Wednesday, March 29, 2017

Tin hay không tin vào những phát biểu của tổng thống Mỹ Donald Trump

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu như một ngày nào đó, không một người dân nào tại Mỹ cũng như trên thế giới không còn tin vào những gì ông Trump nói ? Giới chính khách Mỹ cả phe Cộng Hòa lẫn phe Dân Chủ lo ngại về tính khả tín trong các phát biểu của Trump, với tư cách là nguyên thủ siêu cường số một thế giới, do có dồn dập các phát biểu ngông ngênh, những cáo buộc vô căn cứ được đưa ra chỉ trong vòng có hai tháng cầm quyền.

Kết quả hình ảnh cho Trump Một số chuyện gây cười, nhưng nhiều việc khác lại khiến người ta "chẳng biết nói thế nào nữa". Ví dụ, chuyện ông Trump nổi cáu về việc công bố con số ước tính lượng người ủng hộ đến dự buổi tuyên thệ nhậm chức của ông ít hơn rất nhiều so với của ông Obama cách nay 8 năm. Hay như chuyện ông cứ khăng khăng cho rằng hàng triệu người đến bỏ phiếu bất hợp pháp trong ngày bầu cử 08/11/2016, mà không có gì để xác minh.

Nhưng có lẽ tràng tweet tung ra lúc sáng sớm thứ Bảy 4/3 từ vị tổng thống 70 tuổi sôi sùng sục đó, cáo buộc người tiền nhiệm cho nghe lén ông mới đánh dấu một bước ngoặt. Tình thế đặc biệt trở nên khó xử hơn khi trong tuần này lãnh đạo FBI, ông James Comey, trong một buổi điều trần tại Quốc Hội đã buộc miệng ngắn gọn cho rằng “bộ Tư Pháp không đủ chứng cớ để khẳng định những dòng tweet đó”.
Giá trị lời nói của tổng thống Mỹ suy giảm đến mức nhiều nghị sĩ không khỏi lo ngại cho những hệ quả có thể có trong “thế giới thực tại”. Ông Adam Schiff, trưởng nhóm nghị sĩ đảng Dân Chủ tại Ủy Ban Tình Báo thuộc Hạ Viện, không khỏi băn khoăn trên kênh truyền hình Mỹ ABC:
« Nếu trong vòng 6 tháng, tổng thống khẳng định Iran gian lận về hồ sơ hạt nhân rồi xác nhận ông bịa đặt ra chuyện này, đây sẽ là một vấn đề thật sự. Giả như ông ấy có nói thật, thì sẽ còn tệ hại hơn vì câu hỏi đặt ra sẽ là: ‘Liệu người dân Mỹ có tin ông nữa hay không ? Liệu rằng thế giới có nghe ông ấy nữa hay không ?’ ».
Một nỗi lo cũng được các nghị sĩ Cộng Hòa cùng chia sẻ, cho rằng làm tổn hại đến hình ảnh đảng Cộng Hòa. « Nếu như tổng thống có các thông tin tình báo thật sự và nói rằng một vụ tấn công khủng bố thật có thể xảy ra, người dân có nguy cơ nghĩ rằng chuyện này cũng giống như những dòng tweet của ông về Obama ».

Báo chí Mỹ những ngày qua, dù có ủng hộ Trump hay không, cũng không kiệm lời chỉ trích. Rupert Murdoch, nổi tiếng bảo thủ, chủ nhân Fox News và tờ New York Post, cho là việc « ông Trump nói trái sự thật làm xói mòn niềm tin của công luận tại Hoa Kỳ cũng như là trên thế giới ». Hay như tờ Wall Street Journal nói đến « cái giá chính trị phải trả » cho việc thiếu « tôn trọng sự thật » của vị tổng thống tỷ phú, khi so sánh việc « tổng thống cứ bám chặt lấy khẳng định của mình như là một kẻ say rượu cứ ôm chặt lấy chiếc bình không ».

Đứng đầu đế chế bất động sản, từng là người dẫn chương trình truyền hình thực tế hay điều khiển chiến dịch vận động tranh cử, những lời lẽ của Donald Trump luôn gây bất ngờ và đôi khi gây sốc. Kể từ khi ông lên nhậm chức vào ngày 20/01/2017, dù đó là những dòng tweet vội vã lúc sáng sớm hay bài phát biểu trước Nghị viện, mỗi một từ của ông đều được xoi xét.
Dù biết hay không, nhưng Donald Trump, người đầu tiên từ đời tổng thống Dwight Eisenhower (1953-1961) bước chân vào Nhà Trắng mà chưa từng nắm giữ một nhiệm kỳ bầu cử nào, dường như cương quyết không thay đổi phong cách.

left align image
Twit của Trump, cơn ác mộng đối với Silicon Valley


Một tin nhắn ngắn gọn của tổng thống tương lai Hoa Kỳ cũng đủ để hàng tỷ đô la bốc hơi trên các sàn chứng khoán : kinh nghiệm đau thương của Lockheed Martin hay Toyota. Lãnh đạo các tập đoàn công nghệ cao cấp tại California « đổ mồ hôi hột » vì chứng mất ngủ và bệnh nhắn tin bừa bãi của Donald Trump.

Gửi tin nhắn qua Twitter trước 1 giờ đêm và sau 5 giờ sáng giờ New York, 5 ngày trong tuần, từ thứ Hai đến thứ Sáu : đó là thói quen của tổng thống Hoa Kỳ thứ 45. Nhiều tập đoàn Mỹ ở bờ Tây đã phải thích nghi với cung cách « điều hành đất nước » kiểu này của chủ nhân Nhà Trắng sắp tới đây.
Như Samuel Burke, thông tín viên của đài truyền hình CNN tại bang California, đặc trách về lĩnh vực công nghệ cao, ghi nhận : các vị « tổng giám đốc trong ngành tin học đều nơm nớp sợ một cái Twit với nội dung chết người của Donald Trump liên quan đến công ty của họ ».
Giới này « sợ hãi » những tin nhắn đó đến nỗi đã cử hẳn một người trong ban lãnh đạo, đặc trách về giao tiếp với các phương tiện truyền thông, thức dậy lúc 3 giờ sáng, giờ California, chỉ để « canh » xem Donald Trump có đả động gì đến hãng của họ hay không. Và nếu chẳng may là mục tiêu tấn công của ông vua địa ốc sắp trở thành tổng thống, thì nhiệm vụ duy nhất của người này là « điều chỉnh lại làn đạn » tránh để công ty bị tấn công khi sàn giao dịch Wall Street bắt đầu hoạt động.
Chưa cần biết nội dung tin nhắn đúng hay sai, có giá trị tới mức độ nào, nhưng với 18 triệu « follower », Donald Trump có « sức công phá » rất lớn trong dư luận và qua đó gây tác động cho các tập đoàn trong tầm ngắm của ông ta.
Hãng xe hơi Ford và trước đó là tập đoàn công nghiệp vũ khí Lockheed Martin đã trả giá đắt : giữa tháng 12/2016 chỉ một cái Twit « chê » máy bay F-35 của tập đoàn có trụ sở tại bang Maryland này quá đắt, đã khiến cổ phiếu của Lockheed Martin giảm giá mạnh trên các sàn chứng khoán. Ba ngày trước lễ Giáng sinh, lại cũng qua mạng xã hội cá nhân Twitter, ông Trump viết « vì F35 của Lockheed Martin quá cao, tôi yêu cầu Boeing đề nghị giá cho loại F-18 Super Hornet ». Chỉ vài giờ sau, trên sàn chứng khoán New York, cổ phiếu của Lockheed Martin mất giá 2 % rơi xuống mức thấp nhất kể từ khi ông Trump đắc cử tổng thống. Ngược lại, Boeing tăng giá 0,5 %.

Đầu tháng Giêng vừa qua đến lượt hãng xe Toyota của Nhật rơi vào tầm ngắm của ông Trump với mệnh lệnh : « Xây nhà máy trên đất Mỹ hay phải đóng thuế ở cửa khẩu ». Tổng thống Hoa Kỳ tương lai đòi Toyota hủy dự án mở nhà máy tại Mêhicô để chế tạo loại xe Corolla nhằm bán ra trên thị trường Mỹ. Lập tức hai tỷ đô la bốc hơi trên thị trường tài chính New York trong vài giờ, trước khi cổ phiếu của Toyota tại New York tăng giá trở lại.
Vẫn theo phóng viên của đài CNN tại California, thung lũng tin học và công nghệ cao của Hoa Kỳ đang trong tình trạng « báo động đỏ » trước những tin nhắn không biết đâu mà lường của chủ nhân Nhà Trắng tương lai. Giới chủ trong vùng Sillicon Valley trong tư thế sẵn sàng để « đáp trả qua tin nhắn trong trường hợp bị Donald Trump tấn công. Thậm chí họ còn mở cả một chiến dịch huy động báo chí toàn diện » như thể chuẩn bị lâm trận.

left align image
« Chứng » mất ngủ và « bệnh » nhắn tin bừa bãi

Tình trạng đặt báo chí, các doanh nghiệp trong thế « báo động » kiểu này có nguy cơ kéo dài trong suốt nhiệm kỳ tổng thống sắp tới. Bởi vì theo nhiều cơ quan truyền thông Mỹ, Donald Trump mắc « chứng » mất ngủ và « bệnh » nhắn tin bừa bãi.
Washington Post đã nghiên cứu « giờ » và « nội dung » những tin nhắn của ông Trump và đi tới kết luận : nhà tỷ phú này có thói quen « bắn » Twit trước 1 giờ đêm, hay vào quãng 6 giờ sáng giờ New York. Nội dung có thể liên quan trực tiếp hay không trực tiếp đến ông. Thông thường, người ta gửi tin nhắn lúc nửa đêm hay vào buổi sáng rất sớm vì có những điều bức xúc, cần nói, nhưng với Donald Trump thì không hẳn là như vậy. Đó chỉ là thời điểm mà ông truy cập vào mạng Twitter.
Báo The Atlantic nêu lên câu hỏi phải chăng Donald Trump nằm trong số từ 1 đến 3 % dân Mỹ không cần ngủ nhiều, chỉ vài giờ chợp mắt là đủ ? Về nội dung những tin nhắn của tổng thống Mỹ tương lai, tờ New York Times đánh giá : « ông ta thường xuyên gây ra những cuộc tranh cãi từ những điều tưởng tượng ».
Dù muốn hay không từ nay trở đi, mỗi lần ông Trump truy cập vào tài khoản Twitter là có khối người lo sợ.

Truyền thông kiểu Donald Trump làm dư luận Mỹ điên đầu

Từ khi trở thành tổng thống ông Trump vẫn có vẻ say sưa với cách tiếp cận dư luận qua Twitter, mạng xã hội hiện có hơn 300 triệu người dùng trên thế giới.
Phong cách và nội dung thông tin của vị tổng thống tân cử trên Twitter cũng rất riêng. Có hôm, ông Trump lên án gáy gắt « gian lận tràn ngập » trong bầu cử tổng thống. Đến một hôm khác, ông lại đưa ra gợi ý, trái khoáy hẳn với quyết định của Tòa án Tối Cao, là phải đưa ra tòa xử tất cả những ai đốt cờ Mỹ.
Mỗi lần đón nhận những dòng Twitte mới của ông Trump, dư luận Mỹ lại có gần như chung một thắc mắc : Liệu đó có phải là một đề xuất chính sách, ông định làm luật về chủ đề này hay thậm chí là muốn cải cách Hiến pháp ? Hay đó chỉ là những tâm trạng cáu bực, vui vẻ thoảng qua của ông ?
Với các nhà báo, họ có một thắc mắc ám ảnh là làm sao đánh giá được tầm quan trọng của những mẩu thông điệp mang màu sắc cảm tính trên Twitter mà đôi khi ngay đến cả ê kíp của ông cũng phải lúng túng?
Mỗi khi ông Trump thả ra vài dòng trên Twitter các tòa soạn báo Mỹ lại phải đau đầu tranh cãi : Bỏ qua, hay là khai thác vài dòng trên Twitter đó ?

Nói về phong cách thông tin thì Donald Trump là người đã phá bỏ mọi quy tắc. Lấy thí dụ, khi cha đẻ của cách mạng Cuba qua đời, đây là một hồ sơ ngoại giao nhạy cảm với Hoa Kỳ lúc này. Ông Trump đã phản ứng theo ba nhịp khác nhau.
Đầu tiên ông tung lên Twitter dòng chữ ngắn gọn « Fidel Castro chết ! ». Vài giờ sau, trong một thông cáo, ông lên án sự nghiệp « của một kẻ độc tài thô bạo đã áp bức nhân dân mình ». Hai ngày sau, lại trên Twitter, ông đe dọa chấm dứt tiến trình bình thường hóa với Cuba, nếu chế độ cộng sản không nhượng bộ.
Thượng nghị sĩ John McCain, một gương mặt kỳ cựu của đảng Cộng Hòa đã phải bực bội nói trước với các nhà báo rằng ông sẽ không trả lời các câu hỏi về những tuyên bố của Trump.
Nhật báo New York Times, trong bài xã luận hôm qua đã phải phẫn nổ về cách thông tin của tổng thống tân cử của Mỹ bằng bình luận : « Ông Twitte, ông khiêu khích, ông chọc vào mọi chuyện, ông làm chủ một nền tảng thông tin rộng rãi. Nhưng cần phải nói và nói lại điều này. Điều đó là không bình thường. Nó làm hạ thấp chức vụ tổng thống ». 

Tổng hợp từ RFI

No comments: