Thứ sáu 13 Tháng Chín 2013
Một người dùng điện thoại di động để vào mạng Vi bác
Reuters
Thời sự kinh tế, chính trị châu Á, nhất là tại Trung Quốc,
được nhiều tờ báo lớn ngày 13/09/2013 quan tâm. Đáng chú ý là bài viết
trên báo thiên tả Libération, nhận định về tình trạng hàng trăm nhà ly
khai – blogger tại Trung Quốc đã bị chính quyền bắt giam kể từ trung
tuần tháng Tám đến nay. Tờ báo cho hay, qua việc tung ra « chiến dịch
trong sạch hóa tư tưởng », chính quyền Bắc Kinh ngày càng siết chặt luật
lệ chống lại giới blogger ly khai.
Theo thông báo của Tòa án Tối cao hôm thứ Hai 09/9, những ai «
phao tin đồn nhảm » hay « thông tin sai lệch » có « hơn 5000 lượt người
xem » trên mạng, hay được « chuyển đi hơn 500 lần », kể từ nay có thể sẽ
bị kết án đến ba năm tù giam. Thông báo này còn nhấn mạnh những hành
động vi phạm này sẽ bị xem như là « nghiêm trọng » nếu các « tin đồn »
hay các « thông tin sai lệch » đó gây ra « rối loạn xã hội, sắc tộc hay
tôn giáo », nếu có « một tác động xấu trên quốc tế », hay làm « sứt mẻ
hình ảnh đất nước ».
Libération cho hay, thông báo đưa ra ngay lập tức đã làm dấy lên
nhiều phản ứng trên mạng, nhất là trên trang mạng Vi bác, một dạng tiểu
blog được hơn 300 triệu dân Trung Quốc sử dụng. Nhiều cư dân mạng cho là
đạo luật mới này không bảo vệ quyền tự do ngôn luận của công dân. Quy
định này kể từ giờ cho phép cảnh sát có thể bắt giữ bất kỳ ai họ muốn.
Một nhà báo tại Bắc Kinh còn cho rằng đạo luật khủng bố tinh thần người
dân.
Theo tờ báo, khi đưa ra quy định trên, nhà cầm quyền có ý định áp
dụng theo kiểu hồi tố nhằm kết án hàng trăm blogger ly khai từ hai tháng
nay. Trong số này, có luật sư Hứa Chí Vĩnh, sáng lập viên Phong trào
công dân mới. Chiến dịch truy lùng còn nhắm vào các nhà báo, các nhà đấu
tranh chống tham nhũng và nhiều ứng cử tự do tại các kỳ bầu cử đại biểu
phường xã. Tờ báo đơn cử một trường hợp rất thê thảm là bà Lý Bích Vân,
ứng viên độc lập sống tại tỉnh Quảng Đông. Theo xác nhận từ bạn bè, bà
Lý đã bị tra tấn trong hai tuần bị giam giữ, đến mức hiện giờ bà chỉ di
chuyển được bằng xe lăn.
Libération nhắc lại thông báo trên của tòa án nằm trong một phần «
chiến dịch tẩy não » của ban lãnh đạo mới. Ông Tập Cận Bình hôm 19/8 kêu
gọi các nhà kiểm duyệt của Đảng Cộng sản phải « xây dựng một đạo quân
vững mạnh », để trấn áp những cư dân mạng và những loại truyền thông nào
« tuyên truyền hệ tư tưởng phương Tây về các giá trị phổ quát ». Chủ
tịch Trung Quốc nhấn mạnh, « các giá trị phổ quát » như là quyền công
dân hay như tự do báo chí là « không tồn tại ».
Trung Quốc : Các chính sách kinh tế mới gây ngờ vực
Cũng tại Trung Quốc nhưng trên lãnh vực kinh tế, báo Le Monde và Les
Echos cùng quan tâm đến các biện pháp kinh tế mới của Thủ tướng Lý Khắc
Cường, mà cả hai tờ báo gọi là « likonomics ». « Tại diễn đàn ‘Davos
kiểu Trung Hoa’, Bắc Kinh tỏ ý định cải cách » và « Tại Trung Quốc,
chính sách kinh tế ‘likonomics’ lộ rõ nhưng làm trỗi dậy nhiều nghi vấn
», đây là đầu đề bài viết trên báo Les Echos và Le Monde.
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Đại Liên, hôm thứ Tư 11/9 vừa qua,
trước các vị khách mời, thủ tướng Lý Khắc Cường khẳng định rằng các
phương pháp kích thích tăng trưởng cổ điển như đầu tư công hay cho vay
dễ dãi không còn phù hợp nữa và không giải quyết được cội rễ vấn đề cho
tăng trưởng kinh tế tại Trung Quốc.
Một mặt, thủ tướng nhìn nhận tổng sản phẩm nội địa trong quý II năm
nay đã sụt giảm so với quý IV năm 2012, tức là từ 7,9% xuống còn 7,5%.
Mục tiêu của chính phủ trong năm nay là vực nền kinh tế tăng trưởng trở
lại. Tuy nhiên, có điểm đáng khích lệ là sản xuất công nghiệp trong
tháng Tám (+10,4%) đã trở lại với mức cao nhất từ 17 tháng nay, chứng tỏ
kinh tế đang ổn định trở lại.
Thế nhưng, theo thủ tướng Trung Quốc, tăng trưởng kinh tế đất nước
phải bền vững, nghĩa là phải tạo ra đủ việc làm và nâng cao dần mức sống
người dân. Các chính sách cải cách phải kích thích tiêu thụ nội địa và
sức mạnh tăng trưởng nội địa. Như vậy, cần phải mở cửa hơn và giảm bớt
vai trò của Nhà nước.
Thế nhưng, câu hỏi đặt ra là quan điểm cải cách của ông Lý Khắc Cường
có thể đi được đến đâu ? Liệu Thủ tướng có biết gạt bỏ những nhóm lợi
ích nằm ngay trong chính nội bộ đảng vốn đang khư khư ôm chặt quyền lợi
của mình hay không ?
Cải tiến công nghệ : Bí quyết của chính sách kinh tế Nhật Bản và Hàn Quốc
Nhìn sang các quốc gia Đông Á khác, báo Le Monde nhận thấy là đối với
Nhật Bản và Hàn Quốc, « cải tiến công nghệ » là bí quyết giúp phát
triển thành công nền kinh tế quốc gia, bất chấp các cuộc khủng hoảng
kinh tế trên thế giới và sự trỗi dậy của các nước tân hưng.
Tại Nhật Bản cũng như Hàn Quốc, công nghiệp vẫn luôn chiếm một vị trí
quan trọng, trong đó, sản xuất xe ô tô, điện tử và công nghiệp nặng là
những lãnh vực đầu tàu thúc đẩy nền kinh tế đất nước.
Theo quan sát của Le Monde, với những chính sách can thiệp, thậm chí
là chỉ đạo, Nhà nước Nhật Bản cũng như Hàn Quốc đã chọn hướng đầu tư
nhiều vào cơ sở hạ tầng, ấn định đường lối, mục tiêu canh tân và phát
triển thông qua các kế hoạch năm năm. Việc này đã góp phần làm tạo ra
những đại tập đoàn keiretsu tại Nhật và chaebol tại Hàn Quốc.
Sự thành công đó còn có sự góp phần của cội rễ văn hóa như tinh thần
đam mê công việc, hay như ham muốn hoàn thiện tại Nhật và đạo lý tôn ti
trật tự và nề nếp kỷ luật tại Hàn Quốc. Tác giả bài viết nhận thấy là
tại hai quốc gia Đông Á này, sự ràng buộc vào nền sản xuất quốc gia vẫn
rất cao. Bất chấp đồng yên cao giá, nhưng làn sóng di dời nhà xưởng tại
Nhật không diễn ra ồ ạt như nhiều quốc gia phát triển khác.
Cải tiến công nghệ luôn là những ưu tiên hàng đầu của chính phủ.
Chính điều này giúp cho các nhà công nghiệp của hai quốc gia trên luôn
tìm được một chỗ đứng quan trọng trong một chừng mực nào đó, trong nhiều
lãnh vực chuyên biệt, với nhiều mặt hàng có chất lượng cao.
Philippines e sợ thất thoát dòng vốn
Nhìn sang nền kinh tế Philippines, quốc gia Đông Nam Á, báo Le Figaro
có bài nhận định « Philippines quan ngại thất thoát nguồn vốn ».
Theo số liệu do Ngân hàng trung ương Philippines công bố trong tuần
này, đầu tư trực tiếp nước ngoài trong tháng Sáu năm nay đã tụt giảm thê
thảm, cụ thể là chỉ có 61 triệu đô-la so với cùng kỳ năm rồi là 307
triệu đô-la, tức giảm đến 80%. Theo giải thích của chính quyền Manila,
sự thất thoát này phản ảnh sự chảy ngược dòng vốn từ châu Á về Hoa Kỳ,
do kinh tế Mỹ đang trên đà hồi phục.
Hiện Philippines là quốc gia có tỷ lệ tăng trưởng kinh tế cao nhất
trong khu vực, nhờ vào mức tiêu thụ nội địa tăng, đầu tư địa ốc tăng.
Tuy nhiên, Ngân hàng Phát triển châu Á gióng lên hồi chuông cảnh báo,
kêu gọi chính quyền Manila phải nới lỏng một cách nhanh nhất có thể các
điều luật về quyền sở hữu và luật đầu tư nước ngoài.
Le Figaro quan sát thấy là đầu tư nước ngoài tại Philippines vẫn còn
thua xa so với các nước khác trong cùng khu vực. Riêng trong năm 2012,
đầu tư ngoại quốc trực tiếp tại Singapore chiếm đến 54,4 tỷ đô-la, tại
Indonesia là 19 tỷ, Malaysia là 10 tỷ , Việt Nam là 8,4 tỷ, Thái Lan là
8,1 tỷ, trong khi đó Philippines chỉ có 2 tỷ, kém các nước láng giềng
gấp từ 2 cho đến 27 lần.
Bắc Triều Tiên khởi động lại trung tâm hạt nhân ?
Trong khi Nga và Mỹ bước vào bàn đàm phán để tìm một giải pháp cho
việc giải trừ các kho vũ khí hóa học tại Syria, cùng lúc, Bắc Triều Tiên
dường như đang âm thầm cho tái khởi động lò phản ứng Yongbyon, ngưng
hoạt động từ năm 2007. Chủ đề này được báo Le Figaro và Libération cùng
quan tâm đến qua các hàng tựa « Bắc Triều Tiên có lẽ đang tái khởi động
trung tâm hạt nhân » và « Tại Bắc Triều Tiên, có nguyên tử mới với khói
trắng ».
Cả hai tờ báo cho hay, các hình ảnh chụp từ vệ tinh hôm 31/8 vừa qua
cho thấy hai cột khói trắng bốc lên từ một tòa nhà gần lò phản ứng
Yongbyon. Căn cứ vào màu khói và khối lượng bốc lên, các chuyên gia tại
Viện Triều Tiên, thuộc đại học John-Hopkins, nghi ngờ là « Bình Nhưỡng
dường như đang cho vận hành lại trung tâm hạt nhân, vốn có thể sản xuất
6kg plutonium/năm, mà Bắc Triều Tiên có thể sử dụng để từ từ gia tăng
kho vũ khí hạt nhân của mình ».
Theo ước tính của các chuyên gia, nếu vận hành hết công suất,
Yongbyon đủ khả năng tạo ra một quả bom nguyên tử cho mỗi năm, tăng dần
số đầu đạn dự trữ khiêm tốn ước tính lên đến 36 kg .
Yongbyon là trung tâm hạt nhân rộng lớn có công suất 5MW, nằm cách
thủ đô Bình Nhưỡng chừng 100 km về phía bắc, được xây dựng vào năm 1962,
dưới sự trợ giúp của chính quyền Liên Xô cũ. Nhà máy vận hành bằng chất
uranium không làm giàu và sản xuất ra chất plutonium, mà các chuyên gia
nghi ngờ là Bình Nhưỡng đã sử dụng cho các vụ thử hạt nhân những năm
2006 và 2009. Các chuyên gia cũng nghi là chế độ miền Bắc đã mở rộng khu
vực Yongbyon, xây dựng thêm một nhà máy làm giàu chất uranium trong năm
tháng gần đây.
Cuối cùng, cả hai tờ báo đều e ngại rằng việc Bình Nhưỡng cho tái
khởi động trung tâm hạt nhân trên và tăng cường khả năng hạt nhân có thể
sẽ gây ra một thảm họa lớn cho môi trường và nhân loại.
Đối với Le Figaro, hậu quả nhãn tiền có thể đến từ tình trạng cũ nát
của Yongbyon, vì rò rỉ phóng xạ có thể sẽ xảy ra trên một diện tích rộng
lớn, để lại một thảm họa môi trường to lớn trên bán đảo Triều Tiên.
Còn đối với Libération, nếu như Bình Nhưỡng tăng đôi khả năng hạt
nhân (hiện Bắc Triều Tiên đã có đến hàng chục máy ly tâm để làm giàu
chất uranium) điều này đồng nghĩa với việc cho phép họ sản xuất đến 68
kg chất uranium mỗi năm, như vậy đủ để tạo ra ít nhất 3 quả bom hạt
nhân.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét