Thứ hai 08 Tháng Bẩy 2013
Thủ tướng Hungary Viktor Orban. Ảnh chụp nhân Hội nghị thượng đỉnh Châu Âu tại Bruxelles, 27/06/2013.
Reuters
Ngày 21/06/2013 Quốc hội Hungary thông qua luật mới về đất
đai trong một phiên họp lộn xộn chưa từng thấy. Đạo luật Ruộng đất mới
liên quan đến việc cho thuê và chuyển nhượng đất trồng trọt, diện tích
đất rừng, bị đối lập và công luận coi là thủ thuật chiếm đất của nhà
nông để phục vụ quyền lợi của giới điền chủ và phe nhóm lợi ích thân
chính phủ.
Việc thông qua luật đất đai này là sự kiện mới trong chuỗi 'thủ
đoạn' của chính phủ Hungary, như thông tín viên Hoàng Nguyển phân tích
từ Budapest :
|
Song song
với những động thái độc đoán, phi dân chủ như phê chuẩn Hiến pháp mới,
thông qua các đạo luật đi ngược lại với tinh thần Châu Âu (đặc biệt là
Đạo luật Truyền thông bóp nghẹt tự do ngôn luận, tự do báo chí), chính
phủ Hungary còn hướng tới việc thâu toán về mình những lợi ích kinh tế,
nhiều khi ở mức độ trắng trợn, không che đậy.
Theo hướng đó, bị phê phán mạnh mẽ là việc nấp dưới vỏ bọc bảo vệ sức
khỏe thanh thiếu niên, Quốc hội Hungary đã phê chuẩn đạo luật về việc
quốc hữu hóa công nghiệp thuốc lá rồi chia lại thị phần kinh doanh vào
tay những nhóm lợi ích, những tập đoàn kinh tế thân chính phủ.
Phiên họp Quốc hội đầy bê bối
Đời sống nghị trường Hungary những năm gần đây được đặc trưng bởi
những mâu thuẫn, giành giật quyết liệt giữa phe chính phủ và các đảng
đối lập, nhưng bị đẩy đến mức gay gắt và đầy bê bối như trong phiên biểu
quyết Đạo luật Ruộng đất mới hôm 21/06/2013 là điều chưa từng thấy.
Phản đối dự luật, các dân biểu đảng đối lập JOBBIK đã chiếm khu vực
mà chủ tọa phiên họp ngồi, giăng một băng-rôn lớn với hàng chữ “Để ruộng
đất Hung vào tay kẻ lạ là BÁN NƯỚC!”, “Đất mẹ không phải thứ để bán” và
đồng thanh hô vang “Bán nước! Bán nước!”, khiến vị chủ tọa Latorcai
János phải xuống bục diễn giả để tiếp tục điều hành phiên họp.
Sau đó, mặc dù bị khai trừ khỏi cuộc biểu quyết, các nghị sĩ JOBBIK
vẫn tiếp tục “bám trụ” và hô to “Bán nước! Bán nước!”, “Không! Không!
Không bao giờ!” trong một khoảng thời gian dài, kể cả khi đạo luật mới
được thông qua. Tiếp đó, họ còn thét vang “Các người cút đi! Cút đi!”
với những dân biểu đã bỏ phiếu thuận trong cuộc biểu quyết.
Để trừng phạt hành vi “nổi loạn” này, sau đó, Chủ tịch Quốc hội
Hungary đã ra quyết định tước khoản lương tháng 6 của toàn bộ các nghị
sĩ đảng JOBBIK. Sau khi đạo luật mới được Tổng thống Áder János ký phê
chuẩn mặc dù phe đối lập đã đề nghị ông “nghĩ lại để xem xét”, JOBBIK
cũng không ngại ngần khi chỉ trích thẳng thừng tổng thống “đã đứng vào
hàng những kẻ phản quốc trắng trợn”!
Cũng trong phiên biểu quyết ngày 21/6, đồng thời với màn trình diễn
của nhóm dân biểu JOBBIK, hai nữ nghị sĩ đảng đối lập LMP (tức “Chính
trị có thể khác” - một chính đảng theo khuynh hướng Đảng Xanh) cũng
giăng một băng-rôn lớn với dòng chữ “Hãy chia đất thay vì cướp đất!” -
những nghị sĩ LMP khác thì đẩy một xe cút-kít chứa đầy đất đến trước mặt
Thủ tướng Orbán Viktor.
Cùng lúc, một nữ dân biểu khác còn dùng loa phóng thanh kêu gọi các
nghị sĩ đảng cầm quyền FIDESZ hãy trả lại đất đai cho nhà nông, vì ruộng
đất phải thuộc về dân cày và là cái nuôi họ cùng gia đình. Vị nghị sĩ
này còn tuyên bố, bà muốn khuếch đại tiếng nói của những người mà giới
chính khách cầm quyền không muốn nghe, và những người bị chính sách
ruộng đất của chính phủ Hungary làm cho khánh kiệt.
Vì sao nên nỗi ?
Vốn là một nước có thể mạnh về nông nghiệp, với nhiều nông sản nổi
tiếng trên trường quốc tế, Đạo luật Ruộng đất lẽ ra phải là một công cụ
để ruộng đất thực sự về tay nhà nông, những người sống chết với nghế đó.
Chính phủ Hungary, khi thảo dự luật, cũng nhấn mạnh là luật sẽ bảo vệ
để ruộng đất Hung không bị bán vào tay những kẻ đầu cơ ngoại quốc, nhất
là sau ngày 1/5/2014, thời điểm đúng 10 năm sau khi Hungary gia nhập
Liên hiệp Châu Âu, khi không thể cấm đoán người ngoại quốc mua đất trồng
trọt ở Hung một cách đơn thuần như trước.
Vậy tại sao đạo luật mới lại bị phe đối lập và công luận Hungary lên án đến thế?
Trước hết, là vì nó không ngăn chặn được việc ruộng đất vào tay các
nhóm đầu cơ ngoại quốc. Bởi lẽ, khái niệm “người ngoại quốc” trong luật
chỉ nhằm vào những công dân các quốc gia thứ ba: công dân EU có thể mua
đất mà không gặp phải điều kiện gì đặc biệt. Kinh nghiệm những năm qua
cho thấy, những kẽ hở trong luật khiến những kẻ đầu cơ đến từ Áo và một
số quốc gia khác vẫn dễ dàng mua đất của Hung.
Đã không ngăn chặn được việc đất Hung bị “thất thoát” vào tay ngoại
quốc, luật mới còn tạo điều kiện để ruộng đất dễ vào tay những đại điền
chủ, những nhóm lợi ích thân chính phủ ở trong nước. Trước hết, diện
tích đất trồng trọt tối đa tính cho một đầu người được nâng thành 1.200
hec-ta, thay vì 300 hec-ta như trước đây. (Để so sánh, cần biết là diện
tích đất trồng trọt được coi là lớn ở các nước đều nhỏ hơn con số 300
hec-ta: 54 hec-ta (Thụy Sĩ), 135 hec-ta (Hà Lan), 150 hec-ta (Bỉ), 250
hec-ta (Ba Lan) và 274 hec-ta (Pháp).
Ngoài ra, luật mới bỏ hạn chế về diện tích ruộng đất tính trên một
gia đình, do đó có thể để bố mẹ, con cái, ông bà đứng tên, như thế, một
đại điền chủ có thể bỏ tiền mua vài ngàn hec-ta mà không gặp trở ngại gì
đáng kể. Bên cạnh đó, các danh nghiệp cũng có thể mua và sử dụng những
diện tích đất trồng lớn, tối đa 1.800 hec-ta thay vì 1.200 hec-ta như
trước. Đây là điều mà các tiểu chủ hoặc các doanh nghiệp vừa và nhỏ
không thể cạnh tranh được.
Vai trò của nhà nước và các tập đoàn tư bản lớn trong việc phân chia
đất trồng trọt tiếp tục được gia tăng. Tại Hungary, 25% đất trồng trọt
(chừng 2 triệu hec-ta) thuộc sở hữu nhà nước và trước nay, các đại điền
chủ và tập đoàn tư bản lớn vẫn thường chiếm được quyền thuê đất trước
các tiểu chủ tại địa phương. Luật mới tiếp tục cho phép Quỹ Ruộng đất
Quốc gia (NFA) - phụ trách việc phân bổ, cho thuê đất thuộc sở hữu nhà
nước - lách luật để ưu tiên các chủ lớn.
Hơn nữa, luật mới cho phép Nhà nước có thể ra quyết định thu hồi đất
cho thuê bất cứ lúc nào để cho người khác thuê mà không cần phải đấu
thầu hoặc công bố chính thức, khiến việc đất đai dễ được trao cho những
cá nhân và doanh nghiệp thân chính quyền một cách không minh bạch. Một
thống kê cho hay, gần 80% diện tích đất trồng trọt tại Hungary hiện đang
nằm trong tay 180 tập đoàn đại tư bản và những nhà nông địa phương ít
có khả năng có được đất trồng, trên cơ sở sở hữu hay thông qua hợp đồng
thuê đất từ nhà nước.
Trái với mọi hứa hẹn trước đó, như vậy, đạo luật mới không hề đảm bảo
sự ưu tiên gì cho những doanh nghiệp vừa và nhỏ Hungary. Các đại điền
chủ và những tập đoàn tư bản có thể ký với nhà nước hợp đồng thuê đất
trong 15-20 năm và khi hết hạn hợp đồng, họ vẫn tiếp tục được ưu tiên
nếu muốn thuê nữa. Những ủy ban ruộng đất địa phương, được coi là có
nhiệm vụ xem xét sự xác đáng của việc chuyển nhượng và cho thuê đất tại
địa phương, rốt cục cũng không được quyền đưa ra quyết định cuối cùng.
Thêm nữa, trái với sự mong đợi, đạo luật mới không buộc người thuê
đất phải tạo điều kiện lao động cho cư dân địa phương. Cái gọi là
“chương trình ruộng đất dân số” mà đảng cầm quyền FIDESZ hứa hẹn khi
tranh cử cũng bị lờ đi, theo đó, FIDESZ đảm bảo một số ưu đãi cho những
cặp vợ chồng trẻ khi mới vào đời, nếu họ cam kết sẽ làm nghề nông và ít
nhất sẽ có hai con.
Giá trị của ruộng đất
Một câu hỏi được đặt ra: trong hoàn cảnh khủng hoảng của Châu Âu,
ruộng đất vẫn còn “có thế” đến thế hay sao, khiến vấn đề ruộng đất và
dân cày, cho đến giờ, vẫn còn ám ảnh và ảnh hưởng tới nhà nông và công
luận Hungary đến thế? Báo chí và các nhà bình luận đã đưa ra nhiều nhận
định cho câu hỏi này.
Trước hết, đất trồng trọt của Hung được coi là thuộc loại màu mỡ nhất
ở Châu Âu và nếu làm con tính so sánh, giá đất ở Hung vẫn còn rất rẻ:
giá mua chỉ bằng 1/5 hay thậm chí 1/50, còn giá thuê bằng 16%-66% so với
Tây Âu. Tuy nhiên, điều đáng nói là đi kèm diện tích đất trồng, các chủ
nhân hoặc người sử dụng còn được hưởng khoản trợ cấp rất đáng kể đến từ
Liên Hiệp Châu Âu (EU): điều đó khiến một khoản đầu tư vào ruộng đất
chỉ chừng 5 năm là “hòa vốn”, và hầu như không có chút mạo hiểm nào.
Do đó, kể từ khi Hungary chuyển sang cơ chế kinh tế thị trường từ hơn
hai chục năm nay, đất trồng trọt của nước này đã lọt vào tấm ngắm của
những nhóm đầu cơ trong và ngoài nước. Tính cho đến nay, đã có chừng 700
ngàn hec-ta đất nằm trong tay người Áo. Công thức của các nhóm đầu cơ
được họ đưa ra rất rõ ràng: mua hoặc thuê với giá rẻ, hưởng trợ cấp EU,
sau đó bán lại hoặc cho thuê lại với giá hời. Trong khi, người lao động
trực tiếp thì ít có cơ hộ sở hữu hoặc thuê đất để làm nguồn sống cho họ.
Diện tích Hungary là 9,3 triệu hec-ta, trong đó hơn một nửa, 5,3
triệu hec-ta là đất trồng trọt. Tuy nhiên, sự phân bổ đất đai rất không
thích hợp đối với các tiểu chủ: các tập đoàn lớn, các đại điền chủ chỉ
chiếm 7-8% con số những đơn vị và cá nhân làm nông nghiệp, nhưng thâu
tóm trong tay 70% diện tích đất, cùng những khoản trợ cấp béo bở đến từ
EU. Trong năm 2012, 40% ruộng đất nhà nước và những khoản trợ cấp nhà
nước đã được cho những tập đoàn thân chính quyền thuê với những diện
tích 800-1.000 hec-ta, còn đa số các tiểu chủ chỉ được thuê dưới 20
hec-ta.
Báo chí Hungary bình luận, không cần lo ngại lắm về khả năng ruộng
đất về tay giới đầu cơ nước ngoài, mà nguy cơ các tập đoàn lợi ích thân
chính quyền thâu toán vào tay đất trồng trọt cùng những khoản trợ cấp EU
đi kèm, mới là thực tiễn. Trái với những hứa hẹn trước đây, đạo luật
mới không ủng hộ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, mà đa phần có lợi cho các
đại điền chủ. Điều này cũng đi ngược lại với chiến lược phát triển nông
thôn mà nội các FIDESZ thường tuyên truyền bấy nay.
Đó cũng là lý do khiến một người được coi là “rất trong cuộc” phải
phẫn nộ. Khi đạo luật mới được phê chuẩn, ông Ángyán József, cựu Quốc vụ
khanh Bộ Phát triển Nông thôn đã lập tức tuyên bố ra khỏi nhóm dân biểu
FIDESZ tại Quốc hội Hung để trở thành một nghị sĩ độc lập. Ông cũng cho
rằng, liên minh cầm quyền đã phản bội những lời hứa của mình, và quyền
năng của mafia đã chi phối toàn bộ nền chính trị Hungary, nên cần thiết
phải có một lực lượng thứ ba làm đối trọng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét