Thông điệp tới COP26 - Dalai Lama

 

Dalai Lama 

Hôm qua lúc 02:30  · 

Thông điệp tới COP26

Tôi vui mừng được biết rằng Hội nghị Biến đổi Khí hậu Liên Hiệp Quốc - COP26 - để giải quyết tình trạng khẩn cấp về khí hậu mà chúng ta đang phải đối mặt hôm nay sẽ diễn ra tại Glasgow, Scotland.

Nóng lên toàn cầu là một thực tế cấp bách. Không ai trong chúng ta có thể thay đổi quá khứ. Nhưng tất cả chúng ta đều ở vị trí để đóng góp cho một tương lai tốt đẹp hơn. Thật vậy, chúng ta có trách nhiệm với bản thân và với hơn bảy tỷ con người còn sống hôm nay để đảm bảo rằng tất cả chúng ta có thể tiếp tục sống trong hòa bình và an toàn. Với hy vọng và quyết tâm, chúng ta phải chăm sóc cả cuộc sống của chính chúng ta và những người láng giềng của chúng ta.

Tổ tiên của chúng ta đã xem trái đất là giàu có và tài lộc, đó là chính nó, nhưng điều gì hơn nữa đó là ngôi nhà duy nhất của chúng ta. Chúng ta phải bảo vệ nó không chỉ cho bản thân chúng ta, mà còn cho các thế hệ tương lai, và cho vô số loài mà chúng ta có chung hành tinh này.

Cao nguyên Tây Tạng, hồ chứa tuyết và băng lớn nhất bên ngoài Bắc Bộ và Nam Cực, thường được gọi là "Cột Ba. Tây Tạng là nguồn gốc của một số con sông lớn trên thế giới, trong số đó có Brahmaputra, Ganges, Indus, Mekong, Salween, Sông Vàng và Dương. Những con sông này là nguồn sống vì cung cấp nước uống, thủy lợi cho nông nghiệp và thủy điện, cho gần hai tỷ người trên khắp châu Á. Sự tan chảy của rất nhiều sông băng của Tây Tạng, sự phá hoại và sự đa dạng của các dòng sông, và sự phá rừng lan rộng, thể hiện cách bỏ bê sinh thái trong một khu vực có thể gây hậu quả hầu như khắp nơi.

Hôm nay, chúng ta cần đề cập đến tương lai không phải bằng những lời cầu nguyện được thúc đẩy bởi nỗi sợ hãi, mà bằng cách hành động thực tế được thành lập trên sự hiểu biết khoa học. Cư dân trên hành tinh của chúng ta liên lập hơn bao giờ hết. Tất cả những gì chúng ta làm đều ảnh hưởng đến những người bạn đồng hành của chúng ta, cũng như vô vàn các loài động vật và thực vật.

Con người chúng ta là những sinh vật duy nhất có sức mạnh hủy diệt trái đất, nhưng chúng ta cũng là những loài có khả năng lớn nhất để bảo vệ nó. Chúng ta phải đối đầu với các vấn đề về biến đổi khí hậu ở cấp độ hợp tác toàn cầu vì lợi ích của mỗi người. Nhưng chúng ta cũng phải làm những gì chúng ta có thể ở cấp độ cá nhân. Ngay cả những hành động nhỏ hàng ngày, chẳng hạn như cách chúng ta sử dụng nước và cách chúng ta xử lý những gì chúng ta không cần thiết, đều có hậu quả. Chúng ta phải biến việc chăm sóc môi trường tự nhiên trở thành một phần trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, và học những gì khoa học đã dạy chúng ta

Tôi được khuyến khích khi thấy rằng các thế hệ trẻ của chúng ta đang đòi hỏi hành động bê tông đối với biến đổi khí hậu. Điều này mang lại chút hy vọng cho tương lai. Nỗ lực của các nhà hoạt động trẻ như Greta Thunberg nhằm nâng cao nhận thức về nhu cầu lắng nghe khoa học và hành động phù hợp là rất quan trọng. Vì tư thế của họ là thực tế, chúng ta phải khuyến khích họ.

Tôi thường xuyên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì cảm giác về sự đồng hành của nhân loại, ý tưởng rằng mỗi con người là một phần của chúng ta. Mối đe dọa của sự nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu không bị giới hạn bởi ranh giới quốc gia; nó ảnh hưởng đến tất cả chúng ta.

Khi chúng ta cùng nhau đối mặt với khủng hoảng này, bắt buộc chúng ta phải hành động với tinh thần đoàn kết và hợp tác để hạn chế hậu quả của nó. Tôi hy vọng và cầu nguyện rằng các nhà lãnh đạo của chúng ta sẽ tập hợp sức mạnh để thực hiện hành động tập thể để giải quyết tình trạng khẩn cấp này, và thiết lập thời gian biểu để thay Chúng ta phải hành động để biến đây thành một thế giới an toàn hơn, xanh hơn, hạnh phúc hơn.

Với những lời cầu nguyện và những lời chúc tốt đẹp của tôi,

Đạt Lai Lạt Ma

31/10/2017

 

 · 

Xem bản gốc

 

 · 

Xếp hạng bản dịch này

37KBạn và 37K người khác

1,4K bình luận

7,5K lượt chia sẻ

Yêu thích

Bình luận

Chia sẻ

" DOGGY-BAG " TỚI PARIS ! - Nguyễn thị Cỏ May

 " DOGGY-BAG " TỚI PARIS !

Nguyễn thị Cỏ May

Ở Hoa kỳ, « Doggy-Bag » từ lâu đã trở thành quá quen thuộc, như một định luật, một tập quán xã hội giữa nhà hàng, quán ăn với thực khách . Sau khi ăn uống xong, còn thức ăn trong dĩa, không cần nói, nhà hàng tự động đem hộp ra, trúc hết phần thức ăn còn lại vào hộp, gói lại, để sẵn lên bàn cho thực khách cầm về. Hai bên đều vui vẻ.

Thật ra, điều này có lợi cho cả hai bên. Khách không phí phạm, nhà hàng nhẹ thùng rác.

Chuyện đẹp như vậy mà mãi tới nay mới được du nhập vào Paris. Paris vẫn có tiếng là Thủ đô ánh sáng !

Tránh phí phạm của Trời

Hột gạo là viên ngọc Trời ban cho nuôi sống con người . Từ xa xưa, người nông dân nghĩ như vậy nên họ quí trọng hột gạo. Ngồi vào ăn cơm, người ta cầm đũa lên, so đũa và xá nhẹ một cái. Ăn xong, cũng cầm đũa xá một cái rồi mới gác đũa lên. Cử chỉ xin phép được ăn hột gạo và cảm ơn hột gạo cho sự sống qua ngày hôm nay. Có biết như vậy mới biết quí trọng thức ăn.

Người Pháp cũng giữ cùng nếp văn hóa đẹp đó. Người Pháp đây là người Pháp thứ thiệt, có nguồn gốc trên đất pháp, hấp thụ văn hóa pháp thiên chúa giáo. Ngày nay, phần lớn sanh sống ở các thành phố đều là dân du côn từ đâu trôi giạt vào, không có văn hóa. Thứ vừa ra khỏi rừng hay ruộng đồng là muôn nhảy ngay lên ngồi Mercédès, không chịu đi xe đạp, xe gắn máy, … rồi đi xe hơi.

Ở một Trung tâm tiếp cư và hướng nghiệp dành cho những người thất nghiệp, không gia đình, một người Pháp trung niên, một hôm, phụ dọn ăn trưa, anh lấy bánh mì ra để cắt từng khoanh để vào giỏ đặt lên bàn ăn.

Bắt đầu công việc, anh lấy khăn trắng trải lên bàn, cầm ổ bánh mì, tay cầm dao, trịnh trọng đưa dao lên làm dấu xẻ dọc theo chìu dài ổ bánh mì một cái, rồi tiếp theo chìu ngang, tức dấu thánh giá, rồi mời để ổ bánh mì lên khăn và cắt.

Thấy cử chỉ đặt biệt của anh không giống phần đông những người cùng ở đây - những người này, ngồi vào bàn ăn, chụp ngay bánh mì, đưa lên xé ra từng khúc cho vào giỏ - bèn đi coi lại hồ sơ cá nhơn của anh mới biết anh quê ở Miền Nam, trong một gia đình tử tế. Vì anh bị môt chứng bịnh tâm thần nhẹ nên đi làm nhiều lúc thấy chán, anh bỏ đi chơi. Thất nghiệp, hết tiền, nên vào đây ở tạm thời gian…

Ngày nay phí phạm thực phẩm ở các nước phát triển vô cùng quan trọng. Cứ nghĩ nếu gom lại hết số thưc phẩm phí phạm đó sẽ đủ nuôi sống phần dân số thế giới còn lại. Phí phạm vốn là căn bịnh trầm kha của xã hội tiêu thụ. Bởi phí phạm để sản xuất. Và cứ thế là phát triển !

Có ai nghĩ ngày nay, lúc đi ngủ, có bao nhiêu triệu trẻ con gầy yếu trên thế giới đi ngủ với cái bụng trống rổng ?

Chỉ riêng ở Paris, nhà hàng ăn đang phí phạm thức ăn hằng ngày như thế nào ?

Theo kết quả một cuộc điều tra của hảng Ademe phổ biến năm 2016 thì chỉ riêng hệ thống nhà hàng ăn phí bỏ 33% của số thực phẩm làm ra vì thực khách ăn xong còn thừa bỏ lại trong lúc đó chỉ có 15% những phần được thực khách ăn hết.

Trước tình trạng hoang phí thực phẩm nghiêm trọng, chánh phủ pháp giựt mình và phản ứng. Quá muộn nhưng có còn hơn không.

Từ nay, nhà hàng, quán ăn được yêu cầu dùng những chiếc hộp tái sử dụng đựng phần thức ăn của thực khách ăn còn lại đưa thực khách cầm về.

Tiếp theo việc khuyến cáo thực khách cầm về phần thức ăn của mình còn lại, chánh phủ liền hợp thức hóa viêc này thành luật và một đạo luật về « nông nghiệp và lương thực » đã được thông qua năm 2018.

Phần còn lại trong dĩa, chai rượu uống không hết, tráng miệng chỉ kịp nếm qua một chút, ...Từ 1 tháng 7, nhà hàng, quán ăn bị bắt buộc phải đưa cho khách cái hộp để khách có thể cầm đi phần ăn còn dư của họ.

« Doggy-bags », những cái « hộp đựng thức ăn cầm về cho chó », là thứ ở nhiều nơi khác rất quen thuộc của nhà hàng và thực khách thì nay được thành luật ở Pháp để nhằm chống lại sự hoang phí thực phẩm vì nay người ta mới thấy sự hoang phí thực phẩm quá sức lớn ở ngành nhà hàng, tiệm ăn.

Tây sợ « hộp thức ăn cho chó »

Thông thường, mỗi khi chánh phủ, bất kỳ Tả hay Hữu, đề nghị hay ban hành một điều gì mới là có Tây chống lại. Không chống, lẳng lặng đồng ý là không phải Tây !

Thật ra, ai cũng thừa biết «doggy-bags» từ lâu phổ biến ở Huê Kỳ, ở những nước văn hóa anh (anglo-saxons) và Á châu, nhưng mấy ông tây bà đầm ta và cả nhà hàng, quán ăn vẫn thấy nó làm sao ấy.

Có người cho rằng thức ăn đã ăn qua rồi, phần còn lại đem trút vào hộp sẽ mất vệ sinh. Nhưng phản ứng này có lẽ chỉ do văn hóa tây không bám rễ được chặt chẽ vào văn hóa mỹ mà thôi. Trường hợp này được giải thích « Ở Mỹ, ở Á châu, ngay cả ở Trung-Đông, phần ăn lớn, dĩa đầy ắp thức ăn, trái lại ở Pháp, dĩa bới vừa đủ phần ăn cho một người. Ở Á châu và Trung-Đông, thức ăn bới ra đấy ắp đặt trên bàn, người ăn tùy sức mà ăn theo khả năng của mình. Hơn nữa, ở Pháp, ngay từ lúc nhỏ, trẻ con trong gia đình đã được dạy phải ăn cho hết dĩa, không được bỏ mứa».

Phần đông người pháp có thói quen ăn xong, hết thức ăn trong dĩa, vẫn lấy một miếng bánh mì vét dĩa thật sạch, cái dĩa có thể khỏi cần rửa lại. Có khi trong suốt bữa ăn, họ không ăn tới bánh mì mà chỉ cần bánh mì vét dĩa. Đây là thói quen rất phổ biến, có gốc rễ từ ngàn năm của dân pháp vì khi ăn miếng bánh mì sau bữa ăn, người ta biết chắc là mình đã ăn rồi.

Các bà Việt Nam xưa cũng vậy. Ăn món gì thì sau cùng vẫn phải ăn một chút cơm để dằn bụng ! Có một sắc dân Tàu, ăn cao lâu, tiệc tùng gì thì sau cùng cũng phải húp một chén cháo trắng thật sự kết thúc bữa ăn.

Về thái độ của Tây dị ứng với «doggy-bags» không hẳn chỉ vì thói quen. Theo kết quả thăm dò dư luận của hảng YouGov thực hiện hồi năm 2014 thì có 15, 1% trả lới «đi hỏi một cái «doggy-bag» cảm thấy nó bần tiện làm sao ấy. Còn 11, 1% cho là không lịch sự và 5, 1% bảo không hợp vệ sinh chút nào hết . Sau cùng, 33, 8% thấy rằng không ích lợi ».

Luật đã ra, phản ứng của dân chúng không thuận lợi . Giờ chỉ còn chờ cách áp dụng luật vào thực tế sẽ thay đổi được thói quen của người pháp hay không thôi .

Ơ đây khách ăn hết sạch dĩa

Khi chánh phủ nhắc lại nhà hàng đừng quên đưa cho thực khách cái hộp lấy thức ăn còn lại cầm về thì chủ nhà hàng rất khó chịu bảo «Ở đây khách của chúng tôi đều ăn hết sạch. Không còn gì mà mang về. Nếu đưa hộp cho khách thì nhiều lắm, tháng một cái ».

Luật là luật . Từ nay, nhà hàng phải sẵn sàng đưa cho khách cái hộp khi thấy trên dĩa còn thức ăn. Phải làm như vậy một cách nghiêm chỉnh để thât sự chấm dứt tình trạng hoang phí thực phẩm.

Tuy nhiên vẫn có chủ nhà hàng chống đối áp dụng phổ quát «doggy-bag». Họ cho rằng họ đủ thông minh để biết phải làm gì. «Khách của chúng tôi là khách quen. Trưa họ tới ăn, xong họ trở lại làm việc. Như vậy, nếu cầm theo cái hộp thì liệu thức ăn trong đó có còn tốt cho tối về ăn nữa hay không ? Bảo hãy giữ trong tủ lạnh ở sở làm, tủ lạnh có đủ chỗ cho nhiều người không ? Rồi khi tan sở, thường có nhiều người lật đật đi lại quên cái hộp ».

Những chủ nhà hàng này cho rằng luật có áp dụng đi nữa cũng sẽ không thay đổi được gì hay hơn . Vả lại, những người hầu bàn chưa quen hỏi khách vừa ngồi xuống có muốn cầm theo thức ăn còn lại hay không ?

Thực tế, luật đã phổ biến mà vẫn còn không ít nhà hàng, quán ăn chưa biết có «doggy-bags» phải áp dụng nghiêm chỉnh. Có người bảo có đưa hộp cho khách lấy hết dĩa còn lại mang đi nhưng họ từ chối. Chúng tôi làm gì khác hơn được ?

Nói chuyện thì nhà hàng cho rằng mọi trường hợp không tuân hành luật pháp về «doggy-bag» chỉ vì thói quen của Tây không phải là thói quen của Mỹ. Tây ăn vừa xong là lấy bánh mì vét dĩa ngay. Mỹ không làm như vậy.

Nhưng luật vẫn có giá trị của nó. Một thực khách ngồi bàn vỉa hè - trong thời gian «giản cách» (giữ khoảng cách-distanciation) vì đại dịch Vũ Hán – nói chuyện với một người hầu bàn về cái doggy-bag : «Tôi phải hỏi để xin một cái hộp, thì tôi ngại lắm. Nhưng nếu nhà hàng cầm tới cho tôi, thì còn gì bằng » !

Vậy đạo luật chống lại sự phí phạm thức ăn của nhà hàng phải có giá trị làm hài lòng người dân Pháp ở một thành phần nào chớ ?

Nguyễn thì Cỏ May

2Bạn và Van Nguyen