Thứ ba 10 Tháng Chín 2013
Một
nhóm người Mỹ gốc Syria tập hợp ủng hộ can thiệp quân sự Mỹ chống chế
độ Assad, trước điện Capitol, Washington, 09/09/2013.
REUTERS/Jonathan Ernst
Nga đã đề nghị đặt kho vũ khí hóa học của Syria dưới sự kiểm
soát của quốc tế để vô hiệu hóa các vũ khí này, nhưng muốn làm như thế
thì phải có sự hợp tác toàn diện của Damas, một chế độ mà cho tới nay
vẫn giữ bí mật về kho vũ khí của họ. Đây sẽ là một kế hoạch rất khó thực
hiện trong bối cảnh nội chiến ác liệt tại nước này.
Nếu đề nghị của Nga được thực hiện, điều đó có nghĩa là phải có
sự thay đổi triệt để lập trường của chính quyền Tổng thống Assad, cho
tới nay vẫn không tham gia Tổ chức Công ước cấm vũ khí hóa học, để khỏi
phải khai báo về kho vũ khí mà cho tới gần đây họ vẫn chối là không hề
có.
Như vậy, bước đầu tiên sẽ phải là Damas ký ngay lập tức Công ước cấm
vũ khí hóa học, có hiệu lực từ năm 1997 và nay quy tụ gần như toàn bộ
các quốc gia trên thế giới. Khi gia nhập Tổ chức Công ước cấm vũ khí hóa
học, chính quyền Syria sẽ phải khai báo toàn bộ kho vũ khí của họ và
chấp nhận cho các thanh tra quốc tế đến tận nơi để kiểm tra thật chi
tiết.
Nhiệm vụ kiểm tra đó có thể được giao cho các thanh tra Liên Hiệp
Quốc, như phái đoàn đã từng đến Syria vào tháng trước để điều tra về vụ
tấn công bằng vũ khí hóa học hoặc như phái đoàn đã từng đến thanh tra
Irak sau chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.
Nhưng trước hết, chính quyền Damas phải bảo đảm an ninh cho các thanh
tra viên quốc tế và bảo đảm an toàn cho kho vũ khí hóa học trong thời
gian giải trừ kho vũ khí này.
Các cơ quan tình báo Pháp đánh giá kho vũ khí hóa học của Syria là
một trong những kho vũ khí hóa học quan trọng nhất thế giới với hơn 1000
tấn. Các chuyên gia được hãng tin AFP trích dẫn hôm qua đều cho rằng
rất khó mà phá hủy kho vũ khí hóa học của Syria ngay giữa lúc nội chiến
ác liệt như vậy. Cho dù trong điều kiện tối ưu, thực hiện việc này cần
phải huy động rất nhiều người, chỉ để bảo vệ 24 giờ /24 mỗi cơ sở sản
suất và tồn trữ vũ khí hóa học.
Ở Syria hiện có rất nhiều cơ sở sản xuất và tồn trữ vũ khí hóa học,
mà phần lớn vẫn chưa được xác định vị trí chính xác và các nước phương
Tây vẫn rất sợ chính quyền Tổng thống Bachar al Assad mất sự kiểm soát
những cơ sở đó và các vũ khí hóa học rơi vào tay quân nổi dậy Hồi giáo
cực đoan.
Tiếp theo sau đề nghị của Nga, hôm qua, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc
Ban Ki-Moon đã kêu gọi thiết lập các vùng đặt dưới sự giám sát của Liên
Hiệp Quốc, để cất giữ một cách an toàn các vũ khí hóa học của Syria và
phá hủy chúng.
Cho dù diễn ra suôn sẻ, kế hoạch vô hiệu hóa kho vũ khí hóa học của
Syria sẽ kéo dài nhiều năm và tốn hàng tỷ đôla: Hoa Kỳ đã chi ra gần 35
tỷ đôla để phá hủy gần 90 % kho vũ khí hóa học của họ và phải đến năm
2021 mới hoàn tất việc này. Nói chung, sản xuất vũ khí hóa học thì dễ,
nhưng phá hủy chúng thì tốn kém và phức tạp hơn rất nhiều.
Ấy là chưa kể việc vô hiệu hóa còn tùy thuộc vào yếu tố là tác nhân
hóa học có đã được gắn vào các rocket hay các tên lửa ( như trường hợp
của Hoa Kỳ ) hay vẫn còn được tàng trữ dưới dạng sẵn sàng được sử dụng (
như trường hợp của Nga ).
Trong trường hợp đầu tiên, các vũ khí hóa học sẽ được tiêu hủy trong
các nhà máy thích hợp, còn trong trường hợp thứ hai, việc vô hiệu hóa sẽ
được thực hiện bằng cách bơm vào một hợp chất hóa học để làm mất tác
dụng của những vũ khí hóa học đó.
Theo tiết lộ của các cơ quan tình báo Pháp vào đầu tháng 9, kho vũ
khí hóa học của Syria một phần được tồn trữ dưới dạng kép, tức là dưới
dạng hai sản phẩm hóa học được chế sẵn, để chờ trộn với nhau ngay trước
khi được sử dụng. Phương pháp này gần với phương pháp của Nga, quốc gia
bị nghi là đã giúp chế độ Damas phát triển vũ khí hóa học vào thập niên
1970.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét