(Để nối tiếp truyền thống làm thơ, đánh giặc, chống Thiên triều phương Bắc xâm lược từ thời Quang Trung, Nguyễn Trãi, Lý Thường Kiệt)
“Như nước Việt ta từ trước
Vốn xưng văn hiến đã lâu
Sơn hà cương vực đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác”
Lần thứ hai, đất nước
Khoác ba lô theo Nguyễn Trãi lên rừng
Bài tuyên ngôn chuẩn bị trước mười năm
Chân trái đạp đầu quân Minh, chân phải bước vào Văn Miếu
Có phải lần trước bên này sông
Lý Thường Kiệt ung dung phát biểu:
“Nam quốc sơn hà Nam Đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư…”
Bài tuyên ngôn đầu tiên khi chưa xác định màu cờ
Dung tích máu không có ngân hàng nào chứa nổi
Ông cha ta đánh giặc, ông cha ta làm thơ
Ngọn giáo chẳng suy tư dù dạ dày có đói
Lương thảo ở Lam Sơn được đo lường bằng xác con ngựa già chia những phần ăn cuối
Thực đơn của nghĩa sĩ Tây Sơn trên võng cáng băng rừng là cơm nắm, rau măng
Những cuộc hành quân không nhờ cậy thánh thần
Được ra đời giống như truyền thuyết
Mà truyền thuyết cũng vô cùng đặc biệt
Những cuộc hành quân nhà chép sử phải đau đầu
Mười vạn chiến sĩ nông dân vượt sông Mã ra sao
Để kịp ăn Tết Thăng Long với anh hùng Nguyễn Huệ?
Hàng trăm thớt voi vượt sông Cả thế nào
Để hoa đào Nhật Tân không nở trễ?
Cái giá của tuyên ngôn lạ lùng như thế
Quá khứ có thịt xương nên hiện tại có luân hồi
Tương lai không dành cho bọn sâu bọ làm người
Không thuộc độc quyền lũ rước voi giày mả tổ
Không nằm trong tay đám cõng rắn cắn gà nhà láu cá
Tương lai là của những kẻ đứng mũi chịu sào dám đem hạt gạo xẻ làm đôi
Những kẻ dám mở cuộc hành trình chống suy dinh dưỡng
Từ nạn đói năm 45 đi tới tiếng cười
Chúng ta yêu nhau đúng quy luật con người
Em yêu anh và anh yêu em đấy
Đừng quay đầu và đừng khép đôi môi
Khi tim cùng đập ở lồng ngực trái
Có Hội Thề Lũng Nhai mới có quân sư Nguyễn Trãi
Có bô lão mài gươm mới có Hội nghị Diên Hồng
Hạt thóc thành cơm nhờ cấy ở trên đồng
Không có hạt thóc nào tái sinh nếu gieo trên sàn lót nệm
Chúng ta yêu nhau chẳng cần ai bảo hiểm
Những đứa con như những chứng từ
Đất nước mình phải cấp chứng minh thư
Cho bất cứ ai làm ra sản phẩm
Nếu chiến tranh sinh ra những bài tuyên ngôn chiến thắng
Thì hòa bình còn lâu mới là bức bình phong mang khẩu hiệu giả hình
Đừng bắt Phật bị cầm tù, đừng bắt Chúa bị đóng đinh
Con mắt láo liên làm sao mà nhìn thẳng
Mười ngón chân ta không mọc đằng sau nên không hối hận
Lúc bước đi gặp dấu của ông bà
Lúc đọc bài thơ gặp bát ngát trường ca
Làm sao nói hết về tình yêu tổ quốc
Cái lai lịch trong một chương, cái cội nguồn trong một mục
Cuộc sắp xếp văn minh trong trật tự mỗi điều
Cũng như làm sao minh họa hết tình yêu
Sự rung động của các tế bào gây cảm xúc
Ta yêu Tổ quốc bằng bài thơ giữ nước
Đại cáo Bình Ngô một thuở lên đường
Ta yêu Tổ quốc bằng bài thơ dựng nên cột mốc
Biết giữ gìn từng tấc đất biên cương
Uy lực của một nước có chủ quyền từ hàng loạt tuyên ngôn
Cuộc chiến đấu ngàn năm bằng chữ
Luật Hồng Đức, luật Quang Trung
Hiến pháp của Rồng Tiên đó chứ!
Ta bỗng thơ ấu như bắt đầu tham dự
Chuyện kể ngày xưa về cô chú ông bà
Ta bỗng nồng nàn hiểu máu và hoa
Thấm thía trong từng chương vệ quốc
Ta bỗng bàng hoàng thấy đường trên mặt đất
Có triệu bàn chân Nam tiến phá rừng
Ta bỗng hiên ngang tuyên bố rõ ràng
Bờ biển Việt Nam hình cong như chữ S
Đất nước Việt Nam bắt đầu từ ải Nam Quan bất diệt
Đất nước Việt Nam kết thúc bằng mũi Cà Mau lẫm liệt
Không có lý do gì giặc ngoài thù trong móc ngoặc cách chia
Máu chảy 4000 năm cho cuống rún chưa lìa
Khi trước trận thắng giặc Mãn Thanh, vua Quang Trung hiệu triệu
Khi nghĩa sĩ Tây Sơn cùng đồng thanh phát biểu:
“Đánh cho để dài tóc
Đánh cho để đen răng
Đánh cho nó bất luân bất phản
Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn
Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”
Ta bất chợt nhìn ra mình thật sự
Máu cha ông đổ ra thì ruột con cháu bắt buộc mềm
Ta hạnh phúc nhập hồn vào kinh sử
Nỗi nhục bị đô hộ 1000 năm không được phép lãng quên!
Thứ Ba, 21 tháng 9, 2010
Chủ Nhật, 19 tháng 9, 2010
HỊCH TRUYỀN TỪ TỔ QUỐC - Võ Đại Tôn
(Kỷ niệm Một Ngàn Năm Thăng Long)
Ông Cha ta vạch kiếm chỉ lòng sông
Chân vững thạch, tay chống Trời ngạo nghễ.
Chí đại bàng vượt muôn ngàn sóng bể
Thách trùng dương, đi mở rộng cõi bờ.
Hải đảo xa xôi thêm máu dựng cờ
Rồng tung cánh rợp Trời Nam hiển hách.
Vó ngựa Hung Nô bao lần quét sạch
Chặn xâm lăng qua khí phách kiêu hùng.
Mấy nghìn năm sâu rễ bách tùng
Gươm chém đá – đá mòn, gươm vẫn sắc.
Gốc tre thiêng làm kinh hoàng phương Bắc
Cọc Đằng Giang xuyên thủng mộng quân thù.
Từ Diên Hồng cho đến chốn thảo lư
Lời Tâm Nguyện chung lòng lo giữ Nước.
Bành tượng uy linh chắn ngang bạo ngược
Đống Đa mồ, bia sử sáng nghìn năm.
Dù phong ba theo mệnh Nước thăng trầm
Luôn giữ vững từng dòng sông, đỉnh núi.
Từ Ải Nam Quan đến Cà Mau đất mũi
Là của Ta, xuyên suốt ba miền.
Từ dảy Trường Sơn ôm ấp khí hùng thiêng
Thân đại thụ cũng nguyên lòng chung dạ.
Tất cả ! Tất cả !
Dù là máu xương
Khô cằn sỏi đá.
Dù là hướng dương
Hoa hồng tám ngã
Đều là của Ta !
Không ai có quyền đem máu của Ông Cha
Đi dâng hiến, vết nhơ nhòe trang sử !
Lũ tội đồ khom lưng cống sứ
Làm ô danh, tủi nhục giống Rồng Tiên.
Bọn Bắc Phương luôn ôm mộng bá quyền
Tay thu tóm, cười ngả nghiêng đón nhận.
Lời Hịch Truyền hôm nay đầy uất hận
Từ Cha Ông, từ Sông Núi nghìn thu.
Dòng máu thiêng từ rừng rú thâm u,
Nơi hải đảo, kinh thành hay xóm vắng.
Kiếp lưu vong, đời tha phương trĩu nặng
Hay đọa đày trên mảnh đất quê hương.
Hãy thét vang, cùng truy diệt bạo cường
Đang chễm chệ ngồi buôn Dân bán Nước.
Toàn Dân Ta kẻ sau người trước
Không cúi đầu khiếp nhược khoanh tay.
Ta làm Chủ đất này
Ai được quyền mua bán ?
Lãnh thổ thiêng liêng nghìn năm chói rạng
Là của Toàn Dân !
Dù bể dâu biến đổi phong trần
Ta vẫn đứng trên bờ dâu bể !
Ải Nam Quan còn sôi huyết lệ
Bản Giốc dòng khóc hận đêm thâu.
Đảo Hoàng Sa ngơ ngác tủi sầu
Thay đổi chủ, sóng đen màu uất nghẹn.
Đất Nước Ta toàn vẹn
Nào ai dám cắt chia ?
Sao giờ đây thịt xẻ xương lìa
Giang sơn đầy vết máu ?
Đảng vong nô, một phường thảo khấu
Lấy máu dân tô thắm màu cờ.
Làm nhục Cha Ông, dâng hiến cõi bờ
Rồi ngất ngưởng nơi Ba Đình chuốc rượu !
Dân Tộc Ta mấy nghìn năm trường cửu
Lẽ nào đâu khuất phục lũ sài lang ?
Lời Hịch đã rền vang
Quyện Hồn Thiêng Sông Núi.
Hãy ngẩng đầu cao, chuyển xoay hận tủi
Thành cuồng phong, chung Đại Khối Toàn Dân.
Giành lại non sống, dù phải hiến thân
Vì Đại Nghĩa, tâm nguyền chung cứu Nước.
Đá phải mềm vì chân Ta cứng bước
Và đời Ta nguyên thủy vẫn lòng son.
Trời Phương Nam, đất Việt phải còn
Đến muôn nghìn năm nữa !
Lời Hịch hôm nay, tiếng vang thành lửa
Đang soi đường dẫn hướng Ta đi.
Đòi lại quê hương, thoát cảnh suy vi
Dân Tộc Việt, trời phương Nam : - Tự Chủ !
Ông Cha ta vạch kiếm chỉ lòng sông
Chân vững thạch, tay chống Trời ngạo nghễ.
Chí đại bàng vượt muôn ngàn sóng bể
Thách trùng dương, đi mở rộng cõi bờ.
Hải đảo xa xôi thêm máu dựng cờ
Rồng tung cánh rợp Trời Nam hiển hách.
Vó ngựa Hung Nô bao lần quét sạch
Chặn xâm lăng qua khí phách kiêu hùng.
Mấy nghìn năm sâu rễ bách tùng
Gươm chém đá – đá mòn, gươm vẫn sắc.
Gốc tre thiêng làm kinh hoàng phương Bắc
Cọc Đằng Giang xuyên thủng mộng quân thù.
Từ Diên Hồng cho đến chốn thảo lư
Lời Tâm Nguyện chung lòng lo giữ Nước.
Bành tượng uy linh chắn ngang bạo ngược
Đống Đa mồ, bia sử sáng nghìn năm.
Dù phong ba theo mệnh Nước thăng trầm
Luôn giữ vững từng dòng sông, đỉnh núi.
Từ Ải Nam Quan đến Cà Mau đất mũi
Là của Ta, xuyên suốt ba miền.
Từ dảy Trường Sơn ôm ấp khí hùng thiêng
Thân đại thụ cũng nguyên lòng chung dạ.
Tất cả ! Tất cả !
Dù là máu xương
Khô cằn sỏi đá.
Dù là hướng dương
Hoa hồng tám ngã
Đều là của Ta !
Không ai có quyền đem máu của Ông Cha
Đi dâng hiến, vết nhơ nhòe trang sử !
Lũ tội đồ khom lưng cống sứ
Làm ô danh, tủi nhục giống Rồng Tiên.
Bọn Bắc Phương luôn ôm mộng bá quyền
Tay thu tóm, cười ngả nghiêng đón nhận.
Lời Hịch Truyền hôm nay đầy uất hận
Từ Cha Ông, từ Sông Núi nghìn thu.
Dòng máu thiêng từ rừng rú thâm u,
Nơi hải đảo, kinh thành hay xóm vắng.
Kiếp lưu vong, đời tha phương trĩu nặng
Hay đọa đày trên mảnh đất quê hương.
Hãy thét vang, cùng truy diệt bạo cường
Đang chễm chệ ngồi buôn Dân bán Nước.
Toàn Dân Ta kẻ sau người trước
Không cúi đầu khiếp nhược khoanh tay.
Ta làm Chủ đất này
Ai được quyền mua bán ?
Lãnh thổ thiêng liêng nghìn năm chói rạng
Là của Toàn Dân !
Dù bể dâu biến đổi phong trần
Ta vẫn đứng trên bờ dâu bể !
Ải Nam Quan còn sôi huyết lệ
Bản Giốc dòng khóc hận đêm thâu.
Đảo Hoàng Sa ngơ ngác tủi sầu
Thay đổi chủ, sóng đen màu uất nghẹn.
Đất Nước Ta toàn vẹn
Nào ai dám cắt chia ?
Sao giờ đây thịt xẻ xương lìa
Giang sơn đầy vết máu ?
Đảng vong nô, một phường thảo khấu
Lấy máu dân tô thắm màu cờ.
Làm nhục Cha Ông, dâng hiến cõi bờ
Rồi ngất ngưởng nơi Ba Đình chuốc rượu !
Dân Tộc Ta mấy nghìn năm trường cửu
Lẽ nào đâu khuất phục lũ sài lang ?
Lời Hịch đã rền vang
Quyện Hồn Thiêng Sông Núi.
Hãy ngẩng đầu cao, chuyển xoay hận tủi
Thành cuồng phong, chung Đại Khối Toàn Dân.
Giành lại non sống, dù phải hiến thân
Vì Đại Nghĩa, tâm nguyền chung cứu Nước.
Đá phải mềm vì chân Ta cứng bước
Và đời Ta nguyên thủy vẫn lòng son.
Trời Phương Nam, đất Việt phải còn
Đến muôn nghìn năm nữa !
Lời Hịch hôm nay, tiếng vang thành lửa
Đang soi đường dẫn hướng Ta đi.
Đòi lại quê hương, thoát cảnh suy vi
Dân Tộc Việt, trời phương Nam : - Tự Chủ !
Võ Đại Tôn
Thứ Hai, 30 tháng 8, 2010
Thích Diễn Tiến - Hầu chuyện “hoà thượng” Ngô Bảo Châu về Lề trái – Lề phải
http://danluan.org/files/u1/Tudo.jpg
Nhân có bài viết của GS Ngô Bảo Châu, tôi - một thanh niên đang sống và làm việc ở Hà Nội, có một vài suy nghĩ muốn trao đổi thêm, nếu BBT thấy phù hợp, xin cho đăng giùm. Xin chân thành cảm ơn.
Trước hết xin được chúc mừng giáo sư Ngô Bảo Châu – Hoà thượng Thích Học Toán - về những thành tựu mà ông đạt được, đỉnh cao là giải “nobel toán học” mà ông mới nhận được. Có người bạn ví von đùa với tôi rằng công lực thâm hậu của ông chỉ có thể là do trời đất sinh ra và phải mất ít nhất 50 năm nữa nước trời đất Việt mới có trường hợp thứ hai.
Còn nếu ví von sang trường hợp của người tu hành thì công quả tu luyện của ông có thể sánh ngang với người đã đạt được phẩm hàm Đức Tăng thống Giáo chủ hay Đạt Lai Lạt Ma.
Với tất cả sự ngưỡng mộ những người tài (nhất là khi ông còn rất quan tâm đến nền giáo dục trong nước, cũng như vấn đề bô-xít), tôi đọc hầu như tất cả các tin bài có liên quan đến ông trong mấy ngày qua, và tất nhiên không thể bỏ qua bài “Tâm sự và giải đáp thắc mắc” trên blog của ông – Hoà thượng Thích Học Toán.
Bài viết ngắn gọn, súc tích ấy đã nhận được số lượng người truy cập cũng như phản hồi kỷ lục, và rất nhiều các trang tin, blog đã đăng lại, bình luận. Trong đó dư luận đặc biệt chú ý đến mục 5 của phần Giải thích thắc mắc. Xin được trích nguyên văn dưới đây:
“Có một vài bác không quen, bình thường cũng tỏ ra rất hiểu biết, lần này cứ thắc mắc về chuyện Ngô Bảo Châu là lề trái hay lề phải. Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”.
Bám theo lề [dù trái hay phải] là việc của con cừu, không phải là việc của con người tự do. Đây là câu nói hot nhất trong tuần, được nhiều người, nhiều nguồn trích dẫn. Thậm chí còn nâng nó lên một tầm cao mới – tầm cao Bổ Đề Cơ Bản version 2.0.`
Là người thuộc diện IQ thấp dù được sinh ra ở xứ đỉnh cao trí tuệ, tất nhiên rất khó để tôi có thể hiểu hết những ý nghĩa cao sâu đằng sau những câu chữ giản dị trên. Lại xưa nay vẫn tự nhận mình thuộc loại Lề trái, tôi không khỏi ngậm ngùi lã chã vì chỉ biết (nghĩ ngắn) rằng, đối chiếu với cái “Bổ đề” mới này, tôi cảm thấy mình được ví là con cừu (hình ảnh ẩn dụ của một con người tự / bị cầm tù về tư tưởng). Do đó với tất cả nỗ lực tuyệt vọng, tôi xin rón rén có mấy lời giãi bày về nội hàm của cái khái niệm Lề phải – Lề trái trong tầm IQ của mình.
Lề trái – lề của tự do
Từ mấy năm trở lại đây, cụm từ “Lề trái” – “Lề phải” bỗng dưng xuất hiện và được sử dụng rộng rãi. Nó ra đời bắt đấu từ một phát biểu của ông Bộ trưởng Thông tin Lê Doãn Hợp, trong đó ông nói (đại ý): báo chí sẽ được an toàn khi lưu thông trong lề phải. “Lề phải” ở đây tức là cái khuôn khổ pháp lý (Luật rừng) do Đảng (độc quyền) lãnh đạo và Ban Tuyên giáo, An ninh kiểm tra đôn đốc.
Ngô Bảo Châu: Người tự do, nói năng cũng tự do, cũng đường hoàng, mạnh mẽ.
Từ đây cụm từ “Lề trái” – “Lề phải” được lan truyền trong dân gian, nhất là trên thế giới mạng. Mà những gì thuộc về dân gian thì rất khó phai nhạt, tan biến. Và nó cũng vô cùng giản dị và thâm sâu.
Trước hết nói về Lề phải: Nó được “mặc định” rằng đó là luồng thông tin đi theo sự chỉ đạo về mặt nội dung, tư tưởng của Đảng Cộng sản VN cùng toàn bộ hệ thống cốt yếu của nó: Tổ chức, Tư tưởng, An ninh, Nội chính…, nhằm mục tiêu: duy trì chế độ Đảng trị lâu nhất có thể. Đại diện tiêu biểu cho Lề này là các cơ quan: Báo Nhân Dân, Quân đội, Công an, Tạp chí Cộng Sản, TTXVN, VOV, VTV, và rất nhiều thành phần được gọi là “bồi bút”. Nói là lề phải nhưng không bao giờ có được lẽ phải, có được tranh luận, phản biện. Ở đó chỉ có áp đặt, nguỵ biện và lí luận cùn. Vì thế nó sẽ không bao giờ có được chính danh.
Về Lề trái: Gọi là “trái” nhưng thực ra là tiếng nói cho lẽ phải (công bằng, dân chủ, văn minh, vạch trần cái xấu-ác); và vẫn rất thường xuyên được “cài cắm” lẫn trong Lề phải bởi các cây bút tử tế. Lề trái ở đây cần được hiểu là những suy nghĩ, phát ngôn, bài viết của những người có tư tưởng tự do, mong muốn thúc đẩy một xã hội dân chủ, phát triển: không còn cảnh bịt miệng, tù đày, người bức hại người, công an bắt / giết dân thay vì bắt “cướp”; chứ không phải là “nỗ lực chống chính quyền” như ai đó nói (mà nó sai quấy mà không “chống” thì thật là lạ).
Đại diện cho Lề này là các trang mạng như RFI, BBC, VOA, Bauxite, Danluan, Thongluan, DCV, Talawas, Tienve.., hay hàng trăm, hàng ngàn các blog, diễn đàn; các văn nghệ sỹ, trí thức, nông dân, học sinh sinh viên, nhà báo, luật sư… vẫn đang hàng ngày lên tiếng về những vấn nạn, hiểm hoạ của đất nước.
Lề trái ở đây chỉ là uyển ngữ để chỉ những cá nhân, tập thể, tổ chức, cơ quan báo chí đang từng ngày đấu tranh cho một trong những quyền lợi căn bản nhất của con người: Quyền tự do tư tưởng. Một xã hội mà không có quyền tự do tư tưởng, quyền biểu đạt chính kiến thì đó chỉ là Trại gia súc được gắn danh Nhà nước. Và cũng vì cái “lề” này mà biết bao người dù hàng ngày, hàng giờ bị săm soi, vu khống, đàn áp, cô lập nhưng vẫn cố công duy trì các dòng thông tin được gọi giản dị là Lề trái. Bởi cái “lề” mà họ đang tạo ra sẽ giúp sức cho một nước Việt Nam Độc lập – Tự do - Hạnh phúc đúng nghĩa ra đời. Chính họ đang làm ra cái Lề Khai dân trí - Chấn dân khí hoàn toàn tự do, tự nguyện, tự dấn thân chứ không phải là bám vào nó.
Một điểm rất đáng chú ý ở dòng Lề trái là nó vô cùng dân chủ (nhiều khi đến mức hỗn loạn, quá trớn). Ở đây ai cũng được quyền lên tiếng, không ở nơi này thì nơi kia, và chỉ bị “trừng phạt” bằng lý lẽ phản bác của người khác trên tinh thần đối thoại sằng phẳng. Ở Lề trái, mọi ý kiến thuận chiều hay đối nghịch với “tiêu chí” của nó đều được hoan nghênh; đôi khi sự hoan nghênh cũng không hề dễ chịu, có người gọi là “ném đá tập thể”; nhưng dù thế nào cũng đều tốt cho cả hai, người ném lẫn người bị ném.
Lại nói về Lề phải (tất nhiên ở trong đó vẫn có biết bao nhiêu con người tử tế nhưng vì công việc, cuộc sống mà phải ngậm ngùi nín thở qua sông, cố gắng sống chung với lũ mà không để hôi tanh mùi bùn), tôi xin mạn phép hoạ lại phát biểu của giáo sư để chỉ nói với những kẻ đang bám theo nó để nói và viết như những con vẹt mong được hưởng bổng lộc ban phát rằng: Bám theo lề phải là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do.
Lề phải đã là cản lực cho đất nước rồi, nói chi đến việc bám theo nó để mong được hưởng ân huệ, công danh phú quý trong khi thừa biết rằng những bổng lộc này được hình thành bằng bao bất công, dối trá, bao máu xương và nước mắt của đồng bào.
Tóm lại, Lề trái hay Lề phải chỉ là cách gọi để dễ phân biệt hai luồng tư tưởng, hành động có tính cách đối nghịch nhau: một bên tiến bộ, phát triển; một bên kìm hãm, nô dịch. Tất nhiên cũng không thể khu biệt và tuyệt đối hoá hai Lề này bởi, như đã nói, trong Lề Phải có xen lẫn Lề Trái. Và trong Lề phải còn có cả cao thượng, nhẫn nhịn, dằn vặt, bế tắc cần được chia sẻ, giải phóng. Còn Lề trái, nhiều khi cũng phải nhận về mình cả những điều xằng bậy điêu ngoa, cực đoan, chống cộng mù quáng, ấu trĩ, giáo điều… Những phát ngôn, bài viết của dòng Lề trái đây đó vẫn còn tâm lý sợ sệt, dè chừng; thông tin, lập luận có chỗ còn chưa được chính xác (chủ yếu ở các cá nhân). Nhưng cần phải khẳng định lại một lần nữa rằng, Lề trái chính là lề của Tự Do, nó không câu thúc hay cưỡng ép bất kỳ ai phải ăn khớp với nó, và cũng không vơ về mình những gì na ná với mình. Lề trái - trước hết và trên hết – là suy nghĩ, quan điểm, hành động của những con người, những tập hợp muốn xây dựng một xã hội tự do, công bằng và minh bạch; nơi mọi người có được quyền mở miệng mà không lo sợ sẽ bị “chính quyền nhân dân” vả cho văng hết cả ngô.
[Đến đây cũng xin bổ sung thêm là ở trong nước hiện nay, theo quan sát của tôi, ngoài 2 "lề" chính yếu kể trên thì còn vài ba "lề" nữa cũng rất thịnh hành, đó là: lề ngồi yên như núi (im lặng là vàng – ngậm miệng ăn tiền); lề múa đôi; lề vô cảm – liệt kháng; lề đối lập - phản biện trung thành.
* * *
Trên đây là đôi lời tâm tình về Lề trái – Lề phải trong hiểu biết của mình, mong cầu lắm thay sẽ thâu nhận được sự cảm thông từ ơn trên, bởi với một người đã ở tầm cõi trên như giáo sư thì “lề” nào cũng chỉ là “lề” của bầy cừu. Xin chúc giáo sư mạnh khoẻ, tinh anh để đưa toán học thế giới đi đến nhiều đỉnh cao mới. Và nếu có thể thì bằng quyền lực mềm của mình, mong giáo sư sẽ cùng các cá nhân, tổ chức uy tín chăm nom và canh gác cho hoà bình thế giới, đặc biệt là cho sự toàn vẹn, tự do, cường thịnh và kiêu hãnh của đất nước, dân tộc Việt Nam, cho sự tự do của những con cừu đau khổ.
Bản thân tôi đi ra nước ngoài nhiều. Nhiều lúc tôi thấy rất là nhục nhã khi cầm cái Hộ chiếu Việt Nam, đi đâu cũng bị soi xét xem cái thằng Annammít này nó có dắt theo hàng lậu không. Tôi buồn lắm chứ, tôi mong muốn đất nước mình mạnh lên. Làm sao như một anh Nhật, nó cầm cái hộ chiếu là đi qua tất cả mọi nơi, không ai xem xét gì cả. Anh Hàn Quốc bây giờ cũng thế.
Đất nước mình, thưa giáo sư, đang được che bằng lớp vỏ ngoài hào nhoáng với bao “chỉ số ấn tượng” nhưng thực ra đằng sau đó là quá nhiều bất công, nghịch cảnh, hiểm hoạ trong ngoài, máu rơi, nước mắt. Mới từ đầu năm đến giờ mà đã 6,7 mạng người “đột quỵ bàng quang” trong và ngoài đồn công an. Tất cả các lĩnh vực giáo dục, văn hoá, y tế, giao thông… đều be bét. Dân bị cướp ruộng nhiều quá, nhiều dự án quá. Công an “trung thành” quá, trong khi an ninh chính trị bị lũng đoạn, lãnh thổ, lãnh hải bị đe doạ từng ngày bởi “nước quen”. Phải có cách gì chứ không thế này thì gay lắm giáo sư ạ! (Mới nhất là hàng loạt các trang mạng, diễn đàn bị “tin tặc” bịt miệng, dân Bình Dương vừa bị cướp đất, vừa phải “làm việc” với công an, giảng viên Đại học Bách Khoa TPHCM Phạm Minh Hoàng bị bắt).
Nguyện vọng lớn nhất của tôi bây giờ là làm sao để xứ cừu của mình nó có được tự do, dân chủ, làm sao để lãnh đạo nước ta đi dự hội nghị các nhà lãnh đạo Hội đồng Bảo an LHQ với một cái tư thế... là mạnh mẽ. Mình phải là người có tiếng nói mạnh mẽ. Chưa bao giờ mình lại cần cất cao tiếng nói mạnh mẽ như lúc này, thời điểm mà chúng ta chuẩn bị làm lễ báo công lên các vị liệt tổ liệt tông vào dịp đại lễ 1000 năm Thăng Long.
Như vậy tôi muốn nói với giáo sư và quý vị độc giả Dân Luận rằng cái vai trò và vị thế của mình bây giờ cần phải ngang hàng với người ta, cũng nói năng đúng mức, đàng hoàng.
Nhưng làm sao để có được vị thế này khi thảm kịch độc tài đảng trị, công an trị đang còn hoành hành bạo ngược.
Giáo sư ơi, Tướng Giáp thì đã trăm tuổi, bộ ba Toàn – Chi - Hùng đáng tiếc là không còn trẻ khoẻ. Dân trí, dân khí trong nước còn quá u mê. Chỉ còn giáo sư là hi vọng cuối cùng để giúp nước Việt Nam thoát khỏi thảm cảnh tụt hậu, mất nước. Nếu mong giáo sư quay ngoắt 180 độ đối với chế độ đã có công đào tạo, ưu đãi để ông có được huy hoàng như ngày hôm nay thì quả thật là tôi không có cái đầu, còn ông không có trái tim. Tôi chỉ mong giáo sư mỗi khi có dịp về nước thì hãy cố gắng tiếp cận bằng được với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết. Ông ấy là người tốt nhưng cô đơn, bất lực giữa bầy sói. Hãy cố gắng vừa động viên nhưng cũng vừa dần dần phân hoá cái nội bộ của ông ấy cho đại cuộc. Giáo sư ơi, vấn đề này là khó lắm đó. Nhưng thay mặt toàn thể nhân dân Việt Nam, tôi chúc ông phải nỗ lực để thực hiện cho bằng được cái này.
Cứu một người phúc đẳng hà sa, nói chi đến cứu vớt cả một dân tộc. Tấm huy chương của ông chắc chắn sẽ thiết thực và lấp lánh bội phần hơn một khi ông cứu giúp cho dân tộc này sớm thoát khỏi bể khổ bến mê, trầm luân lề trái - phải.
Tâm tình, giãi bày cũng đã khá dài. Xin kính chào giáo sư tự do Ngô Bảo Châu, Hoà thượng Thích Học Toán.
Nam mô Adiđà Phật!
Tiểu hoà thượng
Thích Diễn Tiến
http://tapchingonluan.de/index.php?o...luan&Itemid=56
Nhân có bài viết của GS Ngô Bảo Châu, tôi - một thanh niên đang sống và làm việc ở Hà Nội, có một vài suy nghĩ muốn trao đổi thêm, nếu BBT thấy phù hợp, xin cho đăng giùm. Xin chân thành cảm ơn.
Trước hết xin được chúc mừng giáo sư Ngô Bảo Châu – Hoà thượng Thích Học Toán - về những thành tựu mà ông đạt được, đỉnh cao là giải “nobel toán học” mà ông mới nhận được. Có người bạn ví von đùa với tôi rằng công lực thâm hậu của ông chỉ có thể là do trời đất sinh ra và phải mất ít nhất 50 năm nữa nước trời đất Việt mới có trường hợp thứ hai.
Còn nếu ví von sang trường hợp của người tu hành thì công quả tu luyện của ông có thể sánh ngang với người đã đạt được phẩm hàm Đức Tăng thống Giáo chủ hay Đạt Lai Lạt Ma.
Với tất cả sự ngưỡng mộ những người tài (nhất là khi ông còn rất quan tâm đến nền giáo dục trong nước, cũng như vấn đề bô-xít), tôi đọc hầu như tất cả các tin bài có liên quan đến ông trong mấy ngày qua, và tất nhiên không thể bỏ qua bài “Tâm sự và giải đáp thắc mắc” trên blog của ông – Hoà thượng Thích Học Toán.
Bài viết ngắn gọn, súc tích ấy đã nhận được số lượng người truy cập cũng như phản hồi kỷ lục, và rất nhiều các trang tin, blog đã đăng lại, bình luận. Trong đó dư luận đặc biệt chú ý đến mục 5 của phần Giải thích thắc mắc. Xin được trích nguyên văn dưới đây:
“Có một vài bác không quen, bình thường cũng tỏ ra rất hiểu biết, lần này cứ thắc mắc về chuyện Ngô Bảo Châu là lề trái hay lề phải. Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”.
Bám theo lề [dù trái hay phải] là việc của con cừu, không phải là việc của con người tự do. Đây là câu nói hot nhất trong tuần, được nhiều người, nhiều nguồn trích dẫn. Thậm chí còn nâng nó lên một tầm cao mới – tầm cao Bổ Đề Cơ Bản version 2.0.`
Là người thuộc diện IQ thấp dù được sinh ra ở xứ đỉnh cao trí tuệ, tất nhiên rất khó để tôi có thể hiểu hết những ý nghĩa cao sâu đằng sau những câu chữ giản dị trên. Lại xưa nay vẫn tự nhận mình thuộc loại Lề trái, tôi không khỏi ngậm ngùi lã chã vì chỉ biết (nghĩ ngắn) rằng, đối chiếu với cái “Bổ đề” mới này, tôi cảm thấy mình được ví là con cừu (hình ảnh ẩn dụ của một con người tự / bị cầm tù về tư tưởng). Do đó với tất cả nỗ lực tuyệt vọng, tôi xin rón rén có mấy lời giãi bày về nội hàm của cái khái niệm Lề phải – Lề trái trong tầm IQ của mình.
Lề trái – lề của tự do
Từ mấy năm trở lại đây, cụm từ “Lề trái” – “Lề phải” bỗng dưng xuất hiện và được sử dụng rộng rãi. Nó ra đời bắt đấu từ một phát biểu của ông Bộ trưởng Thông tin Lê Doãn Hợp, trong đó ông nói (đại ý): báo chí sẽ được an toàn khi lưu thông trong lề phải. “Lề phải” ở đây tức là cái khuôn khổ pháp lý (Luật rừng) do Đảng (độc quyền) lãnh đạo và Ban Tuyên giáo, An ninh kiểm tra đôn đốc.
Ngô Bảo Châu: Người tự do, nói năng cũng tự do, cũng đường hoàng, mạnh mẽ.
Từ đây cụm từ “Lề trái” – “Lề phải” được lan truyền trong dân gian, nhất là trên thế giới mạng. Mà những gì thuộc về dân gian thì rất khó phai nhạt, tan biến. Và nó cũng vô cùng giản dị và thâm sâu.
Trước hết nói về Lề phải: Nó được “mặc định” rằng đó là luồng thông tin đi theo sự chỉ đạo về mặt nội dung, tư tưởng của Đảng Cộng sản VN cùng toàn bộ hệ thống cốt yếu của nó: Tổ chức, Tư tưởng, An ninh, Nội chính…, nhằm mục tiêu: duy trì chế độ Đảng trị lâu nhất có thể. Đại diện tiêu biểu cho Lề này là các cơ quan: Báo Nhân Dân, Quân đội, Công an, Tạp chí Cộng Sản, TTXVN, VOV, VTV, và rất nhiều thành phần được gọi là “bồi bút”. Nói là lề phải nhưng không bao giờ có được lẽ phải, có được tranh luận, phản biện. Ở đó chỉ có áp đặt, nguỵ biện và lí luận cùn. Vì thế nó sẽ không bao giờ có được chính danh.
Về Lề trái: Gọi là “trái” nhưng thực ra là tiếng nói cho lẽ phải (công bằng, dân chủ, văn minh, vạch trần cái xấu-ác); và vẫn rất thường xuyên được “cài cắm” lẫn trong Lề phải bởi các cây bút tử tế. Lề trái ở đây cần được hiểu là những suy nghĩ, phát ngôn, bài viết của những người có tư tưởng tự do, mong muốn thúc đẩy một xã hội dân chủ, phát triển: không còn cảnh bịt miệng, tù đày, người bức hại người, công an bắt / giết dân thay vì bắt “cướp”; chứ không phải là “nỗ lực chống chính quyền” như ai đó nói (mà nó sai quấy mà không “chống” thì thật là lạ).
Đại diện cho Lề này là các trang mạng như RFI, BBC, VOA, Bauxite, Danluan, Thongluan, DCV, Talawas, Tienve.., hay hàng trăm, hàng ngàn các blog, diễn đàn; các văn nghệ sỹ, trí thức, nông dân, học sinh sinh viên, nhà báo, luật sư… vẫn đang hàng ngày lên tiếng về những vấn nạn, hiểm hoạ của đất nước.
Lề trái ở đây chỉ là uyển ngữ để chỉ những cá nhân, tập thể, tổ chức, cơ quan báo chí đang từng ngày đấu tranh cho một trong những quyền lợi căn bản nhất của con người: Quyền tự do tư tưởng. Một xã hội mà không có quyền tự do tư tưởng, quyền biểu đạt chính kiến thì đó chỉ là Trại gia súc được gắn danh Nhà nước. Và cũng vì cái “lề” này mà biết bao người dù hàng ngày, hàng giờ bị săm soi, vu khống, đàn áp, cô lập nhưng vẫn cố công duy trì các dòng thông tin được gọi giản dị là Lề trái. Bởi cái “lề” mà họ đang tạo ra sẽ giúp sức cho một nước Việt Nam Độc lập – Tự do - Hạnh phúc đúng nghĩa ra đời. Chính họ đang làm ra cái Lề Khai dân trí - Chấn dân khí hoàn toàn tự do, tự nguyện, tự dấn thân chứ không phải là bám vào nó.
Một điểm rất đáng chú ý ở dòng Lề trái là nó vô cùng dân chủ (nhiều khi đến mức hỗn loạn, quá trớn). Ở đây ai cũng được quyền lên tiếng, không ở nơi này thì nơi kia, và chỉ bị “trừng phạt” bằng lý lẽ phản bác của người khác trên tinh thần đối thoại sằng phẳng. Ở Lề trái, mọi ý kiến thuận chiều hay đối nghịch với “tiêu chí” của nó đều được hoan nghênh; đôi khi sự hoan nghênh cũng không hề dễ chịu, có người gọi là “ném đá tập thể”; nhưng dù thế nào cũng đều tốt cho cả hai, người ném lẫn người bị ném.
Lại nói về Lề phải (tất nhiên ở trong đó vẫn có biết bao nhiêu con người tử tế nhưng vì công việc, cuộc sống mà phải ngậm ngùi nín thở qua sông, cố gắng sống chung với lũ mà không để hôi tanh mùi bùn), tôi xin mạn phép hoạ lại phát biểu của giáo sư để chỉ nói với những kẻ đang bám theo nó để nói và viết như những con vẹt mong được hưởng bổng lộc ban phát rằng: Bám theo lề phải là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do.
Lề phải đã là cản lực cho đất nước rồi, nói chi đến việc bám theo nó để mong được hưởng ân huệ, công danh phú quý trong khi thừa biết rằng những bổng lộc này được hình thành bằng bao bất công, dối trá, bao máu xương và nước mắt của đồng bào.
Tóm lại, Lề trái hay Lề phải chỉ là cách gọi để dễ phân biệt hai luồng tư tưởng, hành động có tính cách đối nghịch nhau: một bên tiến bộ, phát triển; một bên kìm hãm, nô dịch. Tất nhiên cũng không thể khu biệt và tuyệt đối hoá hai Lề này bởi, như đã nói, trong Lề Phải có xen lẫn Lề Trái. Và trong Lề phải còn có cả cao thượng, nhẫn nhịn, dằn vặt, bế tắc cần được chia sẻ, giải phóng. Còn Lề trái, nhiều khi cũng phải nhận về mình cả những điều xằng bậy điêu ngoa, cực đoan, chống cộng mù quáng, ấu trĩ, giáo điều… Những phát ngôn, bài viết của dòng Lề trái đây đó vẫn còn tâm lý sợ sệt, dè chừng; thông tin, lập luận có chỗ còn chưa được chính xác (chủ yếu ở các cá nhân). Nhưng cần phải khẳng định lại một lần nữa rằng, Lề trái chính là lề của Tự Do, nó không câu thúc hay cưỡng ép bất kỳ ai phải ăn khớp với nó, và cũng không vơ về mình những gì na ná với mình. Lề trái - trước hết và trên hết – là suy nghĩ, quan điểm, hành động của những con người, những tập hợp muốn xây dựng một xã hội tự do, công bằng và minh bạch; nơi mọi người có được quyền mở miệng mà không lo sợ sẽ bị “chính quyền nhân dân” vả cho văng hết cả ngô.
[Đến đây cũng xin bổ sung thêm là ở trong nước hiện nay, theo quan sát của tôi, ngoài 2 "lề" chính yếu kể trên thì còn vài ba "lề" nữa cũng rất thịnh hành, đó là: lề ngồi yên như núi (im lặng là vàng – ngậm miệng ăn tiền); lề múa đôi; lề vô cảm – liệt kháng; lề đối lập - phản biện trung thành.
* * *
Trên đây là đôi lời tâm tình về Lề trái – Lề phải trong hiểu biết của mình, mong cầu lắm thay sẽ thâu nhận được sự cảm thông từ ơn trên, bởi với một người đã ở tầm cõi trên như giáo sư thì “lề” nào cũng chỉ là “lề” của bầy cừu. Xin chúc giáo sư mạnh khoẻ, tinh anh để đưa toán học thế giới đi đến nhiều đỉnh cao mới. Và nếu có thể thì bằng quyền lực mềm của mình, mong giáo sư sẽ cùng các cá nhân, tổ chức uy tín chăm nom và canh gác cho hoà bình thế giới, đặc biệt là cho sự toàn vẹn, tự do, cường thịnh và kiêu hãnh của đất nước, dân tộc Việt Nam, cho sự tự do của những con cừu đau khổ.
Bản thân tôi đi ra nước ngoài nhiều. Nhiều lúc tôi thấy rất là nhục nhã khi cầm cái Hộ chiếu Việt Nam, đi đâu cũng bị soi xét xem cái thằng Annammít này nó có dắt theo hàng lậu không. Tôi buồn lắm chứ, tôi mong muốn đất nước mình mạnh lên. Làm sao như một anh Nhật, nó cầm cái hộ chiếu là đi qua tất cả mọi nơi, không ai xem xét gì cả. Anh Hàn Quốc bây giờ cũng thế.
Đất nước mình, thưa giáo sư, đang được che bằng lớp vỏ ngoài hào nhoáng với bao “chỉ số ấn tượng” nhưng thực ra đằng sau đó là quá nhiều bất công, nghịch cảnh, hiểm hoạ trong ngoài, máu rơi, nước mắt. Mới từ đầu năm đến giờ mà đã 6,7 mạng người “đột quỵ bàng quang” trong và ngoài đồn công an. Tất cả các lĩnh vực giáo dục, văn hoá, y tế, giao thông… đều be bét. Dân bị cướp ruộng nhiều quá, nhiều dự án quá. Công an “trung thành” quá, trong khi an ninh chính trị bị lũng đoạn, lãnh thổ, lãnh hải bị đe doạ từng ngày bởi “nước quen”. Phải có cách gì chứ không thế này thì gay lắm giáo sư ạ! (Mới nhất là hàng loạt các trang mạng, diễn đàn bị “tin tặc” bịt miệng, dân Bình Dương vừa bị cướp đất, vừa phải “làm việc” với công an, giảng viên Đại học Bách Khoa TPHCM Phạm Minh Hoàng bị bắt).
Nguyện vọng lớn nhất của tôi bây giờ là làm sao để xứ cừu của mình nó có được tự do, dân chủ, làm sao để lãnh đạo nước ta đi dự hội nghị các nhà lãnh đạo Hội đồng Bảo an LHQ với một cái tư thế... là mạnh mẽ. Mình phải là người có tiếng nói mạnh mẽ. Chưa bao giờ mình lại cần cất cao tiếng nói mạnh mẽ như lúc này, thời điểm mà chúng ta chuẩn bị làm lễ báo công lên các vị liệt tổ liệt tông vào dịp đại lễ 1000 năm Thăng Long.
Như vậy tôi muốn nói với giáo sư và quý vị độc giả Dân Luận rằng cái vai trò và vị thế của mình bây giờ cần phải ngang hàng với người ta, cũng nói năng đúng mức, đàng hoàng.
Nhưng làm sao để có được vị thế này khi thảm kịch độc tài đảng trị, công an trị đang còn hoành hành bạo ngược.
Giáo sư ơi, Tướng Giáp thì đã trăm tuổi, bộ ba Toàn – Chi - Hùng đáng tiếc là không còn trẻ khoẻ. Dân trí, dân khí trong nước còn quá u mê. Chỉ còn giáo sư là hi vọng cuối cùng để giúp nước Việt Nam thoát khỏi thảm cảnh tụt hậu, mất nước. Nếu mong giáo sư quay ngoắt 180 độ đối với chế độ đã có công đào tạo, ưu đãi để ông có được huy hoàng như ngày hôm nay thì quả thật là tôi không có cái đầu, còn ông không có trái tim. Tôi chỉ mong giáo sư mỗi khi có dịp về nước thì hãy cố gắng tiếp cận bằng được với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết. Ông ấy là người tốt nhưng cô đơn, bất lực giữa bầy sói. Hãy cố gắng vừa động viên nhưng cũng vừa dần dần phân hoá cái nội bộ của ông ấy cho đại cuộc. Giáo sư ơi, vấn đề này là khó lắm đó. Nhưng thay mặt toàn thể nhân dân Việt Nam, tôi chúc ông phải nỗ lực để thực hiện cho bằng được cái này.
Cứu một người phúc đẳng hà sa, nói chi đến cứu vớt cả một dân tộc. Tấm huy chương của ông chắc chắn sẽ thiết thực và lấp lánh bội phần hơn một khi ông cứu giúp cho dân tộc này sớm thoát khỏi bể khổ bến mê, trầm luân lề trái - phải.
Tâm tình, giãi bày cũng đã khá dài. Xin kính chào giáo sư tự do Ngô Bảo Châu, Hoà thượng Thích Học Toán.
Nam mô Adiđà Phật!
Tiểu hoà thượng
Thích Diễn Tiến
http://tapchingonluan.de/index.php?o...luan&Itemid=56
.
Chủ Nhật, 29 tháng 8, 2010
Dự đoán đáng kinh ngạc về nước Mỹ
( 18/07/2010 )
George Friedman, người sáng lập và là Chủ tịch Công ty Dự báo chiến
lược STRATFOR, một think-tank phi chính phủ hàng đầu thế giới từng dự báo chính xác một số sự kiện chiến lược. Cuốn sách 100 năm tới của ông đưa ra những dự đoán đáng kinh ngạc về nước Mỹ.
Friedman dự báo trong thế kỷ XXI nước Mỹ vẫn dẫn đầu thế giới, thậm chí ông nói bây giờ nước Mỹ hãy còn là đứa trẻ (?), thập niên 50 thế kỷ này mới trở thành siêu cường đích thực và thập niên 60 mới là thời đại vàng của Mỹ.
Dự báo ấy khác với quan điểm của Zbigniew Brzezinski, Henry Kissinger, Stephen Brooks, William Wohlforth hoặc của Martin Jacques (trong cuốn Khi Trung Quốc thống trị thế giới), cũng như nhiều dự báo rất xấu về kinh tế Mỹ trong cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay. Nó giội gáo nước lạnh lên những cái đầu phát sốt sau khi đọc sách của Lưu Minh Phúc cho rằng trong thế kỷ XXI Trung Quốc sẽ thay Mỹ lãnh đạo thế giới.
Dự báo của Friedman dựa trên quan điểm sự thực lịch sử và tình trạng địa-chính trị quyết định tất cả. Friedman nhận định: nước Mỹ đã xây dựng được một nền văn hoá và chế độ chính trị tiên tiến nhất thế giới.
Sự thực là văn hoá Mỹ đang giữ vai trò dẫn đầu thế giới, có sức lan toả và chiếm lĩnh mạnh mẽ. Nhạc pop, vũ điệu rock and roll cũng như fastfood và CocaCola… được giới trẻ khắp nơi ưa chuộng. Hollywood thống trị điện ảnh 5 châu. Truyền thông Mỹ dẫn đầu truyền thông thế giới. Văn hoá chính trị-tư tưởng của Mỹ rất phát triển, họ luôn có nhiều nhà tư tưởng, nhà chính trị học hàng đầu. Khoa học kỹ thuật và giáo dục đại học thì khỏi phải nói.
Tư tưởng dân chủ bình đẳng sinh ra ở châu Âu nhưng nảy mầm và thành cây lá sum sê trên đất Mỹ – khi châu Âu còn dưới ách phong kiến… Vào thời những năm đầu của thế kỷ 16, 17 phần lớn những người di cư sang Mỹ đều là những kẻ, dưới quan điểm của giới "Quí Tộc", là những kẻ bất mãn bị xã hội ruồng bỏ, những người vô gia cư bị coi là hạ đẳng, và các phần tử bị coi là tội phạm hay phản động. Những con người này đến vùng đất mới châu Mỹ, họ đoạn tuyệt hoàn toàn với quá khứ. Văn hóa của họ, tức nguyên lý sâu xa nhất chi phối suy nghĩ của con người, chỉ đơn giản là "tự lo", và cái nguyên lý ấy phát triển thành triết lý về "tự do" kiểu Mỹ sau này. Phạm trù tự do của Mỹ được xây dựng dựa trên nguyên lý tự do hành động, chính vì thế thượng tầng kiến trúc của xã hội Mỹ đã phải đối diện với một phạm trù mới về quản trị nhân sự — khi mà những yếu tố khống chế con người như: tôn giáo, ý thức hệ, truyền thống,… đã không còn. Phạm trù mới này đã nẩy nở thành hệ thống nhà nước pháp quyền và văn hóa quản trị tri thức – một hệ thống khái niệm về quản lý lao động tách rời nhân sự.
Hiến pháp Mỹ 1787 là bộ hiến pháp thành văn đầu tiên của giai cấp tư sản trong lịch sử thế giới. Nó dựa trên cơ sở tư tưởng dân chủ tư sản, đầu tiên dựng nên một quốc gia có đặc trưng là chế độ cộng hòa, chế độ liên bang, chế độ Tổng thống, chế độ tam quyền phân lập, chính phủ dân bầu, chế độ nhiệm kỳ của người lãnh đạo. Cơ chế ấy bảo đảm dân chủ hóa trình tự ra quyết sách, tránh được sự lạm dụng chức quyền… Sức sống của mô hình chính quyền Mỹ thể hiện ở chỗ từ ngày lập quốc (1776) đến nay nước này chưa hề có đảo chính hoặc cách mạng lật đổ chính phủ. Rất ít nước lớn nào có nền chính trị ổn định, được lòng dân lâu như vậy.
Dù từng phạm không ít sai lầm nhưng nước Mỹ đã đứng vững và chiến thắng trong hai cuộc thế chiến và chiến tranh lạnh, vượt qua các cuộc khủng hoảng kinh tế vô cùng trầm trọng. Được như vậy trước hết là do cơ chế chính trị phát huy được vai trò làm chủ của toàn dân, họ phát hiện và bầu lên được những người lãnh đạo khôn ngoan phù hợp với xu thế từng thời đại. Nhờ thế chỉ sau 150 năm dựng nước, Mỹ đã trở thành siêu cường bá chủ thế giới.
Trong cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay, các số liệu về tỷ lệ thất nghiệp, nợ nhà nước và thâm hụt ngoại thương đem lại cảm giác kinh tế Mỹ chắc chắn sẽ sụp đổ. Thế nhưng giờ đây họ vẫn sống đàng hoàng bằng núi tiền các nước khác tự nguyện cho vay. Châu Âu mới là kẻ chịu thiệt với đồng Euro có nguy cơ đổ sập. Cơ chế chính trị Mỹ có khả năng tự sửa đổi cho thích hợp hoàn cảnh, như chính sách Kinh tế mới của Tổng thống Roosevelt, hoặc luật cải tổ tài chính Tổng thống Obama vừa trình Quốc hội đã và sẽ có thể đưa nước Mỹ thoát khỏi khủng hoảng.
Trên lĩnh vực kinh tế, người Mỹ cũng dẫn đầu thế giới đưa ra nhiều sáng kiến vĩ đại. Thời gian 1863-1869 họ đã xây dựng xong tuyến đường sắt Thái Bình Dương 3000 km xuyên suốt Đông Tây, vừa góp phần quan trọng thống nhất đất nước, vừa giúp nhanh chóng phát triển kinh tế. Công trình này được đài BBC đánh giá là một trong 7 kỳ tích của lịch sử công nghiệp hoá thế giới và được dân Mỹ coi là biểu tượng thống nhất quốc gia (thời gian 1861-1865 Mỹ có nội chiến, đất nước chia rẽ sâu sắc). 30 năm sau, nước Nga mới bắt đầu làm đường sắt xuyên Siberia .
Thập niên 50 họ có sáng kiến xây dựng mạng xa lộ cao tốc nối tất cả các bang, các thành phố, khiến cho đất nước này trở nên vô cùng năng động, người dân tha hồ phóng xe đi khắp nơi tìm việc làm, khai thác tài nguyên.
Thập niên 90 họ đầu tiên đề xuất và triển khai xa lộ cao tốc thông tin (gồm hệ thống thông tin số và mạng thông tin internet), dẫn đầu thế giới tiến sang kỷ nguyên thông tin, nhờ đó nguồn tri thức tăng gấp bội, bảo đảm công nghệ cao phát triển như vũ bão.
Hai mạng xa lộ nói trên đã đem lại cho nước Mỹ sức mạnh bá chủ thế giới trong 50 năm qua.
Giờ đây George Friedman dự báo trong thế kỷ XXI Mỹ sẽ hoàn tất xây dựng xa lộ cao tốc năng lượng, năm 2080 nhà máy điện trên vũ trụ sẽ bắt đầu phát điện về cho trái đất sử dụng.
Nước Mỹ có ưu thế tốt nhất thế giới về địa lý. Đất rộng và màu mỡ, giàu tài nguyên, có nhiều con sông lớn thông thương được và những hồ nước ngọt khổng lồ. Hai đại dương quan trọng nhất bao bọc hai bên. Ngày nay tiêu điểm cạnh tranh địa chính trị toàn cầu đã chuyển từ đại lục Âu Á sang giành giật quyền kiểm soát biển, mà về mặt này Mỹ có ưu thế vô địch, đã và đang kiểm soát toàn bộ các đường hàng hải, vì thế họ sẽ tiếp tục kiểm soát nền kinh tế toàn cầu.
Friedman viết: trong 10-20 năm đầu thế kỷ XXI, Mỹ sẽ gặp những thách thức nghiêm trọng, nhưng không nước nào có thể thay thế vị trí số 1 của Mỹ; thế giới vẫn lấy nước Mỹ làm trung tâm.
Cao Tín Bt
Theo Vitinfo
George Friedman, người sáng lập và là Chủ tịch Công ty Dự báo chiến
lược STRATFOR, một think-tank phi chính phủ hàng đầu thế giới từng dự báo chính xác một số sự kiện chiến lược. Cuốn sách 100 năm tới của ông đưa ra những dự đoán đáng kinh ngạc về nước Mỹ.
Friedman dự báo trong thế kỷ XXI nước Mỹ vẫn dẫn đầu thế giới, thậm chí ông nói bây giờ nước Mỹ hãy còn là đứa trẻ (?), thập niên 50 thế kỷ này mới trở thành siêu cường đích thực và thập niên 60 mới là thời đại vàng của Mỹ.
Dự báo ấy khác với quan điểm của Zbigniew Brzezinski, Henry Kissinger, Stephen Brooks, William Wohlforth hoặc của Martin Jacques (trong cuốn Khi Trung Quốc thống trị thế giới), cũng như nhiều dự báo rất xấu về kinh tế Mỹ trong cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay. Nó giội gáo nước lạnh lên những cái đầu phát sốt sau khi đọc sách của Lưu Minh Phúc cho rằng trong thế kỷ XXI Trung Quốc sẽ thay Mỹ lãnh đạo thế giới.
Dự báo của Friedman dựa trên quan điểm sự thực lịch sử và tình trạng địa-chính trị quyết định tất cả. Friedman nhận định: nước Mỹ đã xây dựng được một nền văn hoá và chế độ chính trị tiên tiến nhất thế giới.
Sự thực là văn hoá Mỹ đang giữ vai trò dẫn đầu thế giới, có sức lan toả và chiếm lĩnh mạnh mẽ. Nhạc pop, vũ điệu rock and roll cũng như fastfood và CocaCola… được giới trẻ khắp nơi ưa chuộng. Hollywood thống trị điện ảnh 5 châu. Truyền thông Mỹ dẫn đầu truyền thông thế giới. Văn hoá chính trị-tư tưởng của Mỹ rất phát triển, họ luôn có nhiều nhà tư tưởng, nhà chính trị học hàng đầu. Khoa học kỹ thuật và giáo dục đại học thì khỏi phải nói.
Tư tưởng dân chủ bình đẳng sinh ra ở châu Âu nhưng nảy mầm và thành cây lá sum sê trên đất Mỹ – khi châu Âu còn dưới ách phong kiến… Vào thời những năm đầu của thế kỷ 16, 17 phần lớn những người di cư sang Mỹ đều là những kẻ, dưới quan điểm của giới "Quí Tộc", là những kẻ bất mãn bị xã hội ruồng bỏ, những người vô gia cư bị coi là hạ đẳng, và các phần tử bị coi là tội phạm hay phản động. Những con người này đến vùng đất mới châu Mỹ, họ đoạn tuyệt hoàn toàn với quá khứ. Văn hóa của họ, tức nguyên lý sâu xa nhất chi phối suy nghĩ của con người, chỉ đơn giản là "tự lo", và cái nguyên lý ấy phát triển thành triết lý về "tự do" kiểu Mỹ sau này. Phạm trù tự do của Mỹ được xây dựng dựa trên nguyên lý tự do hành động, chính vì thế thượng tầng kiến trúc của xã hội Mỹ đã phải đối diện với một phạm trù mới về quản trị nhân sự — khi mà những yếu tố khống chế con người như: tôn giáo, ý thức hệ, truyền thống,… đã không còn. Phạm trù mới này đã nẩy nở thành hệ thống nhà nước pháp quyền và văn hóa quản trị tri thức – một hệ thống khái niệm về quản lý lao động tách rời nhân sự.
Hiến pháp Mỹ 1787 là bộ hiến pháp thành văn đầu tiên của giai cấp tư sản trong lịch sử thế giới. Nó dựa trên cơ sở tư tưởng dân chủ tư sản, đầu tiên dựng nên một quốc gia có đặc trưng là chế độ cộng hòa, chế độ liên bang, chế độ Tổng thống, chế độ tam quyền phân lập, chính phủ dân bầu, chế độ nhiệm kỳ của người lãnh đạo. Cơ chế ấy bảo đảm dân chủ hóa trình tự ra quyết sách, tránh được sự lạm dụng chức quyền… Sức sống của mô hình chính quyền Mỹ thể hiện ở chỗ từ ngày lập quốc (1776) đến nay nước này chưa hề có đảo chính hoặc cách mạng lật đổ chính phủ. Rất ít nước lớn nào có nền chính trị ổn định, được lòng dân lâu như vậy.
Dù từng phạm không ít sai lầm nhưng nước Mỹ đã đứng vững và chiến thắng trong hai cuộc thế chiến và chiến tranh lạnh, vượt qua các cuộc khủng hoảng kinh tế vô cùng trầm trọng. Được như vậy trước hết là do cơ chế chính trị phát huy được vai trò làm chủ của toàn dân, họ phát hiện và bầu lên được những người lãnh đạo khôn ngoan phù hợp với xu thế từng thời đại. Nhờ thế chỉ sau 150 năm dựng nước, Mỹ đã trở thành siêu cường bá chủ thế giới.
Trong cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay, các số liệu về tỷ lệ thất nghiệp, nợ nhà nước và thâm hụt ngoại thương đem lại cảm giác kinh tế Mỹ chắc chắn sẽ sụp đổ. Thế nhưng giờ đây họ vẫn sống đàng hoàng bằng núi tiền các nước khác tự nguyện cho vay. Châu Âu mới là kẻ chịu thiệt với đồng Euro có nguy cơ đổ sập. Cơ chế chính trị Mỹ có khả năng tự sửa đổi cho thích hợp hoàn cảnh, như chính sách Kinh tế mới của Tổng thống Roosevelt, hoặc luật cải tổ tài chính Tổng thống Obama vừa trình Quốc hội đã và sẽ có thể đưa nước Mỹ thoát khỏi khủng hoảng.
Trên lĩnh vực kinh tế, người Mỹ cũng dẫn đầu thế giới đưa ra nhiều sáng kiến vĩ đại. Thời gian 1863-1869 họ đã xây dựng xong tuyến đường sắt Thái Bình Dương 3000 km xuyên suốt Đông Tây, vừa góp phần quan trọng thống nhất đất nước, vừa giúp nhanh chóng phát triển kinh tế. Công trình này được đài BBC đánh giá là một trong 7 kỳ tích của lịch sử công nghiệp hoá thế giới và được dân Mỹ coi là biểu tượng thống nhất quốc gia (thời gian 1861-1865 Mỹ có nội chiến, đất nước chia rẽ sâu sắc). 30 năm sau, nước Nga mới bắt đầu làm đường sắt xuyên Siberia .
Thập niên 50 họ có sáng kiến xây dựng mạng xa lộ cao tốc nối tất cả các bang, các thành phố, khiến cho đất nước này trở nên vô cùng năng động, người dân tha hồ phóng xe đi khắp nơi tìm việc làm, khai thác tài nguyên.
Thập niên 90 họ đầu tiên đề xuất và triển khai xa lộ cao tốc thông tin (gồm hệ thống thông tin số và mạng thông tin internet), dẫn đầu thế giới tiến sang kỷ nguyên thông tin, nhờ đó nguồn tri thức tăng gấp bội, bảo đảm công nghệ cao phát triển như vũ bão.
Hai mạng xa lộ nói trên đã đem lại cho nước Mỹ sức mạnh bá chủ thế giới trong 50 năm qua.
Giờ đây George Friedman dự báo trong thế kỷ XXI Mỹ sẽ hoàn tất xây dựng xa lộ cao tốc năng lượng, năm 2080 nhà máy điện trên vũ trụ sẽ bắt đầu phát điện về cho trái đất sử dụng.
Nước Mỹ có ưu thế tốt nhất thế giới về địa lý. Đất rộng và màu mỡ, giàu tài nguyên, có nhiều con sông lớn thông thương được và những hồ nước ngọt khổng lồ. Hai đại dương quan trọng nhất bao bọc hai bên. Ngày nay tiêu điểm cạnh tranh địa chính trị toàn cầu đã chuyển từ đại lục Âu Á sang giành giật quyền kiểm soát biển, mà về mặt này Mỹ có ưu thế vô địch, đã và đang kiểm soát toàn bộ các đường hàng hải, vì thế họ sẽ tiếp tục kiểm soát nền kinh tế toàn cầu.
Friedman viết: trong 10-20 năm đầu thế kỷ XXI, Mỹ sẽ gặp những thách thức nghiêm trọng, nhưng không nước nào có thể thay thế vị trí số 1 của Mỹ; thế giới vẫn lấy nước Mỹ làm trung tâm.
Cao Tín Bt
Theo Vitinfo
_____
MGP
Thứ Sáu, 27 tháng 8, 2010
Tiếng Mẹ Gọi Từ Ngàn Năm Lịch Sử
Tiếng Mẹ gọi từ ngàn năm lịch sử:
" Trổi dậy con giặc dày xéo non sông
Thúc giục con bừng lửa cháy trong lòng
Cơn quốc biến phải liều mình cứu nước
Cơn quốc biến hô vang lời quyết chiến
Đứng lên con vì tổ quốc hưng vong
Đứng lên con làm rạng giống Lạc Hồng
Việt Nam hỡi ơi hồn thiêng bất diệt,
Thức dậy con giặc tràn sang chém giết
Vạn sinh linh quặn oại với đau thương
Tĩnh đi con một giấc ngủ miên trường
Hãy trổi dậy lao mình ra phía trước
Ta liều thác quyết đền ơn đất nước
Trước gian nan xin hãy ngẩng cao đầu
Nay nước nhà đang gặp cảnh bể dâu
Ta thà chết không cúi đầu khuất phục
Da ngựa bọc thây hỏi ai vinh ai nhục
Quốc phá gia vong hào kiệt ở đâu ?
Hỡi sĩ phu sao bỏ ngỏ tuyến đầu
Cơn quốc nạn tủi nhục nào hơn nữa
Tiếng kêu Mẹ như một lời khấn hứa
Đứng lên con tổ quốc đợi chờ ta
Góp bàn tay thề cứu lấy sơn Hà
Để dân chủ nở hoa hồn dân tộc
Rồi đến lúc nước nhà qua tang tóc
Con được nằm trong đất mẹ bao la
Mẹ ôm con trong suối lệ chan hòa
Lời nhắn nhủ này quốc gia là trọng
Quê hương ta đó một thời vang bóng
Hòn ngọc viễn đông rạng rỡ góc trời
Nay giặc về gây tang tóc nơi nơi
Mẹ ơi mẹ mẹ muôn đời phải sống.
Lê Chân
" Trổi dậy con giặc dày xéo non sông
Thúc giục con bừng lửa cháy trong lòng
Cơn quốc biến phải liều mình cứu nước
Cơn quốc biến hô vang lời quyết chiến
Đứng lên con vì tổ quốc hưng vong
Đứng lên con làm rạng giống Lạc Hồng
Việt Nam hỡi ơi hồn thiêng bất diệt,
Thức dậy con giặc tràn sang chém giết
Vạn sinh linh quặn oại với đau thương
Tĩnh đi con một giấc ngủ miên trường
Hãy trổi dậy lao mình ra phía trước
Ta liều thác quyết đền ơn đất nước
Trước gian nan xin hãy ngẩng cao đầu
Nay nước nhà đang gặp cảnh bể dâu
Ta thà chết không cúi đầu khuất phục
Da ngựa bọc thây hỏi ai vinh ai nhục
Quốc phá gia vong hào kiệt ở đâu ?
Hỡi sĩ phu sao bỏ ngỏ tuyến đầu
Cơn quốc nạn tủi nhục nào hơn nữa
Tiếng kêu Mẹ như một lời khấn hứa
Đứng lên con tổ quốc đợi chờ ta
Góp bàn tay thề cứu lấy sơn Hà
Để dân chủ nở hoa hồn dân tộc
Rồi đến lúc nước nhà qua tang tóc
Con được nằm trong đất mẹ bao la
Mẹ ôm con trong suối lệ chan hòa
Lời nhắn nhủ này quốc gia là trọng
Quê hương ta đó một thời vang bóng
Hòn ngọc viễn đông rạng rỡ góc trời
Nay giặc về gây tang tóc nơi nơi
Mẹ ơi mẹ mẹ muôn đời phải sống.
Lê Chân
Thứ Ba, 24 tháng 8, 2010
Tâm sự cùng giáo sư Ngô Bảo Châu: Đừng dây với hủi! - Lê Diễn Đức
Trong một xã hội sống trên dối trá và bị lưu manh hóa như việt Nam hiện nay, hy vọng giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ không bị cám dỗ bằng những lời ru có cánh của nhà chức trách, bằng đồng tiền của những kẻ háo danh, bằng vật chất của những kẻ mưu lợi cá nhân, để rồi không thể sống đúng với bản thân mình và có lúc bị bất ngờ, hối tiếc…
Giáo sư Ngô Bảo Châu
Hôm 8/08, Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân và đoàn tháp tùng đến thăm gia đình giáo sư Ngô Bảo Châu ở Hà Nội và mời ông trở về nước “tham gia Chương trình đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về toán học giai đoạn 2010-2020 và tầm nhìn 2030 sắp được Chính phủ ban hành”. Ông Nguyễn Thiện Nhân cũng nói chính phủ có nhã ý tặng nhà cho Ngô Bảo Châu và một doanh nhân nào đó cũng muốn tặng một biệt thự trong khu du lịch Tuần Châu – Quảng Ninh.
Blogger “Tuanddk”
Đọc xong bản tin trên, tôi thấy có cái gì đó rất nặng mùi, khó chịu, chưa biết nên viết như thế nào, thì gặp ngay bài “Cầu hiền “đời” đeo huy chương cho xác chết” trên Blog của “tuanddk“. “Tuanddk” viết (trích):
“Sau sự kiện Ngô Bảo Châu, suốt từ năm 2009 đến nay, giới toán học Việt, và giờ là các quan chức, cứ vơ ông vào coi đó như một thành tựu của nền toán học Việt Nam, như một biểu hiện của trí thông minh Việt, thậm chí, trơ trẽn hơn, là dịp quảng bá cho chính sách cầu hiền kiểu “tam cố thảo lư” bằng việc một Phó thủ tướng “xuống tận nhà” giáo sư Châu. Chưa kể một cái tên ăn theo là chúa đảo Đào Hồng Tuyển cũng có “nhã ý” tăng một biệt thự tại khu du lịch Tuần Châu- Quảng Ninh.
Nhưng nhà toán học Ngô Bảo Châu, với học vị tiến sĩ khoa học và học hàm giáo sư có phải là sản phẩm của nền toán học Việt Nam? Và việc tặng nhà, có phải là biểu hiện của chính sách cầu tài-chiêu hiền đãi sĩ?
Câu trả lời là: Không!”
Nói về một trường hợp khác, cũng là một tài năng toán học: Lê Bá Khánh Trình, “Tuanddk” nhắc lại nhận xét chua chát của nhà báo Lê Thị Thái Hòa: “Anh sống bình dị, khép kín, giống một cái cây sau cơn bão, không sao mà trổ được những lá non kiêu hãnh khi các cành và mầm của nó đã bị vặt hết”.
“Tuanddk” tin rằng, “Lê Bá không thuộc diện “Con bò dắt qua Hồng trường thành tiến sĩ”. Bởi có lẽ sai lầm nhất trong trường hợp họ Lê là anh đã “trở về”, dù được tiếng yêu nước, để đổi lấy một cái giá quá đắt: Liệu có con cá nào có thể hóa rồng nếu thiếu cái thác, thậm chí thiếu cả nước?!”
Rồi “Tuanddk” nhấn mạnh: “21 năm được ăn học và chuyên tâm tại Pháp mới mang lại thành công cho ông ngày hôm nay, chứ không phải những cái phù phiếm kiểu trí tuệ Việt, hoặc sản phẩm của nền toán học Việt Nam. Những cái mầm tốt, phải cần tới mảnh đất tốt. Những Lê Bá Khánh Trình và Ngô Bảo Châu, thành công sau 21 năm “di cư”, đang cho thấy Việt Nam dứt khoát không phải là mảnh đất đó”.
Và “Tuanddk” kết luận:
“Việc “trao nhà” hôm nay, xét về độ bỉ ổi, có lẽ cũng chả khác gì việc trao danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” cho huyền thoại của đại ngàn, Y Moan”.
“Nhà ơi là nhà. Danh hiệu ơi là danh hiệu. Hiếu nghĩa, cầu tài ơi là hiếu nghĩa cầu tài. Những câu chữ to tát, những cử chỉ cầu tài, chính xác hơn là tống tài đó, hôm nay phải chăng chỉ là thói mị dân của cả một bộ máy, một thế hệ quan chức hàng ngày hàng giờ mong ngóng các huyền thoại chết đi để được làm ban tổ chức”.
“Chính sách “Tam cố thảo lư” giả nhân giả nghĩa kiểu tàu ngày nay, đau đớn thay, đã trở thành chính sách đeo huy chương cho xác chết”.
Những thoáng buồn của bạn bè học Toán
Lớp chuyên Toán của tôi có 30 thằng và một cô gái duy nhất là Cẩm Tú. Hết trung học phổ thông, 29 đứa được đi học đại học ở nước ngoài, rải ra nhiều nước trong khối xã hội chủ nghĩa cũ.
Có lẽ về con đường khoa học thuần túy, thành công nhất trong lớp tôi là Nguyễn Hữu Đức. Đức tốt nghiệp khoa Toán, Đại học Jagielonski Krakow (Ba Lan) với điểm rất cao, về nước công tác tại Viện Toán ở Hà Nội, sau một thời gian trở lại Ba Lan bảo vệ luận án Phó tiến sĩ, rồi Tiến sĩ. Chức vụ cuối cùng ở Việt Nam của Đức là Hiệu trưởng trường Đại học Đà Lạt.
Cách đây vài năm, khi nghe tin Đức chết, tôi không khỏi bùi ngùi, vì chúng tôi vừa là bạn học, vẫn giữ tình thân sau khi trưởng thành, mặc dù rất ít khi gặp nhau. Tôi không tin một thằng bạn giản dị, chân chất ngày xưa lại có thể ăn nhậu sa đà (tôi được nghe kể lại như thế). Tôi tiếc cho nó, cho tài năng của nó, một con người lớn lên từ một gia đình nghèo kiết xác, đi học thưở nào với cái áo vá chằng vá đụp, nhưng ham học và thông minh, có thể trở thành nhà khoa học giỏi có ích cho đời, lại chết sớm vì bệnh gan. Chức vụ cao và môi trường sống đã đưa đẩy người bạn tôi tới kết thúc bi kịch chăng?
Trong thập niên 70, tôi cũng thuộc vào một trong những sinh viên giỏi của khoa Toán Đại học Wroclaw, Ba Lan, nhưng so tài thì chỉ xứng hàng em út với hai người đàn anh lớp trên mà tôi bái phục là Nguyễn Văn Thu và Nguyễn Chiến Thắng. Hai người này đều là học sinh của trường Lý Nhân, Nam Hà nổi tiếng, đoạt giải nhất, nhì cuộc thi chung khảo Toán toàn miền Bắc.
Anh Thu học giỏi đến mức bạn bè Ba Lan và các nước khác trong trường kinh ngạc. Các giáo sư Ba Lan nhắc tên anh như một tấm gương cho tụi tôi trong ngày đầu tiên lên giảng đường. Anh tốt nghiệp đại học trước thời gian một năm với kết quả xuất sắc và dễ dàng bảo vệ luận án Phó tiến sĩ và Tiến sĩ toán không bao lâu sau đó. Anh mang ánh hào quang khoa học từ Ba Lan về nước, rồi chôn chết dần trong ngăn kéo của Viện Toán ở Hà Nội cùng với bao nhiêu mối lo toan khác của cuộc sống.
Còn Nguyễn Chiến Thắng, một lần tôi bất ngờ gặp lại ở Ba Lan. Tôi lôi anh về nhà uống rượu, tâm tình. Anh cho biết sau khi về nước thì được phân công vào Viện Kỹ thuật Quân sự, đeo lon trung úy. Chán vì đấu đá nội bộ, điều kiện nghiên cứu tệ hại, cuộc sống kinh tế rất khó khăn, nên anh giã từ mọi thứ và cả khoa học lên đường sang Nga đi… buôn! Tiếc quá! Anh Thắng học rất giỏi, chẳng kém anh Thu. Tôi vẫn nhớ có bài tập về nhà giải không nổi phải qua nhờ anh.
Trường hợp bỏ nghề đi buôn như anh Thắng rất phổ biến đối với những Phó Tiến sĩ được đào tạo trong khối xã hội chủ nghĩa. Sau khi có bằng đút túi, họ làm đủ thứ lăng nhăng trái nghề, và vèo một cái, nhà nước bỏ chữ “Phó” cho tất cả đồng loạt lên ngôi “Tiến sĩ” hết, họ có nó như lá bài hộ mệnh, vừa để khoe mẽ, vừa dễ tiến thân, nhưng đa số không nói được một ngoại ngữ nào thông thạo. Mang danh tiến sĩ khoa học mà nếu có ai đề nghị giải giúp một phương trình vi phân thì họ chỉ… khóc trở lên! Lo làm ăn, buôn bán, đầu cơ chính trị, bon chen trong cuộc sống chạy theo đồng tiền, danh vọng, trí thức hóa thành “trí ngủ” là thế!
Nói đến thời sinh viên, hồi bấy giờ chúng tôi nhắc đến tên giáo sư Nguyễn Văn Hiệu với lòng cảm phục và ước mơ. Ở tuổi 30 ông Hiệu đã được Viện hàn lâm Khoa học Liên Xô phong hàm giáo sư vật lý lý thuyết của trường đại học Nga danh tiếng Lomonosov. Ông là tác giả của câu nói: “Cứ dắt một con bò sang Nga, trở về Việt Nam có một phó tiến sĩ”. Tuy nhiên, trong thực tế cũng có nhiều người tài như tôi kể ở trên và chính bản thân ông Hiệu là ví dụ điển hình.
Khi trở về Việt Nam ông được “cơ cấu” vào Ban chấp hành Trung ương Đảng. Đảng cưng ông, tặng ông Huân chương Độc lập hạng nhất. Đảng tự hào có những trí thức trẻ và giỏi như ông, cũng như đối với giáo sư Ngô Bảo Châu hôm nay. Nhưng chính tảng đá “chính trị gia” của Đảng, cộng thêm phương tiện nghiên cứu nghèo nàn, lạc hậu, đã làm chìm dần tài năng của ông. Cảm hứng phát minh khoa học hết đất nẩy nở và phát triển như năm nào ở Viện nguyên tử Dupna.
Chế độ cộng sản: Đến cả bầu trời cũng bị giới hạn
Bà Maria Siemionow sinh năm 1950 tại Ba Lan. Năm 1974, bà tốt nghiệp Học viện khoa học y học và trở thành bác sĩ. Bà hoàn thành luận án Phó tiến sĩ năm 1985 và Tiến sĩ y học vào năm 1992.
Trong năm 1985 bà nhận được học bổng nghiên cứu phẫu thuật bàn tay tại Viện Kleinert Christine ở Louisville, tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ. Năm 1987, bà trở về nước, lúc bấy giờ Ba Lan vẫn còn trong chế độ cộng sản. Bà nói: “Trở lại Ba Lan tôi nhanh chóng nhận ra sự khác biệt. Tôi thấy rằng, ở Mỹ người ta bỏ tiền đầu tư cho nghiên cứu khoa học nhiều như thế nào. Còn nơi đây, đến cả bầu trời cũng bị giới hạn”.
Vì thế, năm 1989, bà quyết định qua Mỹ để có điều kiện phát triển nghề nghiệp của mình. Thoạt đầu bà làm việc tại Louisville, sau đó 5 năm tại Salt Lake City và suốt 12 năm nay tại Cleveland Clinic. Từ năm 1995, bà đứng đầu bộ môn phẫu thuật thẩm mỹ và vi phẫu thuật của Cleveland Clinic, tiểu bang Ohio và từ năm 2005 bà được phong hàm giáo sư.
Trong 12/2008, bà đã thực hiện thành công ca ghép mặt thứ tư trên thế giới và đầu tiên tại Mỹ. Dưới sự chỉ đạo của bà, một nhóm bác sĩ 8 người đã làm việc trong 22 giờ, cấy ghép cho nạn nhân khoảng 80% khuôn mặt bằng da mặt được hiến từ một người chết. Các cuộc giải phẫu tương tự đã diễn ra trong năm 2005 tại Pháp (một phụ nữ bị chó cắn), trường hợp thứ hai vào năm 2006 tại Trung Quốc (một người bị gấu tấn công) và một lần nữa tại Pháp (mặt bị biến dạng vì bệnh von Recklinghausen), nhưng không ai trong số này được cấy ghép với khu vực da rộng lớn như tại Cleveland Clinic. Tờ “New York Times” đánh giá đây là “ca giải phẫu gây ấn tượng nhất trong những thập niên qua”.
Năm 2009, bà Maria Semyonov về Ba Lan và được Tổng thống Ba Lan tặng Huân chương Cống Hiến Cho Ba Lan về thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học phẫu thuật.
Giống như giáo sư Ngô Bảo Châu, tuy sống ở Hoa Kỳ nhưng bà duy trì hợp tác với trường Đại học Y khoa tại Poznan, nơi bà đã từ đó ra đi. Mỗi năm bà về nước tham gia giảng dạy vài lần. Bà đã giúp được 20 sinh viên Ba Lan nhận học bổng du học học tại Cleveland Clinic.
Bà luôn khiêm nhường, nói với sinh viên Ba Lan về lòng biết ơn của bà đối với đất nước và các giáo sư Ba Lan đã dạy dỗ mình, nhưng bà khẳng định rằng, không có môi trường tự do, khai phóng và điều kiện vật chất như ở Mỹ, bà không thể nào đạt được kết quả như ngày nay.
Giáo sư bác sĩ Maria Siemionow - Ảnh: J.D. Pooley/Getty Images
Đôi lời kết
Chúng ta còn nhớ, ngày 29/05/2009, giáo sư Ngô Bảo Châu từ Hoa Kỳ đã từng gửi thư cho Quốc Hội Việt Nam kiến nghị về dự án Bauxite nhưng không nhận được trả lời.
Trong bức thư ông Châu nói tới chính sách mà ông gọi là “thực dân mới” của chính quyền Trung Quốc liên quan tới khai thác khoáng sản trên quy mô toàn cầu và cảnh báo về dự án Bauxite tại Tây Nguyên: “phần có hại thì cầm chắc, phần có lợi thì mong manh” và “những chuyện như khai thác bauxite ở Tây Nguyên, nếu làm sai thì không sửa được.”
Cùng năm, sau khi Chính phủ ra quyết định quản lý khoa học, Viện Nghiên cứu Phát triển độc lập (IDS), trong đó có giáo sư toán học Hoàng Tụy và Tiến sỹ khoa học Nguyễn Quang A đứng đầu, đã tuyên bố tự giải thể, Ngô Bảo Châu nói:
“Nhà lãnh đạo vì lý do này, lý do kia bịt tai lại, không muốn lắng nghe mình, nhưng thực ra, nó vẫn sẽ thấm vào đâu đó. Nếu không thay đổi vào lúc này, thì sẽ thay đổi vào lúc khác”, hoặc “một xã hội mà không biết lắng nghe các ý kiến phản biện là một chuyện tương đối dở”, “bởi vì chỉ muốn nghe những ý kiến mà mình muốn nghe thì không bao giờ có thể làm đúng được”.
Hơn 20 năm sống ở nước ngoài, giáo sư trẻ Ngô Bảo Châu có thể chưa hiểu hết bản chất trí trá, đổi trắng thay đen và luôn luôn thù nghịch với tất cả những ai có tư tưởng khác với mình và tâm địa bạc như vôi của giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam. Biết bao trí thức yêu nước, dại dột về nước cung phụng họ để rồi đến cuối đời ôm theo hận xuống mồ.
Để củng cố thêm lòng tin, giáo sư Châu hãy tới thăm các thầy cô giáo sư toán học Việt Nam nổi tiếng còn sống ở Hà Nội: Hoàng Tụy, Phan Đình Diệu, Hoàng Xuân Sính… Hãy nghe họ nhận định nền giáo dục Việt Nam “xã hội chủ nghĩa” đang bị xuống cấp nghiêm trọng về các tiêu chuẩn đạo đức và chất lượng ra sao. Về những tham vọng khoa học và cống hiến của những người trí thức đi trước đã bị hẫng hụt như thế nào.
Hãy cảnh giác, giáo sư Ngô Bảo Châu! Ông hãy chú tâm duy nhất vào công việc khoa học của mình. Hãy dấn thấn cho xã hội bằng những công trình khoa học ở nơi nào ông thấy có nhiều cơ hội và điều kiện phát huy nhất, như giáo sư bác sĩ Maria Siemionow đã lựa chọn. Ở đâu trên trái đất này ông vẫn là người Việt, vẫn mang lại tự hào cho Việt Nam.
Ông có thể về nước thăm gia đình, tham gia công việc giảng dạy, đào tạo các bạn trẻ Việt Nam bằng tấm lòng và kiến thức chuyên môn của mình, nhưng đừng bao giờ cầm một xu của chính quyền. Đừng để bị lệ thuộc và bị kéo vào những mưu toan tuyên truyền chính trị! Hãy tránh thật xa loài sói, cáo đội lốt người! Đừng dây với hủi!
Trong một xã hội sống trên dối trá và bị lưu manh hóa như Việt Nam hiện nay, hy vọng giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ không bị cám dỗ bằng những lời ru có cánh của nhà chức trách, bằng đồng tiền của những kẻ háo danh, bằng vật chất của những kẻ mưu lợi cá nhân, để rồi không thể sống đúng với bản thân mình và có lúc bị bất ngờ, hối tiếc, giống như thân phận của nhà toán học Ba Lan nổi tiếng Franciszek Waclaw Sierpinski.
Waclaw Sierpinski (14/03/1882 – 21/10/1969) là một trong những đại diện hàng đầu của Toán học Ba Lan. Năm 1976 Liên minh Thiên văn Quốc tế (International Astronomical Union) đã quyết định lấy tên ông đặt cho miệng núi lửa trên Mặt Trăng.
Năm 1964, Sierpinski là một trong 34 nhà trí thức, khoa học Ba Lan ký kiến nghị phản đối chế độ kiểm duyệt của nhà cầm quyền cộng sản Ba Lan. Ngay sau đó, ông và những người ký tên đã liên tục bị trấn bức và đe dọa, bị ép buộc ký vào bức thư gửi cho tờ “The Times”, trong đó khằng định ở Ba Lan không có đàn áp chính trị, và không bôi nhọ “Radio Free Europe”.
Nhà toán học Waclaw Sierpinski đã đánh mất chính mình! Trong tủi hận!■
Ngày 10/8/2010
© Lê Diễn Đức
http://ledienduc.wordpress.com/2010/...i-h%E1%BB%A7i/
Giáo sư Ngô Bảo ChâuHôm 8/08, Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân và đoàn tháp tùng đến thăm gia đình giáo sư Ngô Bảo Châu ở Hà Nội và mời ông trở về nước “tham gia Chương trình đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về toán học giai đoạn 2010-2020 và tầm nhìn 2030 sắp được Chính phủ ban hành”. Ông Nguyễn Thiện Nhân cũng nói chính phủ có nhã ý tặng nhà cho Ngô Bảo Châu và một doanh nhân nào đó cũng muốn tặng một biệt thự trong khu du lịch Tuần Châu – Quảng Ninh.
Blogger “Tuanddk”
Đọc xong bản tin trên, tôi thấy có cái gì đó rất nặng mùi, khó chịu, chưa biết nên viết như thế nào, thì gặp ngay bài “Cầu hiền “đời” đeo huy chương cho xác chết” trên Blog của “tuanddk“. “Tuanddk” viết (trích):
“Sau sự kiện Ngô Bảo Châu, suốt từ năm 2009 đến nay, giới toán học Việt, và giờ là các quan chức, cứ vơ ông vào coi đó như một thành tựu của nền toán học Việt Nam, như một biểu hiện của trí thông minh Việt, thậm chí, trơ trẽn hơn, là dịp quảng bá cho chính sách cầu hiền kiểu “tam cố thảo lư” bằng việc một Phó thủ tướng “xuống tận nhà” giáo sư Châu. Chưa kể một cái tên ăn theo là chúa đảo Đào Hồng Tuyển cũng có “nhã ý” tăng một biệt thự tại khu du lịch Tuần Châu- Quảng Ninh.
Nhưng nhà toán học Ngô Bảo Châu, với học vị tiến sĩ khoa học và học hàm giáo sư có phải là sản phẩm của nền toán học Việt Nam? Và việc tặng nhà, có phải là biểu hiện của chính sách cầu tài-chiêu hiền đãi sĩ?
Câu trả lời là: Không!”
Nói về một trường hợp khác, cũng là một tài năng toán học: Lê Bá Khánh Trình, “Tuanddk” nhắc lại nhận xét chua chát của nhà báo Lê Thị Thái Hòa: “Anh sống bình dị, khép kín, giống một cái cây sau cơn bão, không sao mà trổ được những lá non kiêu hãnh khi các cành và mầm của nó đã bị vặt hết”.
“Tuanddk” tin rằng, “Lê Bá không thuộc diện “Con bò dắt qua Hồng trường thành tiến sĩ”. Bởi có lẽ sai lầm nhất trong trường hợp họ Lê là anh đã “trở về”, dù được tiếng yêu nước, để đổi lấy một cái giá quá đắt: Liệu có con cá nào có thể hóa rồng nếu thiếu cái thác, thậm chí thiếu cả nước?!”
Rồi “Tuanddk” nhấn mạnh: “21 năm được ăn học và chuyên tâm tại Pháp mới mang lại thành công cho ông ngày hôm nay, chứ không phải những cái phù phiếm kiểu trí tuệ Việt, hoặc sản phẩm của nền toán học Việt Nam. Những cái mầm tốt, phải cần tới mảnh đất tốt. Những Lê Bá Khánh Trình và Ngô Bảo Châu, thành công sau 21 năm “di cư”, đang cho thấy Việt Nam dứt khoát không phải là mảnh đất đó”.
Và “Tuanddk” kết luận:
“Việc “trao nhà” hôm nay, xét về độ bỉ ổi, có lẽ cũng chả khác gì việc trao danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” cho huyền thoại của đại ngàn, Y Moan”.
“Nhà ơi là nhà. Danh hiệu ơi là danh hiệu. Hiếu nghĩa, cầu tài ơi là hiếu nghĩa cầu tài. Những câu chữ to tát, những cử chỉ cầu tài, chính xác hơn là tống tài đó, hôm nay phải chăng chỉ là thói mị dân của cả một bộ máy, một thế hệ quan chức hàng ngày hàng giờ mong ngóng các huyền thoại chết đi để được làm ban tổ chức”.
“Chính sách “Tam cố thảo lư” giả nhân giả nghĩa kiểu tàu ngày nay, đau đớn thay, đã trở thành chính sách đeo huy chương cho xác chết”.
Những thoáng buồn của bạn bè học Toán
Lớp chuyên Toán của tôi có 30 thằng và một cô gái duy nhất là Cẩm Tú. Hết trung học phổ thông, 29 đứa được đi học đại học ở nước ngoài, rải ra nhiều nước trong khối xã hội chủ nghĩa cũ.
Có lẽ về con đường khoa học thuần túy, thành công nhất trong lớp tôi là Nguyễn Hữu Đức. Đức tốt nghiệp khoa Toán, Đại học Jagielonski Krakow (Ba Lan) với điểm rất cao, về nước công tác tại Viện Toán ở Hà Nội, sau một thời gian trở lại Ba Lan bảo vệ luận án Phó tiến sĩ, rồi Tiến sĩ. Chức vụ cuối cùng ở Việt Nam của Đức là Hiệu trưởng trường Đại học Đà Lạt.
Cách đây vài năm, khi nghe tin Đức chết, tôi không khỏi bùi ngùi, vì chúng tôi vừa là bạn học, vẫn giữ tình thân sau khi trưởng thành, mặc dù rất ít khi gặp nhau. Tôi không tin một thằng bạn giản dị, chân chất ngày xưa lại có thể ăn nhậu sa đà (tôi được nghe kể lại như thế). Tôi tiếc cho nó, cho tài năng của nó, một con người lớn lên từ một gia đình nghèo kiết xác, đi học thưở nào với cái áo vá chằng vá đụp, nhưng ham học và thông minh, có thể trở thành nhà khoa học giỏi có ích cho đời, lại chết sớm vì bệnh gan. Chức vụ cao và môi trường sống đã đưa đẩy người bạn tôi tới kết thúc bi kịch chăng?
Trong thập niên 70, tôi cũng thuộc vào một trong những sinh viên giỏi của khoa Toán Đại học Wroclaw, Ba Lan, nhưng so tài thì chỉ xứng hàng em út với hai người đàn anh lớp trên mà tôi bái phục là Nguyễn Văn Thu và Nguyễn Chiến Thắng. Hai người này đều là học sinh của trường Lý Nhân, Nam Hà nổi tiếng, đoạt giải nhất, nhì cuộc thi chung khảo Toán toàn miền Bắc.
Anh Thu học giỏi đến mức bạn bè Ba Lan và các nước khác trong trường kinh ngạc. Các giáo sư Ba Lan nhắc tên anh như một tấm gương cho tụi tôi trong ngày đầu tiên lên giảng đường. Anh tốt nghiệp đại học trước thời gian một năm với kết quả xuất sắc và dễ dàng bảo vệ luận án Phó tiến sĩ và Tiến sĩ toán không bao lâu sau đó. Anh mang ánh hào quang khoa học từ Ba Lan về nước, rồi chôn chết dần trong ngăn kéo của Viện Toán ở Hà Nội cùng với bao nhiêu mối lo toan khác của cuộc sống.
Còn Nguyễn Chiến Thắng, một lần tôi bất ngờ gặp lại ở Ba Lan. Tôi lôi anh về nhà uống rượu, tâm tình. Anh cho biết sau khi về nước thì được phân công vào Viện Kỹ thuật Quân sự, đeo lon trung úy. Chán vì đấu đá nội bộ, điều kiện nghiên cứu tệ hại, cuộc sống kinh tế rất khó khăn, nên anh giã từ mọi thứ và cả khoa học lên đường sang Nga đi… buôn! Tiếc quá! Anh Thắng học rất giỏi, chẳng kém anh Thu. Tôi vẫn nhớ có bài tập về nhà giải không nổi phải qua nhờ anh.
Trường hợp bỏ nghề đi buôn như anh Thắng rất phổ biến đối với những Phó Tiến sĩ được đào tạo trong khối xã hội chủ nghĩa. Sau khi có bằng đút túi, họ làm đủ thứ lăng nhăng trái nghề, và vèo một cái, nhà nước bỏ chữ “Phó” cho tất cả đồng loạt lên ngôi “Tiến sĩ” hết, họ có nó như lá bài hộ mệnh, vừa để khoe mẽ, vừa dễ tiến thân, nhưng đa số không nói được một ngoại ngữ nào thông thạo. Mang danh tiến sĩ khoa học mà nếu có ai đề nghị giải giúp một phương trình vi phân thì họ chỉ… khóc trở lên! Lo làm ăn, buôn bán, đầu cơ chính trị, bon chen trong cuộc sống chạy theo đồng tiền, danh vọng, trí thức hóa thành “trí ngủ” là thế!
Nói đến thời sinh viên, hồi bấy giờ chúng tôi nhắc đến tên giáo sư Nguyễn Văn Hiệu với lòng cảm phục và ước mơ. Ở tuổi 30 ông Hiệu đã được Viện hàn lâm Khoa học Liên Xô phong hàm giáo sư vật lý lý thuyết của trường đại học Nga danh tiếng Lomonosov. Ông là tác giả của câu nói: “Cứ dắt một con bò sang Nga, trở về Việt Nam có một phó tiến sĩ”. Tuy nhiên, trong thực tế cũng có nhiều người tài như tôi kể ở trên và chính bản thân ông Hiệu là ví dụ điển hình.
Khi trở về Việt Nam ông được “cơ cấu” vào Ban chấp hành Trung ương Đảng. Đảng cưng ông, tặng ông Huân chương Độc lập hạng nhất. Đảng tự hào có những trí thức trẻ và giỏi như ông, cũng như đối với giáo sư Ngô Bảo Châu hôm nay. Nhưng chính tảng đá “chính trị gia” của Đảng, cộng thêm phương tiện nghiên cứu nghèo nàn, lạc hậu, đã làm chìm dần tài năng của ông. Cảm hứng phát minh khoa học hết đất nẩy nở và phát triển như năm nào ở Viện nguyên tử Dupna.
Chế độ cộng sản: Đến cả bầu trời cũng bị giới hạn
Bà Maria Siemionow sinh năm 1950 tại Ba Lan. Năm 1974, bà tốt nghiệp Học viện khoa học y học và trở thành bác sĩ. Bà hoàn thành luận án Phó tiến sĩ năm 1985 và Tiến sĩ y học vào năm 1992.
Trong năm 1985 bà nhận được học bổng nghiên cứu phẫu thuật bàn tay tại Viện Kleinert Christine ở Louisville, tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ. Năm 1987, bà trở về nước, lúc bấy giờ Ba Lan vẫn còn trong chế độ cộng sản. Bà nói: “Trở lại Ba Lan tôi nhanh chóng nhận ra sự khác biệt. Tôi thấy rằng, ở Mỹ người ta bỏ tiền đầu tư cho nghiên cứu khoa học nhiều như thế nào. Còn nơi đây, đến cả bầu trời cũng bị giới hạn”.
Vì thế, năm 1989, bà quyết định qua Mỹ để có điều kiện phát triển nghề nghiệp của mình. Thoạt đầu bà làm việc tại Louisville, sau đó 5 năm tại Salt Lake City và suốt 12 năm nay tại Cleveland Clinic. Từ năm 1995, bà đứng đầu bộ môn phẫu thuật thẩm mỹ và vi phẫu thuật của Cleveland Clinic, tiểu bang Ohio và từ năm 2005 bà được phong hàm giáo sư.
Trong 12/2008, bà đã thực hiện thành công ca ghép mặt thứ tư trên thế giới và đầu tiên tại Mỹ. Dưới sự chỉ đạo của bà, một nhóm bác sĩ 8 người đã làm việc trong 22 giờ, cấy ghép cho nạn nhân khoảng 80% khuôn mặt bằng da mặt được hiến từ một người chết. Các cuộc giải phẫu tương tự đã diễn ra trong năm 2005 tại Pháp (một phụ nữ bị chó cắn), trường hợp thứ hai vào năm 2006 tại Trung Quốc (một người bị gấu tấn công) và một lần nữa tại Pháp (mặt bị biến dạng vì bệnh von Recklinghausen), nhưng không ai trong số này được cấy ghép với khu vực da rộng lớn như tại Cleveland Clinic. Tờ “New York Times” đánh giá đây là “ca giải phẫu gây ấn tượng nhất trong những thập niên qua”.
Năm 2009, bà Maria Semyonov về Ba Lan và được Tổng thống Ba Lan tặng Huân chương Cống Hiến Cho Ba Lan về thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học phẫu thuật.
Giống như giáo sư Ngô Bảo Châu, tuy sống ở Hoa Kỳ nhưng bà duy trì hợp tác với trường Đại học Y khoa tại Poznan, nơi bà đã từ đó ra đi. Mỗi năm bà về nước tham gia giảng dạy vài lần. Bà đã giúp được 20 sinh viên Ba Lan nhận học bổng du học học tại Cleveland Clinic.
Bà luôn khiêm nhường, nói với sinh viên Ba Lan về lòng biết ơn của bà đối với đất nước và các giáo sư Ba Lan đã dạy dỗ mình, nhưng bà khẳng định rằng, không có môi trường tự do, khai phóng và điều kiện vật chất như ở Mỹ, bà không thể nào đạt được kết quả như ngày nay.
Giáo sư bác sĩ Maria Siemionow - Ảnh: J.D. Pooley/Getty Images
Đôi lời kết
Chúng ta còn nhớ, ngày 29/05/2009, giáo sư Ngô Bảo Châu từ Hoa Kỳ đã từng gửi thư cho Quốc Hội Việt Nam kiến nghị về dự án Bauxite nhưng không nhận được trả lời.
Trong bức thư ông Châu nói tới chính sách mà ông gọi là “thực dân mới” của chính quyền Trung Quốc liên quan tới khai thác khoáng sản trên quy mô toàn cầu và cảnh báo về dự án Bauxite tại Tây Nguyên: “phần có hại thì cầm chắc, phần có lợi thì mong manh” và “những chuyện như khai thác bauxite ở Tây Nguyên, nếu làm sai thì không sửa được.”
Cùng năm, sau khi Chính phủ ra quyết định quản lý khoa học, Viện Nghiên cứu Phát triển độc lập (IDS), trong đó có giáo sư toán học Hoàng Tụy và Tiến sỹ khoa học Nguyễn Quang A đứng đầu, đã tuyên bố tự giải thể, Ngô Bảo Châu nói:
“Nhà lãnh đạo vì lý do này, lý do kia bịt tai lại, không muốn lắng nghe mình, nhưng thực ra, nó vẫn sẽ thấm vào đâu đó. Nếu không thay đổi vào lúc này, thì sẽ thay đổi vào lúc khác”, hoặc “một xã hội mà không biết lắng nghe các ý kiến phản biện là một chuyện tương đối dở”, “bởi vì chỉ muốn nghe những ý kiến mà mình muốn nghe thì không bao giờ có thể làm đúng được”.
Hơn 20 năm sống ở nước ngoài, giáo sư trẻ Ngô Bảo Châu có thể chưa hiểu hết bản chất trí trá, đổi trắng thay đen và luôn luôn thù nghịch với tất cả những ai có tư tưởng khác với mình và tâm địa bạc như vôi của giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam. Biết bao trí thức yêu nước, dại dột về nước cung phụng họ để rồi đến cuối đời ôm theo hận xuống mồ.
Để củng cố thêm lòng tin, giáo sư Châu hãy tới thăm các thầy cô giáo sư toán học Việt Nam nổi tiếng còn sống ở Hà Nội: Hoàng Tụy, Phan Đình Diệu, Hoàng Xuân Sính… Hãy nghe họ nhận định nền giáo dục Việt Nam “xã hội chủ nghĩa” đang bị xuống cấp nghiêm trọng về các tiêu chuẩn đạo đức và chất lượng ra sao. Về những tham vọng khoa học và cống hiến của những người trí thức đi trước đã bị hẫng hụt như thế nào.
Hãy cảnh giác, giáo sư Ngô Bảo Châu! Ông hãy chú tâm duy nhất vào công việc khoa học của mình. Hãy dấn thấn cho xã hội bằng những công trình khoa học ở nơi nào ông thấy có nhiều cơ hội và điều kiện phát huy nhất, như giáo sư bác sĩ Maria Siemionow đã lựa chọn. Ở đâu trên trái đất này ông vẫn là người Việt, vẫn mang lại tự hào cho Việt Nam.
Ông có thể về nước thăm gia đình, tham gia công việc giảng dạy, đào tạo các bạn trẻ Việt Nam bằng tấm lòng và kiến thức chuyên môn của mình, nhưng đừng bao giờ cầm một xu của chính quyền. Đừng để bị lệ thuộc và bị kéo vào những mưu toan tuyên truyền chính trị! Hãy tránh thật xa loài sói, cáo đội lốt người! Đừng dây với hủi!
Trong một xã hội sống trên dối trá và bị lưu manh hóa như Việt Nam hiện nay, hy vọng giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ không bị cám dỗ bằng những lời ru có cánh của nhà chức trách, bằng đồng tiền của những kẻ háo danh, bằng vật chất của những kẻ mưu lợi cá nhân, để rồi không thể sống đúng với bản thân mình và có lúc bị bất ngờ, hối tiếc, giống như thân phận của nhà toán học Ba Lan nổi tiếng Franciszek Waclaw Sierpinski.
Waclaw Sierpinski (14/03/1882 – 21/10/1969) là một trong những đại diện hàng đầu của Toán học Ba Lan. Năm 1976 Liên minh Thiên văn Quốc tế (International Astronomical Union) đã quyết định lấy tên ông đặt cho miệng núi lửa trên Mặt Trăng.
Năm 1964, Sierpinski là một trong 34 nhà trí thức, khoa học Ba Lan ký kiến nghị phản đối chế độ kiểm duyệt của nhà cầm quyền cộng sản Ba Lan. Ngay sau đó, ông và những người ký tên đã liên tục bị trấn bức và đe dọa, bị ép buộc ký vào bức thư gửi cho tờ “The Times”, trong đó khằng định ở Ba Lan không có đàn áp chính trị, và không bôi nhọ “Radio Free Europe”.
Nhà toán học Waclaw Sierpinski đã đánh mất chính mình! Trong tủi hận!■
Ngày 10/8/2010
© Lê Diễn Đức
http://ledienduc.wordpress.com/2010/...i-h%E1%BB%A7i/
Bắt Đầu Một Giai Đoạn Thay Đổi Dồn Dập
Việt Nam cũng đã phải nhượng bộ [về nhân quyền]. Theo ông Phạm Gia Khiêm, Hà Nội đã chấp nhận coi tình trạng nhân quyền tại Việt Nam như là một vấn đề để thảo luận chứ không còn là một vấn đề nội bộ nữa.
...
Vấn đề là một quan hệ hợp tác chặt chẽ với Hoa Kỳ mâu thuẫn với sự duy trì chế độ độc tài đảng trị, vì thế ban lãnh đạo đảng CSVN đã ngoan cố chống lại. Nhưng ngày nay họ đã bị bắt buộc phải đổi ngược chính sách vì không còn chọn lựa nào khác do áp lực không những của nhân dân Việt Nam mà còn của chính đa số đảng viên cộng sản.
Quan hệ Việt – Trung đã thay đổi từ ngày 31-12-2008. Ngày hôm đó Việt Nam và Trung Quốc hoàn tất việc cắm mốc biên giới một cách tưng bừng, nhưng sau đó quan hệ giữa hai nước nhanh chóng chuyển sang thế đối đầu. Các biến cố gây căng thẳng dồn dập tới.
Một vài thí dụ.
Tháng 4-2009 Trung Quốc đơn phương ra lệnh cấm ngư dân Việt Nam đánh cá trên Biển Đông từ 15/5 đến hết tháng 8 và ngay sau đó gia tăng uy hiếp ngư dân Việt Nam, bắn chết nhiều người, bắt giam, tịch thu tài sản, phạt tiền v.v. Việt Nam mới đầu im lặng, thậm chí còn nhìn nhận ngư dân Việt Nam có ăn cắp lưới để biện minh cho sự khiếp nhược của mình, sau đó phản đối một cách ngày càng quả quyết hơn.
Tháng 5-2009 Trung Quốc đơn phương tuyên bố chủ quyền kinh tế trên biển với một vùng hình lưỡi bò bao gồm gần trọn Biển Đông và biểu quyết đạo luật bảo vệ vùng biển và các hải đảo; Việt Nam phản đối và tranh thủ được sự đồng tình của Malaysia trong một bản tuyên bố chung về lãnh hải của hai nuớc đệ trình Liên Hiệp Quốc.
Tháng 7-2009, cùng với việc Mỹ chấp nhận ký Thoả Ước Hữu Nghị và Hợp Tác với ASEAN để có thể tham gia Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Á (East Asia Summit, EAS), ngoại trưởng Mỹ trưởng Mỹ Hillary Clinton trịnh trọng tuyên bố tại Bangkok: "Mỹ trở lại Đông Nam Á".
Trung Quốc tổ chức du lịch trên Hoàng Sa và Việt Nam phản đối. Trung Quốc và Việt Nam đều đặt chính quyền địa phương tại Hoàng Sa và Trường Sa. Gần đây, tháng 3 năm nay, Trung Quốc tiến thêm một bước quyết định trong tham vọng bành trướng, tuyên bố coi Biển Đông là vùng “quyền lợi cốt lõi”, một cách để nói rằng sẵn sàng dùng võ lực nếu cần.
Một số sự kiện khác cũng đã góp phần đầu độc quan hệ giữa hai bên một cách quyết định. Các báo điện tử Trung Quốc cho đăng một số bài đe doạ đánh Việt Nam, hoặc cảnh giác về "nguy cơ" Việt Nam sẽ tấn công họ; tướng hồi hưu Tô Quang Vũ tuyên bố: "Sở dĩ trong quá khứ chúng tôi bình lặng trong các tranh chấp với các nước láng giềng là vì hải quân của chúng tôi chưa đủ sức bảo vệ các khu kinh tế của mình, nhưng bây giờ thì hải quân đã có khả năng làm nhiệm vụ". Sự "bình lặng" của Trung Quốc cho tới nay đã quá ngột ngạt rồi, người ta tự hỏi Trung Quốc sẽ còn hung hăng như thế nào trong thời gian sắp tới? Gần như một lời tuyên chiến. Nên nhớ là khác với tại các nước phương Tây, các tướng hồi hưu Trung Quốc vẫn còn sinh hoạt đảng và đo đó những điều họ tuyên bố về chính sách của nhà nước vừa phản ánh những gì họ đã biết trong thời gian tại chức vừa không thể trái với chính sách hiện hành. Vả lại đảng và nhà nước cộng sản Trung Quốc đã không hề đưa ra một lời đính chính nào sau đó. Các nước trong vùng đều đã hiểu là Trung Quốc đã dứt khoát chọn lựa chính sách bá quyền khu vực dựa trên sức mạnh, và họ đều đã nhanh chóng tăng cường sức mạnh không quân và hải quân, đặc biệt là Việt Nam, nước chịu áp lực trực tiếp và mạnh nhất của Trung Quốc, đồng thời cũng là nước có thể bị thiệt hại quyền lợi nhiều nhất. Chính quyền CSVN đã hiểu là dù muốn hay không đối đầu cũng là chọn lựa bắt buộc. Một đối sách mới bắt đầu. Việt Nam làm ngơ để cho một số trí thức lên án Trung Quốc, cụ thể là phản đối dự án cho Trung Quốc khai thác bôxit tại Tây Nguyên, sau đó bộ ngoại giao lập trang Web Biên Giới Lãnh Thổ chủ yếu đưa những thông tin và tuyên cáo phản đối sự chèn ép của Trung Quốc; Việt Nam mua máy bay chiến đấu hiện đại và tàu ngầm của Nga và Trung Quốc coi đây như là một sự chuẩn bị để đối đầu với họ. Việt Nam gia tăng quan hệ hợp tác về quân sự với các cường quốc, bộ trưởng quốc phòng Việt Nam thăm viếng Hoa Kỳ, và Trung Quốc nói bóng gió rằng Việt Nam đang tìm hậu thuẫn để chống lại họ.
Tháng 3 và tháng 4-2010 Trung Quốc cho tập trận hải quân trong vùng Đông Nam Á xuống tận phía đông eo biển Malacca và thực tập oanh tạc các mục tiêu ngoài biển trong vùng Trường Sa. Trung Quốc cũng không giấu mục tiêu nới rộng hoạt động của hải quân ra khắp Thái Bình Dương. Sự leo thang dồn dập của Trung Quốc đã khiến Hoa Kỳ hiểu rằng họ phải hiện diện tích cực hơn tại vùng này. Các tàu chiến Mỹ trang bị hoả tiễn Tomahawk được điều động đến thăm viếng thường xuyên Biển Đông và các vùng biển lân cận. Nên lưu ý là trái với các hoả tiễn nguyên tử chỉ có mục đích phô trương một khả năng hành động trong trường hợp tuyệt vọng, các hoả tiễn Tomahawk là những hoả tiễn chính xác với tầm hoạt động 2500km đã từng được sử dụng, chúng nói lên một ý chí sẵn sàng can thiệp nếu cần. Mỹ cũng bán thêm vũ khí cho Đài Loan và tập trận với hải quân Hàn Quốc ngay sát nách Trung Quốc. Báo chí và các quan chức Việt Nam nói tới các chuyển động của hải quân Mỹ một cách có thiện cảm.
Người ta còn có thể kể vô số thí dụ khác. Điều đáng lưu ý là những lời qua tiếng lại giữa Trung Quốc và Việt Nam ngày càng nhiều và càng ít nể nang. Tuy chưa có những lời tuyên bố thực sự thù địch giữa hai chính quyền nhưng người ta không thấy một thiện chí hoà giải nào, trái lại căng thẳng ngày càng gia tăng.
Và điểm đoạt tuyệt vừa đạt tới.
Tại Diễn Đàn Khu Vực ASEAN (ARF) khai mạc tại Hà Nội ngày 23-7 vừa qua, ngay sau hội nghị các ngoại trưởng ASEAN, Mỹ và các nước ASEAN, đặc biệt là Việt Nam, đã công khai đứng cùng một phía đối đầu với Trung Quốc, cùng phản bác những yêu sách của Trung Quốc và cùng ủng hộ công thức giải quyết các tranh chấp trên Biển Đông qua thảo luận đa phương thay vì qua những cuộc thương thuyết song phương như Trung Quốc vẫn đòi hỏi. Ngay trước mặt ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì, Ngoại trưởng Hillary Clinton đã tuyên bố rằng quyền lợi quốc gia của Hoa Kỳ gắn bó với tình hình an ninh, tự do lưu thông và sự tôn trọng công pháp quốc tế trên Biển Đông, do đó Hoa kỳ đặc biệt quan tâm tới những tranh chấp trong vùng biển nàykể cả những tranh chấp trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, và Hoa Kỳ sẽ ủng hộ các nước muốn giải quyết những tranh chấp bằng thương thuyết thay vì sức mạnh. Bà Clinton nói thêm rằng chủ quyền kinh tế trên biển chỉ có thể xác định dựa trên chủ quyền đã được nhìn nhận về đất và đảo. Ngoài việc phủ nhận cái lưỡi bò của Trung Quốc đây là lần đầu tiên mà Hoa Kỳ chính thức bác bỏ chủ quyền của Trung Quốc trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và, một cách gián tiếp nhưng rõ rệt, đứng về phía các nước ASEAN và Việt Nam trong thế đối đầu với Trung Quốc. Đúng là Hoa Kỳ đã trở lại Đông Nam Á.
* * *
Phải nhìn bước ngoặt quan trọng này như thế nào?
Trước hết, đối với Hoa Kỳ trở lại Đông Nam Á vào lúc này chỉ giản dị là trở lại Việt Nam. Bởi vì người Mỹ không có nhu cầu "trở lại" Đông Nam Á. Họ chưa hề ra đi và còn đang hiện diện rất mạnh tại đây. Năm nước Đông Nam Á quan trọng – Indonesia, Philippines, Thái Lan, Malaysia và Singapore - đều là những đồng minh thân thiết của Hoa Kỳ. Trở lại Việt Nam có nghĩa là Mỹ sẽ tăng cường quan hệ hợp tác với Việt Nam và sẽ không để cho Trung Quốc ức hiếp Việt Nam. Và quả như thế, đầu tháng 8, tàu sân bay George Washington đến thăm cảng Đà Nẵng, một hội nghị giữa Hoa Kỳ và bốn nước thuộc hạ lưu sông Mê Kông đang khốn khổ vì Trung Quốc xây đập giữ nước trên thượng nguồn – Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan - sắp được triệu tập; sau đó là một hội nghị thượng đỉnh ASEAN - Mỹ vào tháng 10 sắp tới. Tất cả như báo hiệu một liên kết giữa các nước ASEAN dựa vào Mỹ để đương đầu với Trung Quốc.
Điều thứ hai cần được đặc biệt lưu ý là Mỹ đã trở lại Đông Nam Á trong thế thượng phong. Từ lâu các nước ASEAN đã muốn Hoa Kỳ hiện diện tích cực hơn trong vùng. Từ nhiều năm nay họ đã yêu cầu Hoa Kỳ ký Hiệp Ước Hữu Nghị và Hợp Tác với ASEAN để hiện diện trong Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Á (EAS) nhưng Hoa Kỳ đã từ chối. Lý do là vì hiệp ước này qui định các nước ký kết không can thiệp vào các vấn đề nội bộ của nhau, thí dụ như không đặt vấn đề nhân quyền. Đó là điều khoản mà Hoa Kỳ không chấp nhận, họ đang trừng phạt Myanmar (Miến Điện), một thành viên ASEAN, vì vi phạm nhân quyền và cũng dành quyền nhắc nhở Việt Nam vì cùng lý do. Dù điều khoản này chỉ hiện diện trong hiệp ước như một nguyên tắc chứ không phải như một ràng buộc – không có qui định chế tài nào đối với các nước không tôn trọng - nhưng Hoa Kỳ vẫn muốn giữ khả năng can thiệp một cách danh chính ngôn thuận, và vấn đề đã dùng dằng từ nhiều năm nay. Sau cùng thì trước chính sách bá quyền ngày càng lộ liễu của Trung Quốc các nước ASEAN đã phải nhượng bộ để có được hậu thuẫn của Hoa Kỳ. Chính họ, trong hội nghị các ngoại trưởng ASEAN tại Hà Nội ngay trước Diễn Đàn Khu Vực ARF, đã phải vị phạm nguyên tắc này bằng cách phê phán mạnh mẽ tập đoàn quân phiệt Myanmar. Việt Nam cũng đã phải nhượng bộ. Theo ông Phạm Gia Khiêm, Hà Nội đã chấp nhận coi tình trạng nhân quyền tại Việt Nam như là một vấn đề để thảo luận chứ không còn là một vấn đề nội bộ nữa. Tóm lại, dù cần bảo vệ quyền lợi và chỗ đứng của mình tại Đông Nam Á và trên Biển Đông, Hoa Kỳ đã chỉ trở lại trong thế mạnh, với sự cầu khẩn của các nước ASEAN, và đặc biệt của chính quyền CSVN. Không những thế Mỹ còn trở lại với sự đồng tình và đồng hành của Pháp. Cần lưu ý là ngay sau Diễn Đàn Khu Vực ARF bộ trưởng quốc phòng Pháp Hervé Morin đã đến Hà Nội ký hiệp ước hợp tác quân sự giữa hai nước theo đó Pháp sẽ cung cấp thiết bị và giúp đào tạo các sĩ quan không quân và hải quân Việt Nam. Tuy thua xa Mỹ nhưng Pháp vẫn là cường quốc thứ 5 trên thế giới về kinh tế và thứ 3 về quân sự.
Thứ ba là chọn lựa sáp lại với Mỹ và tách khỏi ảnh hưởng Trung Quốc không thể đảo ngược được và sẽ được thể hiện ngày càng nhanh và mạnh hơn. Đồng minh với Hoa Kỳ chắc chắn có lợi cho Việt Nam về mọi mặt, kể cả để có thể chung sống bình yên với Trung Quốc. Điều này mọi người đều đã biết từ lâu. Vấn đề là một quan hệ hợp tác chặt chẽ với Hoa Kỳ mâu thuẫn với sự duy trì chế độ độc tài đảng trị, vì thế ban lãnh đạo đảng CSVN đã ngoan cố chống lại. Nhưng ngày nay họ đã bị bắt buộc phải đổi ngược chính sách vì không còn chọn lựa nào khác do áp lực không những của nhân dân Việt Nam mà còn của chính đa số đảng viên cộng sản. Thay đổi ngoạn mục nhất trong nội bộ ĐCSVN trong thời gian qua đã là sự kiện chỉ trong vài tháng hầu như mọi cấp lãnh đạo đều trở thành chống Trung Quốc. Không gì mạnh hơn một ý kiến đã chín muồi. Không ai có thể đảo ngược chọn lựa này. Trái lại, như một thay đổi phải có nhưng đã bị trì hoãn quá lâu, khi cuối cùng phải đến nó sẽ có sức đẩy rất mạnh.
Ngoài ra cũng phải nói chính thái độ của Trung Quốc cũng đóng góp khiến chọn lựa này vừa không thể đảo ngược vừa phải gia tăng cường độ. Trung Quốc không thể vụng về hơn. Họ đã quá ngang ngược và tham lam, không để cho Việt Nam, và các nước ASEAN nói chung, một chọn lựa nào khác hơn là dựa hẳn vào Mỹ để đương đầu với họ. Riêng đối với Việt Nam, Bắc Kinh đáng lẽ phải hiểu là sau khi cắm xong mốc biên giới Việt - Trung trên đất liền Việt Nam đã được giải toả khỏi một một đe doạ lớn, đe doạ bị gặm nhấm đất đai, và không còn phải sợ như trước nữa. Nhưng thay vì đổi thái độ theo chiều hướng hoà nhã họ đã xấc xược và kẻ cả hơn. Kết quả là trong Diễn Đàn Khu Vực ARF vừa qua Trung Quốc đã hoàn toàn bị cô lập trước cả một khối ASEAN đoàn kết với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ.
Điểm thứ tư là đồng minh với Mỹ là một chọn lựa rất an toàn cho Việt Nam, dù không an toàn cho đảng cộng sản. Dù tức giận tới đâu Trung Quốc cũng không thể gây hấn. Sức mạnh quân sự của Trung Quốc so với Mỹ còn quá kém và sự thua kém này tiếp tục tăng lên chứ không giảm đi vì ngân sách quốc phòng Trung Quốc (72 tỉ USD năm 2009) dù đã gia tăng nhanh chóng (14,8% năm 2009 và 17,6% năm 2008) vẫn chỉ bằng 11% ngân sách quốc phòng của Mỹ. Thực tế đã cho thấy Trung Quốc đã bắt đầu nhượng bộ. Tại Hà Nội, trả lời bà Clinton, ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì nói rằng Mỹ đã dựa vào một lý cớ hoàn toàn không có thực là an ninh trên Biển Đông để "tấn công" Trung Quốc, rằng an ninh trên Biển Đông hoàn toàn được bảo đảm và Trung Quốc luôn luôn chủ trương giải quyết các tranh chấp một cách hoà bình qua thương thuyết, Trung Quốc cũng sẵn sàng thương thuyết trên mọi vấn đề, kể cả Trường Sa. Qua lời lẽ cứng rắn, đây rõ ràng là bước đầu của một sự nhượng bộ. Ngay sau đó bộ ngoại giao Trung Quốc đưa ra đề nghị năm điểm trong đó Trung Quốc chấp nhận "thương thuyết giữa sáu nước". Như vậy thương thuyết song phương không còn là đòi hỏi bất di bất dịch nữa, dù Bắc Kinh vẫn chưa chịu thảo luận về Hoàng Sa.
Nhận định thứ năm là Việt Nam bắt buộc phải đi đến thế đồng minh với Mỹ, không thể khác. Một mặt, Mỹ có thừa sức bảo vệ Việt Nam nhưng cũng sẽ chỉ bảo vệ Việt Nam nếu Việt Nam là một đồng minh của họ, mặt khác các nước ASEAN và Việt Nam cần sự bảo vệ này nếu không chắc chắn sẽ bị Trung Quốc chèn ép. Trung Quốc đã bộc lộ rõ rệt thái độ sẵn sàng dùng sức mạnh quân sự. Đề nghị giải quyết các tranh chấp bằng thảo luận tay đôi giữa Trung Quốc và từng nước liên hệ chỉ là cách để dùng sức mạnh trấn áp từng nước một và đề nghị tạm gác các tranh chấp để cùng khai thác Biển Đông chỉ là để cho phép Trung Quốc thực hiện tuyên bố chủ quyền kinh tế đơn phương của họ.
Cần đánh tan một hiểu lầm. Thực ra chính quyền cộng sản Việt Nam đã không chọn làm đồng minh của Trung Quốc, họ là một trong những chính quyền thù ghét Trung Quốc nhất. Hai bên đã từng có chiến tranh biên giới trong mười năm và đã mạt sát nhau thậm tệ. Việt Nam đã mất nhiều đất cho Trung Quốc, nhiều lắm chứ không phải chỉ có thác Bản Giốc và ải Nam Quan, và vẫn còn bị chèn ép sau thời gian "hữu nghị". Đảng CSVN đã chỉ chọn "không đi với Mỹ" và vì chọn lựa này mà họ phải bất đắc dĩ cầu hoà với Trung Quốc để được nương tay phần nào trong thế cô lập. Nói cách khác, chỉ vì không dám đi với Mỹ mà đành ngậm bồ hòn đi với Trung Quốc. Như vậy từ nay khi đã nhận thấy là không thể đu dây nữa, phải dựa vào Mỹ và lại thấy có thể được Mỹ bảo vệ họ sẽ không còn cần phải nhịn nhục như trước nữa; ngược lại Trung Quốc cũng không còn lý do để nương tay nữa, trừ khi sợ phản ứng của Mỹ. Cái vòng xoắn thù địch này sẽ bắt buộc Việt Nam dù không muốn cũng phải trở thành đồng minh thực sự của Mỹ.
Cũng cần nói thêm là Việt Nam không những bị bắt buộc mà còn được khuyến khích tách rời khỏi quỹ đạo Trung Quốc và tiến đến thế đồng minh với Mỹ. Trung Quốc ngày càng bị cô lập, một tâm lý bài Trung Quốc đang dần dần mạnh lên trên khắp thế giới, các phê phán đối với Trung Quốc ngày càng nhiều và gay gắt. Ngay tại Châu Phi, nơi Trung Quốc đã đổ ra rất nhiều tiền để tranh thủ những đồng minh và tăng cường sự hiện diện, họ cũng đang gây thất vọng. Nigeria, Angola và Congo, những nước mà Trung Quốc đầu tư nhiều nhất, đang xét lại nhiều hợp đồng với Trung Quốc theo chiều hướng bất lợi. Diễn Đàn Khu Vực ASEAN (ARF) vừa qua tại Hà Nội cho thấy Trung Quốc đã bị cô lập ngay tại Đông Á, vùng mà họ vẫn coi là đất nhà. Cũng nên hiểu lý do tại sao thế giới ngày càng nhìn Trung Quốc như một đe doạ. Đó là vì Trung Quốc mạnh lên trong khi vẫn là một nước độc tài chuyên chính. Trước đây, sau thế chiến II, Nhật và Đức đã phục hồi rất mạnh mẽ -kinh tế Nhật đã tăng trưởng trung bình 17% mỗi năm từ 1956 đến 1980, nhân tổng sản lượng bình quân trên mỗi đầu người lên 40 lần, từ 300 USD lên 12.000 USD, trong vòng 24 năm- nhưng không hề gây một lo ngại nào cả, trái lại còn được hoan nghênh vì đó là những nước đã dứt khoát chọn lựa dân chủ và do đó không đe doạ hoà bình thế giới.
* * *
Sau cùng và quan trọng nhất, việc chọn lựa tách khỏi ảnh hưởng Trung Quốc để trở thành đồng minh với Mỹ sẽ có hậu quả nào đối với Việt Nam?
Dù có thể là thừa cũng cần nhắc lại một lần nữa rằng đây là một chọn lựa hoàn toàn đúng và rất có lợi cho Việt Nam. Chọn Mỹ cũng là chọn cả khối phương Tây, Châu Âu và Nhật. Chúng ta có rất nhiều điều để học ở họ. Đặc biệt là ở Hoa Kỳ, quốc gia giàu mạnh và tân tiến nhất đồng thời cũng là quốc gia năng động và sáng tạo nhất thế giới. Chúng ta cần học nơi họ những kiến thức khoa học kỹ thuật, cách suy nghĩ và lý luận độc lập, óc mạo hiểm chấp nhận rủi ro, tinh thần thượng tôn luật pháp; quí báu hơn hết là sự tôn trọng tự do cá nhân và phẩm giá con người với niềm tin rằng con người tự do có tiềm năng rất lớn. Nói chung là những giá trị nền tảng của một xã hội dân chủ mà Trung Quốc hầu như không có.
Về mặt thương mại Hoa Kỳ cũng là một thị trường to lớn và đầy hứa hẹn, như Châu Âu. Ngoại thương với Hoa Kỳ đem lại cho chúng ta một thặng dư lớn (gần 10 tỉ USD năm 2009) và còn có thể lớn hơn gấp nhiều lần trong tương lai. Ngược lại quan hệ thương mại với Trung Quốc là một tai hoạ, thâm thủng nặng (hơn 11 tỉ USD năm 2009), chưa kể số hàng lậu đang bóp nghẹt sản xuất nội địa của ta. Càng ngày càng có nhiều người, ngay cả trong số cán bộ đảng viên cộng sản, nhận ra rằng quan hệ đối với Trung Quốc hoặc phải được lành mạnh hoá hoặc phải chấm dứt.
Sở dĩ cho tới nay Hà Nội vẫn ngoan từ chối chọn lựa này và theo chân Trung Quốc mặc dù biết bao tủi nhục và mất mát là vì các cấp lãnh đạo cộng sản Việt Nam nhận định rằng không thể đi với Mỹ và phương Tây mà vẫn duy trì chế độ độc tài đảng trị. Đây là một nhận định đúng dù nó chỉ nhắm quyền lợi của đảng cộng sản và hoàn toàn trái ngược với quyền lợi dân tộc. Nó đã làm mất hơn hai mươi năm cho đất nước nhưng đã giúp chế độ tiếp tục tồn tại sau khi bức tường Berlin sụp đổ. Nhưng thế giới đã thay đổi và xã hội Việt Nam cũng đã thay đổi, thời gian đã làm công việc của nó. Và hiện nay cũng chính nhu cầu sống còn buộc ban lãnh đạo cộng sản phải làm chọn lựa ngược lại để tránh một sụp đổ tức khắc, do sự nổ bùng ngay trong nội bộ đảng. Họ đã phải chọn giải pháp mà từ lâu họ biết chắc là sẽ dẫn đến sự đào thải của chế độ.
Dĩ nhiên sau khúc quanh lịch sử này chọn lựa hợp lý kế tiếp cho ĐCSVN là thẳng thắn chấp nhận dân chủ đa nguyên, thực hiện hoà giải và hoà hợp dân tộc -bắt đầu bằng cách trả tự do cho mọi tù nhân chính trị và phục hồi danh dự và quyền lợi cho các nạn nhân của chế độ- và tự hoá thân thành một đảng hoàn toàn khác về cả đường lối lẫn nhân sự lãnh đạo. Chần chừ đồng nghĩa với tự sát, bởi vì một thay đổi bắt buộc nhưng bị trì hoãn quá lâu thường rất dữ dội khi cuối cùng phải đến. Tuy nhiên, tâm lý tham quyền cố vị sẽ khiến những người cầm đầu đảng cộng sản cố tự đánh lừa mình và lý luận quanh co để ngụy biện rằng chế độ vẫn có thể tồn tại sau một vài thích nghi, rồi vẫn ngoan cố chống lại mọi đòi hỏi dân chủ hoá.
Đảng cộng sản sẽ chọn con đường tự sát vì lý do giản dị là chấp nhận dân chủ là một quyết định cực kỳ khó khăn đối với một đảng mà thành tích duy nhất chỉ là chiến tranh chống phương Tây và trong suốt quá trình thành lập và trưởng thành chỉ biết có một triết lý chính trị chuyên chính và khủng bố. Hơn nữa đảng cộng sản cũng không có một lãnh tụ nào đủ uy tín để áp đặt chọn lựa đau nhức này. Càng nhức nhối vì chấp nhận dân chủ cũng là chấp nhận thất bại. Không ai có thể đánh giá đầy đủ sự thù ghét của quần chúng đối với đảng và chế độ cộng sản. Nó mạnh hơn nhiều lần mức độ mà người ta có thể tưởng tượng. Đã không có đảng cộng sản nào sống sót được trong cuộc chuyển hoá về dân chủ của các nước Đông Âu và thuộc Liên Xô cũ, dù so với đảng CSVN đó phần lớn là những đảng cộng sản chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn hơn và cũng gây ít oán thù hơn đảng CSVN. Không phải là một sự ngẫu nhiên mà chủ nghĩa cộng sản bị coi là một tội ác đối với loài người. Trong một nước Việt Nam dân chủ và hoà giải có thể có tương lai chính trị cho những đảng viên cộng sản lương thiện và tiến bộ nếu họ lập ra một đảng hoàn toàn khác, nhưng chắc chắn sẽ không có tương lai nào cho đảng cộng sản. Nó sẽ bị quét sạch ngay trong cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên và mọi đảng được coi như là sự tiếp nối của nó cũng sẽ chịu cùng số phận. Điều oái oăm hiện nay chính là ở chỗ đảng CSVN tuy còn tất cả quyền lực và cũng rất giàu nhưng lại chỉ có một chọn lựa duy nhất là tự huỷ. Chọn lựa này quá khó, vì vậy có mọi triển vọng là đại hội 11 sắp tới sẽ không làm gì khác ngoài việc nhắc lại những khẳng định mà mọi người đều biết là tuyệt vọng.
Những biện luận sắp tới, theo đó chế độ vẫn có thể tiếp tục tồn tại, sẽ chẳng thuyết phục được ai vì thế đồng minh Mỹ bao hàm những hậu quả nghiêm trọng cho đảng cộng sản.
Nó khiến cuộc chiến tranh "chống Mỹ cứu nước" xuất hiện như một sai lầm đẫm máu và một thiệt hại lớn cho dân tộc mà đảng cộng sản là thủ phạm. Nó đồng thời cũng biến sự du nhập chủ nghĩa Mác – Lênin vào Việt Nam như một tội lớn. Cuộc tranh cãi về công và tội của đảng cộng sản sẽ chấm dứt và phán quyết sẽ không có phúc thẩm vì chính quyền cộng sản lại là một chính quyền cực kỳ tham nhũng.
Nó cũng khiến các áp lực dân chủ hoá gia tăng ở một mức độ ngột ngạt. Những áp lực chính trị của chính phủ Mỹ -và các nước Châu Âu- tuy sẽ gia tăng nhưng sẽ không đáng kể so với những áp lực hàng ngày đến từ sự cọ sát thường trực, qua từng hợp đồng thương mại và đầu tư, qua sự điều hành các công ty có vốn nước ngoài, qua trao đổi văn hoá, giáo dục, âm nhạc, báo chí v.v. Vài thí dụ cụ thể: chính quyền cộng sản sẽ không thể cấm các công ty nước ngoài tuyển dụng những nhân viên mà họ muốn, cấm những người Mỹ gốc Việt Nam về làm việc tại Việt Nam, cấm nhập khẩu sách báo Mỹ, công an Việt Nam không còn có thể đánh phá và gửi vi trùng vào các báo điện tử v.v. Tất cả sẽ nhanh chóng tạo ra một bối cảnh chính trị mới, khiến chính sách đàn áp trở thành vừa bất lực vừa vô duyên.
* * *
Dân chủ sẽ đến, nhưng sẽ đến lúc nào, trong vòng hai năm hay mười năm? Và sẽ đến như thế nào, dân chủ lành mạnh hay một thứ dân chủ hình thức bệnh hoạn, mafia, cũng không khá hơn bao nhiêu so với chế độ này?
Đó là những câu hỏi lớn vượt ngoài khuôn khổ của bài này. Nhưng có ít nhất hai điều cần được khẳng định ngay:
- Một là Mỹ và các nước dân chủ khác sẽ tuyệt đối không tìm cách lật đổ chính quyền cộng sản, trái lại họ không muốn có xáo trộn chính trị. Họ sẽ chỉ đòi chính quyền này tôn trọng một số quyền tự do chính trị cơ bản. Những đòi hỏi này, mà chính quyền cộng sản Việt Nam không thể tiếp tục trắng trợn bác bỏ như cho tới nay, sẽ tạo ra một bối cảnh thuận lợi cho cuộc vận động dân chủ hoá đất nước, nhưng có thay đổi chính quyền hay không và thay đổi sớm hay muộn hoàn toàn do người Việt Nam. Phải có một lực lượng dân chủ đủ mạnh để thắng sự ngoan cố của ban lãnh đạo cộng sản.
-Hai là để giành thắng lợi cho dân chủ cũng như để xây dựng thành công sau đó một nước Việt Nam dân chủ chúng ta cần những người dân chủ gắn bó với nhau trong một tổ chức mạnh. Phải có ít nhất một đảng dân chủ đúng nghĩa và có tầm vóc.
Trước mắt, một giai đoạn đoạn dồn dập thay đổi đầy hứa hẹn nhưng cũng đầy thử thách sắp mở ra. Như thường lệ sẽ vẫn có những nhân sĩ thấy tình hình thuận lợi nhảy ra đề nghị bắt đầu lại từ số không, tranh đua gây tiếng vang bằng những tuyên ngôn tuyên cáo và thành lập vội vã những kết hợp chỉ có vỏ mà không có ruột. Những manh động này cuối cùng chỉ có tác dụng đánh lạc sự chú ý khỏi những cố gắng nghiêm chỉnh. Cũng sẽ không thiếu những "tổ chức dân chủ" do đảng cộng sản lập ra trong mục đích đánh lừa dư luận và biến môi trường dân chủ thành một chợ trời nhốn nháo. Những người dân chủ đứng đắn, dù ở trong hay ngoài nước, dù ở trong hay ngoài bộ máy đảng và nhà nước cộng sản, phải cảnh giác để phân biệt hàng thực và hàng giả, những cố gắng có chiều sâu và những vọng động phù phiếm. Quan trọng hơn họ phải dám kết nghĩa với nhau một cách chặt chẽ, mạnh bạo, thực tình trong một tổ chức dân chủ thực sự, có mục tiêu trong sáng và có đội ngũ gắn bó. Tóm lại, quyết tâm và sáng suốt.
Nguyễn Gia Kiểng
© Thông Luận 2010
bkbaomai@gmail.com
...
Vấn đề là một quan hệ hợp tác chặt chẽ với Hoa Kỳ mâu thuẫn với sự duy trì chế độ độc tài đảng trị, vì thế ban lãnh đạo đảng CSVN đã ngoan cố chống lại. Nhưng ngày nay họ đã bị bắt buộc phải đổi ngược chính sách vì không còn chọn lựa nào khác do áp lực không những của nhân dân Việt Nam mà còn của chính đa số đảng viên cộng sản.
Quan hệ Việt – Trung đã thay đổi từ ngày 31-12-2008. Ngày hôm đó Việt Nam và Trung Quốc hoàn tất việc cắm mốc biên giới một cách tưng bừng, nhưng sau đó quan hệ giữa hai nước nhanh chóng chuyển sang thế đối đầu. Các biến cố gây căng thẳng dồn dập tới.
Một vài thí dụ.
Tháng 4-2009 Trung Quốc đơn phương ra lệnh cấm ngư dân Việt Nam đánh cá trên Biển Đông từ 15/5 đến hết tháng 8 và ngay sau đó gia tăng uy hiếp ngư dân Việt Nam, bắn chết nhiều người, bắt giam, tịch thu tài sản, phạt tiền v.v. Việt Nam mới đầu im lặng, thậm chí còn nhìn nhận ngư dân Việt Nam có ăn cắp lưới để biện minh cho sự khiếp nhược của mình, sau đó phản đối một cách ngày càng quả quyết hơn.
Tháng 5-2009 Trung Quốc đơn phương tuyên bố chủ quyền kinh tế trên biển với một vùng hình lưỡi bò bao gồm gần trọn Biển Đông và biểu quyết đạo luật bảo vệ vùng biển và các hải đảo; Việt Nam phản đối và tranh thủ được sự đồng tình của Malaysia trong một bản tuyên bố chung về lãnh hải của hai nuớc đệ trình Liên Hiệp Quốc.
Tháng 7-2009, cùng với việc Mỹ chấp nhận ký Thoả Ước Hữu Nghị và Hợp Tác với ASEAN để có thể tham gia Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Á (East Asia Summit, EAS), ngoại trưởng Mỹ trưởng Mỹ Hillary Clinton trịnh trọng tuyên bố tại Bangkok: "Mỹ trở lại Đông Nam Á".
Trung Quốc tổ chức du lịch trên Hoàng Sa và Việt Nam phản đối. Trung Quốc và Việt Nam đều đặt chính quyền địa phương tại Hoàng Sa và Trường Sa. Gần đây, tháng 3 năm nay, Trung Quốc tiến thêm một bước quyết định trong tham vọng bành trướng, tuyên bố coi Biển Đông là vùng “quyền lợi cốt lõi”, một cách để nói rằng sẵn sàng dùng võ lực nếu cần.
Một số sự kiện khác cũng đã góp phần đầu độc quan hệ giữa hai bên một cách quyết định. Các báo điện tử Trung Quốc cho đăng một số bài đe doạ đánh Việt Nam, hoặc cảnh giác về "nguy cơ" Việt Nam sẽ tấn công họ; tướng hồi hưu Tô Quang Vũ tuyên bố: "Sở dĩ trong quá khứ chúng tôi bình lặng trong các tranh chấp với các nước láng giềng là vì hải quân của chúng tôi chưa đủ sức bảo vệ các khu kinh tế của mình, nhưng bây giờ thì hải quân đã có khả năng làm nhiệm vụ". Sự "bình lặng" của Trung Quốc cho tới nay đã quá ngột ngạt rồi, người ta tự hỏi Trung Quốc sẽ còn hung hăng như thế nào trong thời gian sắp tới? Gần như một lời tuyên chiến. Nên nhớ là khác với tại các nước phương Tây, các tướng hồi hưu Trung Quốc vẫn còn sinh hoạt đảng và đo đó những điều họ tuyên bố về chính sách của nhà nước vừa phản ánh những gì họ đã biết trong thời gian tại chức vừa không thể trái với chính sách hiện hành. Vả lại đảng và nhà nước cộng sản Trung Quốc đã không hề đưa ra một lời đính chính nào sau đó. Các nước trong vùng đều đã hiểu là Trung Quốc đã dứt khoát chọn lựa chính sách bá quyền khu vực dựa trên sức mạnh, và họ đều đã nhanh chóng tăng cường sức mạnh không quân và hải quân, đặc biệt là Việt Nam, nước chịu áp lực trực tiếp và mạnh nhất của Trung Quốc, đồng thời cũng là nước có thể bị thiệt hại quyền lợi nhiều nhất. Chính quyền CSVN đã hiểu là dù muốn hay không đối đầu cũng là chọn lựa bắt buộc. Một đối sách mới bắt đầu. Việt Nam làm ngơ để cho một số trí thức lên án Trung Quốc, cụ thể là phản đối dự án cho Trung Quốc khai thác bôxit tại Tây Nguyên, sau đó bộ ngoại giao lập trang Web Biên Giới Lãnh Thổ chủ yếu đưa những thông tin và tuyên cáo phản đối sự chèn ép của Trung Quốc; Việt Nam mua máy bay chiến đấu hiện đại và tàu ngầm của Nga và Trung Quốc coi đây như là một sự chuẩn bị để đối đầu với họ. Việt Nam gia tăng quan hệ hợp tác về quân sự với các cường quốc, bộ trưởng quốc phòng Việt Nam thăm viếng Hoa Kỳ, và Trung Quốc nói bóng gió rằng Việt Nam đang tìm hậu thuẫn để chống lại họ.
Tháng 3 và tháng 4-2010 Trung Quốc cho tập trận hải quân trong vùng Đông Nam Á xuống tận phía đông eo biển Malacca và thực tập oanh tạc các mục tiêu ngoài biển trong vùng Trường Sa. Trung Quốc cũng không giấu mục tiêu nới rộng hoạt động của hải quân ra khắp Thái Bình Dương. Sự leo thang dồn dập của Trung Quốc đã khiến Hoa Kỳ hiểu rằng họ phải hiện diện tích cực hơn tại vùng này. Các tàu chiến Mỹ trang bị hoả tiễn Tomahawk được điều động đến thăm viếng thường xuyên Biển Đông và các vùng biển lân cận. Nên lưu ý là trái với các hoả tiễn nguyên tử chỉ có mục đích phô trương một khả năng hành động trong trường hợp tuyệt vọng, các hoả tiễn Tomahawk là những hoả tiễn chính xác với tầm hoạt động 2500km đã từng được sử dụng, chúng nói lên một ý chí sẵn sàng can thiệp nếu cần. Mỹ cũng bán thêm vũ khí cho Đài Loan và tập trận với hải quân Hàn Quốc ngay sát nách Trung Quốc. Báo chí và các quan chức Việt Nam nói tới các chuyển động của hải quân Mỹ một cách có thiện cảm.
Người ta còn có thể kể vô số thí dụ khác. Điều đáng lưu ý là những lời qua tiếng lại giữa Trung Quốc và Việt Nam ngày càng nhiều và càng ít nể nang. Tuy chưa có những lời tuyên bố thực sự thù địch giữa hai chính quyền nhưng người ta không thấy một thiện chí hoà giải nào, trái lại căng thẳng ngày càng gia tăng.
Và điểm đoạt tuyệt vừa đạt tới.
Tại Diễn Đàn Khu Vực ASEAN (ARF) khai mạc tại Hà Nội ngày 23-7 vừa qua, ngay sau hội nghị các ngoại trưởng ASEAN, Mỹ và các nước ASEAN, đặc biệt là Việt Nam, đã công khai đứng cùng một phía đối đầu với Trung Quốc, cùng phản bác những yêu sách của Trung Quốc và cùng ủng hộ công thức giải quyết các tranh chấp trên Biển Đông qua thảo luận đa phương thay vì qua những cuộc thương thuyết song phương như Trung Quốc vẫn đòi hỏi. Ngay trước mặt ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì, Ngoại trưởng Hillary Clinton đã tuyên bố rằng quyền lợi quốc gia của Hoa Kỳ gắn bó với tình hình an ninh, tự do lưu thông và sự tôn trọng công pháp quốc tế trên Biển Đông, do đó Hoa kỳ đặc biệt quan tâm tới những tranh chấp trong vùng biển nàykể cả những tranh chấp trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, và Hoa Kỳ sẽ ủng hộ các nước muốn giải quyết những tranh chấp bằng thương thuyết thay vì sức mạnh. Bà Clinton nói thêm rằng chủ quyền kinh tế trên biển chỉ có thể xác định dựa trên chủ quyền đã được nhìn nhận về đất và đảo. Ngoài việc phủ nhận cái lưỡi bò của Trung Quốc đây là lần đầu tiên mà Hoa Kỳ chính thức bác bỏ chủ quyền của Trung Quốc trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và, một cách gián tiếp nhưng rõ rệt, đứng về phía các nước ASEAN và Việt Nam trong thế đối đầu với Trung Quốc. Đúng là Hoa Kỳ đã trở lại Đông Nam Á.
* * *
Phải nhìn bước ngoặt quan trọng này như thế nào?
Trước hết, đối với Hoa Kỳ trở lại Đông Nam Á vào lúc này chỉ giản dị là trở lại Việt Nam. Bởi vì người Mỹ không có nhu cầu "trở lại" Đông Nam Á. Họ chưa hề ra đi và còn đang hiện diện rất mạnh tại đây. Năm nước Đông Nam Á quan trọng – Indonesia, Philippines, Thái Lan, Malaysia và Singapore - đều là những đồng minh thân thiết của Hoa Kỳ. Trở lại Việt Nam có nghĩa là Mỹ sẽ tăng cường quan hệ hợp tác với Việt Nam và sẽ không để cho Trung Quốc ức hiếp Việt Nam. Và quả như thế, đầu tháng 8, tàu sân bay George Washington đến thăm cảng Đà Nẵng, một hội nghị giữa Hoa Kỳ và bốn nước thuộc hạ lưu sông Mê Kông đang khốn khổ vì Trung Quốc xây đập giữ nước trên thượng nguồn – Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan - sắp được triệu tập; sau đó là một hội nghị thượng đỉnh ASEAN - Mỹ vào tháng 10 sắp tới. Tất cả như báo hiệu một liên kết giữa các nước ASEAN dựa vào Mỹ để đương đầu với Trung Quốc.
Điều thứ hai cần được đặc biệt lưu ý là Mỹ đã trở lại Đông Nam Á trong thế thượng phong. Từ lâu các nước ASEAN đã muốn Hoa Kỳ hiện diện tích cực hơn trong vùng. Từ nhiều năm nay họ đã yêu cầu Hoa Kỳ ký Hiệp Ước Hữu Nghị và Hợp Tác với ASEAN để hiện diện trong Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Á (EAS) nhưng Hoa Kỳ đã từ chối. Lý do là vì hiệp ước này qui định các nước ký kết không can thiệp vào các vấn đề nội bộ của nhau, thí dụ như không đặt vấn đề nhân quyền. Đó là điều khoản mà Hoa Kỳ không chấp nhận, họ đang trừng phạt Myanmar (Miến Điện), một thành viên ASEAN, vì vi phạm nhân quyền và cũng dành quyền nhắc nhở Việt Nam vì cùng lý do. Dù điều khoản này chỉ hiện diện trong hiệp ước như một nguyên tắc chứ không phải như một ràng buộc – không có qui định chế tài nào đối với các nước không tôn trọng - nhưng Hoa Kỳ vẫn muốn giữ khả năng can thiệp một cách danh chính ngôn thuận, và vấn đề đã dùng dằng từ nhiều năm nay. Sau cùng thì trước chính sách bá quyền ngày càng lộ liễu của Trung Quốc các nước ASEAN đã phải nhượng bộ để có được hậu thuẫn của Hoa Kỳ. Chính họ, trong hội nghị các ngoại trưởng ASEAN tại Hà Nội ngay trước Diễn Đàn Khu Vực ARF, đã phải vị phạm nguyên tắc này bằng cách phê phán mạnh mẽ tập đoàn quân phiệt Myanmar. Việt Nam cũng đã phải nhượng bộ. Theo ông Phạm Gia Khiêm, Hà Nội đã chấp nhận coi tình trạng nhân quyền tại Việt Nam như là một vấn đề để thảo luận chứ không còn là một vấn đề nội bộ nữa. Tóm lại, dù cần bảo vệ quyền lợi và chỗ đứng của mình tại Đông Nam Á và trên Biển Đông, Hoa Kỳ đã chỉ trở lại trong thế mạnh, với sự cầu khẩn của các nước ASEAN, và đặc biệt của chính quyền CSVN. Không những thế Mỹ còn trở lại với sự đồng tình và đồng hành của Pháp. Cần lưu ý là ngay sau Diễn Đàn Khu Vực ARF bộ trưởng quốc phòng Pháp Hervé Morin đã đến Hà Nội ký hiệp ước hợp tác quân sự giữa hai nước theo đó Pháp sẽ cung cấp thiết bị và giúp đào tạo các sĩ quan không quân và hải quân Việt Nam. Tuy thua xa Mỹ nhưng Pháp vẫn là cường quốc thứ 5 trên thế giới về kinh tế và thứ 3 về quân sự.
Thứ ba là chọn lựa sáp lại với Mỹ và tách khỏi ảnh hưởng Trung Quốc không thể đảo ngược được và sẽ được thể hiện ngày càng nhanh và mạnh hơn. Đồng minh với Hoa Kỳ chắc chắn có lợi cho Việt Nam về mọi mặt, kể cả để có thể chung sống bình yên với Trung Quốc. Điều này mọi người đều đã biết từ lâu. Vấn đề là một quan hệ hợp tác chặt chẽ với Hoa Kỳ mâu thuẫn với sự duy trì chế độ độc tài đảng trị, vì thế ban lãnh đạo đảng CSVN đã ngoan cố chống lại. Nhưng ngày nay họ đã bị bắt buộc phải đổi ngược chính sách vì không còn chọn lựa nào khác do áp lực không những của nhân dân Việt Nam mà còn của chính đa số đảng viên cộng sản. Thay đổi ngoạn mục nhất trong nội bộ ĐCSVN trong thời gian qua đã là sự kiện chỉ trong vài tháng hầu như mọi cấp lãnh đạo đều trở thành chống Trung Quốc. Không gì mạnh hơn một ý kiến đã chín muồi. Không ai có thể đảo ngược chọn lựa này. Trái lại, như một thay đổi phải có nhưng đã bị trì hoãn quá lâu, khi cuối cùng phải đến nó sẽ có sức đẩy rất mạnh.
Ngoài ra cũng phải nói chính thái độ của Trung Quốc cũng đóng góp khiến chọn lựa này vừa không thể đảo ngược vừa phải gia tăng cường độ. Trung Quốc không thể vụng về hơn. Họ đã quá ngang ngược và tham lam, không để cho Việt Nam, và các nước ASEAN nói chung, một chọn lựa nào khác hơn là dựa hẳn vào Mỹ để đương đầu với họ. Riêng đối với Việt Nam, Bắc Kinh đáng lẽ phải hiểu là sau khi cắm xong mốc biên giới Việt - Trung trên đất liền Việt Nam đã được giải toả khỏi một một đe doạ lớn, đe doạ bị gặm nhấm đất đai, và không còn phải sợ như trước nữa. Nhưng thay vì đổi thái độ theo chiều hướng hoà nhã họ đã xấc xược và kẻ cả hơn. Kết quả là trong Diễn Đàn Khu Vực ARF vừa qua Trung Quốc đã hoàn toàn bị cô lập trước cả một khối ASEAN đoàn kết với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ.
Điểm thứ tư là đồng minh với Mỹ là một chọn lựa rất an toàn cho Việt Nam, dù không an toàn cho đảng cộng sản. Dù tức giận tới đâu Trung Quốc cũng không thể gây hấn. Sức mạnh quân sự của Trung Quốc so với Mỹ còn quá kém và sự thua kém này tiếp tục tăng lên chứ không giảm đi vì ngân sách quốc phòng Trung Quốc (72 tỉ USD năm 2009) dù đã gia tăng nhanh chóng (14,8% năm 2009 và 17,6% năm 2008) vẫn chỉ bằng 11% ngân sách quốc phòng của Mỹ. Thực tế đã cho thấy Trung Quốc đã bắt đầu nhượng bộ. Tại Hà Nội, trả lời bà Clinton, ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì nói rằng Mỹ đã dựa vào một lý cớ hoàn toàn không có thực là an ninh trên Biển Đông để "tấn công" Trung Quốc, rằng an ninh trên Biển Đông hoàn toàn được bảo đảm và Trung Quốc luôn luôn chủ trương giải quyết các tranh chấp một cách hoà bình qua thương thuyết, Trung Quốc cũng sẵn sàng thương thuyết trên mọi vấn đề, kể cả Trường Sa. Qua lời lẽ cứng rắn, đây rõ ràng là bước đầu của một sự nhượng bộ. Ngay sau đó bộ ngoại giao Trung Quốc đưa ra đề nghị năm điểm trong đó Trung Quốc chấp nhận "thương thuyết giữa sáu nước". Như vậy thương thuyết song phương không còn là đòi hỏi bất di bất dịch nữa, dù Bắc Kinh vẫn chưa chịu thảo luận về Hoàng Sa.
Nhận định thứ năm là Việt Nam bắt buộc phải đi đến thế đồng minh với Mỹ, không thể khác. Một mặt, Mỹ có thừa sức bảo vệ Việt Nam nhưng cũng sẽ chỉ bảo vệ Việt Nam nếu Việt Nam là một đồng minh của họ, mặt khác các nước ASEAN và Việt Nam cần sự bảo vệ này nếu không chắc chắn sẽ bị Trung Quốc chèn ép. Trung Quốc đã bộc lộ rõ rệt thái độ sẵn sàng dùng sức mạnh quân sự. Đề nghị giải quyết các tranh chấp bằng thảo luận tay đôi giữa Trung Quốc và từng nước liên hệ chỉ là cách để dùng sức mạnh trấn áp từng nước một và đề nghị tạm gác các tranh chấp để cùng khai thác Biển Đông chỉ là để cho phép Trung Quốc thực hiện tuyên bố chủ quyền kinh tế đơn phương của họ.
Cần đánh tan một hiểu lầm. Thực ra chính quyền cộng sản Việt Nam đã không chọn làm đồng minh của Trung Quốc, họ là một trong những chính quyền thù ghét Trung Quốc nhất. Hai bên đã từng có chiến tranh biên giới trong mười năm và đã mạt sát nhau thậm tệ. Việt Nam đã mất nhiều đất cho Trung Quốc, nhiều lắm chứ không phải chỉ có thác Bản Giốc và ải Nam Quan, và vẫn còn bị chèn ép sau thời gian "hữu nghị". Đảng CSVN đã chỉ chọn "không đi với Mỹ" và vì chọn lựa này mà họ phải bất đắc dĩ cầu hoà với Trung Quốc để được nương tay phần nào trong thế cô lập. Nói cách khác, chỉ vì không dám đi với Mỹ mà đành ngậm bồ hòn đi với Trung Quốc. Như vậy từ nay khi đã nhận thấy là không thể đu dây nữa, phải dựa vào Mỹ và lại thấy có thể được Mỹ bảo vệ họ sẽ không còn cần phải nhịn nhục như trước nữa; ngược lại Trung Quốc cũng không còn lý do để nương tay nữa, trừ khi sợ phản ứng của Mỹ. Cái vòng xoắn thù địch này sẽ bắt buộc Việt Nam dù không muốn cũng phải trở thành đồng minh thực sự của Mỹ.
Cũng cần nói thêm là Việt Nam không những bị bắt buộc mà còn được khuyến khích tách rời khỏi quỹ đạo Trung Quốc và tiến đến thế đồng minh với Mỹ. Trung Quốc ngày càng bị cô lập, một tâm lý bài Trung Quốc đang dần dần mạnh lên trên khắp thế giới, các phê phán đối với Trung Quốc ngày càng nhiều và gay gắt. Ngay tại Châu Phi, nơi Trung Quốc đã đổ ra rất nhiều tiền để tranh thủ những đồng minh và tăng cường sự hiện diện, họ cũng đang gây thất vọng. Nigeria, Angola và Congo, những nước mà Trung Quốc đầu tư nhiều nhất, đang xét lại nhiều hợp đồng với Trung Quốc theo chiều hướng bất lợi. Diễn Đàn Khu Vực ASEAN (ARF) vừa qua tại Hà Nội cho thấy Trung Quốc đã bị cô lập ngay tại Đông Á, vùng mà họ vẫn coi là đất nhà. Cũng nên hiểu lý do tại sao thế giới ngày càng nhìn Trung Quốc như một đe doạ. Đó là vì Trung Quốc mạnh lên trong khi vẫn là một nước độc tài chuyên chính. Trước đây, sau thế chiến II, Nhật và Đức đã phục hồi rất mạnh mẽ -kinh tế Nhật đã tăng trưởng trung bình 17% mỗi năm từ 1956 đến 1980, nhân tổng sản lượng bình quân trên mỗi đầu người lên 40 lần, từ 300 USD lên 12.000 USD, trong vòng 24 năm- nhưng không hề gây một lo ngại nào cả, trái lại còn được hoan nghênh vì đó là những nước đã dứt khoát chọn lựa dân chủ và do đó không đe doạ hoà bình thế giới.
* * *
Sau cùng và quan trọng nhất, việc chọn lựa tách khỏi ảnh hưởng Trung Quốc để trở thành đồng minh với Mỹ sẽ có hậu quả nào đối với Việt Nam?
Dù có thể là thừa cũng cần nhắc lại một lần nữa rằng đây là một chọn lựa hoàn toàn đúng và rất có lợi cho Việt Nam. Chọn Mỹ cũng là chọn cả khối phương Tây, Châu Âu và Nhật. Chúng ta có rất nhiều điều để học ở họ. Đặc biệt là ở Hoa Kỳ, quốc gia giàu mạnh và tân tiến nhất đồng thời cũng là quốc gia năng động và sáng tạo nhất thế giới. Chúng ta cần học nơi họ những kiến thức khoa học kỹ thuật, cách suy nghĩ và lý luận độc lập, óc mạo hiểm chấp nhận rủi ro, tinh thần thượng tôn luật pháp; quí báu hơn hết là sự tôn trọng tự do cá nhân và phẩm giá con người với niềm tin rằng con người tự do có tiềm năng rất lớn. Nói chung là những giá trị nền tảng của một xã hội dân chủ mà Trung Quốc hầu như không có.
Về mặt thương mại Hoa Kỳ cũng là một thị trường to lớn và đầy hứa hẹn, như Châu Âu. Ngoại thương với Hoa Kỳ đem lại cho chúng ta một thặng dư lớn (gần 10 tỉ USD năm 2009) và còn có thể lớn hơn gấp nhiều lần trong tương lai. Ngược lại quan hệ thương mại với Trung Quốc là một tai hoạ, thâm thủng nặng (hơn 11 tỉ USD năm 2009), chưa kể số hàng lậu đang bóp nghẹt sản xuất nội địa của ta. Càng ngày càng có nhiều người, ngay cả trong số cán bộ đảng viên cộng sản, nhận ra rằng quan hệ đối với Trung Quốc hoặc phải được lành mạnh hoá hoặc phải chấm dứt.
Sở dĩ cho tới nay Hà Nội vẫn ngoan từ chối chọn lựa này và theo chân Trung Quốc mặc dù biết bao tủi nhục và mất mát là vì các cấp lãnh đạo cộng sản Việt Nam nhận định rằng không thể đi với Mỹ và phương Tây mà vẫn duy trì chế độ độc tài đảng trị. Đây là một nhận định đúng dù nó chỉ nhắm quyền lợi của đảng cộng sản và hoàn toàn trái ngược với quyền lợi dân tộc. Nó đã làm mất hơn hai mươi năm cho đất nước nhưng đã giúp chế độ tiếp tục tồn tại sau khi bức tường Berlin sụp đổ. Nhưng thế giới đã thay đổi và xã hội Việt Nam cũng đã thay đổi, thời gian đã làm công việc của nó. Và hiện nay cũng chính nhu cầu sống còn buộc ban lãnh đạo cộng sản phải làm chọn lựa ngược lại để tránh một sụp đổ tức khắc, do sự nổ bùng ngay trong nội bộ đảng. Họ đã phải chọn giải pháp mà từ lâu họ biết chắc là sẽ dẫn đến sự đào thải của chế độ.
Dĩ nhiên sau khúc quanh lịch sử này chọn lựa hợp lý kế tiếp cho ĐCSVN là thẳng thắn chấp nhận dân chủ đa nguyên, thực hiện hoà giải và hoà hợp dân tộc -bắt đầu bằng cách trả tự do cho mọi tù nhân chính trị và phục hồi danh dự và quyền lợi cho các nạn nhân của chế độ- và tự hoá thân thành một đảng hoàn toàn khác về cả đường lối lẫn nhân sự lãnh đạo. Chần chừ đồng nghĩa với tự sát, bởi vì một thay đổi bắt buộc nhưng bị trì hoãn quá lâu thường rất dữ dội khi cuối cùng phải đến. Tuy nhiên, tâm lý tham quyền cố vị sẽ khiến những người cầm đầu đảng cộng sản cố tự đánh lừa mình và lý luận quanh co để ngụy biện rằng chế độ vẫn có thể tồn tại sau một vài thích nghi, rồi vẫn ngoan cố chống lại mọi đòi hỏi dân chủ hoá.
Đảng cộng sản sẽ chọn con đường tự sát vì lý do giản dị là chấp nhận dân chủ là một quyết định cực kỳ khó khăn đối với một đảng mà thành tích duy nhất chỉ là chiến tranh chống phương Tây và trong suốt quá trình thành lập và trưởng thành chỉ biết có một triết lý chính trị chuyên chính và khủng bố. Hơn nữa đảng cộng sản cũng không có một lãnh tụ nào đủ uy tín để áp đặt chọn lựa đau nhức này. Càng nhức nhối vì chấp nhận dân chủ cũng là chấp nhận thất bại. Không ai có thể đánh giá đầy đủ sự thù ghét của quần chúng đối với đảng và chế độ cộng sản. Nó mạnh hơn nhiều lần mức độ mà người ta có thể tưởng tượng. Đã không có đảng cộng sản nào sống sót được trong cuộc chuyển hoá về dân chủ của các nước Đông Âu và thuộc Liên Xô cũ, dù so với đảng CSVN đó phần lớn là những đảng cộng sản chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn hơn và cũng gây ít oán thù hơn đảng CSVN. Không phải là một sự ngẫu nhiên mà chủ nghĩa cộng sản bị coi là một tội ác đối với loài người. Trong một nước Việt Nam dân chủ và hoà giải có thể có tương lai chính trị cho những đảng viên cộng sản lương thiện và tiến bộ nếu họ lập ra một đảng hoàn toàn khác, nhưng chắc chắn sẽ không có tương lai nào cho đảng cộng sản. Nó sẽ bị quét sạch ngay trong cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên và mọi đảng được coi như là sự tiếp nối của nó cũng sẽ chịu cùng số phận. Điều oái oăm hiện nay chính là ở chỗ đảng CSVN tuy còn tất cả quyền lực và cũng rất giàu nhưng lại chỉ có một chọn lựa duy nhất là tự huỷ. Chọn lựa này quá khó, vì vậy có mọi triển vọng là đại hội 11 sắp tới sẽ không làm gì khác ngoài việc nhắc lại những khẳng định mà mọi người đều biết là tuyệt vọng.
Những biện luận sắp tới, theo đó chế độ vẫn có thể tiếp tục tồn tại, sẽ chẳng thuyết phục được ai vì thế đồng minh Mỹ bao hàm những hậu quả nghiêm trọng cho đảng cộng sản.
Nó khiến cuộc chiến tranh "chống Mỹ cứu nước" xuất hiện như một sai lầm đẫm máu và một thiệt hại lớn cho dân tộc mà đảng cộng sản là thủ phạm. Nó đồng thời cũng biến sự du nhập chủ nghĩa Mác – Lênin vào Việt Nam như một tội lớn. Cuộc tranh cãi về công và tội của đảng cộng sản sẽ chấm dứt và phán quyết sẽ không có phúc thẩm vì chính quyền cộng sản lại là một chính quyền cực kỳ tham nhũng.
Nó cũng khiến các áp lực dân chủ hoá gia tăng ở một mức độ ngột ngạt. Những áp lực chính trị của chính phủ Mỹ -và các nước Châu Âu- tuy sẽ gia tăng nhưng sẽ không đáng kể so với những áp lực hàng ngày đến từ sự cọ sát thường trực, qua từng hợp đồng thương mại và đầu tư, qua sự điều hành các công ty có vốn nước ngoài, qua trao đổi văn hoá, giáo dục, âm nhạc, báo chí v.v. Vài thí dụ cụ thể: chính quyền cộng sản sẽ không thể cấm các công ty nước ngoài tuyển dụng những nhân viên mà họ muốn, cấm những người Mỹ gốc Việt Nam về làm việc tại Việt Nam, cấm nhập khẩu sách báo Mỹ, công an Việt Nam không còn có thể đánh phá và gửi vi trùng vào các báo điện tử v.v. Tất cả sẽ nhanh chóng tạo ra một bối cảnh chính trị mới, khiến chính sách đàn áp trở thành vừa bất lực vừa vô duyên.
* * *
Dân chủ sẽ đến, nhưng sẽ đến lúc nào, trong vòng hai năm hay mười năm? Và sẽ đến như thế nào, dân chủ lành mạnh hay một thứ dân chủ hình thức bệnh hoạn, mafia, cũng không khá hơn bao nhiêu so với chế độ này?
Đó là những câu hỏi lớn vượt ngoài khuôn khổ của bài này. Nhưng có ít nhất hai điều cần được khẳng định ngay:
- Một là Mỹ và các nước dân chủ khác sẽ tuyệt đối không tìm cách lật đổ chính quyền cộng sản, trái lại họ không muốn có xáo trộn chính trị. Họ sẽ chỉ đòi chính quyền này tôn trọng một số quyền tự do chính trị cơ bản. Những đòi hỏi này, mà chính quyền cộng sản Việt Nam không thể tiếp tục trắng trợn bác bỏ như cho tới nay, sẽ tạo ra một bối cảnh thuận lợi cho cuộc vận động dân chủ hoá đất nước, nhưng có thay đổi chính quyền hay không và thay đổi sớm hay muộn hoàn toàn do người Việt Nam. Phải có một lực lượng dân chủ đủ mạnh để thắng sự ngoan cố của ban lãnh đạo cộng sản.
-Hai là để giành thắng lợi cho dân chủ cũng như để xây dựng thành công sau đó một nước Việt Nam dân chủ chúng ta cần những người dân chủ gắn bó với nhau trong một tổ chức mạnh. Phải có ít nhất một đảng dân chủ đúng nghĩa và có tầm vóc.
Trước mắt, một giai đoạn đoạn dồn dập thay đổi đầy hứa hẹn nhưng cũng đầy thử thách sắp mở ra. Như thường lệ sẽ vẫn có những nhân sĩ thấy tình hình thuận lợi nhảy ra đề nghị bắt đầu lại từ số không, tranh đua gây tiếng vang bằng những tuyên ngôn tuyên cáo và thành lập vội vã những kết hợp chỉ có vỏ mà không có ruột. Những manh động này cuối cùng chỉ có tác dụng đánh lạc sự chú ý khỏi những cố gắng nghiêm chỉnh. Cũng sẽ không thiếu những "tổ chức dân chủ" do đảng cộng sản lập ra trong mục đích đánh lừa dư luận và biến môi trường dân chủ thành một chợ trời nhốn nháo. Những người dân chủ đứng đắn, dù ở trong hay ngoài nước, dù ở trong hay ngoài bộ máy đảng và nhà nước cộng sản, phải cảnh giác để phân biệt hàng thực và hàng giả, những cố gắng có chiều sâu và những vọng động phù phiếm. Quan trọng hơn họ phải dám kết nghĩa với nhau một cách chặt chẽ, mạnh bạo, thực tình trong một tổ chức dân chủ thực sự, có mục tiêu trong sáng và có đội ngũ gắn bó. Tóm lại, quyết tâm và sáng suốt.
Nguyễn Gia Kiểng
© Thông Luận 2010
bkbaomai@gmail.com
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)