Thứ bảy 07 Tháng Mười Hai 2013
Học sinh Johannesburg tỏ lòng kính trọng với lãnh tụ Nelson Mandela - REUTERS /Sibongile Ngalwa
Cái tên Nelson Mandela xuất hiện đầy kín trên trang nhất các
báo Pháp ra ngày cuối tuần này, đi kèm theo là vô số cụm từ trân trọng,
xúc động nhất có thể để dành cho cựu tổng thống da đen đầu tiên của Nam
Phi, nhân vật huyền thoại của cuộc đấu tranh chống chế độ apartheid, vừa
từ trần hôm qua tại Pretoria thọ 95 tuổi.
Lãnh tụ của người Nam Phi đã về với cõi vĩnh hằng vì tuổi cao
sức yếu đã gây xúc động mạnh trên toàn thế giới. Hôm qua, hầu hết các
kênh truyền hình, phát thanh lớn của Pháp đều dành những chương trình
đặc biệt để bày tỏ xúc động sự ngưỡng mộ đối với sự nghiệp và con người
Nelson Madela, hôm nay đến lượt các tờ báo in của Pháp thể hiện tình cảm
của mình. Hầu hết các tờ báo đều dành quá nửa số trang để nói về nhân
vật huyền thọai của cuộc đấu tranh chống phân biệt chủng tộc vì hòa giải
dân tộc của Nam Phi.
Trên nền đen phủ kính, nhiều nhật báo chính của Pháp hôm nay đăng
chân dung khổ lớn của Mandela đi kèm với những hàng ngắn gọn chứa đầy
cảm xúc như « Một con người tự do » của Libération, « Số phận của
chính nghĩa » của La Croix hay « Mandela, nhà đấu tranh cho tự do » của
Le Monde.
Nhật báo Le Monde đã có mặt trên các sạp báo từ chiều hôm trước thì
dành hẳn một ấn bản phụ 8 trang để nói về Nelson Mandela. Lấy tiêu đề «
Sức mạnh không cưỡng lại của bất bạo lực », xã luận của Le Monde viết :
« Ngôn từ thần tượng xuất hiện một cách tự nhiên khi người ta nhắc đến
cuộc đời của Nelson Mandela. Về mơ ước, ông đã thực hiện được, đó là
đánh đổ chế độ apartheid, một hệ thống tàn bạo đàn áp đa số sắc dân da
đen của Nam Phi.
Về khả năng chống chọi của mình, ông đã dùng nó để phục vụ cả một dân
tộc ». Với Nelson Mandela « tự do không đem ra mặc cả mà chỉ có một
người tự do có thể thương lượng ». Chính vì thế mà khi đang bị cầm tù
ông đã từ chối điều kiện của chính quyền đòi ông chấm dứt họat động
chính trị để đổi lấy tự do cho cá nhân. Tờ báo nhấn mạnh đến « thông
điệp » của mà cuộc đời và sự nghiệp của Mandela để lại, đó là « sức bền
bỉ không gì lay chuyển của một con người có thể đưa đến tự do cho cả
dân tộc dưới ngọn cờ bất bạo lực và hòa giải ».
Với Le Monde, Mandela là hiện thân cho « sức mạnh của một lãnh đạo
tinh thần có khả năng giữ vững mục tiêu và lôi cuốn một tập thể vượt qua
đau thương để đi tới đích cuối cùng (....) Ước vọng có được phẩm giá và
những giá trị phổ quát đã hóa thân thành sức mạnh vượt lên những trở
ngại tồi tệ nhất ».
Nhật báo Libération thì nhấn mạnh nhiều hơn đến khía cạnh hòa giải
dân tộc Nam Phi của con người Nelson Mandela. Xã luận của Libération
nhận thấy, trong nhiều thập kỷ đấu tranh và bị tù đầy, Mandela đã thể
hiện ước vọng của chính mình và của những người da đen Nam Phi. Ông đã
dấn thân vào cuộc đấu tranh vì phẩm giá của người da đen vì sự nghiệp
giải phóng dân tộc và vì những quyền căn bản của con người.
Khi cuộc đấu tranh đó đã tới đích, lẽ thường thấy người ta vẫn hay
quay ngược lại trả thù đối thủ đã áp bức mình thì Mandela lại chủ
trương tha thứ để hướng tới đoàn kết mọi cộng đồng người Nam Phi.
Libération cho đây là « hành động anh hùng ». Libération kết luận :
dành cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh vì quyền con người, Nelson Mandela
sẽ là một « một vĩ nhân cuối cùng » của thời đại ngày nay.
Trong khi đó Le Figaro nhận định, một con người như Nelson Mandela
từng gây ấn tượng mạnh đối với từ Fidel Castro đến Giáo hòang
Jean-Paul II, Đức Đạt Lai Lạt Ma hay Tổng thống Barack Obama thì hẳng
không phải là con người bình thường được. Nhưng theo Le Figaro, nhân dân
Nam Phi không muốn lãnh tụ của họ là một « vị thánh mà chỉ muốn ông là
một con người vĩ đại ».
Biểu tượng của hòa giải
Trong « dòng thác » các bài viết, phỏng vấn để tưởng nhớ tới vị anh
ùng dân tộc Nam Phi, La Coix có bài « Nelson Mandela, một biểu tượng
hòa giải của thế giới » điểm lại cuộc đời phi thường của nhà đấu tranh
vì tự do của Nam Phi, một tấm gương lớn cho cả thế giới.
Nhật báo Công giáo La Coix ghi nhận : Từ nhiều năm nay, Nelson
Mandela luôn luôn dẫn đầu các nhân vật có uy tín nhất trên cả hành tinh.
Trên thế giới, giờ đây có không biết bao nhiêu con đường, quảng trường
hay trường học mang tên ông. Là nhân vật huyền thoại trong suốt 27 năm
bị cầm tù, theo đánh giá gần như nhất trí hoàn toàn của dư luận thế
giới, Nelson Mandela là hiện thân của cuộc đấu tranh bất bạo động chống
lại áp bức.
Bên cạnh nhiều bài viết tái hiện lại cuộc đời đấu tranh không ngừng
nghỉ của Mandela vì quyền con người, Liberation có bài mang tựa đề «
Cốt lõi của huyền thoại ». Theo tờ báo : « Tứ một luật sư trẻ đến nhà
chỉ huy quân sự, từ một tù nhân không chịu khuất phục cho đến khi trở
thành một vị tổng thống của một quốc gia hòa hơph, Nelson Mandela đã tự
viết lên huyền thoại của chính mình ». Huyền thoại đó đồng thời cũng là
một tấm gương cho Nam Phi và cả thế giới noi theo. Chính bản thân
Mandela khi còn làm tổng thống đã từng phát phiểu : « Sau Mandela, cuộc
sống vẫn tiếp tục ».
Nelson Madela hy sinh gia đình, dấn thân cho sự nghiệp
Cũng nhân sự kiện này, Liberation còn quan tâm đến một nhân vật chiếm
phần không nhỏ trong cuộc đời đấu tranh của Nelson Mandela, đó là người
vợ đầu tiên của ông bà Winnie Mandela, một người từng có vị trí quan
trọng trong trong cuộc đấu tranh của chồng trong những năm 1980.
Theo Libération, bà Winnie Mandela là người đã góp phần không nhỏ tạo
nên thần tượng cho cả đất nước Nam Phi trước khi lui vào sống ẩn dật
bởi những vụ bê bối. Năm 1980, bà là người đứng ra khởi xướng phong trào
« Mandela tự do ».Vì cuộc đấu tranh đòi tự do cho chồng và cho cả người
da đen Nam Phi, bà Winnie đã phải ngồi tù 3 năm rồi chịu bao nhiêu
sách nhiễu trấn áp của chính quyền apartheid.
Đã có lúc bà được coi là trung tâm quyền lực trong Đại hội Dân tộc
Phi ANC, nhưng bà đã mắc phải sai lầm là dung túng chứa chấp những
thanh niên dân quân gây nhiều hành động bạo lực chết người và bà đã bị
liên lụy bởi những vụ việc đó .
Khi ông Nelson Mandela được tự do, Winnie dường như không chịu nấp
sau cái bóng của người chồng vĩ đại, bà tiếp tục họat động một cách độc
lập trong ANC. Cuối cùng, hai vợ chồng đã phải ly thân trước khi Nelson
trở thành tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi năm 1994.
Lãnh đạo đối lập Ukraina được lắng nghe nhất
Khép lại những trang báo đầy cảm xúc với người anh hùng của dân tộc
Nam Phi chuyển sang tin tức thời sự khác. Trên trang quốc tế, Le Monde
nhìn sang Ukraina với bài phác họa chân dung của nhà đối lập đang lên
của chính trường nước này với bài viết : « Vitali Klitschko, cựu võ sĩ
quyền anh dẫn dắt phong trào phản kháng tại Ukraina ».
Theo bài báo, trong những ngày qua, mỗi lần xuất hiện trên diễn đàn ở
quảng trường Maidan ( Độc lập), trung tâm của phogn trào phản kháng
đang làm lung lay chính quyền Ukraina từ hai tuần qua, Vitali
Klitschko, cựu vô địch thế giới quyền anh, lãnh đạo đảng đối lập « Quả
đấm thép » đều được sự hưởng ứng nồng nhiệt của người biểu tình trong
đó kể cả những người có tư tưởng dân tộc cực đoan.
Vitali Klitschko, nhân vật 42 tuổi này đến với chính trị từ một thế
giới hòan toàn khác. Sinh ra tại Kirghistan, đi theo và tỏa sáng bằng
nghiệp thể thao. Luyện tập chủ yếu môn quyền anh tại Đức, Klitschko trở
thành nhà vô địch thế giới với thành tích thật ấn tượng : 45 chiến
thắng trong 47 trận đấu trong đó 41 trận thắng đo ván.
Trong chính trường Ukraina, Klitschko là một người mới đến nhưng đã
có đủ sức hấp dẫn những người đang thất vọng về cuộc Cách mạng màu cam.
Ông thành lập đảng Oudar, có nghĩa là Qủa đấm thép, năm 2010 sau thất
bại trong cuộc tranh cử Đô trưởng Kiev. Hai năm sau đó đảng của ông thu
được 13,95% phiếu bầu trong cuộc bầu cử Quốc hội và trở thành lực lượng
chính trị thứ 3 tại Ukraina.
Theo tờ báo, lo ngại trước uy tín ngày càng lớn của nhà cựu vô địch
quyền anh, Tổng thống Ianoukovitch, hồi đầu tháng 11 đã ban hành một đạo
luật được cho là nhằm trực diện vào Klitschko, theo đó cấm những ai
không sống tại Ukraina từ thập kỷ trước ra tranh cử tổng thống.
Từ khi bắt đầu có phong trào Maidan phản đối chính quyền của tổng
thống Ianoukovitch quay lưng lại với Liên hiệp châu Âu, không cần phải
là nhà hùng biện lớn, nhưng Vitali Klitschko vẫn là một nhà lãnh đạo
chính trị được chú ý lắng nghe nhất của phong trào.
Thế nhưng từ vài ngày qua, phong trào phản kháng đang mất phương
hướng, ngôi sao đang lên Klitschko cũng bắt đầu có dấu hiệu mờ dần.
Nhiều người bắt đầu hoài nghi khả năng dẫn dắt phong trào đi tới đích
của Klitschko, trong khi ông vua của các trận đo ván này vẫn đang nghĩ
đến trận đấu « tranh cử tổng thống vào năm 2015 ».
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét