sen mô tả TQ là căn nguyên của mọi thứ xấu xa tại xứ Chùa Tháp, thì nay
giọng điệu của ông ta đã đổi chiều khi phải đối mặt với nhiều cáo giác
của Phương Tây về vi phạm nhân quyền, tham nhũng trong chính phủ, thiếu
minh bạch, khiến ông ta quyết định dùng tới “con bài TQ” trong mối quan
hệ với nước ngoài.
Một đồng minh phản bội
Trong bài “Vì sao Hun Sen đổi thái độ với VN”, TS Nguyễn Văn Huy ở Pháp nhận xét:
"Quốc gia bị thiệt thòi nhất trước sự trở mặt này có lẽ là Việt
Nam. Chính quyền Hun Sen đã do chính chế độ công sản Việt Nam dựng lên
sau khi xua quân đánh đuổi Pol Pot năm 1979. Cho tới năm 2010,
tuy bề ngoài chính quyền Hun Sen vẫn rất gắn bó với Việt Nam nhưng trong
lòng đã ngả theo Trung Quốc. Chính quyền cộng sản Việt Nam đã tốn rất
nhiều tiền bạc và xương máu tại Campuchia để rồi đi đến kết quả bi đát
này. Sai lầm chính của chính quyền cộng sản Việt Nam trong suốt thời
gian qua là đã giúp Hun Sen tiêu diệt và bóp nghẹt những tiếng nói đối
lập nên nay Hun Sen tự do lộng hành vì không còn ai phản đối và đã có
thái độ phản trắc trong hội nghị ASEAN về ngoại giao."
Hai Ngoại trưởng Indonesia và Cambodia trong ngày ra tuyên bố chung 20 tháng 7, 2012- AFP
Một nạn nhân tất yếu
Trước cảnh “tráo trở” của Phnom Penh, nhà văn Nguyễn Quang Lập xem chừng như quá bực tức nên không thể không gọi to:
“Nầy hỡi ông Hun Sen !” và nêu lên một loạt câu hỏi rằng "…lợi
ích vĩnh viễn của CPC là gì để ông Hun Sen buộc phải phản bội lại khối
ASEAN, bán rẻ lợi ích sống còn của các nước lân bang cho TQ? Không lẽ
chỉ vì 8 tỉ đô “ nợ xấu” với TQ, hay là 2 tỉ đô tiền “ Phông bao” của TQ
cho CPC trước thềm hội nghị ASEAN vừa rồi?”
Nhà văn nhấn mạnh đó chỉ là món lợi dù lớn nhưng không thể vĩnh viễn. Vẫn theo theo nhà văn Nguyễn Quang Lập, nếu ông Hun Sen:“mơ
tưởng xây dựng một CPC giàu mạnh dựa trên viện trợ vô điều kiện dài dài
của TQ mà 8 tỉ và 2 tỉ chỉ là món lợi lót đường, món tiền đặt cọc cho
tương lai CPC trong vòng tay ‘người bạn lớn’ ” ấy, thì ông Hun Sen đã sai lầm.
Tại sao ? Tại vì “cái sự ‘đánh bạn’ của TQ xưa nay vẫn chỉ một cách: buộc ông bạn nhỏ phải phụ thuộc vào ‘người bạn lớn’ ”, nhất là “cuộc phải nghèo đói dài dài hoặc rối loạn dài dài” như Bắc Hàn thì mới được nhận “viện trợ dài dài”, nên không lẽ ông Hun Sen không biết điều đó ? Nhà văn Nguyễn Quang Lập nhận xét:
"Không ai nghi ngờ ông Hun Sen không yêu nước thương nòi. Nhưng
việc ông bán rẻ cả khối ASEAN cho TQ, bán rẻ luôn Việt Nam, người bạn đã
đổ máu cho dân tộc của ông, đã kề vai sát cánh cùng dân tộc của ông
suốt nửa thế kỷ qua, là một sai lầm ghê gớm. Nếu TQ chiếm
được biển Việt Nam, Malaysia, Philipines, Indonesia thì nói như bác Bùi
Văn Bồng, “chỉ cần một cái nhón tay nhẹ nhàng thôi là cả đất nước Chùa
Tháp huy hoàng tự bao đời nay sẽ về tay Trung Quốc”.
Rồi liên tưởng tới phe diệt chủng Khmer Đỏ của “người bạn lớn” TQ
ngày nào, nhà văn cảnh báo rằng khi đó thì thể nào Bắc Kinh cũng dựng
nên một Khmer Đỏ mới, một Pol Pot thứ hai để hình thành một “xã hội
triệt để” dựa trên nền “nông nghiệp thuần tuý”, lại diệt chủng sao cho
chỉ còn 1 triệu “công dân ưu tú” như ước mơ của Khmer Đỏ, mở đường cho
dân từ “nước mẹ Trung Hoa” hơn 1 tỷ người sẽ lũ lượt kéo sang xứ Chùa
Tháp.
Đến lúc đó, theo nhà văn Nguyễn Quang Lập:
“Ông Hun Sen nhất định sẽ ân hận và hổ thẹn. Việc bán rẻ khối
ASEAN có ngờ đâu cũng chính là bán rẻ dân tộc CPC vĩ đại của ông. Này
hỡi ông Hun Sen, có phải thế không?”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét