Odd Arne Westad (New York Times) * Người dịch Nguyễn Quốc Khải (Danlambao) -
Chỉ có một ít nền kinh tế và xã hội trên trái đất này có thể bổ sung
cho nhau như của Trung Quốc và Nhật Bản. Dân Trung Quốc tương đối trẻ,
nghèo, cần cù và quyết tâm phát triển kinh tế. Dân Nhật tương đối già và
hoàn toàn mãn nguyện, nhưng tiến bộ về kinh thuật và hết lòng bảo vệ
mức sống cao. Sự cận kề về địa dư xem như làm cho hai nước phù hợp một
cách lý tưởng để đôi bên cùng hưởng lợi.
Nhưng Nhật Bản lo sợ sự vươn lên của Trung Quốc vì nền kinh tế của Trung
Quốc năng động hơn nền kinh tế của Nhật Bản. Và Trung Quốc bị phiền
nhiễu bởi Nhật Bản vì đảo quốc này giống như một hàng không mẫu hạm của
Hoa Kỳ không thể chìm được ở ngay ngoài khơi của Trung Quốc.
![]() |
| Hình (Rich Clabaugh): Bản đồ tranh chấp đảo Senkaku/Diaoyu trong vùng Biển Hoa Đông. |
Hơn một năm vừa qua, những người theo chủ nghĩa dân tộc tại cả hai nước
đã tham gia một trận chiến ngôn từ về những hòn đảo đôi bên tranh chấp
mà Nhật gọi là Senkaku và Trung Quốc gọi là Diaoyu (2). Thủ tướng mới
của Nhật thuộc cánh hữu Shinzo Abe đã làm những nhà lãnh đạo Trung Quốc
lo ngại với những lời kêu gọi cứu xét lại những điều cam kết về hòa bình
được trân trọng ghi trong hiến pháp hậu chiến áp đặt bởi Hoa Kỳ và làm
cho chương trình giáo dục tại các trường học yêu nước hơn.
Lịch sử dài tiếp tục ám ảnh mối quan hệ giữa hai nước. Tại Á châu, Thế
Chiến thứ Hai bắt đầu vào 1937 với chiến tranh Trung-Nhật. Hàng triệu
người Trung Quốc bị giết chết vì chủ nghĩa bành trướng của Nhật. Nhưng
điều này không giải thích được tại sao những người trẻ tại Trung Quốc và
Nhật hiện nay thù nghịch nhau hơn là cha ông của họ – ngay cả sau khi
chiến tranh chấm dứt.
Sự giải thích thật sự tìm thấy trong quá khứ xa hơn nữa. Trung Quốc xem
sự vươn lên của Nhật Bản vào cuối thế kỷ 19 là một sỉ nhục bởi vì Trung
Quốc luôn luôn cảm nghĩ rằng mình là nước lãnh đạo của cả vùng. Ông Mao
Trạch Đông và những lãnh tụ thành lập Đảng Cộng Sản Trung Quốc chấp nhận
quan điểm này và truyền lại cho những người nối nghiệp.
Hình (AP): Biểu tình chống Nhật Bản tại nhiều thành phố của Trung Quốc.
Do đó phần đông những người Trung Quốc coi sự giầu có của Nhật và vị trí
đồng minh cốt yếu với Mỹ của Nhật là kết quả của những lợi lộc đoạt
được một cách xấu xa. Ngay cả khi Trung Quốc ở vào thế yếu nhất vào cuối
thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, những nhân vật ưu tú nhất của Trung Quốc
cảm thấy rằng Khổng Giáo mà Trung Quốc truyền bá qua những nước láng
giềng – Hàn quốc, Nhật và Việt Nam - là nguồn gốc của một nền văn hóa
chung. Những nước khác trung “vùng Khổng Giáo” có nhiệm vụ là thừa nhận
một cách đơn giản sự lãnh đạo tự nhiên của Trung Quốc. (3)
Chính sách của Trung Quốc tại Biển Hoa Nam ngày nay giống như chính sách
của Vua Nhà Thanh, triều đại cuối cùng cai trị Trung Quốc vào cuối thế
kỷ 18. Hoàng Đế Càn Long thời đó thích nói với vô số các nước ở phương
Nam như một người cha nói với những người con. Những nhà lãnh đạo Trung
Quốc hiện nay đang sử dụng ảnh hưởng tại những nước như Việt Nam và Lào,
theo lối gia trưởng của vua Càn Long.
Không chắc những nước láng giềng của Trung Quốc ngày nay tán thưởng cách
cư xử như vậy hơn là trước đây. Vua Càn Long can dự vào một cuộc chiến
với Việt Nam vào thập niên 1780s. (4) Cuộc chiến này làm suy yếu trầm
trọng đế quốc của Vua Càn Long.
Từ đó, tại những nước ở trong vùng nổi lên những làn sóng chủ nghĩa quốc
gia dân tộc, thường để chống lại chủ nghĩa thực dân của phương Tây. Nam
Dương với dân số 248 triệu người, không coi mình là một nước nhỏ, ngay
cả so sánh với một nước khổng lồ như Trung Quốc. Nam Dương tìm cách
chống lại quyền lực của Trung Quốc trừ khi Trung Quốc thay đổi thái độ
và chính sách.
Về phần Nhật Bản, quốc gia này chuyển giữa hai hướng: thích ứng và cạnh
tranh với Trung Quốc. Mặc dầu, chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản là một sự kiện
trong quá khứ, nhưng những thái độ tạo ra chủ nghĩa đế quốc vẫn còn tồn
tại. Ông Abe, cháu của một cựu thủ tướng Nhật mà nhiều người Trung Quốc
xem như một tội phạm chiến tranh, xem ra là hiện thân của những quan
điểm này. (5)
Mặc dù phần đông người Nhật thừa nhận sự quan trọng của việc trao đổi
thương mại và đầu tư với Trung Quốc, vấn đề an ninh quốc gia xem ra quan
trọng hơn.
Tội lỗi của Nhật trong việc chểnh mãn không giải quyết hoàn toàn vấn đề
quá khứ đã gây trở ngại cho chính sách ngoại giao hiện nay, nhưng những
tội lỗi này xem ra lu mờ so với ý thức lịch sử muốn làm bá chủ trong
vùng của Trung Quốc và chủ nghĩa quốc gia chống Nhật độc hại được nhà
nước bảo trợ. Rất buồn là những thái độ kẻ cả này sẽ không chắc thay đổi
với ban lãnh đạo Cộng Sản mới nhậm chức vào tháng 11, 2012.

Hình (The Atlantic): Hai tầu tuần duyên
Nhật chặn bắt một thuyền chở những người vận động Trung Quốc từ Hồng
Kông đến gần hải đảo Senkaku/Diaoyu vào 15-8-2012.
Ngay cả ngôn ngữ ngoại giao của Trung Quốc cũng nhấn mạnh đến việc phải
tuân theo dường hướng lịch sử của đảng thay vì nhận thức những quyền lợi
hiện tại, nó cũng cho rằng chỉ có một vị thế trong bang giao quốc tế –
thường của Trung Quốc – là có thể đúng.
Trung Quốc hôm nay được hưởng nhiều lợi lộc bằng cách hợp tác hơn là
xung đột với Nhật. Nhắc đi nhắc lại những tội lỗi quá khứ và làm nóng
cuộc tranh chấp về những hòn đảo đem lại ít điều tốt. Nếu Trung Quốc
muốn trở thành một thế lực vượt trội trong vùng, Trung Quốc chỉ có thể
làm được như vậy với Nhật Bản, chứ không phải chống lại nước này.
Như Pháp và Đức đã chứng minh, những nhận thức có thể thay đổi khi quyền
lợi quốc gia đòi hỏi. Nhưng chuyển đổi cách suy nghĩ của Bắc Kinh từ hệ
thống có trật tự trên dưới qua hợp tác đòi hỏi một khả năng lãnh đạo
mạnh mẽ và sự hiểu biết tinh vi về quyền lợi quốc gia. Những nhà lãnh
đạo của Trung Quốc gần đây không cho một hi vọng nào về cả hai điều này.
7-1-2013
7-1-2013
“In Asia, Ill Will Runs Deep” - Odd Arne Westad (1) - New York Times
_____________________________________
Giải thích của người dịch:
Giải thích của người dịch:
1. Odd Arne Westad là giáo sư về lịch sử quốc tế tại Trường Kinh Tế
London (London School of Economics). Ông là tác giả của cuốn sách
“Restless Empire: China and the World Since 1750.”
2. Điều Ngư theo lối phiên âm tiếng Việt gồm năm đảo nhỏ và ba tảng đá, hiện do Nhật quản tri.
3. Trung Quốc quên rằng Phật Giáo từ Ấn Độ truyền bá qua nhiều nước Đông
Á bao gồm Tây Tạng, Bhutan, Mông Cổ, Trung Quốc, Nhật Bản, Miến Điện,
Thái Lan, Campuchia, Lào, và Việt Nam.
4. Hoàng Đế Quang Trung đại phá quân Thanh vào Tết Kỷ Dậu 1789. Chủ
Tướng Sầm Nghi Đống của Quân Thanh tự sát. Thống Đốc Lưỡng Quảng Tôn Sĩ
Nghị chạy thoát về Trung Quốc.
5. Ông Kan Abe, ông nội của đương kim thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, là
người giám sát chương trình phát triển Mãn Châu vào thập niên 1930,
trong thời gian vùng này bị Nhật chiếm đóng.
7 Comments
-
Quỷ Đỏ Bán Nước • 9 hours ago -
thanh niên tự vệ • 3 hours ago -
vnsuluan thanh niên tự vệ • an hour ago
-
-
Hunganh • 7 hours ago -
tranvanbao • 43 minutes ago




Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét