Phân tích mục tiêu cũng như lợi ích mà hai bên thu được, tác
giả bài báo nhìn trước tiên về phía Nhật, đánh giá là khi đầu tư khoản
tiền lớn 63,1 tỉ yen (574 triệu euro) vào Vietinbank, ngân hàng lớn thứ
nhì Việt Nam về mức tín dụng cấp phát, thì mục tiêu của ngân hàng lớn
nhất Nhật Bản là bù đắp vào đà giảm sút của nhu cầu vay vốn tại Nhật.
Ngân hàng BTMU nhắm vào tầng lớp trung lưu ở Việt Nam, cũng như tại các
nước Đông Nam Á khác, vốn đang phát triển nhanh chóng.
Bên cạnh đó, Le Monde cũng nhắc lại là trước Tokyo-Mitsubishi UFJ,
cũng đã có hai ngân hàng Nhật, Mizuho Financial Group Inc, vào tháng
9/2011, đã mua lại 15% cổ phần của Vietcombank, và trước đó ngân hàng
Sumimoto Mitsui Financial Group, đã mua lại 15% ngân hàng Eximbank, với
giá khoảng 225 triệu đô la vào năm 2007.
Nhìn về phía Việt Nam, tác giả bài báo nhận thấy ngân hàng Nhật BTMU
đã đưa ra thông báo vào lúc mà Việt Nam lâm vào tình thế kinh tế tế nhị :
không đạt được những mục tiêu tăng trưởng mà chính phủ đề ra. Số liệu
công bố vào đầu tuần cho thấy tăng trưởng Việt Nam năm 2012 này, 5,3%,
đã xuống mức thấp nhất từ 13 năm nay.
Riêng khu vực ngân hàng, vẫn gặp nhiều khó khăn vì phải gánh vác các
khoản nợ xấu của các tập đoàn Nhà nước mà cung cách quản lý điều hành
kém cỏi đã dẫn đến nhiều xì-căng-đan như vụ tập đoàn Vinashin. Bên cạnh
đó, những khoản tín dụng địa ốc cung cấp vô tội vạ cho tư nhân trong
những năm qua, cũng là yếu tố làm tình hình nghiêm trọng thêm.
Theo bài báo, cho dù các ngân hàng lớn như Vietinbank được đánh giá
là tương đối lành mạnh, tỉ lệ nợ xấu theo các chuyên gia nước ngoài, ở
mức 15% - 20%, tức là cao hơn nhiều so với tỉ lệ chính thức 4,47%.
Nhiều ngân hàng Việt Nam bị thiếu vốn, trong lúc lượng tín dụng mà
các ngân hàng này cấp phát đã tăng lên gấp 14 lần kể từ năm 2000, để lên
đến 244% GDP Việt Nam vào thời điểm hiện nay.
Le Monde nhắc lại vụ xì-căng-đan vừa qua liên quan đến ông Nguyễn Đức
Kiên (người đồng sáng lập Ngân hàng ACB), một người thân cận với Thủ
tướng Nguyễn Tấn Dũng. Việc ông bị cáo buộc gian lận đã làm rung chuyển
giới ngân hàng ở Hà Nội. Ông Nguyễn Tấn Dũng, theo nhận định của Le
Monde, cho dù giữ được chiếc ghế Thủ tướng, nhưng đã yếu đi về mặt chính
trị.
Trở lại với quyết định của ngân hàng Nhật đầu tư vào Việt Nam, Le
Monde cho là nó càng nêu bật nhu cầu của Việt Nam là phải nhờ đến các
đối tác nước ngoài để bơm thêm vốn vào lãnh vực ngân hàng đang bị khủng
hoảng, và cung cấp cho các tác nhân tại chỗ thêm kinh nghiệm về tài
chính.
Theo Le Monde, Nhật Bản đã hiện diện ở Việt Nam từ thập niên 1970,
Tokyo muốn tiếp tục phát triển quan hệ với các nước Đông Nam Á. Miến
Điện là mục tiêu mới nhất - một vùng được đánh giá là thiết yếu cho sự
phát triển kinh tế Nhật.
Trung Quốc tung tiền mua cảng Pirée (Hy Lạp)
Nhưng không phải chỉ có Nhật Bản là tìm nơi đầu tư, Le Monde còn chú ý
đến Trung Quốc, hay nói đúng hơn là tập đoàn vận tải biển hàng đầu
Trung Quốc Cosco, đã mang tiền đầu tư vào Hy Lạp, và đã thành công mỹ
mãn. Dĩ nhiên là tập đoàn đã chọn đúng mục tiêu, mua lại một bến của
cảng Pirée nổi tiếng. Le Monde nêu bật và khen ngợi sự kiện này trong
hàng tựa : « Thuyền trưởng Fu, người Trung Quốc đã vực dậy cảng Pirée. »
Le Monde ghi nhận là hoạt động đã tăng lên 70% từ khi chi nhánh của
tập đoàn Cosco, Pyraeus Container Terminal (PCT) mua lại cảng container
chủ yếu của Pirée cách đây ba năm. Người đứng đầu PCT, ông Fu, đã cho
tân trang lại bến cảng này, xây dựng một số hạ tầng cơ sở. Một bến mới
đang được xây dựng và có thể đón tàu vào mùa xuân năm tới.
Khác với những nơi khác, theo ông Fu, trên tổng số 270 nhân viên của
Cosco, chỉ có 7 người Trung Quốc mà thôi. Giữa hai bên Trung Quốc và Hy
Lạp có vẻ rất hợp. Nếu ở Châu Âu, người ta thường nhìn người Hy Lạp như
hạng người ít chịu khó làm việc nếu không muốn nói là lười biếng, nhưng
ông Fu thì chỉ có những lời khen đối với nhân viên Hy Lạp làm việc với
ông...
Nhìn hình ảnh và bản đồ vùng Địa Trung Hải trong phòng làm việc của
lãnh đạo công ty PCT, tác giả bài báo càng hiểu rõ tính toán của Trung
Quốc khi đầu tư vào cảng Pirée : một cảng chiến lược, không xa kênh đào
Suez mà tàu hàng Trung Quốc thường qua lại. Cảng Pirée là cửa ngõ chính
để đến vùng Nam Âu và vùng phía Đông châu Âu khi đi về Hắc Hải và Nga.
Tóm lại Trung Quốc có vẻ toại nguyện về đầu tư ở Hy Lạp, Athens cũng
vậy. Trong tình hình khủng hoảng kinh tế tài chính mà Hy Lạp đang kinh
qua, đầu tư của Trung Quốc với nhiều dự án xây dựng hạ tầng cơ sở mới
rất được chính phủ hoan nghênh, trong bối cảnh khó khăn này của Hy Lạp,
"cuộc hôn nhân vì quyền lợi" giữa Hy Lạp và Trung Quốc sẽ còn tiếp diễn.
Tập đoàn Cosco và các tập đoàn đóng tàu của Hy Lạp cũng có quan hệ
rất tốt. Phía Hy Lạp đóng tàu ở các công trường Trung Quốc và cũng không
phải là đối thủ cạnh tranh với Cosco vì tập đoàn này chuyên về tàu chở
container.
Tuy nhiên cũng như ở những nơi khác mà Trung Quốc đầu tư, chỉ có
người lao động là giới bị thiệt, với đồng lương trả rẻ mạt. Các công
đoàn ở Hy Lạp thường xuyên lên tiếng phản đối, kêu gọi đình công, như họ
đã làm suốt mấy tuần lễ khi Cosco đến cảng Pirée vào mùa thu 2009.
Trung Quốc đi mua thế giới
Le Figaro cũng chú ý đến đầu tư trực tiếp Trung Quốc ở bên ngoài, mà
theo tờ báo đã tăng 25% trên một năm, đặc biệt là vào lãnh vực công
nghiệp và dịch vụ.
Mở đầu bài viết, tác giả Arnaud De La Grange, thông tín viên của Le Figaro tại Bắc Kinh, nhận xét hóm hỉnh : « Trung Quốc không mua cả thế giới như một số người lo ngại, nhưng họ vẫn tiếp tục mua sắm ! »
Bộ Thương mại Trung Quốc vừa tiết lộ là đầu tư trực tiếp của Trung
Quốc đã tăng 25% so với năm ngoái. Việc mua sắm này còn sẽ tăng tốc. Bài
báo trích lời Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc đã xác định : tăng đầu tư
ở ngoài là một xu thế không thể tránh khỏi. Trung Quốc không muốn chỉ
đầu tư ồ ạt vào các công trái phiếu, như vào công trái Mỹ và ngồi lo
tiền mình bị mất giá, mà Trung Quốc muốn đầu tư vào kinh tế thực thụ.
Trung Quốc đã đi thu mua, từ những công ty dịch vụ ở Mỹ - như gần đây
tập đoàn bảo hiểm AIG thông báo ý định nhượng lại cho một tập đoàn
Trung Quốc phần lớn vốn trong công ty ILFC, đứng thứ hai thế giới trong
lãnh vực cho thuê-mua máy bay - cho đến các vườn nho ở Pháp. Trung Quốc
cũng bỏ vốn vào các công ty nổi tiếng, như Club Med của Pháp trong ngành
du lịch, hay Bang & Olufsen của Đan Mạch trong ngành điện tử.
Le Figaro nhìn thấy một chiều hướng mới rõ nét trong đầu tư của Trung
Quốc ở ngoại quốc, đó là không phải chỉ chính phủ như trước đây, mà giờ
đây các công ty Trung Quốc, cả công ty tư nhân, cũng đi mua sắm. Lãnh
vực đầu tư không chỉ tập trung trên nguyên liệu mà bây giờ nhắm vào công
nghiệp và dịch vụ, với tỉ lệ giờ đây là 50-50.
Châu Âu đang là nơi mà Trung Quốc thích mua hàng : 1/3 các vụ mua,
sáp nhập công ty của Trung Quốc đều thực hiện ở Châu Âu, trong khi ở Mỹ
chỉ khoảng 20%.
Đồng nhân dân tệ Trung Quốc ngày càng có giá
Le Figaro còn chú ý đến khía cạnh tài chính : các công ty nước ngoài
ngày càng vay mượn bằng đồng nhân dân tệ. Công trái được mệnh danh là
"dim sum bonds" của Hồng Kông (tên gọi các món hấp để điểm tâm được ưa
thích tại Hồng Kông), mệnh giá bằng nhân dân tệ, hiện nay rất được ưa
chuộng. Theo ngân hàng Anh HSBC, lượng trái phiếu loại này lưu hành ở
ngoại quốc có thể tăng từ 263 tỉ nhân dân tệ (31,9 tỉ euro) trong 11
tháng đầu năm 2012 lên thành 360 tỉ nhân dân tệ vào năm tới.
Hiện nay hoạt động kinh tế Trung Quốc đã bị chậm lại trong 7 tháng
liên tiếp, chỉ đạt tăng trưởng 7,4% vào quý 3 năm nay. Le Figaro nhìn
thấy là sẽ khó thực hiện mục tiêu mà ông Tập Cận Bình đề ra là tăng phần
đầu tư nước ngoài, thúc đẩy tiêu thụ nội địa hầu tăng gấp đôi GDP từ
đây đến năm 2020. Nhưng Bắc Kinh muốn dựa vào đồng tiền của mình để đạt ý
muốn.
Đồng nhân dân tệ là đồng tiền không chuyển đổi tự do được trên thị
trường quốc tế, nhưng do chính quyền quy định tỉ giá hàng ngày. Chính
điều này theo Le Figaro, khiến cho Bắc Kinh bị Châu Âu và Hoa Kỳ tố cáo
là cố tình kềm giá đồng tiền để hỗ trợ xuất khẩu Trung Quốc một cách bất
chính.
Nhưng Trung Quốc, theo Le Figaro, còn có một đồng nhân dân tệ
"off-shore" dành cho người nước ngoài, một đồng tiền chính thức song
song với đồng nhân dân tệ, và đã mang lại thành công cho công trái "dim
sum" Hồng Kông. Với đồng off -shore này Trung Quốc vẫn có thể đọ sức
trên thị trường tài chính thế giới nhưng vẫn dành cho mình quyền quyết
định hoán chuyển hoàn toàn đồng nhân dân tệ.
Đây là một hành động khôn khéo, và Trung Quốc đang khuyến khích các
đối tác thương mại chi trả bằng đồng nhân dân tệ hơn là bằng đô la. Các
tập đoàn nước ngoài bắt đầu tích trữ đồng nhân dân tệ khắp nơi trên thế
giới, và cả các ngân hàng trung ương cũng vậy.
Trung Quốc theo bài báo, hiện có những thỏa thuận tín dụng với nhiều
nước từ Brazil, Hàn Quốc, cho đến Singapore, Malaysia, và năm ngoái đã
bắt đầu buôn bán bằng nhân dân tệ với Nhật Bản, trong lúc mà đến nay 60%
trao đổi hai bên là bằng đô la.
Theo ngân hàng Đức Deutsche Bank có đến 860 tỉ nhân dân tệ nằm ngủ
trong các ngân hàng trên thế giới, năm tới đây số lượng này có thể lên
đến 1.250 tỉ. Và mỗi lần mà Bắc Kinh thúc đẩy các đối tác sử dụng đồng
nhân dân tệ, là Trung Quốc củng cố thêm quyền lực và thế đứng của mình
đối với thế giới.
Tiếp tục tổng kết những sự kiện đánh dấu năm 2012, báo chí Pháp hôm
nay đã tập trung nhiều trên lãnh vực kinh tế, bên cạnh tình hình Syria -
như Le Monde trong tựa đầu trang nhất đưa độc giả đến thủ phủ kinh tế
Alep, phồn thịnh ngày xưa, đã phải trải qua 6 tháng chiến tranh, chết
chóc.
Yêu đời : Bí quyết thọ lâu
Tờ La Croix thì dành hồ sơ chính cho những người bách niên giai lão.
Theo tờ báo ngày càng có nhiều người sống đến 100 tuổi ở Pháp. Và La
Croix tìm hiểu nguyên hiểu để rút ra những "bài học" của họ. Theo La
Croix, "bí quyết" đầu tiên là "yêu đời" như nhiều người đã tâm sự với tờ
báo.
Hiện nay theo phóng sự của La Croix ở Pháp có đến 17.000 người tuổi
trên 100, một điều chưa từng thấy. Vào năm 1990, thì chỉ có 3.760 người
thôi.
Tình trạng y tế, sức khỏe được cải thiện, cách thức ăn uống là những
yếu tố quan trọng, nhưng theo nhiều người, yếu tố tâm lý, biết nhìn cuộc
sống với thái độ lạc quan có tính chất quyết định hơn.
La Croix trích dẫn bài học từ ông Robert Marchand, ở Mitry-Mory, vùng
ngoại ô Paris, 101 tuổi, rất yêu thích xe đạp. Ông là người được cả thế
giới biết đến vì là người đầu tiên ở lứa tuổi 100, đạp suốt 100 cây số
trong 4 tiếng 17 phút.
Một ê-kíp truyền hình Nhật đã đến nơi để phỏng vấn. Nhưng bí quyết thành tích thể lực phi thường này theo ông rất đơn giản : « Không uống rượu, không hút thuốc, không ăn nhiều thịt », vì ông không thích .
Nhưng có lẽ điều quan trọng nhất là ông lúc nào cũng giữ được sự vui
vẻ, cho dù cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng. Ông đã chu du
nhiều nơi từ Venezuela cho đến Canada, làm đủ nghề từ nhân viên cứu hỏa
cho đến tiều phu, nhưng biết giữ được cái nhìn lạc quan để vươn lên trở
lại, và nhất là tập trung vào cuộc sống trước mắt, không suy tư nhìn về
quá khứ để thương xót cho số phận mình.
