| CDNVQGTP - MôiTrường/XãHội |
|
Chuyện
trong nước lúc này không thể không nói đến sự kiện các lãnh đạo doanh
nghiệp nhà nước (DNNN) từ bao năm nay, nhận lương “khủng”. Tôi đã tìm cả
trong từ điển tiếng Việt, không còn chữ nào đúng hơn là chữ “khủng”.
Lãnh lương “nhiều”, lương “lớn” không thể đủ nghĩa bằng “lương khủng”.
Còn dùng như chữ nghĩa nhiều ông vẫn vẫn dao to búa lớn là “vĩ đại” hay
“hoành tráng” thì sai bét. Ai lại nói “lương vĩ đại” bao giờ! Chỉ có
“lãnh tụ vĩ đại”, “lễ lạc hoành tráng” mới… đúng sách vở. Nhưng quả thật
là dùng chữ “vĩ đại” ở đây cũng không sai mấy. Thôi thì dùng chữ
“khủng” cho hợp với tiếng bà con ở VN ngày nay thường dùng.
Hai chữ
lương lậu từ xưa các cụ nhà ta đã dùng rồi, nhưng chỉ là hai từ ghép do
thói quen (hay còn gọi là khẩu ngữ), chứ không tách bạch ra lương và
lậu. Nay, theo thời cuộc, ta lại có thể tách bạch ra lương riêng, lậu
riêng. Bởi lương dù có “khủng” cách nào cũng còn có thể thấy được, có
thể “đo đếm” được, chứ còn cái món “lậu” thì vô tiền khoáng hậu, không
ai biết nó nằm ở những nơi nào, khoản nào. Nó muôn hình vạn trạng, nó
biến hóa khôn lường, nó đu dây, nó làm xiếc, từ quà cáp tình cảm, tình
yêu đổi sang nhà cửa, xe hơi, ngân phiếu, cổ phiếu, lần theo đường dây
của nó đứt hơi. Bởi thế nên mới gọi là “lậu”. Ngày nay nhiều quan đã
lãnh lương nhà nước nhưng cái khoản đi theo lương là lậu thì… hơi bị
nhiều (nói theo chữ nghĩa mới ở VN, có nghĩa là nhiều lắm, nhiều quá
xá). Xin chứng minh cụ thể:
Lương và lậu
Đầu năm
2013, nhóm nghiên cứu của Thanh tra Chính phủ (do đích thân Cục trưởng
Cục phòng chống tham nhũng làm chủ nhiệm) đã lần đầu tiên công khai các
số liệu từ cuộc khảo sát mức thu nhập những người có chức vụ quyền hạn.
Thống kê cho thấy, 79% cán bộ công chức (CBCC) có thu nhập ngoài lương.
Phân
nửa trong số này công bố rằng đó chỉ là các khoản bồi dưỡng hội họp,
hoặc là nguồn thu tiết kiệm từ các khoản chi theo định mức khoán, dôi dư
ra. Chỉ có một số rất ít (5%) cho biết đó là các khoản hoa hồng, hoặc
quỹ riêng cơ quan. Và cũng chỉ rất ít "khai thật" đó là tiền biếu tặng.
Có tới
gần một nửa số người được hỏi chỉ nói chung chung, "thu nhập đến từ
những nguồn thu khác". Cụ thể là nguồn thu nào thì không ai "dại" gì
vạch áo cho người xem lưng. Hoặc có công khai thì cũng chỉ là… kiếm cái
gì đó nói cho hợp tình hợp lý chứ nó không hề có trên đời.
Có vị
còn lo xa, tính toán mọi thứ trước khi ra làm quan hoặc trong khi là
quan, thấy thu nhập của mình hơi bị nhiều bèn nghĩ ra cách “hợp thức
hóa”. Xin nêu một “trò xiếc”.
Một kiều “rửa tiền” tinh vi
Có một
cửa hàng khá lớn của một quan bà (vợ một ông công chức), mở ra nhưng
khách vắng teo, lỗ bao nhiêu thì không biết nhưng anh thư ký kế toán cứ
ra sở thuế nộp ngân sách một số tiền lãi lớn. Mỗi tháng làm ăn lời hàng
tỉ, tổng kết cuối năm lời 12 tỉ. Làm ăn thua lỗ trắng máu mà ra nộp thuế
tiền lời thì đúng là thượng cổ mới thấy một anh “yêu nước” ngu như thế.
Nhưng cái sự phi lý này trở nên có lý lắm, ông công chức chứng minh
bằng giấy tờ minh bạch rằng vợ chồng ông giàu to vì có làm ăn buôn bán
rất phát đạt, rất hợp pháp, có sở thuế chứng minh “đàng goàng”. Như thế,
dù cho ông ấy có tham nhũng, có nhận quà bao nhiêu cũng là của gia đình
ông ấy làm ra. Một kiểu “rửa tiền” hết sức tinh vi, chẳng anh nào làm
gì được. Đấy chỉ là một trong những “chiêu” tương đối đã cũ ở thời đại
này. Các quan “thông minh” chắc chắn còn nhiều chiêu quái đản hơn. Còn
cái trò mua lại những xổ số trúng độc đắc đã quá xưa rồi, chỉ còn vài
anh cắc ké ăn vặt xài đỡ.
Khoản “lậu” nhiều gấp 10 lần tiền lương
Nhóm
nghiên cứu của Thanh tra Chính phủ cũng cho biết thêm rằng trên 80%
người được khảo sát khẳng định số tiền đó chưa bằng một nửa tiền lương
công chức mà họ đang nhận. Chỉ có 2,1% thừa nhận khoản "lậu" họ nhận
được cao hơn lương, song tối đa cũng không vượt quá 5 lần. Một số rất ít
(0,2%) thành thật nói, họ nhận được khoản "lậu" nhiều gấp 10 lần tiền
lương.
Rõ
ràng, số CBCC có thu nhập ngoài lương chiếm tỷ lệ cao. Mức thu nhập
ngoài lương so với lương và nguồn thu nhập cũng khá đa dạng, có cả những
khoản thu nhập nhạy cảm, dễ liên quan tham nhũng như tiền được chia từ
các khoản hoa hồng, quỹ riêng của đơn vị, tiền được biếu, tặng.
Một số
nhà nghiên cứu cho rằng, nếu điều tra kỹ hơn, diện rộng hơn, và "nhân
chứng" thành thực hơn, thì số lượng CBCC có thu nhập ngoài còn cao hơn
nữa. Bởi, thu nhập ngoài lương rất phong phú, đa dạng, biến hóa. Nào
tiền thưởng, tiền làm thêm, tiền làm đề tài, dự án, tiền khoán vượt thu,
tiền bồi dưỡng, phong bì "bôi trơn"...
Chưa
kể, với các sếp có chức có quyền, họ còn được nhận những 'quà tặng' bất
ngờ từ những cuộc đua: chạy việc, chạy chức chạy quyền.... mà chi phí
không thể đo đếm. Đó là những sự thật hơn đã được phơi bày.
Chính
vì vậy nên nhiều anh công chức, cán bộ “còm” vẫn cứ kêu rên “thời buổi
này không ai sống được bằng đồng lương”. Vậy mà vẫn cứ ào ào mất tiền
chạy vào là công chức. Dư luận mới đây chẳng đã "dậy sóng" bởi câu
chuyện chạy công chức ở Thủ đô giá 100 triệu đó sao? Nguyên nhân quan
trọng là những cơ hội kiếm thêm tiền và các mối quan hệ mà chỉ cán bộ,
công chức nhà nước mới có. Chính ông “đại biểu quốc hội” Lê Như Tiến trả
lời báo giới, ngay sau khi đọc được thông tin về kết quả nghiên cứu nói
trên đã phải la làng:
Thang
bảng bậc lương bao nhiêu năm không thay đổi nên lương CBCC rất thấp,
cộng với sự kiếm soát lỏng lẻo dẫn đến tình trạng ai đó hễ có tý chức
quyền là sẽ phải tìm mọi cách để cải thiện thêm thu nhập. "Nhiều người
gọi đây là hội chứng "tước đoạt để bù đắp", nhất là đối với những CBCC
có chức, có quyền, làm ở những vị trí mà quyết định, của họ phát sinh
quyền lợi như: quyết định dự án đầu tư, thu- chi ngân sách nhà nước,
xuất nhập khẩu, đề bạt bổ nhiệm... Đối với những CBCC này thì thu nhập
ngoài là khoản tiền không nhỏ".
Đến chuyện lương khủng
Đó là
sơ qua vài nét về chuyện lương “lậu”, xin bàn đến chuyện lương thật,
nhưng là thứ lương “khủng” quá xá cỡ. Sở dĩ chuyện này âm ỷ từ lâu nay
bỗng “bắt cháy” bùng lên vì ở TP Sài Gòn vừa khui ra vụ các quan giám
đốc của 2 Doanh nghiệp nhà nước lãnh lương quá lớn. Mức lương “khủng”
khiến nhiều người dân choáng váng. Từ choáng váng đến hằn học “muốn chửi
thề”, tôi nói đúng chữ người bình dân Chợ Bàn Cờ đang dùng. Bạn có thể
tưởng tượng được chuyện xảy ra trong thời buổi kinh tế suy thoái này hay
không?
Công ty cấp thoát nước đô thị TP.Sài Gòn từng được nhận huân chương Lao động hạng ba.
Sau vụ scandal này sẽ nhận huy chương hạng mấy?.
Ông Trần
Thiện Hà - Giám đốc Công ty một thành viên Công viên cây xanh TP.Sài
Gòn, người may mắn lãnh hơn hai tỉ tiền lương mỗi năm.
Đường Sài Gòn cứ mưa là ngập, vậy mà sếp vẫn lãnh lương hơn hai tỉ!.
- Năm 2012, lương của giám đốc công ty Thoát nước đô thị là 2,6 tỉ đồng (cao gấp 41 lần lương bình quân của công ty).
- Sếp công ty Chiếu sáng công cộng là 2,2 tỉ đồng…
Chỉ cần
làm một con tính giản dị: Mỗi năm có 365 ngày, trừ đi 52 ngày chủ nhật
thì còn lại 313 ngày làm việc. Với tiền lương 2,6 tỉ đồng một năm, vị
chi ông giám đốc công ty thoát nước Thành phố đang nhận lương 8,3 triệu
đồng một ngày.
Lãnh
lương 8,3 triệu cho 8 tiếng đút chân gậm bàn, chứ không phải chui xuống
cống cả tháng, người công nhân cũng chỉ nhận chưa đến 8 triệu tiền
lương.
Nhận
lương tới 8,3 triệu mà để những người dân Sài thành quanh năm sống trong
cảnh “đắp đê trong nhà, co hết chân lên giường mà sao nước vẫn không
chịu ra”.
Người
dân đã phẫn nộ trước mức lương khủng đến vô lý của những người lãnh đạo
các doanh nghiệp gắn với hai chữ “công ích”, trong tương quan với mặt
bằng lương và thu nhập của những người đóng thuế.
Sự việc
này không chỉ thể hiện hành vi bóc lột tàn bạo vô nhân tính đối với đội
ngũ công nhân ( những người rất xứng đáng phải được đối xử tôn trọng)
của một số không ít lãnh đạo Công ty Nhà nước mà còn thể hiện rõ ràng
dấu hiệu tham nhũng, thậm chí tội tham nhũng trong bối cảnh này còn
nghiêm trọng hơn các vụ tham nhũng khác bởi lẽ nó không chỉ tàn phá tiền
bạc của nhà nước mà còn xúc phạm nghiêm trọng đến quyền lợi,danh dự,
hình ảnh của công nhân VN. Có lẽ không cần phải tranh luận nhiều, phải
thanh tra toàn diện tất cả các DNNN đồng thời phải xử nghiêm hơn mức
bình thường đối với các sai phạm.
Công nhân phải chui xuống móc ống cống suốt 8 tiếng mà lương chỉ có vài triệu.
Công nhân công viên cây xanh phải đối diện với nhiều rủi ro để “sếp” hưởng lương… khủng.
Thời đại “đồ đểu” phải đổi thành “quá đểu”
Thực tế
hiện nay dư luận đã dùng đến chữ “liêm sỉ” của những ông “lãnh đạo” tự
cho mình cái quyền được nhận lương khủng. Còn một thực tế khác trong
nhiều cách làm tiền, có thể gọi thằng là vô nhân đạo đối với tầng lớp
nhân viên dưới quyền mình.
Ban
giám đốc tìm cách “xơi” luôn cả các khoản bảo hiểm, tiền phúc lợi xã hội
của nhân viên cực khổ dưới quyền, bằng cách ký hợp đồng thời vụ với
hàng trăm lao động thường xuyên, hoặc ký hợp đồng xác định thời hạn,
thay vì không xác định thời hạn. Đằng sau những thông tin ban đầu này là
gì, rồi đây cơ quan chức năng sẽ phải làm rõ, nhưng chỉ nguyên chuyện
này thôi đã cho thấy một kiểu bớt xén, một lối ăn bẩn đến cùng cực. Ăn
tiền của nhà nước rồi còn vơ cả tiền từ túi anh móc ống cống, anh trèo
cây mục, anh quét rác công trường thì quả thật cái thời đại “đồ đểu” này
phải gọi là “thời đại quá đểu” mới đúng.
Nhưng
có lẽ, vấn đề cần phải đặt ra sau scandal tồi tệ này không phải là việc
nói đến hai chữ “liêm sỉ” và “vô nhận đạo”, cũng không chỉ là “thu hồi”,
hay thậm chí xem xét trách nhiệm hình sự, như phản ứng dữ dội của dư
luận, mà phải đặt ra và trả lời câu hỏi về cơ chế kiểm soát lương, nói
thẳng ra là ai, đơn vị nào chịu trách nhiệm kiềm soát tiền lương thưởng
của các “công ty trời con” này?
Độc giả Thái Quang cho rằng 4 công ty công ích nói trên đã vi phạm Luật Lao động và Luật Hình sự.
"Cụ
thể: Một mặt họ ăn chặn các khoản Bảo hiểm xã hội của số lao động thời
vụ, mặt khác không loại trừ họ đã kê khai khống số lao động thời vụ (có
ít, kê nhiều) để có được quỹ lương lớn, từ đó chia nhau. Ở đây, có trách
nhiệm của nhiều cơ quan quản lý (cơ quan chủ quản, Bảo Hiểm Xã Hội,
Công đoàn, Tài chính, Thuế..). Hy vọng TP Sài Gòn không cho qua vụ việc
này.
Chưa hết, còn những công ty nhà nước khác nữa
Ngày
31/8, báo cáo với UBND TP Sài Gòn về tình trạng các DN chi lương "khủng”
cho lãnh đạo, ông Huỳnh Thanh Khiết-phó Giám đốc Sở Lao động-Thương
binh và Xã hội TP cho biết, sau vụ 4 "sếp” lớn của 4 DN công ích tại TP.
Sài gòn nhận lương "khủng” với 2,6 tỉ đồng/năm, đoàn kiểm tra liên
ngành TP Hồ Chí Minh tiếp tục phát hiện thêm 8 DN công ích (có 100% vốn
Nhà nước) đang hoạt động trên địa bàn TP chi tiền lương sai quy định cho
các "sếp”.
Người dân “minh họa” các sếp lãnh lương khủng.
Tạm thời cơ quan chức năng chưa công bố chính thức tên 8 DN vi phạm.
Điều
đáng lưu ý, 8 DN này còn dùng quỹ tiền lương chung của người lao động để
trích ra khen thưởng, chung chi cho giám đốc, phó giám đốc và kế toán
trưởng. Nhiều công nhân làm việc lâu năm tại các DN này đều không được
hưởng một quyền lợi gì về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế… Có lẽ còn chờ
“điều tra bổ sung” thêm những tình tiết “kinh hoàng” khác nữa mới công
bố “chiến công” của các ông lớn này. Người dân vẫn chờ đợi sự công bố
minh bạch, dứt khoát và mong nó không “qua sông đắm đò”.
Vậy tạm để 8 ông lớn này ngủ yên, hãy xét về một số công ty khác:
- Chủ tịch HĐQT Petrolimex lương hơn 50 triệu đồng/tháng. Trong khi năm 2011, Petrolimex đã kinh doanh thua lỗ 1.671 tỷ đồng.
- Lãnh
đạo Tổng công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) hưởng lương 79,749
triệu đồng/tháng trong khi giá bán gạo Việt Nam rẻ nhất thế giới, còn
những người làm ra hạt gạo thì phải bỏ ruộng.
- Và
bây giờ: 2,6 tỷ cho người đứng đầu ngành thoát nước ở một thành phố ngập
úng vì mưa. Rồi 2,2 tỷ cho giám đốc công ty chiếu sáng…
- Những
dữ liệu về lương của Petrolimex, Vinafood, hay thoát nước, chiếu sáng
có được trong mối liên hệ với những con số khác: Petrolimex chiếm trên
60% thị phần bán lẻ xăng dầu mà mỗi cú tăng hoặc giảm giá có tính chất
quyết định đến toàn bộ thị trường. Vinafood, chính xác là “thương lái”.
- Còn thoát nước, chiếu sáng, giao thông thì tiền ODA hay ngân sách nhà nước chui vào đâu, hẳn ai cũng rõ...
- Người
ta từng nói về “những nghịch lý” khi đặt cạnh nhau hai con số “lương
giám đốc”- ở trên giời và “kết quả kinh doanh” của DNNN luôn “chui sâu
dưới 3 thước đất”. Đúng là những giọt mồ hôi nông dân đang được bán với
giá bèo bọt để làm cái bậc thang trong những ngôi nhà lầu của các sếp.
86 năm không ăn tiều gì mới bằng lương sếp
Nằm
trong bi kịch có thật này, một công nhân nhẩm tính: "Lương tháng tôi giờ
2,5 triệu, cả năm trầy trật mới được 30 triệu. Không ăn tiêu gì thì
phải 86 năm sau tôi mới tích được con số 2,6 tỷ. Thật trớ trêu quá! Tiền
lương 1 năm của các vị bằng công nhân, nông dân làm cả đời".
Trong
khi lương các sếp cao ngất ngưởng là vậy, anh Trần Văn Bá nêu thực tế,
lương của công nhân vệ sinh lao động trực tiếp rất thấp, lam lũ cả ngày
đêm như vậy nhưng tiền thưởng Tết mỗi năm chỉ có 150 ngàn một người
(bằng 7 USD).
"Thật
không thể hiểu cách quản lý tiền lương kiểu gì mà để những giám đốc của
các công ty này lấy được lương như vậy. Công nhân làm vất vả lương thấp
còn Giám đốc, Kế toán ngồi mát ăn bát vàng. Thanh tra hãy kiểm tra để
lấy lại công bằng cho công nhân. Ai sai phải trả lại và phải xử đúng
pháp luật. Không để bất công như vậy được, Thật khổ cho người lao động",
bạn đọc Nguyễn Thị Giáp chia sẻ.
Trên toàn quốc, còn khối DNNN nữa làm ăn kiều này
Kết quả
thanh tra tại TP Sài Gòn khiến nhiều người "choáng váng" là vậy, nhưng
theo nhiều độc giả tình trạng này không phải là riêng lẻ mà còn nhiều
nơi như thế nữa.
Độc giả
Lê Mai thông tin."Tất cả các công ty cấp thoát nước trên toàn quốc như
Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Hà Tĩnh ... đều chỉ ký hợp đồng dài hạn với
viên chức quản lý. Các loại lao động khác mặc dù làm việc quanh năm,
suốt tháng nhưng chỉ được ký hợp đồng thời vụ 3 tháng để tránh nộp bảo
hiểm. Thực trạng này đã tồn tại từ lâu nhưng không ai biết. Lương giám
đốc các doanh nghiệp này không dưới 1 tỷ/năm".
Một độc
giả khác cũng đề nghị thanh tra vào cuộc thanh tra các đơn vị công ích ở
các tỉnh thành lớn như Hà Nội, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu... Những
vụ phát hiện được chỉ mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm “vĩ đại”
đang bóp cổ dân nghèo, phá hoại nền kinh tế toàn dân.
Thậm
chí, một độc giả khác còn nêu thực tế, ở nhiều công ty lớn hiện cũng
đang áp dụng hình thức bóc lột lao động theo kiểu chỉ kí hợp đồng cộng
tác viên 11 tháng, không bảo hiểm y tế, lương thấp hơn 4-5 lần so với
nhân viên chính thức.
Độc giả
này đề nghị tiếp tục mở rộng thanh tra về việc chấp hành luật lao động,
tiền lương tại các doanh nghiệp nhà nước trên cả nước.
Đua nhau tăng lương, thưởng sếp
Nhìn
vào những “thành quả” đau đớn trên đây, ai cũng có thể nhẫn thấy làm
giám đốc hay “lãnh đạo” một doanh nghiệp nhà nước sướng như thế nào.
Tiền không cần bỏ mà quyền thì quá nhiều. Vừa đá bóng vừa thổi còi, chỉ
cần mấy ông lãnh đạo ngồi bàn với nhau, lỗ lãi không cần biết, chỉ cần
lương anh, lương tôi tăng bao nhiêu là thành biên bản, thành luật, cứ
thế thi hành. Mấy “sếp lớn hơn” gọi là “cơ quan chủ quản” thì lơ là vì
toàn anh em đồng chí nhà ta cả và đàn em nó tăng thì mình cũng có lợi
nên phe lờ tuốt. Chứng cớ là có anh giám đốc DNNN nào bị “truy”, bị phê
bình về vấn đề lương lậu bao giờ đâu.
Bây giờ
mọi chuyện bị khui ra, chiều 4-9 vừa qua, Thành ủy, UBND TP Sài Gòn đã
công bố quyết định kỷ luật đối với lãnh đạo (chủ tịch Hội đồng Thành
viên, giám đốc) 4 đơn vị công ích nhận lương “khủng”. Cụ thể là tạm đình
chỉ công tác ông:
- Nguyễn Trọng Luyện, Chủ tịch HĐTV Công ty Thoát nước đô thị;
- Lê Thanh Sơn, Giám đốc Công ty Thoát nước đô thị; - Trần Trọng Huệ, Chủ tịch HĐTV Công ty Chiếu sáng công cộng; -Trần Minh Hùng, Giám đốc Công ty Chiếu sáng công cộng; - Nguyễn Nhật Tấn, Chủ tịch HĐTV Công ty Công trình giao thông Sài Gòn; - Phạm Văn Vĩnh, Giám đốc Công ty Công trình giao thông Sài Gòn; - Phạm Văn Hiếu, Chủ tịch HĐTV Công ty Công viên Cây xanh và - Trần Thiện Hà, Giám đốc Công viên Cây xanh.
Đình chỉ rồi còn những hình thức kỷ luật nào nữa đây? Liệu pháp luật có vào cuộc?
Phải nói thẳng đó là cái tội lớn với nhân dân
Một
lãnh đạo Vụ Tài chính Doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết, vấn đề lương
thưởng của lãnh đạo các DN nhà nước được nói đến nhiều trong thời gian
qua. Vị này thừa nhận, có nhiều “bất cập” trong việc tính lương cho các
chức vụ lãnh đạo ở DN nhà nước.
Thật ra
cái khuyết điểm “bất cập” nghe “mung lung” quá. Phải nói thẳng đó là
cái “tội” của cấp trên không kiểm soát để mặc cho cấp dưới lộng hành mới
xảy ra những bất công cùng cực đó từ bao năm nay. Cả hai ông đều có tội
lớn với dân. Phải trừng trị thẳng tay, đừng có lơ mơ từ thực tế đến chữ
nghĩa nữa.
6-9-2013
Văn Quang
|
Thứ Sáu, 13 tháng 9, 2013
Lẩm Cẩm Saigòn Thiên Hạ Sự LƯƠNG “khủng”, LẬU còn “khủng” hơn - Văn Quang 2013/09/11
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét