Cuộc trưng cầu dân ý tại Crimea ngày Chủ Nhật 16 tháng 3 với đa số đi
bầu để tách rời Crimea ra khỏi Ukraine và trở lại Nga, đã đánh dấu cho
cuộc chiến tranh lạnh giữa Nga và Hoa Kỳ tái diễn trở lại.
Hoa Kỳ và Tây Âu gọi cuộc đi bầu do Putin ra lệnh này là bất hợp pháp và vi phạm chủ quyền của Ukraine. Trước đó ngày thứ bảy 15 tháng 3, Hội Đồng Bảo An của Liên Hiệp Quốc đã họp để ra quyết nghị tố cáo cuộc đi bầu này bất hợp pháp. Nhưng Nga đã dùng quyền phủ quyết để bác bỏ. Trung Hoa là quốc gia duy nhất đứng trung dung không bỏ phiếu, trong khi tất cả các quốc gia hội viên khác đều lên án Nga! Việc Putin nhất quyết đi tới trong vụ chiếm lại Crimea và cho dàn quân dọc biên giới để đe dọa Ukraine, đã chứng tỏ quyết tâm của Putin không chịu lùi bước dù phải trả giá đến đâu đi nữa.
Vấn đề là sau khi nuốt trọn Crimea rồi, Putin sẽ dừng lại hay sẽ sửa soạn để chiếm luôn vùng phía đông Ukraine là nơi có nhiều dân nói tiếng Nga cư ngụ và đòi tự trị, tách khỏi chính quyền trung ương của Ukraine tại Kiev. Nhiều cuộc xung đột giữa hai phe thân Nga và thân Ukraine đã xảy ra làm chết nhiều người tại thành phố Donetsk của vùng phía Đông Ukraine này. Putin có thể lấy danh nghĩa bảo vệ cho các người gốc Nga sinh sống tại đây để đem quân chiếm ttrọn vùng phía Đông Ukraine hoặc có thể hung hăng hơn làm trọn cả vùng phía Tây với thủ đô Kiev, đưa Ukraine với dân số 46 triệu người sáp nhập vào Nga, trở lại như thời Sô Viết cũ.
Tổng Thống Obama đã lên tiếng đe dọa là Putin sẽ phải trả giá cho những cuộc phiêu lưu và sáp nhập Crimea cũng như đe dọa xâm chiếm lãnh thổ phía Đông Ukraine. Nhưng điều rõ ràng là Putin không coi những đe dọa này của Obama ra gì và thản nhiên thi hành kế hoạch của mình. Trong khi đó ngoại trưởng John Kerry họp tới tấp với ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov để cố gắng thuyết phục Nga nhưng đều vô hiệu quả. Lavrov đã được lệnh của Putin để không chịu nhường bước một chút nào và tiếp tục tuyên bố Nga hành xử mọi việc theo đúng luật lệ quốc tế, chỉ để bảo vệ dân Nga sinh sống tại các vùng này!
Điều này đã được ví với lập luận của Hitler thời Đệ Nhị Thế Chiến khởi đầu chiến tranh khi xâm chiếm Ba Lan, cũng dưới danh nghĩa là để bảo vệ dân Đức sống tại các vùng đất Đông Âu!
Putin như vậy đã coi thường Obama, cho Obama là loại gà nuốt dây thung, sẽ không dám có những phản ứng mạnh và sẽ để yên cho Putin thực hiện tham vọng bành trướng lãnh thổ Nga trở lại như thời Sô Viết cũ. Lý do để Putin đánh ván bài này chính là vì Obama trong vụ Syria đã thay đổi lập trường như chong chóng, dọa đánh nhà độc tài Assad của Syria khi dùng vũ khí hóa học giết dân lành Syria. Nhưng Obama lại chùn bước và không dám dính vào Syria, sau cùng phải nhờ vào Putin giải nguy cho mình, để Nga làm trung gian trong vụ ép buộc Assad giải giới vũ khí hóa học, hiện nay cũng chưa đi đến đâu!
Obama đã bị phe Cộng Hòa chỉ trích nặng nề về đường lối bồ câu. Ngay chính Thượng Nghị Sĩ John McCain đã viết bài quan điểm trên tờ New York Times tuần qua mạt sát Obama về sự yếu kém đã khuyến khích Putin trên con đường phiêu lưu tại Ukraine hiện nay. McCain chủ trương có biện pháp mạnh để trừng phạt Putin, kể cả việc gửi vũ khí giúp chính phủ lâm thời của Ukraine tại Kiev để chống lại Nga!
Tuy nhiên Hoa Kỳ và Tây Âu gần như chắc chắn sẽ không dám dùng biện pháp quân sự dù Putin sau khi sáp nhập Crimea rồi, có đem quân chiếm cả toàn cõi Ukraine chăng nữa. Vì quyền lợi của Hoa Kỳ và Tây Âu không bị thương tổn đến nỗi để tạo ra chiến tranh nguyên tử với Nga, Ukraine dù sao đi nữa, cũng là quốc gia thuộc khối Sô Viết cũ, Crimea trước kia vốn là của Nga và là căn cứ của hạm đội Nga tại Bắc Hải. Dĩ nhiên dù Hoa Kỳ và Tây Âu có đánh võ miệng sẽ làm mọi chuyện để bảo vệ dân Ukraine muốn thoát khỏi kiềm chế của Nga, sự thực phũ phàng là nếu Putin nhất quyết tấn công và chiếm trọn Ukraine, Tây Phương cũng sẽ không thể nhảy vào chiến tranh trực tiếp và leo thang đến chiến tranh nguyên tử để bảo vệ Ukraine được!
Tuy Hoa Kỳ và Tây Âu không thể và không muốn dùng biện pháp quân sự để trừng phạt Putin, nhưng thế giới Tây Phương không phải là không có những biện pháp hiệu quả để đối phó với Putin. Nga hiện nay không phải như thời Sô Viết cũ thập niên 50’s và thập niên 60’s có thể đem các sư đoàn thiết giáp chiếm đóng Hung Gia Lợi và Tiệp Khắc dễ dàng mà không sợ bị phản ứng lại. Nga hiện nay đã lệ thuộc về kinh tế quá nhiều với nhiều quốc gia khác trên toàn cầu nên biện pháp chế tài kinh tế sẽ làm Nga thiệt hại nặng nề.
Trước hết Nga sẽ bị đuổi ra khỏi các cuộc họp thượng đỉnh kinh tế gọi là G-8 của tám quốc gia có nền kinh tế lớn mạnh nhất của toàn cầu. Tháng 6 này, G-8 theo lịch trình sẽ họp tại ngay Sochi nơi tổ chức Thế Vận Hội mùa đông vừa qua tại Nga. Nay sẽ được dời sang xứ khác và Nga sẽ bị đẩy ra khỏi G-8. Kế tiếp là các nhân vật đầu não của điện Kremlin, thân tín nhất của Putin sẽ bị đưa vào danh sách cấm đi ra khỏi Nga du hành sang Hoa Kỳ và Âu Châu. Tòa Bạch Cung đã thiết lập sẵn danh sách này gồm bộ trưởng quốc phòng Nga là Sergei Shoigu, giám đốc các cơ quan an ninh Nga như Bortnikov, Patrushev, hai cố vấn thân cận của Putin là Ivanov và Surkov, cũng như các chủ tịch các công ty lớn nhất của Nga về năng lượng là Aleksei Miller của Gazprom và Igor Sechin của hãng dầu Rosneft. Ngoài ra còn nhiều nhân vật quan trọng khác của Nga cũng sẽ lần lượt bị cho vào danh sách cấm du hành này tuỳ theo biến chuyển của tình hình! Ngoài ra các tài sản để tại ngoại quốc của các nhân vật này đều sẽ bị phong tỏa, y hệt như trường hợp của Iran, với hy vọng là các tay này trước giờ bòn rút của cải đem ra ngoại quốc, nay sẽ bị mất hết và vì quyền lợi sẽ quay mặt phản Putin hay ít nhất cũng có thể sẽ ngăn cản Putin phần nào!
Ngày thứ năm 20 tháng 3, Tổng Thống Obama đã ký sắc lệnh chế tài thêm một số nhân vật quan trọng khác như Sergei Ivanov, đổng lý văn phòng của Putin, hai tay tỉ phú thân cận với Putin là Timchenko và Kovalchuk. Đồng thời bộ Tài Chánh Hoa Kỳ cũng đã ghi danh vào sổ đen ngân hàng Bank Rossiya của tỉ phú Kovalchuk, không cho ngân hàng này giao dịch trên thị trường tín dụng của thế giới, cũng như cho động lạnh tất cả tài sản của ngân hàng này tại Âu Chậu. Ngân hàng Rossiya được coi là ngân hàng riêng của Putin và các tay chân thân tín nên việc chế tài này sẽ làm thiệt hại nặng cho Putin và các tay tham nhũng trong chính quyền!
Riêng Putin và ngoại trưởng Lavrov không bị cho vào danh sách vì hy vọng là Nga nhượng bộ sẽ cần phải đi du hành để thương thuyết! Những điều này nghe có vẻ khôi hài nhưng như trường hợp của Iran đã chứng minh, rất có hiệu quả vì Iran đã phải chịu vào bàn thương thuyết vì những biện pháp chế tài kinh tế, trong đó việc lập danh sách các nhân vật đầu não để cấm du hành và bị phong tỏa tài sản tại ngoại quốc đã làm các nhân vật này sau cùng thay đổi thái độ khi bị thiệt hại đến chính quyền lợi riêng tư của mình!
Biện pháp kinh tế quan trọng khác là vấn đề năng lượng. Nga là xứ xuất cảng dầu thứ hai sau Saudi Arabia và cung cấp khí đốt cho toàn cõi Âu Châu. Nga đã đe dọa dùng việc cung cấp khí đốt này như một thứ vũ khí, sẽ cắt việc cung cấp này trong các cuộc xung đột. Nhưng ngược lại kinh tế Nga cũng như Iran hay Saudi Arabia, lệ thuộc nhiều vào việc bán dầu và khí đốt. Nên nếu bị chế tài, không bán được dầu và khí đốt, kinh tế Nga sẽ bị suy sụp nặng nề. Điều làm Hoa Kỳ mạnh tay là hiện nay với các kỹ thuật tân kỳ fracking, gia tăng việc đào dầu và sản xuất khí đốt tại chính nội địa Hoa Kỳ, hiện nay Hoa Kỳ đã có thể coi như độc lập về năng lượng và dư thừa khí đốt để xuất cảng! Vì thế nếu Nga đe dọa khóa các ống dẫn khí đốt sang Âu Châu, Hoa Kỳ có thể cho xuất cảng khí đốt đông lạnh, liquefied natural gas và cho tàu tanker xuất cảng sang Âu Châu để thay thế cho nguồn năng lượng này của Nga. Việc này sẽ vừa triệt tiêu được đe dọa của Nga vừa chế tài kinh tế Nga không cho kiếm nguồn lợi nhờ xuất cảng năng lượng khí đốt và dầu hỏa.
Thực sự việc Hoa Kỳ đang tiến đến việc độc lập về năng lượng và dư thừa để xuất cảng đã làm thay đổi hẳn các tính toán về chiến lược địa dư trên toàn cầu. Hiện nay Hoa Kỳ có thể tính chuyện rút khỏi vùng Trung Đông mà không sợ bị thiệt hại về kinh tế vì bị thiếu dầu hỏa như trước. Đây chính là lý do Hoa Kỳ có thể rút khỏi Iraq và Afghanistan, cũng như không muốn dính vào bất kỳ một xung đột nào khác tại Trung Đông như Syria chẳng hạn. Vì ngay chính Saudi Arabia đã mất hết khả năng đòi hỏi và làm đòn bẫy với Hoa Kỳ. Và Iran sau cùng đã phải qui hàng chịu ngồi vào bàn thương thuyết với Hoa Kỳ về việc chế bom nguyên tử chỉ vì không thể dùng vũ khí dầu hỏa đe dọa được như trước.
Trong trường hợp của Nga, năng lượng tuy không chiếm phần tối thượng như tại Iran nhưng cũng là tài nguyên bậc nhất của Nga để vững mạnh kinh tế. Nên một khi Hoa Kỳ và Tây Âu không cần đến dầu hỏa và khí đốt của Nga, xứ này mất đi một yếu tố đòn bẫy quan trọng và sẽ bị ảnh hưởng nặng nếu Hoa Kỳ và Tây Âu tiến đến các biện pháp chế tài kinh tế sau vụ trưng cầu dân ý tại Crimea.
Tuy nhiên như với Iran, đòn kinh tế nặng nề nhất sẽ là việc loại Nga ra khỏi hệ thống ngân hàng toàn cầu. Các công ty của Nga sẽ không thể mua bán hay vay tiền được với các ngân hàng khắp nơi và như Iran phải đi đến tình trạng trao đổi hàng hóa, không thể bán dầu lấy tiền được vì không ngân hàng nào chịu giao dịch. Iran bị đòn này sau cùng đã phải qui hàng ngay và Hoa Kỳ cũng như Tây Âu đã thấy vũ khí ngân hàng và tín dụng đã trở thành quan trọng bậc nhất trong việc chế tài kinh tế và đem lại sự sụp đổ kinh tế cho quốc gia nào lâm vào cảnh bị đuổi ra khỏi hệ thống ngân hàng và tín dụng của toàn cầu.
Nhưng Nga không phải là Iran. Vì Nga dù sao đi nữa vẫn là quốc gia lớn hơn Iran nhiều và là cựu siêu cường với kho vũ khí nguyên tử đe dọa cả toàn cầu. Việc Hoa Kỳ và Tây Âu có dám dồn Putin vào đường cùng với sụp đổ kinh tế như đã làm với Iran, là điều khó tiên đoán.
Tất cả sẽ tuỳ thuộc vào những hành động và tính toán của Putin trong những ngày tháng sắp đến. Và Putin có dừng lại sau khi đã nuốt Crimea trong cuộc bầu trưng cầu dân ý tuần lễ qua hay không? Hay Putin sẽ nổi khùng để lao đầu vào một cuộc phiêu lưu với những hậu quả khó lường trước cho Nga, Ukraine và cho cả toàn cầu.
Nguyễn Đình Phùng
Hoa Kỳ và Tây Âu gọi cuộc đi bầu do Putin ra lệnh này là bất hợp pháp và vi phạm chủ quyền của Ukraine. Trước đó ngày thứ bảy 15 tháng 3, Hội Đồng Bảo An của Liên Hiệp Quốc đã họp để ra quyết nghị tố cáo cuộc đi bầu này bất hợp pháp. Nhưng Nga đã dùng quyền phủ quyết để bác bỏ. Trung Hoa là quốc gia duy nhất đứng trung dung không bỏ phiếu, trong khi tất cả các quốc gia hội viên khác đều lên án Nga! Việc Putin nhất quyết đi tới trong vụ chiếm lại Crimea và cho dàn quân dọc biên giới để đe dọa Ukraine, đã chứng tỏ quyết tâm của Putin không chịu lùi bước dù phải trả giá đến đâu đi nữa.
Vấn đề là sau khi nuốt trọn Crimea rồi, Putin sẽ dừng lại hay sẽ sửa soạn để chiếm luôn vùng phía đông Ukraine là nơi có nhiều dân nói tiếng Nga cư ngụ và đòi tự trị, tách khỏi chính quyền trung ương của Ukraine tại Kiev. Nhiều cuộc xung đột giữa hai phe thân Nga và thân Ukraine đã xảy ra làm chết nhiều người tại thành phố Donetsk của vùng phía Đông Ukraine này. Putin có thể lấy danh nghĩa bảo vệ cho các người gốc Nga sinh sống tại đây để đem quân chiếm ttrọn vùng phía Đông Ukraine hoặc có thể hung hăng hơn làm trọn cả vùng phía Tây với thủ đô Kiev, đưa Ukraine với dân số 46 triệu người sáp nhập vào Nga, trở lại như thời Sô Viết cũ.
Tổng Thống Obama đã lên tiếng đe dọa là Putin sẽ phải trả giá cho những cuộc phiêu lưu và sáp nhập Crimea cũng như đe dọa xâm chiếm lãnh thổ phía Đông Ukraine. Nhưng điều rõ ràng là Putin không coi những đe dọa này của Obama ra gì và thản nhiên thi hành kế hoạch của mình. Trong khi đó ngoại trưởng John Kerry họp tới tấp với ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov để cố gắng thuyết phục Nga nhưng đều vô hiệu quả. Lavrov đã được lệnh của Putin để không chịu nhường bước một chút nào và tiếp tục tuyên bố Nga hành xử mọi việc theo đúng luật lệ quốc tế, chỉ để bảo vệ dân Nga sinh sống tại các vùng này!
Điều này đã được ví với lập luận của Hitler thời Đệ Nhị Thế Chiến khởi đầu chiến tranh khi xâm chiếm Ba Lan, cũng dưới danh nghĩa là để bảo vệ dân Đức sống tại các vùng đất Đông Âu!
Putin như vậy đã coi thường Obama, cho Obama là loại gà nuốt dây thung, sẽ không dám có những phản ứng mạnh và sẽ để yên cho Putin thực hiện tham vọng bành trướng lãnh thổ Nga trở lại như thời Sô Viết cũ. Lý do để Putin đánh ván bài này chính là vì Obama trong vụ Syria đã thay đổi lập trường như chong chóng, dọa đánh nhà độc tài Assad của Syria khi dùng vũ khí hóa học giết dân lành Syria. Nhưng Obama lại chùn bước và không dám dính vào Syria, sau cùng phải nhờ vào Putin giải nguy cho mình, để Nga làm trung gian trong vụ ép buộc Assad giải giới vũ khí hóa học, hiện nay cũng chưa đi đến đâu!
Obama đã bị phe Cộng Hòa chỉ trích nặng nề về đường lối bồ câu. Ngay chính Thượng Nghị Sĩ John McCain đã viết bài quan điểm trên tờ New York Times tuần qua mạt sát Obama về sự yếu kém đã khuyến khích Putin trên con đường phiêu lưu tại Ukraine hiện nay. McCain chủ trương có biện pháp mạnh để trừng phạt Putin, kể cả việc gửi vũ khí giúp chính phủ lâm thời của Ukraine tại Kiev để chống lại Nga!
Tuy nhiên Hoa Kỳ và Tây Âu gần như chắc chắn sẽ không dám dùng biện pháp quân sự dù Putin sau khi sáp nhập Crimea rồi, có đem quân chiếm cả toàn cõi Ukraine chăng nữa. Vì quyền lợi của Hoa Kỳ và Tây Âu không bị thương tổn đến nỗi để tạo ra chiến tranh nguyên tử với Nga, Ukraine dù sao đi nữa, cũng là quốc gia thuộc khối Sô Viết cũ, Crimea trước kia vốn là của Nga và là căn cứ của hạm đội Nga tại Bắc Hải. Dĩ nhiên dù Hoa Kỳ và Tây Âu có đánh võ miệng sẽ làm mọi chuyện để bảo vệ dân Ukraine muốn thoát khỏi kiềm chế của Nga, sự thực phũ phàng là nếu Putin nhất quyết tấn công và chiếm trọn Ukraine, Tây Phương cũng sẽ không thể nhảy vào chiến tranh trực tiếp và leo thang đến chiến tranh nguyên tử để bảo vệ Ukraine được!
Tuy Hoa Kỳ và Tây Âu không thể và không muốn dùng biện pháp quân sự để trừng phạt Putin, nhưng thế giới Tây Phương không phải là không có những biện pháp hiệu quả để đối phó với Putin. Nga hiện nay không phải như thời Sô Viết cũ thập niên 50’s và thập niên 60’s có thể đem các sư đoàn thiết giáp chiếm đóng Hung Gia Lợi và Tiệp Khắc dễ dàng mà không sợ bị phản ứng lại. Nga hiện nay đã lệ thuộc về kinh tế quá nhiều với nhiều quốc gia khác trên toàn cầu nên biện pháp chế tài kinh tế sẽ làm Nga thiệt hại nặng nề.
Trước hết Nga sẽ bị đuổi ra khỏi các cuộc họp thượng đỉnh kinh tế gọi là G-8 của tám quốc gia có nền kinh tế lớn mạnh nhất của toàn cầu. Tháng 6 này, G-8 theo lịch trình sẽ họp tại ngay Sochi nơi tổ chức Thế Vận Hội mùa đông vừa qua tại Nga. Nay sẽ được dời sang xứ khác và Nga sẽ bị đẩy ra khỏi G-8. Kế tiếp là các nhân vật đầu não của điện Kremlin, thân tín nhất của Putin sẽ bị đưa vào danh sách cấm đi ra khỏi Nga du hành sang Hoa Kỳ và Âu Châu. Tòa Bạch Cung đã thiết lập sẵn danh sách này gồm bộ trưởng quốc phòng Nga là Sergei Shoigu, giám đốc các cơ quan an ninh Nga như Bortnikov, Patrushev, hai cố vấn thân cận của Putin là Ivanov và Surkov, cũng như các chủ tịch các công ty lớn nhất của Nga về năng lượng là Aleksei Miller của Gazprom và Igor Sechin của hãng dầu Rosneft. Ngoài ra còn nhiều nhân vật quan trọng khác của Nga cũng sẽ lần lượt bị cho vào danh sách cấm du hành này tuỳ theo biến chuyển của tình hình! Ngoài ra các tài sản để tại ngoại quốc của các nhân vật này đều sẽ bị phong tỏa, y hệt như trường hợp của Iran, với hy vọng là các tay này trước giờ bòn rút của cải đem ra ngoại quốc, nay sẽ bị mất hết và vì quyền lợi sẽ quay mặt phản Putin hay ít nhất cũng có thể sẽ ngăn cản Putin phần nào!
Ngày thứ năm 20 tháng 3, Tổng Thống Obama đã ký sắc lệnh chế tài thêm một số nhân vật quan trọng khác như Sergei Ivanov, đổng lý văn phòng của Putin, hai tay tỉ phú thân cận với Putin là Timchenko và Kovalchuk. Đồng thời bộ Tài Chánh Hoa Kỳ cũng đã ghi danh vào sổ đen ngân hàng Bank Rossiya của tỉ phú Kovalchuk, không cho ngân hàng này giao dịch trên thị trường tín dụng của thế giới, cũng như cho động lạnh tất cả tài sản của ngân hàng này tại Âu Chậu. Ngân hàng Rossiya được coi là ngân hàng riêng của Putin và các tay chân thân tín nên việc chế tài này sẽ làm thiệt hại nặng cho Putin và các tay tham nhũng trong chính quyền!
Riêng Putin và ngoại trưởng Lavrov không bị cho vào danh sách vì hy vọng là Nga nhượng bộ sẽ cần phải đi du hành để thương thuyết! Những điều này nghe có vẻ khôi hài nhưng như trường hợp của Iran đã chứng minh, rất có hiệu quả vì Iran đã phải chịu vào bàn thương thuyết vì những biện pháp chế tài kinh tế, trong đó việc lập danh sách các nhân vật đầu não để cấm du hành và bị phong tỏa tài sản tại ngoại quốc đã làm các nhân vật này sau cùng thay đổi thái độ khi bị thiệt hại đến chính quyền lợi riêng tư của mình!
Biện pháp kinh tế quan trọng khác là vấn đề năng lượng. Nga là xứ xuất cảng dầu thứ hai sau Saudi Arabia và cung cấp khí đốt cho toàn cõi Âu Châu. Nga đã đe dọa dùng việc cung cấp khí đốt này như một thứ vũ khí, sẽ cắt việc cung cấp này trong các cuộc xung đột. Nhưng ngược lại kinh tế Nga cũng như Iran hay Saudi Arabia, lệ thuộc nhiều vào việc bán dầu và khí đốt. Nên nếu bị chế tài, không bán được dầu và khí đốt, kinh tế Nga sẽ bị suy sụp nặng nề. Điều làm Hoa Kỳ mạnh tay là hiện nay với các kỹ thuật tân kỳ fracking, gia tăng việc đào dầu và sản xuất khí đốt tại chính nội địa Hoa Kỳ, hiện nay Hoa Kỳ đã có thể coi như độc lập về năng lượng và dư thừa khí đốt để xuất cảng! Vì thế nếu Nga đe dọa khóa các ống dẫn khí đốt sang Âu Châu, Hoa Kỳ có thể cho xuất cảng khí đốt đông lạnh, liquefied natural gas và cho tàu tanker xuất cảng sang Âu Châu để thay thế cho nguồn năng lượng này của Nga. Việc này sẽ vừa triệt tiêu được đe dọa của Nga vừa chế tài kinh tế Nga không cho kiếm nguồn lợi nhờ xuất cảng năng lượng khí đốt và dầu hỏa.
Thực sự việc Hoa Kỳ đang tiến đến việc độc lập về năng lượng và dư thừa để xuất cảng đã làm thay đổi hẳn các tính toán về chiến lược địa dư trên toàn cầu. Hiện nay Hoa Kỳ có thể tính chuyện rút khỏi vùng Trung Đông mà không sợ bị thiệt hại về kinh tế vì bị thiếu dầu hỏa như trước. Đây chính là lý do Hoa Kỳ có thể rút khỏi Iraq và Afghanistan, cũng như không muốn dính vào bất kỳ một xung đột nào khác tại Trung Đông như Syria chẳng hạn. Vì ngay chính Saudi Arabia đã mất hết khả năng đòi hỏi và làm đòn bẫy với Hoa Kỳ. Và Iran sau cùng đã phải qui hàng chịu ngồi vào bàn thương thuyết với Hoa Kỳ về việc chế bom nguyên tử chỉ vì không thể dùng vũ khí dầu hỏa đe dọa được như trước.
Trong trường hợp của Nga, năng lượng tuy không chiếm phần tối thượng như tại Iran nhưng cũng là tài nguyên bậc nhất của Nga để vững mạnh kinh tế. Nên một khi Hoa Kỳ và Tây Âu không cần đến dầu hỏa và khí đốt của Nga, xứ này mất đi một yếu tố đòn bẫy quan trọng và sẽ bị ảnh hưởng nặng nếu Hoa Kỳ và Tây Âu tiến đến các biện pháp chế tài kinh tế sau vụ trưng cầu dân ý tại Crimea.
Tuy nhiên như với Iran, đòn kinh tế nặng nề nhất sẽ là việc loại Nga ra khỏi hệ thống ngân hàng toàn cầu. Các công ty của Nga sẽ không thể mua bán hay vay tiền được với các ngân hàng khắp nơi và như Iran phải đi đến tình trạng trao đổi hàng hóa, không thể bán dầu lấy tiền được vì không ngân hàng nào chịu giao dịch. Iran bị đòn này sau cùng đã phải qui hàng ngay và Hoa Kỳ cũng như Tây Âu đã thấy vũ khí ngân hàng và tín dụng đã trở thành quan trọng bậc nhất trong việc chế tài kinh tế và đem lại sự sụp đổ kinh tế cho quốc gia nào lâm vào cảnh bị đuổi ra khỏi hệ thống ngân hàng và tín dụng của toàn cầu.
Nhưng Nga không phải là Iran. Vì Nga dù sao đi nữa vẫn là quốc gia lớn hơn Iran nhiều và là cựu siêu cường với kho vũ khí nguyên tử đe dọa cả toàn cầu. Việc Hoa Kỳ và Tây Âu có dám dồn Putin vào đường cùng với sụp đổ kinh tế như đã làm với Iran, là điều khó tiên đoán.
Tất cả sẽ tuỳ thuộc vào những hành động và tính toán của Putin trong những ngày tháng sắp đến. Và Putin có dừng lại sau khi đã nuốt Crimea trong cuộc bầu trưng cầu dân ý tuần lễ qua hay không? Hay Putin sẽ nổi khùng để lao đầu vào một cuộc phiêu lưu với những hậu quả khó lường trước cho Nga, Ukraine và cho cả toàn cầu.
Nguyễn Đình Phùng
http://www.thegioinguoiviet.net/showthread.php?t=27701
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét