Thứ Bảy, 23 tháng 4, 2011

Máy bay không người lái của Mỹ không kích Libya (Tổng hợp)

VOA-Thứ Bảy, 23 tháng 4 2011

Chuyến không kích đầu tiên tại Libya của phi cơ không người lái
Một hố bom mà chính phủ Libya tố cáo là do NATO oanh kích gây ra tại khu Bab al-Aziziyah ở Tripoli, ngày 23 tháng 4, 2011
Chính phủ Hoa Kỳ cho biết họ đã thực hiện cuộc không kích đầu tiên bằng máy bay không người lái Predator ở Libya, trong lúc phe nổi dậy nói rằng các lực lượng thân chính phủ dường như sắp chấm dứt cuộc vây hãm nhắm vào cứ địa chính của họ gần Tripoli.
Một thông cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ nói rằng vụ không kích diễn ra ngày hôm nay, nhưng không cho biết địa điểm bị tấn công. Vụ không kích này là một phần của nỗ lực do NATO lãnh đạo để chấp hành vùng cấm bay ở Libya, nơi phe nổi dậy đang chiến đấu để lật đổ chính phủ.
Tại Misrata, nơi xảy ra một số những vụ giao tranh dữ dội nhất, phe nổi dậy hôm nay tuyên bố chiến thắng trong lúc các lực lượng trung thành với lãnh tụ Moammar Gadhafi rút lui.
Hôm qua, giới hữu trách Libya nói rằng quân đội của họ sẽ rút khỏi thành phố Misrata và số phận của thành phố sẽ được định đoạt bởi “các bộ tộc xung quanh Misrata và người dân Misrata.”
Trước đó trong ngày hôm nay các lực lượng NATO đã dội bom một khu vực gần khu nhà của lãnh tụ Libya Moammar Gadhafi ở Tripoli, đánh trúng những địa điểm mà các nhà báo mô tả là một cơ sở quân sự. Không có tin về thương vong trong vụ này.
Cũng trong ngày hôm nay, Bộ Ngoại giao Italia cho biết giới hữu trách Libya đã thả một chiếc tàu của Italia và thủy thủ đoàn 11 người bị bắt tại Tripoli hồi tháng trước. Chiếc tàu, làm việc cho một công ty dầu Italia, bị bắt không lâu trước khi liên minh quốc tế bắt đầu chấp hành lệnh cấm bay.

Phi cơ của NATO dội bom gần hầm trú ẩn của Gaddafi 10 hours ago - Reuters 1:08 | 1428 views NATO jets hit a target near Libyan leader Muammar Gaddafi's compound in central Tripoli., 

Libya: Phe nổi dậy đang thắng quân chính phủ
Cập nhật: Hôm nay, lúc 03:08 GMT-6

Quân nổi dậy Libya ngày hôm qua (21/4) đã giành được những chiến thắng hiếm hoi đầu tiên sau nhiều tuần bị quân chính phủ dồn ép đến mức phải cầu cứu Mỹ và NATO.
Misrata là nơi chứng kiến những cuộc giao tranh ác liệt nhất giữa quân nổi dậy Libya với các lực lượng trung thành với Tổng thống Gaddafi. Phe nổi dậy cho biết, họ đã đánh đuổi được hàng chục tay súng bắn tỉa của quân chính phủ ra khỏi các toà nhà cao tầng đồng thời giành đưọc lợi thế chiến thuật nhất định ở Misrata – khu vực phía tây duy nhất còn lại trong tay quân nổi dậy.
Quân của ông Gaddafi đã bao vây Misrata trong suốt gần hai tháng qua. Mấy ngày gần đây, quân chính phủ đã chiếm được khu vực trung tâm thành phố và đẩy lui phe đối lập về phía khu vực cảng gần Địa Trung Hải.
Tuy nhiên, trong ngày hôm qua, phe nổi dậy đã chiếm lại được nhiều toà nhà cao tầng và đuổi được hàng chục tay súng bắn tỉa của quân chính phủ đã cố thủ ở đây trong nhiều ngày qua.
"Cuộc chiến này đã khiến chúng tôi đã phải đổ máu và hy sinh rất nhiều", một bác sĩ tự xưng là Ayman cho biết.
Người dân đã ăn mừng và hô vang khẩu hiệu “Thánh Alah vĩ đại” sau khi những tay súng bắn tỉa của quân chính phủ rời khỏi mái một toà nhà bảo hiểm đầy vết tích chiến tranh. Đây là toà nhà cao nhất ở trung tâm thành phố Misrata.
Một nhân chứng có tên là Abdel Salam cho hay: "Nhờ có Thánh Alah, những tay súng bắn tỉa đã rời đi, không còn lực lượng nào ở lại đó". Theo Salam, đây là “một chiến thắng lớn” bởi trước đó, quân của Tổng thống Gaddafi đang thắng thế.
Trước đó cùng ngày, quân nổi dậy Libya cũng đã chiếm được một cứ điểm ở biên giới giữa nước này với Tunisia. Đây chính là chiến thắng đầu tiên của lực lượng nổi dậy trong nhiều tuần trở lại đây.
Được biết, lực lượng nổi dậy đã có cuộc phản công ngoạn mục vào cứ điểm Wazin ở biên giới với Tunisia. Khoảng 150 đến 200 binh lính trung thành với ông Gaddafi đóng tại đây đã phải bỏ vũ khí, chạy sang Tunisia. Sau khi chiếm lại được Wazin, phe nổi dậy đã vẫy cờ Libya, reo hò và ăn mừng.
Việc chiếm thành công cứ điểm Wazin là chiến thắng đầu tiên kể từ sau ngày 28/3. Khi các cuộc nổi dậy nổ ra ở đất nước Libya vào giữa tháng 2, phe nổi dậy Libya từng giành được chiến thắng liên tiếp khi chiếm được một loạt thành phố ở phía đông và phía tây từ tay quân chính phủ. Tuy nhiên, sau đó, tình thế trên chiến trường bắt đầu đảo ngược. Quân chính phủ dồn dập phản công, giành lại được một loạt thành phố quan trọng và đẩy phe nổi dậy Libya lui một mạch về thành trì của lực lượng này ở Benghazi.

Lính bị thương của Muammar Gadaffi được các bác sĩ của phe nổi dậy cứu chữa
Quân Gaddafi cảnh báo NATO
Trong lúc này, chính phủ Libya tiếp tục tỏ thái độ cứng rắn và đầy thách thức với NATO. Chính phủ Libya cảnh báo, đất nước Bắc Phi “sẽ là địa ngục” đối với NATO nếu liên minh quân sự này có ý định triển khai bộ binh ở đây.
Phát ngôn viên chính phủ Libya - ông Ibrahim cho rằng, NATO nên thấy rõ họ sẽ bị “mắc kẹt vào một cuộc chiến tranh chống lại người dân Libya nếu binh lính của họ đặt chân lên lãnh thổ của chúng tôi”.
"Chúng tôi đang vũ trang cho toàn bộ người dân không phải để chiến đấu chống lại quân nổi dậy bởi vì đánh quân nổi dậy rất dễ. Họ không phải là một thách thức đối với chúng tôi. Thứ mà chúng tôi chiến đấu chống lại bây giờ là NATO," ông Ibrahim đã nói như vậy.
Phát ngôn viên Ibrahim cho hay, chính quyền của Tổng thống Gaddafi sẵn sàng thực hiện một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và đàm phán những điều khoản về một cuộc chuyển giao chính trị.
"Chúng tôi sẵn sàng và chấp nhận hoà bình… Nhưng chúng tôi cũng sẵn sàng tham gia chiến tranh. Nếu NATO đến, Libya sẽ là địa ngục của họ,” ông Ibrahim khẳng định thêm.
Mặc dù có nhiều tin đồn đoán về việc NATO sẽ thực hiện chiến dịch quân sự trên mặt đất ở Libya nhưng cả Thủ tướng Anh David Cameron và Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy mấy ngày gần đây đều nhấn mạnh, NATO không có kế hoạch triển khai bộ binh ở đất nước Bắc Phi. Trước đó, Anh, Pháp và Italia đã cử các nhóm chuyên gia và cố vấn quân sự đến Libya để giúp đào tạo và tái tổ chức quân nổi dậy. Các quan chức 3 nước trên khẳng định, phái đoàn quân sự của họ sẽ không thực hiện nhiệm vụ chiến đấu ở Libya và rằng NATO không định vượt quá thẩm quyền cho phép của Nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov mới đây cũng cảnh báo, phương Tây không nên có ý định đưa bộ binh vào Libya bởi đó là một hành động “cực kỳ nguy hiểm” có thể gây ra những hậu quả không thể dự đoán được.
Vân Linh - (tổng hợp)

Trận chiến giành Misrata 21 hours ago - Reuters 2:35 | 3325 views The rebel-held city in western Libya is lined with the debris of war as rebels fight government forces..

NATO không kích dữ dội, quân Gaddafi bỏ Misrata

Thứ trưởng Ngoại giao Libya – ông Khaled Kaim hôm qua (22/4) cho biết, quân của Tổng thống Muammar Gaddafi có thể sẽ từ bỏ cuộc chiến ở Misrata do các cuộc không kích của NATO. Thay vào đó, các lực lượng bộ tộc địa phương sẽ dẫn đầu cuộc chiến chống quân nổi dậy ở thành phố chiến lược này.
Theo ông Khaled Kaim, quân đội đã có cuộc gặp với giới lãnh đạo bộ tộc địa phương – những người sẽ cố gắng đàm phán với phe nổi dậy trước. Nếu đàm phán đổ vỡ, các bộ tộc sẽ đứng lên chiến đấu chống quân nổi dậy ở Misrata – thành phố lớn thứ 3 của Libya.
Thứ trưởng Kaim đã cho các phóng viên biết, các bộ tộc đã nói với quân đội rằng: “Nếu các ông không thể làm được điều đó, chúng tôi sẽ làm."
"Bây giờ các bộ tộc đã ra tối hậu thư cho quân đội Libya. Nếu quân đội không thể giải quyết được vấn đề ở Misrata thì người dân trong khu vực sẽ nhảy vào," ông Kaim cho hay.
"Chiến thuật của quân đội là một giải pháp quân sự nhanh gọn nhưng với các cuộc không kích của NATO, chiến thuật đó không hiệu quả. Tình hình ở Misrata sẽ dịu đi, sẽ được giải quyết bởi những bộ tộc xung quanh thành phố, bởi những người dân còn lại của thành phố này chứ không phải bởi quân đội Libya," ông Kaim nói thêm.
Phát ngôn viên chính phủ Libya - ông Mussa Ibrahim trước đó cho biết, Libya đã bắt đầu trang bị vũ khí và đào tạo cho các lực lượng bộ tộc xung quanh Misrata.
Các quan chức Libya cho biết, họ đã chiếm tới 80% thành phố Misrata. Tuy nhiên, hôm qua, quân nổi dậy Libya tuyên bố, họ đã chiếm lại được nhiều tòa nhà cao tầng từ tay quân chính phủ.
Hàng trăm chiến binh và dân thường được cho là đã thiệt mạng ở Misrata khi thành phố này bị quân của Tổng thống Gaddafi bao vây và tấn công dồn dập trong nhiều ngày qua. Phe nổi dậy Libya đã tỏ ra bất mãn và tức giận về tính hiệu quả thấp trong chiến dịch quân sự của NATO mà họ cho là quá thận trọng. Lực lượng này đã kêu gọi Mỹ giúp đỡ. Đáp lại lời kêu gọi của phe nổi dậy Libya, chính quyền của Tổng thống Mỹ mới đây đã quyết định tung những chiếc máy bay không người lái Predator vào chiến dịch quân sự của NATO ở đất nước Bắc Phi. Cả lực lượng nổi dậy Libya lẫn NATO đều vui mừng trước thông tin này.
Tuy nhiên, việc Mỹ quyết định tung sát thủ bầu trời Predator vào Libya được Thứ trưởng Kaim miêu tả là “một tội ác chống lại loài người thêm nữa của chính quyền Mỹ."

Thượng nghị sĩ McCain ủng hộ phe nổi dậy Libya
Thượng nghị Mỹ John McCain hôm qua đã kêu gọi Mỹ công nhận lực lượng nổi dậy Libya đồng thời chuyển số tài sản bị phong tỏa của Liby cho lực lượng này. Ông này thậm chí còn muốn Mỹ triển khai bộ binh ở đây.
Ông McCain là vị chính khách phương Tây cấp cao nhất đến thăm thành trì Benghazi của phe nổi dậy Libya từ trước đến nay. Theo ông này, Mỹ nên chuyển những tài sản mà nước này phong tỏa của Libya cho quân nổi dậy và NATO nên tăng cường các cuộc không kích chống lại lực lượng của Tổng thống Gaddafi.
"Tôi khuyến khích tất cả các quốc gia, đặc biệt là Mỹ, công nhận Hội đồng chuyển tiếp quốc gia là tiếng nói hợp pháp của nhân dân Libya. Phe nổi dậy đã giành được quyền này trong khi Tổng thống Gaddafi đã mất tính hợp pháp khi tiến hành một cuộc chiến tranh nhằm vào chính nhân dân của ông ấy", Thượng nghị sĩ McCain đã phát biểu như vậy.
Trong khi ở thăm Benghazi, ông McCain đã đến thăm một bệnh viên ở đây. Ông này cho biết, ông đã nhìn thấy những người chết và những người sắp chết. “Đó là lý do chúng ta cần phải giúp họ chấm dứt tình hình hiện nay và lật đổ Tổng thống Gaddafi”, ông McCain nhấn mạnh.
Các nguồn tin thân cận với Tổng thống Nicolas Sarkozy tiết lộ, Nhà lãnh đạo nước Pháp cũng có kế hoạch đến thăm Benghazi, có thể là trong hai tuần đầu của tháng 5. Ông Sarkozy muốn Thủ tướng Anh David Cameron đi cùng trong chuyến công du này.
Pháp và Anh là những nước có vai trò dẫn dắt hàng đầu trong chiến dịch can thiệp của liên quân phương Tây vào Libya.
Một nguồn tin thân cận với văn phòng của Tổng thống Sarkozy cũng tiết lộ, Pháp ủng hộ việc chuyển số tài sản bị phong tỏa của Libya cho phong trào nổi dậy ở nước này. “Nếu số tiền này vẫn bị phong tỏa, Hội đồng quốc gia chuyển tiếp Libya sẽ cạn kiệt nguồn lực. Chúng tôi đang thảo luận với các đối tác Châu Âu để xem chúng tôi có thể làm được gì trong vấn đề này”, nguồn tin trên cho biết.
Vân Linh - (tổng hợp)


Thượng nghị sĩ McCain đề nghị quốc tế thừa nhận phe nổi dậy Libya
VOA-Thứ Sáu, 22 tháng 4 2011
Hình: AFP

Thượng Nghị sĩ Hoa Kỳ John McCain (phải) trong chuyến đi thăm cứ địa của phe nổi dậy ở thành phố Benghazi, 22/4/2011
Thượng Nghị sĩ Hoa Kỳ John McCain đã đi thăm cứ địa của phe nổi dậy Libya ở Benghazi hôm thứ Sáu và kêu gọi Hoa Kỳ và các cường quốc thế giới công nhận hội đồng chuyển tiếp của phe nổi dậy.
Ông McCain nói sẽ đề nghị chính quyền của Tổng thống Obama cung ứng thêm tài chính cho phe nổi dậy “để giải quyết cho xong chuyện này” và buộc nhà lãnh đạo Moammar Gadhafi phải từ bỏ quyền lực. Ông kêu gọi Hoa Kỳ chuyển giao các tài sản bị đóng băng từ chính phủ Libya sang cho phe nổi dậy.
Trước đó, trong một chuyến đi không báo trước, ông McCain đã gặp lãnh đạo phe đối lập, thăm những người Libya bị thương và chào hỏi người dân trên đường phố.
Ông McCain phát biểu với các phóng viên rằng phe nổi dậy là “những người anh hùng” của ông, sau khi ông tới thành phố miền đông nơi đặt trụ sở của phe nổi dậy Libya.
Nhà lập pháp Cộng hòa kỳ cựu là một trong những người lên tiếng vận động mạnh mẽ nhất cho việc can thiệp quân sự ở Libya, nơi các chiến binh nổi dậy đang chiến đấu với lực lượng trung thành với ông Gadhafi.
Chuyến thăm của ông McCain diễn ra một ngày sau khi Hoa Kỳ chấp thuận sử dụng máy bay vũ trang không người lái để hỗ trợ hoạt động quân sự của NATO ở Libya.
Đô đốc Hoa Kỳ Mike Mullen tuyên bố trong khi đến Baghdad hôm thứ Sáu rằng cuộc chiến tại Libya đang tiến vào ngõ cụt, và Hoa Kỳ cung ứng thêm máy bay không người lái đến đó để mang lại khả năng chính xác.
Các giới chức nói rằng những máy bay không người lái đặc biệt hữu dụng trong các khu vực đô thị như Misrata, nơi chúng có thể bay thấp và đánh vào những mục tiêu trong các vùng đông đúc một cách chính xác

McCain in Libya: Need more support for rebels 21 hours ago - AP 1:46 | 2336 views Senator John McCain on Friday advised against sending in foreign troops to Libya, but called for increased military support for rebels, including weapons, training and close air support, as they…
Đô đốc Hoa Kỳ nói Libya sẽ bế tắc

Ông Mullen nói không thấy có sự hiện diện của al-Qaeda ở Libya
BBC-Quan chức quân đội hàng đầu của Hoa Kỳ, Đô đốc Mike Mullen nói cuộc chiến Libya đang 'rơi vào bế tắc' cho dù các cuộc không kích của Hoa Kỳ và Nato đã phá hủy 30-40% lực lượng mặt đất của Libya.
Hoa Kỳ đã thông qua việc sử dụng máy bay không người lái có vũ trang Predator tại Libya để tăng độ chính xác của các cuộc tấn công vào những nơi có thường dân.
Quân nổi dậy Libya đã giao tranh với lực lượng của Đại tá Gaddafi kể từ tháng Hai nhưng gần đây không đạt được tiến bộ nào.
Đô đốc Mullen của Hoa Kỳ cũng nói không có dấu hiệu gì cho thấy sự hiện diện của al-Qaeda trong số quân nổi dậy Libya.
Trong một bài diễn văn trước binh lính Hoa Kỳ ở Iraq, ông Mullen thừa nhận các nhóm cực đoan có thể tìm cách lợi dụng cuộc nổi dậy ở Libya nhưng nói thêm:
"Chúng tôi rất cẩn thận về chuyện này và tôi không thấy nhiều dấu hiệu như vậy.
"Trên thực tế, tôi không thấy al-Qaeda có sự hiện diện nàyo cả."
Tháng trước, một tư lệnh Nato nói tình báo Hoa Kỳ phát hiện thấy có "chút ít" hoạt động của al-Qaeda trong số quân nổi dậy.
'Nộp mình'
Trong lúc đó Thượng Nghị sỹ Hoa Kỳ John McCain đã tới thăm căn cứ của quân nổi dậy ở thành phố Benghazi.
Ông là quan chức cao cấp nhất của Hoa Kỳ tới thăm vùng miền Đông của phe nổi dậy.
Một nhóm khoảng 50 người đã chào đón ông McCain và hô to "Gã Gaddafi xấu xa đã cút và ông McCain đã tới", theo hãng tin AFP.
Thượng Nghị sỹ McCain, cựu ứng viên tổng thống của đảng Cộng hòa, nói quân nổi dậy cần "nhiều sự trợ giúp" và họ muốn thế giới theo gương Pháp và Ý, hai nước đã chính thức công nhận quân nổi dậy.
Ông McCain nói: "Tôi vừa tới bệnh viện nơi tôi thấy một số người bị thương nặng và đang hấp hối.
"Nói thực đó là những bằng chứng sống cho thấy có lẽ chúng ta cần làm tất cả những gì có thể để giúp những con người này và có thể chúng ta đã không làm hết sức và mạng sống của họ đang bị cướp đi."
Hôm thứ Năm, quân nổi dậy Libya được cho là đã giành quyền kiểm soát một trạm gác biên giới với Tunisia trong một cuộc tấn công hiếm hoi ở miền Tây.
Cũng có tin khoảng 100 lính chính phủ đã tự nộp mình ở Tunisia sau khi có giao tranh ác liệt trong vùng.
Hiện chưa thể kiểm chứng độc lập các tin tức này.

On the ground with a Libyan fighter
27 minutes ago - AP 3:04 | 0 views
Phóng viên AP, Raul Gallego, người Libya, thực hiện một đoạn phim ngay giữa tuyến đầu của Kháng Chiến Quân đang chống trả lực lượng của Moammar Gadhafi. (April 22) 
 http://www.thegioinguoiviet.net/showthread.php?p=11015#post11015

Biểu tình ở Syria: 70 người thiệt mạng (Tổng hợp)

Syria
Tin giờ chót:
Số người chết trong 2 ngày đã lên tới hơn 120 người (Syria death toll hits 120 over 2 days, group says)

Khi súng nổ vào đoàn người biểu tình, là ngày khởi đầu sự tiêu vong của chế độ !
(VT TGNV)

Biểu tình ở Syria: 70 người thiệt mạng
Thứ Sáu, 22 tháng 4 2011
Hình: AP Photo

Những người được chứng kiến và những nhà hoạt động cho biết lực lượng an ninh Syria đã bắn vào người biểu tình hôm thứ Sáu, làm ít nhất 70 người thiệt mạng.
Số người thiệt mạng này, được đưa tin trên khắp nước, làm cho thứ Sáu trở thành một trong những ngày chết chóc nhiều nhất kể từ khi các cuộc biểu tình tại Syria khởi sự hồi tháng Ba.
Súng nổ sau khi hằng ngàn người trên khắp Syria xuống đường biểu tình đòi Tổng thống Bashar al-Assad ra đi ngay lập tức. Lực lượng bảo an phản ứng bằng đạn thật và hơi cay.
Tin cho hay đa số những trường hợp tử vong xảy ra tại khu vực Daraa ở miền nam, nơi tập trung các cuộc biểu tình gần đây. Những người mục kích cũng cho biết về các trường hợp thiệt mạng ở khu vực thủ đô Damascus và ở thành phố Homs ở miền trung.
Các cuộc biểu tình phản đối chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad diễn ra một ngày sau khi tổng thống ký nghị định chấm dứt luật khẩn cấp. Nghị định này là một phần trong nỗ lực của ông al-Assad nhằm chấm dứt vụ bất ổn chống chính phủ.
Những người được chứng kiến cho biết tại một số cuộc tụ họp, người biểu tình đã hô khẩu hiệu “tự do” khi họ kêu gọi chấm dứt ách cai trị của ông Assad.
Chưa có xác nhận nào ngay của nhà chức trách Syria về những cái chết vừa kể. Thông tấn xã SANA do nhà nước điều hành nói hôm thứ Sáu, cảnh sát và lực lượng bảo an đã sử dụng hơi cay mắt và vòi rồng sau khi có các vụ “ẩu đả” giữa người biểu tình và các công dân khác.

Ít nhất 75 người đã bị thiệt mạng trong ngày đẫm máu. Khắp nước cùng đứng lên kêu gọi lật đổ chế độ bạo tàn Bloody Day in Syria as Opposition Protest Continue 6 hours ago - ABC News 1:36 | 2215 views At least 75 killed in bloodiest day of Syria Uprising

***
An ninh Syria giết chết 8 người dự tang lễ của những người biểu tình bị sát hại
VOA-Thứ Bảy, 23 tháng 4 2011
Hình: ASSOCIATED PRESS
Những người biểu tình bị giết chết trong các cuộc xô xát với cảnh sát ở Zamalka gần Damascus, Syria, ngày 22 tháng, 2011
Những người mục kích cho biết ít nhất 8 người bị sát hại ngày hôm nay khi các lực lượng an ninh Syria và những tay bắn sẻ nổ súng vào những người tham dự các đám tang của những người bị giết hại hôm thứ Sáu trong vụ đàn áp của chính phủ.
Những người tranh đấu nhân quyền và những người mục kích nói rằng những vụ sát hại xảy ra ngày hôm nay tại thị trấn Douma ở ngoại ô thủ đô Damascus và thị trấn Izraa ở miền nam.
Hàng vạn người đã tụ tập tại nhiều nơi để chào vĩnh biệt những người trong số 75 người thiệt mạng trên cả nước hôm thứ Sáu, khi các lực lượng an ninh bắn súng và lựu đạn cay vào những người biểu tình chống chính phủ. Một số người dự tang lễ đã hô khẩu hiệu chống chính phủ và lập lại yêu cầu đòi Tổng thống Bashar al-Assad từ chức ngay tức khắc. Trong khi đó, hai thành viên quốc hội Syria loan báo từ chức để phản đối việc sát hại thường dân.
Các cường quốc thế giới đã chỉ trích chính phủ Syria về vụ đàn áp hôm thứ Sáu, là vụ đẫm máu nhất kể từ khi những vụ phản kháng bùng ra hồi tháng 3.
Hôm nay chính phủ Syria đã có phản ứng đối với lời chỉ trích của Hoa Kỳ. Hôm qua, Tổng thống Barack Obama đả kích Syria về điều mà ông mô tả là “sự sử dụng bạo lực vô nhân đạo” và tố cáo ông Assad mưu tìm sự trợ giúp của Iran trong vụ đàn áp dã man này.
Hãng thông tấn SANA của Syria trích lời một giới chức chính phủ nói rằng phát biểu của ông Obama không dựa trên cái nhìn “khách quan” về những đang xảy ra ở Syria. Giới chức này cũng nói rằng tuyên bố của Mỹ về sự trợ giúp của Iran ở Syria chứng tỏ “thái độ vô trách nhiệm” có thể gây rủi ro cho công dân Syria.
Hôm nay, Bộ Ngoại giao Nga đưa ra một thông cáo nói rằng Moskova vẫn xem Syria là “bạn” nhưng “mạnh mẽ tin tưởng” rằng chỉ có việc đối thoại một cách xây dựng và gia tốc cải cách mới mang lại ổn định cho Syria.
Tổng thư ký Liên hiệp quốc Ban Ki Moon cũng đã lên tiếng yêu cầu chấm dứt ngay vụ đàn áp ở Syria.

Raw Video: Protesters clash with Syrian forces 7 hours ago - AP 2:30 | 1633 views Syrian security forces fired bullets and tear gas on pro-democracy demonstrations Friday, killing at least 49 people in the bloodiest day of the uprising against the current regime. 

 ***

Ngày đẫm máu nhất ở Syria
Ít nhất 72 người biểu tình bị lực lượng an ninh ở Syria bắn chết, các nhà hoạt động tại nước này tuyên bố. Đây được coi là con số tử vong cao nhất trong 5 tuần diễn ra bạo loạn tại nước này.
Người dân đổ ra đường kêu gọi thay đổi chế độ. Ảnh: AFP.
Các nhân chứng cho biết những người biểu tình bị nã đạn khi hàng nghìn người đổ ra đường trên khắp cả nước hôm qua - một ngày sau khi tình trạng khẩn cấp kéo dài nhiều thập kỷ được dỡ bỏ. Những người biểu tình - lên tới hàng chục nghìn người - đồng thanh hô to khẩu hiệu đòi lật đổ chính phủ. Các đoạn video cho thấy rất nhiều cảnh đối đầu giữa dân chúng và cảnh sát trong đó có bắn đạn thật. Rất nhiều người thiệt mạng tại một ngôi làng gần Deraa ở phía nam, và tại vùng ngoại ô thủ đô Damascus. Tổng thống Mỹ Barack Obama kêu gọi chấm dứt vũ lực ngay lập tức. "Việc lạm dụng vũ lực để đàn áp biểu tình cần phải chấm dứt ngay bây giờ", tổng thống nói. Ngoại trưởng Anh William Hague cũng cho biết "vô cùng lo ngại" về những báo cáo thương vong ở Syria và yêu cầu các nhà chức trách nước này kiềm chế. "Cần phải thực thi cải cách chính trị ngay lập tức", Hague nói. "Luật khẩn cấp cần phải được dỡ bỏ một cách thực tế, chứ không phải chỉ bằng lời". Việc Tổng thống Bashar al-Assad dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp đã được coi như một sự nhượng bộ trước những người biểu tình. Trong một thông điệp chung đầu tiên kể từ khi các cuộc biểu tình nổ ra, những nhà tổ chức các cuộc đấu tranh yêu cầu thành lập một hệ thống chính trị dân chủ mới. Bất ổn chính trị tại Syria lên cao sau khi làn sóng biểu tình lan khắp thế giới Ảrập, dẫn tới sự sụp đổ chính quyền ở Tunisia và Ai Cập và một cuộc nội chiến kéo dài ở Libya. Ít nhất 260 người được cho là thiệt mạng kể từ khi nạn bạo lực bùng phát vào tháng trước tại Syria. Song Minh

Bloodshed in Syria. 7 hours ago - Reuters 1:56 | 1919 views At least 70 dead in Syria's bloodiest day of unrest 

 ***

Phương Tây và Liên Hiệp Quốc lên án mạnh vụ đàn áp đẫm máu tại Syria
Minh Anh, rfi
Cộng đồng quốc tế, đứng đầu là Mỹ và Liên Hiệp Quốc, đã kịch liệt lên án hành chính quyền Syria đàn áp đẩm máu các cuộc biểu tình hôm qua (22/04/2011), làm ít nhất 70 người thiệt mạng và đồng thời kêu gọi Damas phải chấm dứt ngay các hành động đàn áp này.
Theo hãng tin AFP, cuộc biểu tình ngày hôm qua đã thu hút hàng chục ngàn người tham gia. Cảnh sát đã nổ súng vào đoàn người biểu tình, làm thiệt mạng ít nhất 70 người. Đây là một trong những cuộc biểu tình quan trọng nhất kể từ khi phong trào phản kháng nỗ ra từ hồi 15 tháng 3.
Mặc dù chính quyền Damas đã bãi bỏ tình trạng khẩn cấp, nhưng phe đối lập cho rằng các biện pháp này vẫn chưa đáp ứng đủ các đòi hỏi của người dân. Từ Damas, thủ đô Syria, thông tín viên Sophie Dumont gởi về bài tường trình :
Làn sóng phản đối đã lan rộng đến Hirak, cách Deraa vài km về phía Nam, còn tại phía Bắc, ở thành phố Qamishli, với đại đa số là người Kurde, khoảng hàng chục ngàn người đã tuần hành, đòi tự do, bác ái. Tất cả mọi ngả đường dẫn đến thủ đô đều bị ngăn chặn bởi các trạm kiểm soát và tại các quảng trường lớn cũng bị cảnh sát giám sát chặt chẽ để khống chế tất cả làn sóng phản đối đến từ các thành phố phụ cận Damas, nơi diễn ra biểu tình của hàng hàng chục ngàn người vào hôm qua.
Mặc dù chính quyền đã bãi bỏ tình trạng khẩn cấp và công nhận quyền được biểu tình ôn hòa, nhưng hy vọng hòa dịu đã bị xóa tan bởi việc tiếp diễn các cuộc biểu tình phản kháng và những vụ đàn áp đẩm máu . Phe đối lập cho rằng các biện pháp nói trên là chưa đủ và chỉ một khi bạo động chấm dứt, chính quyền chấp nhận đa đảng, trả tự do cho các tù chính trị, một khi lực lượng cảnh sát, chuyên bắt bớ và theo dõi người dânn bị giải thể và được thay thế bằng lực lượng cảnh sát tôn trọng nhân quyền, thì lúc đó, người dân mới có thể tin tưởng vào chính quyền. Về phần chính phủ Syria thì vẫn khẳng định rằng chính các nhóm đối lập lưu vong,được tài trợ của nước ngoài đã kích động phong trào phản kháng hiện nay.
Trước việc chính quyền Damas dùng bạo lực đàn áp những người biểu tình ôn hòa, Mỹ, Liên Hiệp Quốc và các nước phương Tây lên án mạnh mẽ hành động đàn áp đẫm máu này. Tổng thống Mỹ Barack Obama hôm qua kêu gọi Damas phải chấm dứt ngay việc dùng vũ lực chống lại những người biểu tình ôn hòa. Ông cũng cho rằng Damas đã không nghiêm túc tuân thủ thông báo bãi bỏ tình trạng khẩn cấp và tố cáo Tổng thống Syria đang tìm kiếm sự hỗ trợ từ Teheran nhằm thực hiện vụ đàn áp này. Theo báo chí Mỹ, vừa qua, Teheran đã cung cấp cho Damas các loại phương tiện chống bạo động để đàn áp người biểu tình.
Đồng quan điểm với Mỹ, Liên Hiệp Quốc và một số nước phương Tây như Anh, Pháp, cũng kêu gọi chấm dứt bạo lực, đề nghị mở một cuộc điều tra độc lập, minh bạch và hiệu quả về hành động giết người này, đồng thời yêu cầu tổng thống Syria phải thực hiện các cải cách và trả tự do cho các tù nhân chính trị. Riêng Ngoại trưởng Pháp Alain Juppe hôm nay cũng lên án vụ đàn áp này là mù quáng và bạo lực.
Đáp trả lại những lời đề nghị của Tổng thống Obama, chính quyền Syria lấy làm tiếc rằng Mỹ đã không có đánh gia khách quan về sự việc. Theo tin giờ chót, AFP cho biết đã có thêm 8 người chết khi đi dự tang lễ những người thiệt mạng trong vụ biểu tình ngày hôm qua.

Syrian unrest intensifies 3 hours ago - Reuters 1:04 | 521 views Almost 10,000 protesters march in Syria's Deraa during bloodiest day of unrest.
http://www.thegioinguoiviet.net/showthread.php?p=11015#post11015 

Nhật muốn tăng cường quan hệ quân sự với Mỹ trước đà bành trướng của Trung Quốc

Thanh Phương , rfi

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Kitazawa và đồng nhiệm Hoa Kỳ Robert Gates (Reuters)
Trả lời phỏng vấn nhật báo The Wall Street Journal số ra ngày hôm qua (22/04/2011), bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Toshimi Kitazawa cho rằng Nhật Bản cần tăng cường quan hệ quân sự với hai nước Hoa Kỳ và Hàn Quốc để kềm chế đà bành trướng của Trung Quốc.
Theo lời ông Toshimi Kitazawa, Nhật Bản vẫn cố thiết lập một « quan hệ đôi bên cùng có lợi trên cơ sở các lợi ích chiến lược chung » với Trung Quốc, nhưng Tokyo vẫn rất quan ngại trước sức mạnh quân sự ngày càng gia tăng của Bắc Kinh, đặc biệt là về hải quân. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật tuyên bố ưu tiên của Tokyo là làm sao cho quan hệ Mỹ - Nhật trở nên « vững như đá ».
Vào tháng 12 năm ngoái, Bộ Quốc Phòng Nhật Bản đã công bố chiến lược mới về an ninh quốc gia, tập trung tiềm lực quân sự cho hải phận và không phận ở miền Nam và miền Tây, để đối phó với việc Trung Quốc đẩy mạnh hiện đại hóa quân đội.
Đặc biệt, theo lời bộ trưởng Kitazawa, Nhật Bản đã thảo luận với Hoa Kỳ cũng như với Hàn Quốc và Úc để tăng cường hợp tác trong lĩnh vực chống các cuộc tấn công tin học.
Nói chung, mặc dù đang lo tái thiết sau trận động đất và sóng thần vừa qua, nhưng Tokyo sẽ không thay đổi các ưu tiên về an ninh quốc phòng. Hơn nữa, theo Bộ trưởng Quốc phòng Kitazawa, quan hệ giữa hai nước đã càng được củng cố hơn với sự trợ giúp của quân đội Mỹ để Nhật khắc phục hậu quả động đất và tai nạn hạt nhân Fukushima.
Thông qua một chương trình hợp tác mang tên « Tomodachi » ( Hữu nghị ), hải quân Mỹ đã gởi hơn 13 ngàn quân và 16 chiến hạm, trong đó có cả hàng không mẫu hạm Ronald Reagan. Lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ thì đã gởi một đơn vị chuyên trách đối phó tai nạn sinh hóa, bao gồm 155 người, được huấn luyện đặc biệt để hoạt động trong những vùng nhiễm phóng xạ và xử lý các sự cố hạt nhân. Sự tham gia của quân đội Mỹ vào công tác cứu trợ nạn nhân động đất đã được báo chí Nhật loan tải rộng rãi.
Theo nhận định của tờ The Wall Street Journal, việc ông Kitazawa khen ngợi hết lời sự trợ giúp của quân đội Mỹ thể hiện một sự thay đổi trong nội bộ Đảng Dân chủ Nhật Bản đang cầm quyền. Cựu thủ tướng của đảng này, Yukio Hatoyama trước đây đã đòi phải có một quan hệ bình đẳng hơn với đồng minh Hoa Kỳ, vào lúc mà căng thẳng giữa hai nước gia tăng trên vấn đề căn cứ quân sự Mỹ ở Okinawa, nơi đồn trú của hơn phân nữa trên tổng số 47 ngàn quân Mỹ đóng tại Nhật.
Kể từ khi ông Naoto Kan lên làm thủ tướng cho đến nay, quan hệ Tokyo - Washington đã được cải thiện đáng kể, nhưng hai bên vẫn chưa tìm ra được giải pháp cho vấn đề căn cứ Okinawa, do sự chống đối quyết liệt của người dân địa phương.
Đến thăm Nhật tháng Giêng vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates đã tuyên bố là lực lượng Mỹ cần phải tiếp tục được duy trì tại Nhật để đối phó với một chế độ Bắc Triều Tiên rất khó lường trước và với một nước Trung Quốc có thái độ ngày càng cứng rắn trên chủ quyền lãnh thổ khu vực.
Theo báo chí Nhật, Bộ trưởng Quốc phòng Kitazawa sẽ đến Okinawa vào tháng tới để bàn về vấn đề căn cứ Okinawa với các quan chức điạ phương. Ông Kitazawa cũng sẽ đi thăm Washington vào tháng 6 để thảo luận về các vấn đề song phương, trong đó có việc củng cố liên minh an ninh quân sự Mỹ - Nhật.

Ngày Trái Đất được tổ chức tại Tokyo với khoảng 140 ngàn người tham dự 1 hour ago - AFP 0:48 | 197 views Tokyo's Earth Day environmental celebrations are usually among the biggest in the world, drawing a huge crowd. This year organisers are expecting 140,000 people at a festival in downtown Tokyo with… 
http://www.thegioinguoiviet.net/showthread.php?p=11015#post11015 

Người lính Cộng Hòa trong mắt NGƯỜI DÂN (Tài liệu st)

Người lính Cộng Hòa trong mắt NGƯỜI DÂN 

Những đoạn Video ngắn Tuyệt Vời, xem để ghi nhơ công ơn của nhửng vị anh hùng dân tộc.

Mời các bạn bấm vào những links dưới đây để xem hình ảnh kiêu hùng của những Chiến Sĩ Việt Nam Cộng Hoà:
Vọng Ngày Xanh 
http://www.youtube.com/v/TuG0eaqqwug&hl=en&fs=1 
  
- - - oOo - - - 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 1 
http://www.youtube.com/v/9mi8c2Kl4bc&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 2 
http://www.youtube.com/v/wH_mwkVfSVY&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 3 
http://www.youtube.com/v/sHYgEwxue7Q&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 4 
http://www.youtube.com/v/O-Ji8rPOCQc&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 5 
http://www.youtube.com/v/4gRil0ma9QE&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 6 
http://www.youtube.com/v/66-59cuZzN4&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 7 
http://www.youtube.com/v/U0nt0sYjjTo&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 8 
http://www.youtube.com/v/UFGQSzOZUz4&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 9 
http://www.youtube.com/v/Y3RDuppOaUw&hl=en&fs=1 
  
Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 10 
http://www.youtube.com/v/nXjfOZik6cw&hl=en&fs=1 
  
 Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 11 
http://www.youtube.com/v/vtXvQA-bgz8&hl=en&fs=1 
  
 Người Lính Việt Nam Cộng Hòa Part 12 
http://www.youtube.com/v/gs3n9VmmvNg&hl=en&fs=1
 


TÀI LIỆU

QLVNCH


Bậc thầy vĩ đại
Quân Dù tiến về thành nội Tết Mậu Thân  
Một ngày với Ðô Ðốc Chung Tấn Cang
Tr/T Huế, chiến binh anh dũng và trung thành với Tổ Quốc 
Sinh Vi Tướng, Tử Vi Thần - Trung Tướng Dương Văn Đức 
Viễn thám
Hổ Cáp - Gia đình 9 Kỵ Binh cuối tháng tư 75
Cố Thiếu Tướng Trương Quang Ân
Sống anh dũng, chết nghiên ngang
Chuyến công tác cuối cùng
Cái chết của Cố Thiếu Tá BĐQ TRẦN ĐÌNH TỰ 
Chuyện một người chiến binh... 
Tổng Thống Ngô Đình Diệm
Tháng 3 buồn hiu...
Người Lính Gìà Không Bao Giờ Chết
Thành hình của Quân Lực VNCH 
Hãy thắp cho anh một ngọn đèn 
Những ngày cuối cùng của Truờng Bộ Binh
Một chuyến đi toán phạt 
Những NT Võ Khoa TQLC
Tôi nhìn đồi 31 thất thủ
Ngày tàn cuộc chiến
Tiểu Đoàn 5 Dù - Trấn thủ Bình Long; thượng kỳ Quảng Trị
Quân trường
Những người lính bị bỏ rơi
Tết với người lính cũ
Thái Dương - Nguyễn Văn Xanh
Phi vụ Tống Lệ Chân
Trên đỉnh Chu Pao
Trung Tá Nguyễn Văn Cư
Vài biến cố đàng sau mặt trận Tây Nguyên 75
Trận đánh phi trường Phụng Dực...
Sinh nhật thứ 58 - Trường BB/TĐ
Trung Sĩ Vũ Tiến Quang
Mũ Đỏ, mũ Đen
Chân dung người Chiến Sĩ
CIA và các ông Tướng
Dựng Cờ
Bước tượng Thương Tiếc
Kẽm gai bọc thây anh hùng
Lịch sử hình thành QLVNCH
Văn tế Chiến Sĩ Trận Vong
Người lính VNCH trong mắt tôi (video)
Cà-fê nha, Chuẩn Úy?
Chân dung người lính VNCH
Chiến thắng An Lộc 1972
Quảng Trị - Mùa hè đỏ lửa
Trương Văn Sương - Người tù bất khuất
Chết trận Đồng Xoài
Ý nghĩa ngày QL 19/6
Viết cho ngày QL 19/6
Sự hình thành QL 19/6
Nhân ngày QL 19/6
Tâm tình ngày QL 19/6
Bối cảnh chính trị quân sự trước 19/6
VNCH bị bức tử
Thủ Đức... gọi ta về
Chân dung người lính VNCH
Sự thất về cái chết của Tướng Lê Văn Hưng
Người lính không có số quân
Giày Saut trong tử địa
Chuyện tháng 4 của những chàng BK
Trung Tá CSQG Nguyễn Văn Long
Những vì sao thời lửa đạn
Mùa hè đỏ lửa: Phần 1, Phần 2,Phần 3
Lịch sử chiến tranh VN từ 1945...
Thời chinh chiến
Tiểu Đoàn 5 Dù
Tưởng niệm Tướng Trần Văn Hai
Vài kỷ niệm với Tướng Lê Nguyên Vỹ
Tiểu Đoàn 42 BĐQ - Cọp Ba Đầu Rằn
Địa Phương Quân và Nghĩa Quân QLVNCH
Những người trở về với đại gia đình dân tộc
Khe Sanh trong vòng vây
Vietnam, Vietnam
Từ Mậu Thân 68 đến mùa hè đỏ lửa 72...
Trận đánh Đức Huệ
Lam Sơn 207A - Khe Sanh
Trận chiến Khe Sanh
Mật trận Thượng Đức - 1974

Linh Tinh

Sự đáng sợ cuả nước Mỹ 
Oan hồn trên xứ Huế 
Sau 42 Năm, Nhìn Lại Vụ Tết Mậu Thân
Mưa Đồng Tháp Mười
Chăn gối với kẻ thù
Ông Lộc Hộ - Anh hùng vô danh
Cải cách ruộng đất...
Giờ thứ 25
Biến động miền Trung
Người Mỹ phản bội chúng ta
cs nằm vùng
Những ngày cuối của TT Nguyễn Văn Thiệu ở SG
Tìm hiều về hình Tiếc Thương và Vá Cờ
Tháng Tư đen
Giờ phút hấp hối Thành Phố Đà Nẵng
Ai giết đức thầy Huỳnh Phú Sổ
Hình ảnh VN từ 1884-1884
Thổn thức cho VN
Valentine trong di sản Chiến Tranh
Hoàng Hậu Nam Phương
Thảm sát ở Tân Lập 
Hố chôn người ...
Tình hình nhân quyền ở VN năm 2007
Người Việt xây thành Bắc Kinh


e-mail
Tổ Quốc Ghi Ơn 
 

Human Rights Watch kêu gọi Việt Nam trả tự do cho nhà bất đồng chính kiến Vi Đức Hồi

Ông Vi Đức Hồi đã bị kết án 8 năm tù hồi tháng giêng 2011 (DR)
Ông Vi Đức Hồi đã bị kết án 8 năm tù hồi tháng giêng 2011 (DR)
Thanh Phương
Vào ngày 26/4 tới, Tòa án tỉnh Lạng Sơn sẽ mở phiên xử phúc thẩm nhà bất đồng chính kiến Vi Đức Hồi. Ông Vi Đức Hồi, nguyên đảng viên Đảng Cộng sản, đã bị kết án 8 năm tù trong phiên xử sơ thẩm vào tháng Giêng vừa qua với tội danh « tuyên truyền chống Nhà nước », chiếu theo điều 88 bộ Luật hình sự Việt Nam.
Hôm qua 22/04/2011, tổ chức bảo vệ nhân quyền của Mỹ Human Rights Watch đã ra thông cáo kêu gọi chính phủ Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho ông Vi Đức Hồi. Trong bản thông cáo, ông Phil Robertson, phó giám đốc đặc trách châu Á của tổ chức này, tuyên bố : « Việc ông Vi Đức Hồi hiện đang bị cầm tù chỉ vì công khai bày tỏ quan điểm của mình về nhân quyền và dân chủ thật là quá đáng. Chính quyền Việt Nam đã xem thường nền pháp trị khi bỏ tù các cựu cán bộ và đảng viên chỉ vì họ đã lên tiếng phê bình trên tinh thần xây dựng. » 
Theo Human Rights Watch, « khi hình sự hoá việc bày tỏ bất đồng chính kiến một cách ôn hòa, Việt Nam đã vi phạm các nghĩa vụ của một quốc gia thành viên Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị, cũng như vi phạm chính Hiến pháp của Việt Nam, vì cả hai văn bản này đều đảm bảo quyền tự do ngôn luận. » 
Tổ chức Human Rights Watch còn cho rằng, phán quyết của tòa án trong phiên xử ông Vi Đức Hồi vào tháng Giêng năm 2011 bắt ông phải nộp 56 triệu đồng Việt Nam (tương đương 2.800 đô la Mỹ), mà tòa tuyên bố ông đã “nhận trái phép” từ các tổ chức và các nhà hoạt động nhân quyền từ nước ngoài là « không có cơ sở pháp lý ». Số tiền trên bao gồm giải thưởng Hellman/Hammett 2009, một giải thưởng hàng năm mà Human Rights Watch trao cho các văn sĩ bị trù dập trên toàn thế giới. Điều đáng nói là trong điều 88 của bộ Luật hình sự Việt Nam không hề có quy định về phạt tiền. 
Bản thông cáo nhắc lại ông Vi Đức Hồi là một cây bút và blogger từ tỉnh Lạng Sơn. Các bài viết của ông về dân chủ, đa nguyên và nhân quyền, cùng với cuối hồi ký « Đối mặt : Đường đi đến với phong trào dân chủ », đã được lưu truyền rộng rãi trên mạng.

Chuyện Tình LÝ QUANG DIỆU - Thục Minh

 
 
 
Nguyễn Thị Thục

Nhiều người trên thế giới biết đến ông Lý Quang Diệu như một chính khách, một bộ óc kinh tế lỗi lạc. Nữ văn sĩ, nhà phê bình tiếng tăm của Singapore Catherine Lim từng miêu tả ông Lý như một người độc đoán, khô cằn. Ít ai biết rằng, hằng đêm ông Lý đến ngồi bên người vợ nằm liệt từ hơn 2 năm qua, kể chuyện và đọc thơ cho bà nghe.
 
Lý Quang Diệu và Kha Ngọc Chi
 
Chơi lễ Tình nhân 14.2.2008 tại Sentosa
 
Chỉ có cái chết mới chia lìa lứa đôi
12.5.2008 là một ngày tôi nhớ mãi. Ngày đó, cha con cựu Thủ tướng Lý Quang Diệu và đương kim Thủ tướng Lý Hiển Long sẽ ra tòa án đối chất với chủ tịch Đảng Dân chủ Singapore đối lập, tiến sĩ Chee Soon Juan, trong vụ kiện xúc phạm danh dự mà cha con ông Lý là nguyên đơn. Đây là một sự kiện cột mốc trong lịch sử Singapore. Cánh phóng viên nước ngoài như tôi thì háo hức lắm, có mặt tại phiên tòa từ sáng sớm. Nhưng đến 6 giờ chiều cha con ông Lý vẫn không đến.
Về sau mới có tin, hôm đó vợ ông Lý, bà Kha Ngọc Chi, bị một loạt cơn đột quỵ gây xuất huyết não. Kể từ đó, bà nằm liệt giường, không nói được, dù vẫn còn tri giác. Tôi đồ rằng sự biến đó đã khiến cha con ông Lý không đến tòa theo kế hoạch.

Ông bà Lý Quang Diệu mừng sinh nhật thứ 80 của ông vào ngày 16.9.2003. Không lâu sau đó, bà bị đột quỵ khi đang cùng ông công du Anh quốc, nhưng bình phục được và yếu đi.
Tuổi già nước mắt như sương
Con gái ông Lý, bác sĩ Lý Vỹ Linh trong bài xã luận có tựa đề “My dear Mama” (Người mẹ yêu quý của tôi) đăng trên báo Straits Times hôm 29.8 vừa qua có đoạn viết: “Nhưng tôi không thể làm được gì để giúp mẹ tôi trở lại như trước khi bà bị cơn đột quỵ khủng khiếp quật ngã vào ngày 12.5.2008. Từ đó đến nay, bà vật vã liệt giường. Ba tôi cũng vật vã không kém”. Bà Linh cũng thừa nhận rằng trong đại gia đình họ Lý, cha bà là người đau khổ nhất trước tình cảnh của bà Chi: “Người đau khổ nhất và lặng lẽ chịu đựng mỗi ngày chính là ba tôi”.
Hồi năm 2009, bà Linh cũng viết một bài khác kể rằng, khi mẹ bà lâm cảnh “chân mỏi tay run”, mỗi bữa cơm ông Lý ngồi bên cạnh, nhặt từng hạt cơm bà đánh rơi, bỏ vào chén mình, ăn ngon lành.
Trong cuộc phỏng vấn hồi đầu tháng 9 năm nay với nhà báo Seth Mydans của tờ New York Times, ông Lý lần đầu tiên kể về tình trạng hiện tại của người vợ nay gần bước sang tuổi 90: “Bà ấy nằm tại nhà và được các y tá chăm sóc. Trước đây, chúng tôi ở chung phòng, nay thì tôi chuyển sang phòng kế bên. Tôi đã quen với âm thanh khò khè và tiếng rên mỗi khi cổ họng bà ấy bị khô và người ta phải bơm chất Biothene vào để hút đàm ra. Bà ấy không thể ngồi dậy, nên thở rất khó khăn. Thỉnh thoảng các y tá đỡ bà ngồi lên, đập đập vào lưng cho bà dễ chịu”. “Thật là đau đớn”, ông Lý buồn bã.
Chọn cho bà một sự ra đi nhẹ nhàng hay cứ tồn tại trong đớn đau là điều dằn vặt ông: “Tôi có thể đuổi hết các y tá đi. Khi đó những người giúp việc không biết cách làm cho bà ấy thở được, khiến bà sưng phổi, và kết thúc mọi đau đớn”. Nhưng, “một bác sỹ nói với tôi: Có thế ông nghĩ rằng ông sẽ thấy nhẹ nhàng hơn khi bà ấy ra đi, nhưng rồi ông sẽ buồn và cảm thấy trống vắng. Vì ít ra, bà vẫn là một con người ở đây, một người mà hằng ngày ông có thể trò chuyện cùng và hiểu được những gì ông nói”.
 
Ông Lý đồng tình với lời khuyên đó: “Đã 2 năm, rồi tháng 5, tháng 6, tháng 7, tháng 8, tháng 9, tổng cộng là 2 năm 4 tháng. Điều đó đã trở thành một phần trong cuộc sống của tôi”. Và ông nói rằng ông chỉ có thể làm những gì tốt nhất cho bà cảm thấy dễ chịu mà thôi, như là tìm những y tá giỏi, biết cách đỡ bà ngồi và xoa bóp cho bà; trang bị giường bệnh viện có túi hơi, để lưng bà không bị lở.
 
Vẫn đẹp như ngày đầu
 
Nhưng ông Lý không để nỗi đau vì người phụ nữ mà ông yêu thương nhất quật ngã mình: “Tôi phải làm gì? Tôi không thể ngã quỵ. Cuộc sống phải tiếp diễn. Tôi cố làm cho mình bận rộn suốt ngày”. Dù ở tuổi 87, ông Lý vẫn giữ chức Bộ trưởng Cố vấn trong nội các với lịch làm việc dày đặc các chuyến công du, đón tiếp chính khách, học giả nước ngoài, nói chuyện trước công chúng Singapore và doanh nhân, chính khách trên thế giới.
 
Bình phục sau cơn đột quỵ năm 2003, bà tiếp tục sánh bước cùng ông
Và hằng đêm, ông đến bên giường nói chuyện với bà: “Tôi kể cho bà ấy nghe công việc tôi làm trong ngày và đọc những bài thơ mà bà ấy yêu thích. Bà ấy hiểu và cố thức để nghe tôi”. Kiêu hãnh và Định kiến, Lý trí và Tình cảm của Jane Austen, truyện thơ The Canterbury Tales của Geoffrey Chaucer, Kim của Rudyard Kipling, thơ Shakespeare… là những tác phẩm và tác giả mà ông Lý chọn trong tủ sách của vợ và đọc cho bà nghe. Thời trẻ, bà Chi học chuyên văn và đặc biệt yêu thích văn chương Anh.
 
     
“Thi thoảng trong những khoảnh khắc lặng yên, ký ức những ngày đẹp đẽ mà chúng tôi bên nhau lại trở về”, ông Lý tâm sự với Seth Mydans. “Có phải mỗi khi ông đến thăm bà thì ký ức ngày xưa quay trở lại?”, Seth hỏi. “Ồ không, không phải lúc đó đâu. Con gái tôi vừa tìm được hàng chục bức ảnh cũ và ảnh kỹ thuật số lưu trữ tại tập đoàn báo chí Singapore Press Holdings. Khi tôi nhìn lại chúng, tôi nghĩ tôi may mắn làm sao. Tôi đã có 61 năm hạnh phúc bên bà ấy. Chúng tôi rồi sẽ phải ra đi. Tôi không chắc ai sẽ ra đi trước, bà ấy hay là tôi. Vì vậy tôi nói với bà ấy, rằng tôi đang nhẩm lại lời nguyền lứa đôi của tín đồ Cơ đốc giáo. Tôi nhớ nó thế này: Hãy yêu, gìn giữ và vun đắp, trong đau ốm hay khỏe vui, lúc thuận lợi, khi khó khăn, chỉ có cái chết mới chia lìa chúng ta”.
Thuở ban đầu
Lý Quang Diệu chỉ có một cuộc tình duy nhất, cuộc tình với Kha Ngọc Chi, nữ sinh con nhà giàu học giỏi nhất trường Đại học Raffles cách đây 2/3 thế kỷ.
 
 
Tiểu thư con nhà giàu học giỏi
Tiểu thơ con gái nhà ai?
Năm 1940, khi Thế chiến thứ 2 đã tràn lan khắp châu Âu, ước mơ sang Anh quốc du học của các học sinh thuộc địa như Lý Quang Diệu tạm gián đoạn. Quang Diệu nhận học bổng Anderson danh giá nhất trong nước và học luật tại Đại học Raffles. Cuối học kì đầu tiên của năm nhất, Quang Diệu xếp đầu trường về môn toán. “Nhưng tôi bàng hoàng nhận ra rằng tôi không chiếm vị trí số 1 cả môn tiếng Anh lẫn môn kinh tế. Tôi xếp sau một cô tên Kha Ngọc Chi. Tôi thất vọng và cảm thấy khó chịu”, Quang Diệu kể trong Hồi ký Câu chuyện Singapore: 1923 – 1965 xuất bản năm 1998. Quang Diệu thất vọng vì sợ không lấy được học bổng Nữ hoàng để du học ở Anh.
“Tôi đã gặp cô Kha này hồi năm 1939. Khi ấy cô ta là nữ sinh duy nhất ở trường Trung học Raffles toàn là con trai. Cô ta được hiệu trưởng mời phát phần thưởng cuối năm cho các học sinh giỏi. Lần đó, tôi nhận được từ tay cô ta 3 quyển sách”, Quang Diệu viết trong Hồi ký.
Rồi cuộc chiếm đóng của người Nhật ở Singapore ập đến vào đầu năm 1942. Trường lớp đóng cửa. Ngọc Chi về nhà phụ giúp gia đình. Quang Diệu, con trai cả trong một gia đình có 4 trai 1 gái, đi làm công, rồi lao ra chợ đen kinh doanh để giúp đỡ gia đình. Rượu ngoại, thuốc lá, nữ trang… thứ gì có lời là anh buôn tất. Ở chợ đen, anh gặp Yong Nyuk Lin, một cựu sinh viên ở Đại học Raffles khi đó đang làm việc tại một công ty bảo hiểm quốc tế.
Ngày nọ có một công ty kinh doanh văn phòng phẩm hỏi Quang Diệu tìm nguồn cung cấp hồ dán. Quang Diệu trao đổi với Nyuk Lin, rồi cả hai mở xưởng sản xuất hồ, một cái đặt ở nhà Quang Diệu, một cái đặt ở nhà Nyuk Lin do vợ và em vợ anh ta trông coi. Em vợ Nyuk Lin chính là cô Kha Ngọc Chi một thời lừng lẫy ở Đại học Raffles!
Chính thương vụ hồ dán mà Quang Diệu gặp lại Ngọc Chi vào lần đầu tiên anh đến nhà Nyuk Lin ở khu Tiong Bahru trên chiếc xe đạp cà tàng. Lúc đó, Ngọc Chi đang ngồi nơi mái hiên bên hè nhà. “Khi tôi hỏi Nyuk Lin đâu, cô ta mỉm cười và chỉ chiếc cầu thang ngay góc nhà. Giờ đây, tôi gặp cô ta trong một bối cảnh khác. Cô ta đang ở nhà, ăn mặc thoải mái, tự tay làm việc nhà vì không còn người giúp việc nữa”, Quang Diệu kể. Tình cảm đầu đời giữa họ đã nảy sinh từ đó.
“Tháng 9.1944, chúng tôi đã trở nên đủ gần gũi để tôi mời Nyuk Lin, vợ anh ta và Ngọc Chi (từ nay tôi gọi là Chi thôi) đi dự sinh nhật thứ 21 của tôi tại một nhà hàng Tàu ở khu Great World. Đó là lần đầu tiên tôi mời nàng ra ngoài”, Quang Diệu kể. Vào thời đó ở Singapore, một cô gái chấp nhận ra ngoài cùng một chàng trai, dẫu là có anh chị của cô đi cùng, thì điều đó không thể không mang một thông điệp nhất định!
 
 
Thương nhau cởi áo cho nhau
Môn đăng hộ đối
Cuối năm 1945, cuộc chiếm đóng của người Nhật đã chấm dứt, Ngọc Chi đi làm thủ thư ở Thư viện Raffles. Ngày ngày, Quang Diệu cuốc bộ đưa cô về nhà. Có lần, anh chở Chi về bằng xe gắn máy của mình, khiến mẹ cô nổi giận. Gia đình cô vốn giàu có, cha làm ngân hàng, ở nhà biệt thự và có xe hơi đưa rước đến trường hằng ngày. Vì thế, ngồi sau xe gắn máy của một người đàn ông là điều không thể chấp nhận đối với một tiểu thư như cô. “Thiên hạ sẽ nghĩ sao? Ai mà dám lấy con chứ!”, mẹ cô đay nghiến.
Đêm Giao thừa năm 1946, Quang Diệu thổ lộ với Ngọc Chi rằng anh không có ý định quay lại Đại học Raffles để hoàn thành chương trình cử nhân luật của mình mà sẽ đi Anh du học, và hỏi cô có thể chờ đợi anh quay lại sau 3 năm. “Chi hỏi tôi có biết Chi lớn hơn tôi hai tuổi rưỡi. Tôi nói rằng tôi biết và đã cân nhắc kỹ điều này. Rằng tôi đã đủ chín chắn. Hơn nữa tôi muốn làm bạn với một người bằng vai phải lứa và khó lòng tìm được một người khác có cùng hoài bão với tôi như Chi. Chi nói sẽ chờ đợi tôi”, Quang Diệu viết trong Hồi ký. Nhưng họ quyết định không nói với cha mẹ hai bên, bởi “quá khó để các bậc cha mẹ đồng ý một sự hứa hẹn dài đăng đẳng như vậy”.
Khi biết con có ý định du học, mẹ Quang Diệu muốn anh hứa hôn với một cô gái gốc Hoa, để chắc rằng sau khi học xong và về nước, anh không dẫn theo một cô mắt xanh tóc vàng. Đã có nhiều sinh viên đi du học, lấy vợ Anh, khi về nước thì ly hôn hoặc phải chuyển về Anh sống vì cô vợ không thích nghi được với văn hóa xứ thuộc địa. Vì thế, mẹ anh đã lần lượt dẫn về ra mắt anh 3 cô gái gốc Hoa, dung nhan tươi thắm, gia đình tử tế, khá giả. “Nhưng tôi chẳng có chút rung động nào. Tôi thấy hạnh phúc với Chi”, Quang Diệu kể.
Và để mẹ đỡ lo, Quang Diệu quyết định thổ lộ với mẹ về Ngọc Chi. Gia đình Chi và gia đình Quang Diệu có nhiều nét tương đồng: cha họ đều là người Hoa sinh ra trên đảo Java của Indonesia; mẹ họ cũng là những người gốc Hoa sinh ra quanh eo biển Singapore. Từng gặp Ngọc Chi trong thương vụ hồ dán và từng nghe chuyện cô nữ sinh đứng đầu Đại học Raffles, mẹ Quang Diệu ưng bụng lắm. “Cử chỉ của bà đối với Chi chuyển sang hướng thân thiện trong tâm thế một mẹ chồng tương lai”, Quang Diệu ghi nhận.
Đám cưới bí mật ở Anh quốc
Giáng sinh năm 1947, Lý Quang Diệu và Kha Ngọc Chi bí mật kết hôn tại thị trấn Stratford-on-Avon, quê hương đại văn hào William Shakespeare, khi cả hai đang là du học sinh.
 
Hạnh phúc có nhau ở đất khách
Mấy núi cũng trèo
Hồi ký Câu chuyện Singapore: 1923-1965 kể rằng: Đúng vào sinh nhật thứ 23 của mình, ngày 16.9.1946, Quang Diệu bước lên con tàu Britannic, rời Singapore sang Anh du học. Ngọc Chi đứng trên bến cảng, nước mắt chảy dài, vẫy tay tạm biệt người yêu. Chàng trai Quang Diệu cũng không cầm được nước mắt. Họ chẳng biết bao giờ mới được gặp lại nhau. Vài tháng trước đó, họ đã quấn quýt bên nhau thật nhiều. Họ đã có những bức ảnh chung do một người em họ chụp giùm, để làm kỷ niệm khi xa nhau.
Quang Diệu đi du học bằng chính tiền dành dụm và nữ trang của mẹ, cùng với tiền tự kiếm được nhờ kinh doanh ngoài chợ đen. Nếu không có cuộc chiếm đóng kéo dài gần 4 năm của người Nhật trên đảo sư tử, cả Quang Diệu và Ngọc Chi đã có thể liên tục chương trình cử nhân luật của họ ở Đại học Raffles, và giành những suất học bổng danh giá của Nữ Hoàng để sang Anh học. Giờ đây, Quang Diệu đi du học tự túc vì không muốn mất thêm thời gian chờ đợi ở Đại học Raffles nữa, thì Ngọc Chi cũng quyết tâm trở lại trường học tiếp và sẽ giành lấy học bổng để sang Anh cùng người yêu.
Cuối tháng 7.1947, một cú điện báo từ Singapore cho biết Ngọc Chi đã dành được học bổng của Nữ hoàng. Quang Diệu vui mừng khôn xiết trước viễn cảnh cùng người yêu ở Cambridge. Nhưng lúc ấy đã quá muộn để Ngọc Chi có thể tìm được trường vì đầu tháng 10 năm học mới đã bắt đầu. Thay vì chấp nhận chờ một năm nữa, Quang Diệu vắt giò lên cổ chạy khắp Đại học Cambridge nhờ vả. Vì tài thuyết phục và lòng nhiệt thành của Quang Diệu, cộng với thành tích học tập sáng chói của Ngọc Chi từ thập niên 1930 mà Hội đồng khảo thí Anh quốc còn lưu giữ, hiệu trưởng trường Girton đã chấp nhận dành cho Ngọc Chi chiếc ghế dự phòng cho những trường hợp đặc biệt ở khoa luật.
Trong vòng một tháng, Ngọc Chi đã thu xếp xong và theo tàu chở binh lính Anh rời Singapore vào cuối tháng 8. Đầu tháng 10, Ngọc Chi đến Liverpool, Quang Diệu đã chờ sẵn ở bến cảng tự bao giờ. Họ lên xe lửa về London, chơi ở đó 5 ngày, rồi xuôi về Cambridge.
Vượt qua lễ giáo
Có Ngọc Chi, hạnh phúc cũng đi kèm với rắc rối. Chi học trường Girton phía bắc thành phố Cambridge. Quang Diệu học trường Fitzwilliam và được phân cho một căn phòng ở phía nam thành phố. Nỗ lực tìm một căn phòng gần chỗ người yêu không thành, Quang Diệu phản ánh lên giám thị nhà trường, vốn là người đã hết lòng giúp trong việc xin được một chỗ học cho Ngọc Chi. Dù vậy, không những bị nghi ngờ về tinh thần “xả thân” cho người yêu, Quang Diệu còn “được” vị giám thị nhắc nhở rằng trường Girton sẽ không ủng hộ chuyện sinh viên nhận học bổng kết hôn ngay khi đang học.
Thế nhưng Quang Diệu và Ngọc Chi vẫn quyết tâm kết hôn vào tháng 12 năm ấy. “Chúng tôi quyết định lặng lẽ kết hôn vào dịp nghỉ lễ Giáng sinh, và giữ điều đó bí mật. Ba mẹ Ngọc Chi sẽ vô cùng thất vọng nếu chúng tôi xin phép họ. Trường Girton có thể sẽ phản đối như lời khuyến cáo của ngài giám thị. Hội đồng quản trị học bổng Nữ Hoàng có thể sẽ gây khó khăn”, Quang Diệu viết trong Hồi ký.

Một người bạn đã chỉ cho họ một khách sạn nhỏ ở Stratford-on-Avon để họ nghỉ lễ và tham quan nhà hát Shakespeare. Tại đó, họ đã bí mật kết hôn sau khi thông báo cho nhân viên hộ tịch địa phương. “Trên đường từ Cambridge đến Stratford-on-Avon, chúng tôi ghé London, tôi mua cho Chi một chiếc nhẫn bạch kim ở phố Regent. Sau 2 tuần ở Stratford-on-Avon, chúng tôi trở về Cambrigde, Chi tháo nhẫn ở ngón tay và treo vào sợi dây chuyền đeo ở cổ”, Quang Diệu kể.

Mặc dù đã cưới nhau, hai người vẫn “ai ở nhà nấy”, vẫn học hành chăm chỉ và “có hệ thống”. “Vào cuối tuần và một vài buổi tối khác, tôi đạp xe lên trường Girton. Ngọc Chi nấu cho tôi những món ăn Singapore bằng cái bếp gas ở đầu hè”, Quang Diệu viết. Và họ mời những người bạn Singapore đoạt học bổng Nữ hoàng đến ăn chung. Phần thịt tiêu chuẩn cả tuần của Quang Diệu sẽ được nấu thành cà ri, hoặc Ngọc Chi sẽ làm món phở xào truyền thống với những nguyên liệu “không giống ai”: mì spaghetti sợi mảnh thay cho sợi phở, thịt gà thay vì thịt heo, ớt ngọt thay cho ớt hiểm…
 
Tốt nghiệp hạng ưu. Thầy giám thị Thatcher đứng giữa
Họ tiếp tục như thế cho đến kì thi cuối cùng vào tháng 5.1949. Khi kết quả được thông báo vào tháng 6, Quang Diệu xếp hạng nhất, đoạt được ngôi sao danh dự duy nhất cho những sinh viên tốt nghiệp xuất sắc của khóa học. Ngọc Chi cũng đạt hạng nhất. Họ gọi điện về Singapore báo cáo thành tích học tập cho gia đình, nhưng chuyện kết hôn thì vẫn giấu biệt.
Trong một cuộc đối thoại với các doanh nhân năm 2009, ông Lý kể rằng đó là cuộc điện thoại duy nhất mà ông gọi về Singapore trong suốt mấy năm ở Anh, tốn 5 bảng Anh, giá trị bằng 100 bảng bây giờ.
Đẹp duyên cưỡi rồng
Khi ông Lý Quang Diệu chọn con đường chính trị và trở thành người đứng đầu đất nước, bà Kha Ngọc Chi trở thành một nội tướng thâm hậu.
 
 
Đám cưới chính thức tại khách sạn Raffles ngày 30.9.1950
 
Tháng 8.1950, sau khi hoàn thành khóa huấn luyện hành nghề luật sư tại trường Middle Temple, Quang Diệu và Ngọc Chi trở về nước trước sự cổ vũ của báo chí. Tìm việc làm xong, Quang Diệu đến nhà Ngọc Chi xin phép làm đám cưới. Cha Ngọc Chi đùng đùng nổi giận. Ông chờ đợi thân phụ của Quang Diệu đến ngỏ lời xin phép chứ không phải là một cậu thanh niên 27 tuổi. Nhưng cuối cùng, đám cưới chính thức của họ cũng diễn ra tốt đẹp tại khách sạn Raffles vào ngày 30.9.1950. Ngọc Chi về làm dâu nhà họ Lý ở số 38 phố Oxley. Hai vợ chồng cùng đi làm cho công ty luật Laycock & Ong.
 
“Con rồng vinh hiển” đem lại niềm hạnh phúc vô biên


Ngày 10.2.1952, đứa con đầu lòng của họ ra đời. Lý Quang Diệu tham vấn một chuyên gia phiên dịch tại Tòa án tối cao Singapore để tìm cái tên hay nhất cho con. Vị chuyên gia phán rằng đứa bé ra đời vào ngày mầu nhiệm nhất trong năm theo lịch Trung Hoa - ngày thứ 15 của nguyệt kỳ đầu tiên trong năm con rồng. “Vì thế chúng tôi quyết định đặt tên con là Hiển Long, tức con rồng vinh hiển. Thằng bé rất dài, trông gầy guộc nhưng nặng hơn 8 cân Anh. Nó đem lại cho chúng tôi niềm hạnh phúc vô biên”, ông Lý viết trong Hồi ký.
Sau đó, họ sinh thêm con gái Vỹ Linh (1955) và con trai út Hiển Dương (1957). Cả 3 đều học rất giỏi và thành đạt. Hiển Long nay là đương kim thủ tướng Singapore, Vỹ Linh là bác sỹ thần kinh nhi nổi tiếng, còn Hiển Dương là một doanh nhân giỏi.
 
 
Hiển Long, Vỹ Linh, Hiển Dương đều thông minh và học giỏi


Tháng 9.1955, Lý Quang Diệu cùng vợ và em trai kế Lý Kim Diệu thành lập công ty luật Lee & Lee do ông đứng đầu. Trước đó, cuối năm 1954, ông cùng các cựu du học sinh tại Anh quốc thành lập Đảng Hành động Nhân dân (PAP), ra tranh cử nghị viên và chính thức bước vào con đường chính trị mà ông đã có tham vọng khi còn rất trẻ. Tháng 6.1959, ông thắng cử và trở thành thủ tướng Singapore, trao quyền điều hành công ty luật Lee & Lee lại cho vợ và em trai. Hơn 6 thập niên qua, Lee & Lee không ngừng lớn mạnh và là một công ty tầm cỡ ở Singapore hiện nay.
Nội tướng
Trong chương áp cuối với chủ đề “Gia đình tôi” của tập hồi ký thứ hai Từ Thế giới thứ ba lên Thế giới thứ nhất – Câu chuyện Singapore: 1965-2000 xuất bản năm 2000, ông Lý viết: “Những người (Không dùng từ này) khiến tôi có ấn tượng bởi sự quan trọng mà họ đặt vào người phụ nữ sẽ gắn bó với một cán bộ triển vọng. Họ biết người vợ có ảnh hưởng lớn như thế nào đến sự dấn thân vì lý tưởng của người chồng… Tôi thật sự may mắn. Chi chưa bao giờ nghi ngờ hay do dự về lý tưởng chiến đấu của tôi, bất chấp kết cục thế nào”.
 
 
Sát cánh bên chồng

Với ông Lý, bà Chi là chỗ dựa của gia đình: “Bởi tôi biết Chi có công việc của một luật sư, và nếu cần bà ấy có thể tự lo cho mình và các con, nên tôi không phải lo lắng về tương lai của bọn trẻ”. Điều đó giúp ông toàn tâm toàn ý cho sự nghiệp chính trị của bản thân và tương lai của đất nước. Với các con, bà Kha là một người mẹ mẫu mực, tuyệt vời. Thủ tướng Lý Hiển Long từng kể trong nhiều cuộc nói chuyện trước công chúng: “Khi chúng tôi còn nhỏ, mẹ tôi là một luật sư bận rộn. Nhưng thay vì ăn trưa với khách hàng, hôm nào bà cũng về nhà ăn cơm với chúng tôi, chăm sóc và bảo ban anh em tôi chu đáo”.
 
Người mẹ mẫu mực


Trong sự nghiệp chính trị của mình, ông Lý thừa nhận bà Kha là “một tòa tháp sức mạnh”. Suốt 31 năm ông làm thủ tướng (1959 – 1990), bà lặng lẽ làm người hỗ trợ đắc lực trong quan hệ đối nội lẫn đối ngoại của ông: “Bà ấy giúp tôi hàng đống công việc, giúp tôi tiết kiệm được rất nhiều thời gian, như sửa bản thảo các bài diễn văn mà tôi sắp phát biểu, sửa đề cương tôi sẽ trình trước Quốc hội hoặc trả lời phỏng vấn. Bà ấy quen thuộc với ngôn ngữ của tôi nên dễ dàng đoán ra từ ngữ tôi dùng mà các nhân viên tốc ký của tôi không thể lần ra được”.
Trong các chuyến công cán cùng chồng, bà Chi tiếp xúc với phu nhân của các chính khách mà ông Lý gặp gỡ. Sau đó, bà đưa ra nhận định khá chính xác về vị chính khách thông qua cách hành xử và giao tiếp của vợ ông ta. “Bà ấy có một trực giác rất tinh anh khi đánh giá một con người. Trong khi tôi đưa kết luận dựa trên phân tích và lý lẽ, thì bà ấy lại dựa vào cảm giác mà bà cảm nhận được đằng sau nụ cười, những lời nói thân tình, nét mặt, và ngôn ngữ cơ thể của người đối diện”, ông Lý viết.
Trong những lần thăm Trung Quốc, sau một ngày làm việc bận rộn, ông bà trở về phòng khách sạn và đem những cuốn băng ghi âm các cuộc tiếp xúc ra nghe lại. Khi đó, bà Kha giảng giải cho chồng hàm ý trong từng từ ngữ, từng cử chỉ mà các lãnh đạo Trung Quốc thể hiện, bởi bà rất giỏi tiếng Hoa và hiểu sâu sắc văn hóa Trung Quốc.
 
Nội tướng thâm hậu

Ông Lý cũng tiết lộ rằng, khi ông đàm phán để sát nhập Singapore với Malaysia vào năm 1962, bà Kha đã dự cảm được một kết cục không như mong muốn, nhưng ông không nghe theo. Thực tế đã chứng minh bà đúng: Sau 2 năm nhập chung, ngày 9.8.1965, Singapore buộc phải tách khỏi Malaysia…
Bóng tà
Tôi gặp bà Kha Ngọc Chi lần duy nhất vào ngày 11.1.2008 tại Trung tâm hội nghị Suntec. Ở tuổi 87 và từng trải qua bao cơn bạo bệnh, bà vẫn theo chồng đến dự buổi đối thoại về tuổi già. Khi đó bà đã yếu rồi, bước đi phải có người dìu đỡ. Ông Lý cũng yếu, dù không cần người dìu, nhưng mỗi bước ông đi, 2-3 cận vệ luôn kèm sát. Ngồi ở hàng ghế cử tọa, bà nhìn ông ở trên sân khấu và móm mém cười mỗi khi ông nhắc đến chuyện nhà. Đó có lẽ là lần cuối cùng bà xuất hiện trước công chúng, trước khi ngã bệnh liệt giường sau đó đúng 4 tháng.
 
Ba thế hệ quây quần đêm giao thừa thiên niên kỷ

Trong cuộc đối thoại ngày 11.1.2008, ông Lý nói rằng: “Mẹ tôi mất ở tuổi 74 vì đột quỵ. Ba tôi mất ở tuổi 94. Vì vậy, tôi tính toán mình có thể ra đi trong khoảng 74 đến 94 tuổi. Nhưng tôi đã nhỡ mất cái hạn 74 rồi! Hạn tiếp theo sẽ là 87, ba tôi ngã bệnh ở tuổi đó”. Ông Lý vừa bước sang tuổi 87 được nửa tháng.
Lý Quang Diệu – Kha Ngọc Chi rồi sẽ ra đi, nhưng câu chuyện tình đẹp đẽ của họ sẽ mãi mãi được ghi nhớ.
 
 
Thủ tướng Lý Quang Diệu
 
Biệt ly

Tôi viết xong và gửi về Việt Nam loạt bài 4 kỳ này vào sáng thứ Bảy 2.10.2010. Chiều đó, bà Kha Ngọc Chi đã vĩnh viễn ra đi.
 
Tôi lại đến với bà đây!
 
29.9, ngay trước kỷ niệm 60 năm ngày cưới chính thức, ông Lý phải nhập viện vì bị viêm phổi.
5 giờ 40 phút chiều 2.10, bà Kha Ngọc Chi nhẹ nhàng trút hơi thở cuối cùng tại nhà bên cạnh con gái Vỹ Linh. Lúc đó, ông Lý Quang Diệu vẫn nằm trong bệnh viện; con trai út Hiển Dương đến thăm mẹ buổi sáng và đã ra về; con trai cả, Thủ tướng Lý Hiển Long, vừa đến thành phố Antwerp, Vương quốc Bỉ, để dự Hội nghị Á-Âu (ASEM8). Thủ tướng Lý đã bay về nước ngay trong đêm.
 
Khoảng 15,000 người đã đến viếng linh cữu bà Kha quàn tại biệt thự Sri Temasek - vốn dành cho gia đình thủ tướng nhưng không ai ở - nằm ngay trong dinh thự Istana trong hai ngày 4-5.10.
Đêm 4.10, sau khi khách đã ra về hết, ông Lý bước từng bước chậm chạp đến bên bà. Gần như bất động, ông đứng nhìn vào bức ảnh đặt ở chân quan tài trong vòng chừng 1 phút, rồi quay đi. Trông ông yếu hơn hẳn hôm 1.10 khi tiếp Tổng giám đốc Hiệp hội hàng không quốc tế Giovanni Bisignani ngay tại Bệnh viện đa khoa Singapore. Người ta đang lo lắng cho sức khỏe của ông Lý sau sự mất mát này.
Chiều 6.10, linh cữu bà Kha Ngọc Chi được đưa về nhà hỏa táng Mandai bằng quân xa dành cho lãnh đạo cao cấp, dù đám tang bà không được theo chế độ quốc tang. Ông Lý Quang Diệu, 3 người con, con gái đầu của Lý Hiển Long – Lý Tú Kỳ, con trai trưởng của Lý Hiển Dương – Lý Sinh Vũ lần lượt đọc điếu văn ngợi ca và tiễn biệt người vợ, người mẹ, người bà của họ.
Ông Lý kết thúc điếu văn bằng một câu mà không ai cầm được nước mắt: “Tôi thấy an ủi rằng bà ấy đã sống một cuộc đời 89 năm đầy ý nghĩa. Nhưng trong giây phút biệt ly cuối cùng này, trái tim tôi nặng trĩu buồn đau”.
Người ta không thấy nước mắt ở người đàn ông 87 tuổi này.
 
Hãy đợi tôi ở Suối Vàng! Các con sẽ hòa chung tro cốt của chúng ta

Trước khi nắp quan tài được đóng lại để đưa lên giàn hỏa táng, ông Lý nhoài người đặt lên ngực vợ một bông hồng đỏ, và bước thêm mấy bước đến gần hơn, tay trái bấu vào thành quan tài, tay phải đặt lên môi, rồi rướn người đặt các đầu ngón tay lên trán bà. Ông lặp lại nụ hôn biểu tượng đó thêm một lần nữa rồi khó nhọc đứng thẳng dậy, quay người đi.
 
Thục Minh
Singapore đầu tháng 10.2010