HOA KỲ - 2013 - Obama 2013 : Thắng ít, bại nhiều

Chủ nhật 22 Tháng Mười Hai 2013

Tổng thống Mỹ Barack Obama trong cuộc họp báo cuối năm tại Nhà Trắng, Washington, 20/12/2013

REUTERS

Trọng Nghĩa RFI

Vào hôm qua, 21/12/2013, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã lên đường đi nghỉ cuối năm tại Hawai, kết thúc năm đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Phát biểu trong một cuộc hợp báo, Tổng thống Mỹ đã phải công nhận rằng ông đã bị một vài vấp ngã trong năm sắp hết, nhưng ông hy vọng là năm tới sẽ tốt đẹp hơn.

Tuyên bố của ông Obama đã phản ánh một thực tế là trong năm 2013, ông đã liên tiếp gặp phải nhiều khó khăn, thậm chí thất bại, vừa trong lãnh vực ngoại giao, vừa trong địa hạt đối nội, những thất bại mà một số thành công không bù đắp nổi. 

Vố đau lớn nhất đối với Tổng thống Mỹ có lẽ là bước đầu trầy trật của việc áp dụng đạo luật cải tổ hệ thống bảo hiểm y tế được gọi nôm na là Obamacare mà ông ra sức bảo vệ. Ngay ngày đầu tiên khai trương hôm 01/10/2013, cổng thông tin Internet trên nguyên tắc là nhằm cung cấp bảo hiểm y tế cho 30 triệu người Mỹ hiện không được bảo hiểm, đã bị trục trặc đáng kể buộc chính quyền phải khẩn cấp chữa cháy. 

Ngoài ra, theo hãng tin Pháp AFP, hàng ngàn người Mỹ đã nhận ra rằng hệ thống mới sẽ buộc họ phải từ bỏ bảo hiểm hiện tại, với hệ quả là chi phí đóng góp sẽ gia tăng, trái với cam kết mà Tổng thống Obama từng đưa ra từ năm 2009 rằng tiền đóng bảo hiểm của mỗi người sẽ không tăng. 

Những trục trặc kể trên đã xóa nhòa thắng lợi mà Tổng thống Mỹ vừa giành được trước đó, khi đảng Cộng hòa, dù chiếm đa số ở Hạ viện, đã không thành công trong việc hủy bỏ hay dời ngày áp dụng luật Obamacare. 

Cũng trong lãnh vực đối nội, dù hết sức năng nổ, vận động, thuyết phục, đặc biệt là sau vụ thảm sát kinh hoàng học sinh tại Newtown, Tổng thống Obama đã không buộc Quốc hội thông qua được đạo luật nhằm kiểm soát súng ống một cách nghiêm ngặt hơn. 

Thất bại thứ ba của ông Obama trong lãnh vực đối nội liên quan đến lãnh vực cải cách vấn đề nhập cư, một trong những cam kết quan trọng của ông khi tranh cử. Dự luật này đã được Thượng viện mà đa số thuộc Dân chủ thông qua, nhưng vẫn còn kẹt tại Hạ viện trong tay đảng Cộng hòa. 

Theo ông Thomas Mann, chuyên gia về chính trị học tại Viện Brookings, « Hạ viện Hoa Kỳ trong năm tới có thể tích cực hơn đối với vấn đề người nhập cư, nhưng không nên hy vọng là điều đó sẽ dẫn đến một đạo luật đầy cao vọng ». 

Trong lãnh vực đối ngoại, phải nói là Tổng thống Mỹ đã thất bại trong việc thuyết phục các dân biểu, nghị sĩ về tính đúng đắn của chiến dịch can thiệp quân sự vào Syria mà ông tán đồng. 

Nhưng vố đau nhất đối với uy tín của bản thân ông Obama lại là những tiết lộ của Edward Snowden cựu kỹ thuật viên cơ quan tình báo Mỹ NSA, về chiến dịch ăn trộm thông tin ở quy mô thế giới mà Washington đã tiến hành. Vì những vụ này mà ông Obama đã bị lâm vào cảnh khó ăn, khó nói với nhiều đồng nhiệm từng bị Mỹ nghe trộm, từ bà Angela Merkel, Thủ tướng Đức, cho đến bà Dilma Russeff, Tổng thống Brazil. 

Trong bối cảnh đó, cũng phải công nhận rằng trong năm 2013 này, Tổng thống Obama đã ghi được một vài thành công, dù khiêm tốn. 

Trước hết là lần đầu tiên từ năm 2009 đến nay, ông có thể yên tâm đi nghỉ lễ cuối năm mà không phải canh cánh lo ngại về một vụ khủng hoảng ngân sách hoặc tài chính. Hai đảng Cộng hòa và Dân chủ trong Quốc hội, sau một năm bất hòa, rốt cuộc đã đạt được thỏa hiệp về chi tiêu và thu nhập công cho hai năm tới, trong bối cảnh thất nghiệp đang từ từ suy giảm, trong lúc kinh tế có dấu hiệu phục hồi. 

Trong lãnh vực đối ngoại, ông Obama có thể tự hào về sự cải thiện rõ nét trong quan hệ giữa Mỹ và Iran. Bên lề khóa họp của Liên Hiệp Quốc vào tháng 9 vừa qua, Tổng thống Iran Hassan Rohani vừa đắc cử đã nói chuyện qua điện thoại với ông Obama, mở ra triển vọng có được giải pháp lâu dài cho vấn đề chương trình hạt nhân Iran.

tags: Barack Obama - Hoa Kỳ - Mỹ - Phân tích - Quốc tế - Tổng kết - Đối ngoại - Đối nội