Thứ tư 09 Tháng Mười 2013
Tổng thống Mỹ Barack Obama trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng, Washington, ngày 08/10/2013
REUTERS/Kevin Lamarque
Cuộc khủng hoảng ngân sách Hoa Kỳ đã kéo dài hơn một tuần
nhưng vẫn chưa có lối thoát. Hậu quả tai hại đối với nền kinh tế hàng
đầu thế giới đang hiện rõ hơn khi hạn trả nợ đang tới rất gần, nếu mức
trần nợ mới không được nâng nước Mỹ sẽ bị rơi vào tình trạng mất khả
năng thanh toán, gây đảo lộn thị trường thế giới.
Chỉ còn 8 ngày nữa đến kỳ hạn đáo nợ của nước Mỹ, trong khi đó
phe Cộng Hòa kiểm soát Thượng viện và Dân Chủ nắm đa số ở Hạ viện vẫn
đối thoại với nhau như những người điếc, mỗi bên một phách, không bên
nào chịu nhượng bộ, cho dù cả hai đều ý thức được nguy cơ đe dọa nền
kinh tế của nước Mỹ trong những ngày sắp tới.
Trước ngày 17/10 tới đây, Quốc hội Mỹ sẽ phải có quyết định nâng mức
trần nợ công của nước Mỹ (hiện nợ công của Mỹ đang là 16.700 tỷ đô la),
nếu không, thì dù là cường quốc kinh tế số một thế giới, Mỹ sẽ không
thể vay mượn trên thị trường trái phiếu cũng như không còn khả năng trả
một số món nợ. Nước Mỹ sẽ bị mất độ tin cậy về khả năng tài chính, nếu
tiếp tục được vay mượn thì cũng phải trả lãi suất cao, hệ quả tiếp theo
là nền kinh tế bị đẩy vào suy thoái. Một kịch bản như vậy chưa từng xảy
ra trong lịch sử nước Mỹ.
Chính quyền Obama những ngày qua đã liên tục cảnh báo làn sóng sốc
do mất khả năng thanh toán có thể vượt qua khỏi biên giới của nước Mỹ.
Ngày hôm qua, Tổng thống Obama đã có cuộc gặp riêng Chủ tịch Hạ viện,
John Boehner, người của đảng Cộng Hòa để tiếp tục cuộc thương lượng
không chỉ về ngân sách chính phủ mà còn cả về việc nâng mức trần nợ
công. Dường như cuộc làm việc gấp rút này cũng không đi đến kết quả gì
khi ông Obama thông báo với giới báo chí ngay sau đó : « Nếu những
người của đảng Cộng Hòa biết điều muốn bàn về tất cả các chuyện đó, tôi
sẽ vui vẻ tới Capitol và cố gắng. Nhưng tôi sẽ không làm việc này nếu
như những người cực đoan nhất của bên Cộng Hòa tiếp tục buộc ông John
Boehmer phải đưa ra những đe dọa nền kinh tế của chúng ta ». Một
giờ sau phát biểu của Tổng thống Obama, Chủ tịch Hạ viện John Boehner
đã đẩy cuộc thương lượng trở lại điểm xuất phát với tuyên bố : « Tôi
thất vọng thấy Tổng thống từ chối thương lượng. Về vấn đề nợ, cần phải
thương lượng. Chúng tôi không thể nâng mức trần nợ mà không làm gì để
sửa chữa điều đã khiến chúng ta vay nợ thêm và chi tiêu nhiều mình có ».
Năm 2011, chính quyền Obama cũng đã trải qua một cuộc khủng hoảng
ngân sách tương tự, sau sáu tháng đảng Cộng Hòa giành quyền kiểm soát Hạ
viện. Nhưng khi đó bế tắc đã được giải khai thông vào phút chót và nước
Mỹ đã phải trả giá bằng việc bị cơ quan thẩm định tài chính Standard
&Poor’s hạ điểm tín nhiệm nợ công. Nhưng lần này, hai phe có vẻ
quyết đấu với nhau bất chấp đe dọa nước Mỹ rơi vào tình trạng vỡ nợ và
cho dù nhiều nhà phân tích cảnh báo hậu quả gây đảo lộn nền kinh tế tài
chính không chỉ trong phạm vi nước Mỹ.
Từ khi cuộc khủng hoảng ngân sách Mỹ xảy ra, thị trường tài chính thế
giới đã căng thẳng nghe ngóng. Mối quan tâm lúc này của chính quyền Mỹ
không chỉ là việc ngân sách bị khóa khiến một phần của Nhà nước Liên
bang Mỹ bị tê liệt, mà nghiêm trọng hơn là nguy cơ mất khả năng thanh
toán nợ gây những hệ lụy đối với cả nền kinh tế Mỹ.
Còn chưa kịp hồi phục đầy đủ sau cơn suy thoái 2007-2009, từ đầu năm
nay nước Mỹ lại phải thắt lưng buộc bụng, cắt giảm chi tiêu khiến tăng
trưởng kinh tế trở nên ì ạch hơn. Các định chế tài chính quốc tế như
Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế hôm quan đều đưa ra dự phóng
tăng trưởng kinh tế Mỹ trong năm nay và năm sau sẽ chậm lại.
Hiện tại Nhà trắng vẫn nhắc lại rằng chỉ có Quốc hội có thể khai
thông bế tắc do chính mình gây ra. Tuy nhiên ngày càng có nhiều chuyên
gia nhận định, Hiến pháp Mỹ vẫn dành đủ phạm vi hành động cho Tổng
thống để có thể xoay chuyển tình thế. Trong các cuộc tranh luận đang
diễn ra tại Mỹ, các nhà phân tích viện dẫn ra điều 14 tu chính Hiến pháp
Mỹ, theo đó nếu không đạt được thỏa hiệp nào để nâng trần nợ công, Tổng
thống Barack Obama có thể quy kết phe Cộng Hòa hành động trái Hiến
pháp. Chứng minh được điều này, Tổng thống Mỹ có thể sử dụng quyền đặc
biệt để bảo vệ lợi ích quốc gia trong trường hợp khẩn cấp. Tuy nhiên ở
Mỹ người ta vẫn hy vọng vào một thỏa hiệp giữa hai phe nhiều hơn vì lợi
ích của cả quốc gia.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét