Thứ bảy 12 Tháng Mười 2013
Cổng vào Khu Thương mại tự do thí điểm Thượng Hải, Trung Quốc
REUTERS
Ngày 29/09, Trung Quốc chính thức thành lập Khu vực Mậu dịch
tự do thí điểm Thượng Hải với nhiều cải cách nhằm tạo điều kiện cho các
hoạt động giao thương tại đây, như đơn giản hóa thủ tục thuế khóa và
giao dịch thương mại, thực hiện thị trường hóa lãi suất và nhất là cho
phép đồng nhân dân tệ được tự do chuyển đổi. Báo Le Monde số cuối tuần
trở lại vấn đề này trong bài : « Đồng nhân dân tệ tiếp tục có giá trước đồng đô la ».
Bài báo mở đầu bằng câu hỏi : « Một ngày nào đó, đồng nhân
dân tệ có thể thay thế đồng đô la để thành đơn vị tiền tệ tham khảo cho
trao đổi mậu dịch quốc tế được không ? ». Tác giả ghi nhận là Bắc
Kinh đang nỗ lực để đạt được mục tiêu trên. Ngày 10/10 vừa qua, Ngân
hàng Nhân dân Trung Quốc (BPoC) và Ngân hàng Trung ương Châu Âu đã kí
một thỏa thuận thu đổi ngoại tệ. Đây là một giai đoạn mới cho đồng nhân
dân tệ. Như vậy, các ngân hàng khu vực đồng euro được phép đạt tới mức
350 tỉ nhân dân tệ (tương đương với 42 tỉ euro), và các ngân hàng Trung
Quốc là 45 tỉ euro. Đây là tổng số tiền mà các ngân hàng có thể cung cấp
cho các doanh nghiệp khách hàng của mình. Mục tiêu của thỏa thuận là
tạo điều kiện cho trao đổi mậu dịch bằng đồng nhân dân tệ giữa các doanh
nghiệp Châu Âu và Trung Quốc.
Báo Le Monde đánh giá việc kí kết thỏa thuận này là ý muốn của nhà
cầm quyền Trung Quốc để quốc tế hóa đồng tiền của mình. Nỗ lực của họ đã
mang lại kết quả. Các Ngân hàng Trung ương các nước đang phát triển
(Chi-lê, Nigeria, Thái Lan…) bắt đầu sử dụng đồng nhân dân tệ để đa dạng
hóa nguồn dự trữ hối đoái. Một chuyên gia về Châu Á tại đại học Khoa
học Chính trị tại Paris (Sciences Po) nhận định : « Đây là cách giảm lệ thuộc của các quốc gia này vào đồng đô la, đồng thời tăng cường mối quan hệ với Trung Quốc ».
Theo đánh giá của Ngân hàng thanh toán quốc tế, từ tháng 9, đồng nhân
dân tệ đã gia nhập câu lạc bộ 10 đơn vị tiền tệ được trao đổi nhiều nhất
trên thế giới. Trong khi đó, năm 2004, nó chỉ đứng ở vị trí thứ 35.
Nhiều biện pháp cởi mở sẽ được tiến hành. Nếu như trước đây, việc quy
đổi đồng nhân dân tệ được Bắc Kinh quản lý chặt chẽ, việc tự do quy đổi
sắp được thí điểm trong khu vực tự do trao đổi mậu dịch Thượng Hải.
Trong mọi trường hợp, việc đồng nhân dân tệ có giá hay không còn phụ
thuộc vào tiến triển của đồng đô la. Vẫn chuyên gia về Châu Á trên đánh
giá : « Một khi đất nước của Obama còn là cường quốc tài chính số
một, tờ bạc xanh vẫn là đơn vị tiền tệ tham khảo trong mắt các nhà đầu
tư ». Theo ông, việc hoán đổi sẽ không diễn ra trước khoảng 10 đến 15 năm tới.
Tây Tạng : ba nạn nhân mới của « cải tạo chính trị »
Báo Libération đề cập tới Trung Quốc ở khía cạnh chính trị sau sự
kiện cảnh sát Trung Quốc bắn vào người biểu tình thứ Ba vừa qua tại Tây
Tạng. Phóng viên tờ báo tường trình lại sự kiện này trong bài : « Tây Tạng : Ba nạn nhân mới của "cải tạo chính trị" ».
Nguyên nhân của cuộc đụng độ này là người dân tại đây từ chối treo cờ
Trung Quốc trong ngày quốc khánh 01/10 và phản đối chiến dịch « cải tạo chính trị
». Trước đó hai ngày, cảnh sát đã bắn vào những người biểu tình tại
Biru. Tính từ tháng 01/2012 tới nay, đây là lần thứ sáu, cảnh sát bắn
đạn thật vào đám đông người Tây Tạng không vũ trang.
Các cuộc đụng độ đều bị các phương tiện thông tin Trung Quốc lờ đi.
Phóng viên cho biết rất khó gặp trực tiếp các nhân chứng vì từ 5 năm
nay, các nhà quan sát độc lập hay phóng viên bị cấm tới Khu vực tự trị
Tây Tạng và các vùng lân cận. Từ nhiều năm nay, Cao ủy Liên Hiệp Quốc về
Nhân quyền vô vọng yêu cầu chính phủ Trung Quốc cho các báo cáo viên
của Liên Hiệp Quốc tới « xứ sở tuyết trắng » nơi giam giữ hàng nghìn tù nhân chính trị.
Bức màn mà chính quyền Trung Quốc trùm lên vùng Tây Tạng còn bị che
kín hơn khi một cuộc đụng độ xảy ra. Toàn bộ khu vực liên quan bị quân
đội phong tỏa. Internet và điện thoại bị cắt. Điện thoại di động của
người dân thường bị tịch thu để không ai gửi được thông tin hay hình ảnh
nào hết. Những người cố tình trái lệnh sẽ bị trừng phạt nặng, nhất là
đối với những hình ảnh hay video liên quan tới việc người Tây Tạng tự
thiêu. Vụ tự thiêu gần đây nhất vào ngày 28/09 vừa qua tại Aba, một vùng
có phần lớn dân cư là người Tây Tạng, đã nâng con số nạn nhân lên 122
người tính từ năm 1999.
Những « nhân mạng dùng một lần » tại Fukushima
Vẫn liên quan tới Châu Á, Libération dành bốn trang đề cập tới sự
kiện có thêm một vụ rò rỉ nước nhiễm xạ tại Fukushima xảy ra thứ 4 vừa
qua. Tuy nhiên, tác giả bài báo quan tâm tới sinh mệnh những con người
làm trong nhà máy điện hạt nhân này mà ông gọi là : « Những "nhân mạng dùng một lần" tại Fukushima ».
Sáu công nhân bị thương vì bị nước nhiễm xạ bắn vào người. Những
người này làm việc cho các nhà thầu phụ và không biết đến quyền lợi và
tình trạng sức khỏe của họ. Một số người dũng cảm phá vỡ sự im lặng và
không sợ bị sa thải để nói lên thực tế điều kiện lao động tại đây. Những
công nhân này phải đối mặt hàng ngày với áp lực và lo sợ tai nạn không
thể cứu vãn được có thể xảy ra. Họ tới từ mọi nơi trên toàn nước Nhật,
làm việc cho các tập đoàn công nghiệp, hay đa phần là cho các công ty
địa phương. Khi không được các công ty tử tế tuyển dụng, họ sẽ không có
tiếng nói, không có tên tuổi và cũng không nhận được công trạng hay lòng
biết ơn nào cả.
Tác giả mô tả điều kiện làm việc của công nhân tại Fukushima. Họ phải
mặc những bộ đồ bảo hộ lao động mà nhiệt độ bên trong có thể lên tới
45°C. Bản thân họ đã bị nhiễm xạ, thế nhưng rất nhiều người không ý thức
được mức độ trầm trọng của tình hình và mức độ phóng xạ tại đây. Khi
đạt tới mức nhiễm xạ hàng năm cho phép, công nhân phải nghỉ việc và ra
nhập đội ngũ « nhân mạng dùng một lần ». Đa số công nhân chấp nhận công việc nguy hiểm này vì thu nhập cao, khoảng 3 250 euro hàng tháng. Một công nhân cho biết : « Không
cần biết việc gì đang diễn ra ở đây để khỏi chỉ trích Tepco. Sau một
tuần làm việc, công nhân phải rời nhà máy. Một vòng luân chuyển khó tin.
Các công ty thầu phụ luôn tuyển người cho một nhiệm vụ cụ thể, nhưng
khi công nhân tới, người ta lại chỉ định họ làm một việc khác. Họ thường
xuyên bị lừa ».
Trước khi vào làm việc, công nhân học một khóa cấp tốc, nhưng không
quy củ. Thay vì làm công việc được đào tạo, họ phải đảm nhiệm nhiều vị
trí khác nhau trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt và nguy hiểm. Một cựu
công nhân tại Fukushima tố cáo : « Những công nhân lành nghề, làm
việc tốt, chỉ chiếm khoảng 5-10% tổng số lao động. Số còn lại không suy
nghĩ. Chỉ những người không tìm được việc làm mới tới Fukushima. Thế
nhưng, điều kiện lao động rất tồi tệ, người ta thường phải làm đi làm
lại một việc hay sửa sai. Tình hình chẳng được cải thiện ».
Công ty Tepco không nắm được con số cụ thể công nhân và công ty đang
làm việc cho mình tại Fukushima. Trong số 4 000 phiếu điều tra được
phòng truyền thông của công ty gửi tới các nhà thầu phụ, họ nhận được 3
200 câu trả lời. Theo thống kê, 1 160 công nhân làm việc trong điều kiện
vi phạm luật lao động. Một phần ba điều tra không có hợp đồng lao động
theo đúng tiêu chuẩn. Và hai phần ba nhận mức lương bèo bọt, không tương
xứng với mức độ nguy hiểm của công việc họ phải làm.
Tình hình « Shutdown » tại Mỹ
Đây là chủ để vẫn được báo chí Pháp ngày hôm nay quan tâm. Tổng thống
Mỹ Obama có thể sẽ đạt được yêu cầu của mình sau các cuộc đàm phán đang
diễn ra với Đảng đối lập. Phe Cộng Hòa đồng ý nâng mức trần nợ công
trong vòng sáu tuần. Trong thời gian này, các cuộc đàm phán sẽ được tiếp
tục tiến hành để đưa ra một thỏa hiệp ngân sách mới.
Báo Le Monde nhận xét : « Barack Obama bắt đầu khiến các nhà Cộng Hòa co lại trước khủng hoảng ngân sách ». Đảng đối lập sẽ không yêu cầu trì hoãn, hoặc từ bỏ luật « Obamacare ».
Tuy nhiên, không một cam kết cụ thể nào được đưa ra trước tình trạng tê
liệt đang làm đảo lộn cuộc sống hàng ngày của người dân Mỹ. Rõ ràng là
phe Cộng Hòa vẫn chưa từ bỏ việc sử dụng tình hình hiện nay để gây sức
ép. Nếu các cuộc đàm phán có kết quả, « shutdown » sẽ được dỡ bỏ vào đầu tuần tới.
Le Monde nhận xét những bước đầu hướng tới một thỏa hiệp tiềm năng đã
cắt đứt tính cố chấp tuyệt đối mà Chủ tịch Hạ viện John Boehner thể
hiện cho tới nay. Bước ngoặt hôm thứ Năm vừa qua đánh dấu chấm hết cho
chiến lược tồi tệ nhất có thể xảy ra. Tình huống này nhằm buộc Tổng
thống Mỹ phải lùi bước trước cải cách y tế của ông mà giá phải trả là
tình trạng tê liệt xảy ra trên toàn quốc.
Dưới dòng tựa : « Phe Cộng Hòa tìm cách cứu thể diện », báo Le Figaro nhận định : « Ý
tưởng thoát khỏi cuộc khủng hoảng trong thế cao đầu, thông qua thương
lượng, là sáng kiến lớn của người đứng đầu của ban ngân sách » của
phe Cộng Hòa. Phóng viên cũng cho biết là hiện giờ mọi việc vẫn đang
trên bàn đàm phán. Theo ý kiến của rất nhiều nhà quan sát, việc phe Cộng
Hòa rút lui là vấn đề sống còn của họ. Đảng bảo thủ chỉ còn nhận được
24% ý kiến thuận lợi, theo kết quả một thống kê gần đây của NBC/Wall
Street Journal.
Phóng viên của Libération từ Washington đánh giá : « "Shutdown", dấu hiệu khó thở của cánh hữu
». Bài báo đồng tình với nhận định của tờ Le Figaro là đề xuất của John
Boehner thực chất là do kết quả thăm dò rất xấu đối với uy tín của
Đảng. Đảng của ông chỉ nhận được 24% ý kiến ủng hộ, trong khi đó 39% ủng
hộ đảng Dân Chủ và Tổng thống Obama nhận ủng hộ của gần một nửa dân số,
chiếm 47%.
Malaysia ca ngợi dầu cọ của mình như thế nào ?
Từng được dùng phổ biến trong chế biến thực phẩm tại phương Tây, dầu
cọ không được ưa chuộng và đang bị tẩy chay vì chứa nhiều axit béo. Tuy
nhiên, phương thức sản xuất của loại dầu này gây ảnh hưởng tới môi
trường cũng là một lý do để người tiêu dùng từ chối. Nhiều nhà sản xuất
đã ghi rõ trên bao bì « không chứa dầu cọ » để thu hút khách
hàng. Trước thực tế đó, Malaysia đang nỗ lực để bảo vệ nguồn xuất khẩu
chính của mình. Báo Le Monde tìm hiểu : « Malaysia ca ngợi dầu cọ của mình như thế nào ? »
Đứng đầu thế giới về xuất khẩu và đứng thứ hai về sản xuất (chỉ sau
Indonesia), Malaysia không muốn khoanh tay đứng nhìn chiến dịch của các
phương tiện truyền thông lên án những vi phạm đối với môi trường, xã hội
và vệ sinh của dầu cọ. Đây là một vấn đề lớn đối với quốc gia này, vì
sản xuất dầu cọ chiếm tới 11% tổng sản phẩm quốc nội vào năm 2012. Theo
phát biểu của một quan chức cao cấp trong chính phủ, « dầu cọ rất
quan trọng đối với nền kinh tế Malaysia, nó giúp chúng tôi thoát nghèo
và giúp chúng tôi vượt qua được giai đoạn khủng hoảng. Nhờ nó mà 500 000
hộ gia đình có việc làm ».
Phản đối về tình trạng phá rừng để trồng cọ, một đại diện của Hội
đồng Dầu cọ Malaysia (Malaysia Palm Oil Council) phân trần : « Chắc chắn là việc trồng dầu cọ đã góp phần phá rừng. Nhưng, ít hơn 10 lần so với trồng giá và trồng hoa hướng dương ». « Các
nước phát triển chỉ còn mỗi 1% rừng nguyên sinh còn chúng tôi giữ được
hơn một nửa trên toàn lãnh thổ. Ở đây, rừng của chúng tôi hút khí CO2 mà
các nước phát triển thải ra. Phá rừng không phải là một tội ác, đó là
một quá trình tăng trưởng ».
Malaysia đang tìm cách để biến toàn bộ diện tích sản xuất thành theo
tiêu chuẩn phát triển bền vững, đồng thời vẫn phải tăng sản lượng và
xuất khẩu của mình. Vấn đề đặt ra là sản xuất theo tiêu chuẩn này sẽ đòi
hỏi giá thành mỗi tấn tăng thêm vài đô la nhưng rất ít người muốn trả
giá đó. Gần 50% dầu được cấp chứng chỉ trên (chiếm khoảng 15% tổng sản
lượng trên thế giới) không tìm được đầu ra.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét