Thứ năm 15 Tháng Năm 2014
Kiều dân Trung Quốc chờ máy bay hồi hương tại phi trường Tân Sơn Nhất - REUTERS /Stringer
Hai bài báo trên tờ Les Echos hướng về những điểm nóng tại
Việt Nam : nơi khoảng 10 nhà cơ sở sản xuất của người Hoa bị đập phá.
Nhưng thái độ bài Trung Quốc đó ở Việt Nam phản ánh lo ngại không chỉ
riêng gì của quốc gia Đông Nam Á này trước một nước láng giềng to lớn.
Đó cũng là tâm trạng của nhiều quốc gia khác trên thế giới.
Trong bài viết mang tựa đề « Bạo động bài Trung Quốc khuấy động
Việt Nam », nhật báo kinh tế Les Echos nhận định « Từ hàng chục năm
qua, Việt Nam chưa phải đương đầu với một làn sóng bài Trung Quốc lớn
như vậy. Người biểu tình đã đốt phá hơn một chục nhà máy, không phân
biệt đó là vốn đầu tư của Trung Quốc, Đài Loan hay Hàn Quốc. Bắc Kinh đã
lập tức phản đối những hành vi bạo động của người biểu tình nhắm vào
những quyền lợi của Trung Quốc. Đồng thời tăng cường biện pháp bảo đảm
an ninh cho các kiều dân Trung Quốc.
Les Echos không vòng vo : Làn sóng bạo động đó là phản ứng của người
dân Việt Nam sau vụ Trung Quốc đưa giàn khoan dầu vào vùng biển thuộc
chủ quyền của Việt Nam. Đáng chú ý hơn cả là nhận xét : « Tại một quốc
gia như Việt Nam, nơi không một phương tiện truyền thông nào được độc
lập và tất cả các cuộc biểu tình đều bị kiểm soát chặt chẽ, việc các làn
sóng bài Trung Quốc vượt khỏi tầm kiểm soát của chính quyền là một điều
hy hữu (…). Ngay từ chiều hôm qua chính quyền Việt Nam đã kêu gọi làm
dịu căng thẳng, cố gắng làm chủ lại tình hình. Nhưng cốt lõi vấn đề nằm ở
nơi khác ».
Theo lời một chuyên gia được Les Echos trích dẫn, ngoài tính chất
thuần túy dân tộc chủ nghĩa, « Người dân Việt Nam ngày nay không còn
muốn trông thấy vốn đầu tư của các tập đoàn Trung Quốc đổ quá nhiều vào
Việt Nam. Trong khi đó vấn đề không hề đặt ra với đầu tư của Đài Loan,
Singapore hay những hợp đồng làm ăn chung Trung -Việt ». Nhiều tập đoàn
xây dựng Trung Quốc tại Việt Nam không tìm được các đối tác và phải đưa
nhân viên từ Trung Quốc sang. Điều này trở thành một vấn đề đối với thị
trường lao động của Việt Nam.
Câu hỏi đặt ra là liệu tình hình sẽ chuyển biến như thế nào. Les
Echos trích lời ông Jean Pierre Cabestan, giảng dạy tại đại học Hồng
Kông : « Phía Trung Quốc cho biết muốn giải quyết vấn đề bằng con đường
đối thoại, nhưng đối thoại đó được đặt trên cơ sở nào ? Liệu rằng đôi
bên sẽ có cùng khai thác dầu khí ở vùng biển có tranh chấp chủ quyền hày
không ? Đó là một khả năng ».
Một giải pháp khác là sử dụng cơ chế đối thoại đã được đề ra từ năm
2011. Thế nhưng kênh đối thoại đó « không thể có hiệu quả trước những
chuyện đã rồi ».
Không chỉ có Việt Nam bài Trung Quốc
Thế nhưng phẫn nộ của người dân Việt Nam đối với Trung Quốc hiện nay
phản ánh làn sóng bài Trung Quốc được cảm nhận thấy ở nhiều nơi trên thế
giới. Đó là nội dung một bài viết thứ nhì của Les Echos.
Thành công kinh tế vượt bực, rồi một chính sách ngoại giao hung hăng
và thái độ không khoan nhượng của giới lãnh đạo Bắc Kinh khiến nhiều
nơi, chứ không chỉ riêng Việt Nam ghét Trung Quốc. Nhà báo Michel de
Gandi của Les Echos cho rằng do quản lý kinh tế tốt, GDP của quốc gia
này đã tăng lên gần gấp đôi trong thời gian từ 2009 đến 2013. Trung Quốc
ngày càng chiếm một vị trí quan trọng trong nhiều lĩnh vực. Chẳng hạn
như làm mưa làm gió trên thị trường đất hiếm và áp đặt luật chơi của
mình đối với hầu hết các thị trường nguyên, nhiên liệu, chỉ trừ có đối
với thị trường khí đốt mà thôi.
Vẫn theo nhà báo Michel de Gandi, Trung Quốc đang từ là « cơ xưởng
của thế giới » đã trở thành một nhà đầu tư « hạng nặng », lần lượt mua
vào những công ty tên tuổi như IBM của Mỹ vào năm 2005. Từ đó tới nay
các tập đoàn Trung Quốc không ngừng tung vốn ra bên ngoài, đầu tư ở khắp
năm châu. Ngành công nghiệp của Trung Quốc bắt đầu di dời cơ sở sản
xuất sang các quốc gia có nhân công rẻ mạt, như Cam Bốt, Bangladesh, Lào
… Những quốc gia đó gần như trở thành những tỉnh thành thuộc về Trung
Quốc. Tại châu Phi, ngày càng có nhiều các tập đoàn Trung Quốc với những
lớp công nhân đến định cư tại châu lục này. Sự chung sống đó liên tục
tạo nên một sự hiềm khích giữa người dân địa phương với con cháu của Mao
Trạch Đông.
Về phương diện ngoại giao quân sự, Bắc Kinh cũng đã chọn thời điểm
này để lấn lượt. Rõ rệt nhất là thái độ bành trướng của Trung Quốc ở
Biển Đông. Tác giả bài báo kết luận : lý do chính khiến nhiều nước ghét
Trung Quốc là thái độ ngạo mạn trong tất cả các lĩnh vực và không
khoan nhượng của các nhà lãnh đạo Bắc Kinh.
« Samsung thế hệ 3 »
Vẫn liên quan đến khu vực châu Á, phần trang kinh tế của Libération
chú ý tới một giai đoạn then chốt trong lịch sử của tập đoàn Samsung :
chủ nhân tập đoàn Lee Kun Hee, người giàu nhất Hàn Quốc, 72 tuổi, vừa
phải trải qua một cơn đau tim và phải giải phẫu cấp cứu. Nhưng điều đó
không làm cổ đông của Samsung nao núng. Bởi vì tất cả chờ đợi Samsung
được chuyển giao cho một thế hệ lãnh đạo mới, thuộc về đời thứ ba.
Lee Jae Yong, 46 tuổi hiện nay đang là phó chủ tịch của chi nhánh
Samsung Electronics. Từ nhiều năm qua cho dù chiến lược của tập đoàn vẫn
do « vua cha » định đoạt thế nhưng « hoàng thái tử » Lee Jae Yong lại
là « đại diện quốc tế » của Samsung. Chính ông hoàng thái từ này thay
mặt gia đình, tiếp lãnh đạo số 1 của tập đoàn Mỹ Google ở Seoul. Tờ báo
nhắc lại khi Lee Jae Yong được chỉ định vào chức vụ phó chủ tịch Samsung
Electronics, nhiều người đã nghi ngờ tài lãnh đạo của « cậu ấm » này
thế nhưng với năm tháng, người con trai duy nhất trong gia đình họ Lee
đã chứng tỏ bản lĩnh.
Dù vậy theo phân tích của Libération, thách thức lớn nhất đặt ra đối
với Samsung là liệu thế hệ ba có vượt lên trên được hay không những
tranh chấp giữa Lee Jae Yong với người chị đang kiểm soát toàn bộ hệ
thống khách sạn của tập đoàn Samsung. Cả hai cùng muốn thay cha độc
quyền ngự trị trên vương quốc Samsung. Trong chiến dịch chinh phục quyền
lực đó thì anh chị em gia đình họ Lee luôn dùng những đòn chí tử để hạ
nhau. Người dân Hàn Quốc vừa thán phục, vừa ngao ngán khi nhìn vào gia
đình họ Lee.
Ukraina : Chia rẽ trong hàng ngũ các nhóm vũ trang Donbass
Trở lại với Ukraina, hồ sơ không còn chiếm trang nhất các tờ báo Pháp
trong ngày, Le Figaro nói tới sự chia rẽ trong hàng ngũ các nhóm vũ
trang tại vùng Donbass, miền Đông Ukraina.
Theo thông tín viên của tờ báo, sự hiện diện của các nhóm vũ trang
trên đường phố Donetsk, Kramatorsk hay Slaviansk ngày càng rõ rệt nhưng
không ai biết họ là ai, và toan tính những gì. Chỉ biết rằng những thành
phần nay được trang bị súng ống dầy đủ.. Báo chí tại chỗ loan tin nhiều
nhà tù ở miền Đông Ukraina đã bị tấn công, phe nổi dậy thân Nga ráo
riết tìm vũ khí, súng và đạn dược. Một số tù nhân nhập cuộc bên cạnh phe
đòi ly khai. Vấn đề đặt ra là những phe nhóm thân Nga hành động với
những mục đích rất khác nhau.
Một số chuyên gia cho rằng các nhóm vũ trang ở Donbass đang bị chia
rẽ không phải vì những lý tưởng mà là vì những quyền lợi rất thiết thực.
Thoạt đầu thì phe trung thành với cựu tổng thống Ianoukovitch cầu cứu
Nga và đã được Matxcơva hỗ trợ tài chính. Mục tiêu điện Kremly hướng tới
là khuấy động vùng Donbass để có cớ can thiệp vào Ukraina. Nhưng giờ
đây ông Ianoukovitch không còn được dân chúng ủng hộ.
Liên bang Nga khi thấy là con bài Ianoukovitch trở nên vô dụng thì đã
quay sang ủng hộ các nhóm dân quân. Hàng ngàn người đã được Nga cấp vũ
khí. Nga muốn nhân vật Oleg Tsarev lên cầm đầu phe nổi dậy để lo về mảng
chính trị. Vế quân sự sẽ được trao về tay tướng Igor Strelkov, một nhân
vật bị nghi từng là nhân viên tình báo của Nga.
Thế nhưng tính toán đó của Matxcơva đã gặp trở ngại khi ông trùm của
ngành công nghiệp ở vùng Donbass là Rinat Akhmetov, nhân vật giàu nhất
Ukraina, tuyên bố đã thành lập một nhóm dân quân riêng để cùng chia sẻ
trách nhiệm về an ninh với lực lượng cảnh sát. Nhóm vũ trang dưới sự
điều khiển của nhà tài phiệt Ukraina chắc hẳn sẽ không có quan hệ tốt
đẹp với các nhóm ly khai được Nga trang bị vũ khí.
Hy sinh tính mạng vì thông tin
Các tờ báo Paris trong ngày đều đã trở lại với sự kiện một nữ phóng
viên ảnh của Pháp bị sát hại tại Trung Phi. Le Monde xoáy vào những «
mờ ám » chung quanh cái chết của Camille Lepage, 26 tuổi. Le Figaro
không phác họa lại chân dung hay vai trò của một nhà báo trẻ và xông xáo
mà chủ yếu tập trung nói về tình hình rối ren của Trung Phi. Libération
trình bày về « Trung Phi, một quốc gia như rắn không đầu » nhưng đồng
thời đã có những lời lẽ tố đẹp dành cho một đồng nghiệp trẻ vừa gục ngã
vì quyền tự do thông tin : Camille Lepage, một nhà báo can đảm nhưng
thận trọng, cô đi đến những vùng hiểm trở mà không ai tìm đến để đưa tìn
về những gì đang diễn ra ở Trung Phi và cô nhà báo trẻ này đã phải trá
giá bằng chính sinh mạng.
Liên hoan phim quốc tế Cannes : chiến tranh không xa
Trong lĩnh vực văn hóa, sự kiện được tất cả các báo chú ý trong ngày
là liên hoan điện ảnh Cannes. Libération dành nhiều trang cho festival
Cannes 2014 qua một bài phỏng vấn dài với chủ tịch ban giám khảo liên
hoan năm nay Jane Campion. Một trang để nhận xét về bộ phim được chiếu
trong buổi lễ khai mạc đêm hôm qua : « Grace de Monaco » của đạo diễn
Olivier Dahan do ngôi sao màn bạc người Úc, Nicole Kidman thủ vai chính.
Libération chê nhiều hơn khen bộ phim nói về cuộc đời của công nương xứ
Monaco và tiếc là tác giả của « La Môme » đã bỏ quên góc nhìn nghệ
thuật của ông ở một nơi nào đó. « Grace de Monaco » chỉ đơn gian là một
bộ phim quảng cáo cho một thiên đường thuế khóa là xứ Monaco !
Phụ trang đặc biệt của Le Monde dành cho liên hoan Cannes, không nói
về thảm đó hào nhoáng hay sự hiện diện của những vì sao lung linh trên
bầu trời nghệ thuật thứ bảy. Tờ báo nói tới « sự đổ bộ của các bộ phim
nói về chiến tranh » : « Cannes, chiến tranh không xa ».
Ukraina, Mali hay Tchetchenia, những điểm nóng của thế giới đều hiện
diện trong chương trình liên hoan Cannes năm nay qua những tác phẩm như
là « Timbuktu », của đạo diễn gốc Mauritanie Abderrahmane Sissako nói về
xung đột Mali, « The Search » của người Michel Hazanavicius đưa khán
giả với vùng đất Tchetchenia. Cả hai cùng tranh Cành Cọ Vàng.
Ở hạng mục Nhãn quan độc đáo, Un Certain Regard, « Run » đưa người
xem đến với Trong khi Bờ Biển Ngà chìm trong khói lửa. Thế rồi ở những
hạng mục khác thời sự Ukraina, Syria hay chiến tranh Irak, Bosnia trong
quá khứ đều có chỗ đứng trong mùa festival năm nay.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét