NÓNG § UKRAINA - KHỦNG HOẢNG - Ukraina và phương Tây cực lực lên án việc sáp nhập Crimée vào Nga

Thứ tư 19 Tháng Ba 2014

Các lãnh đạo chính quyền lầm thời Ukraina: Tổng thống Oleksander Turchinov (trái) Thủ tướng Arseny Yatseniuk (phải) và Ihor Tenyuk bộ trưởng Quốc phòng ngày 18/3/2014 tại Kiev sau khi Crimée bị sáp nhập về Nga.

REUTERS/Mykhailo Markiv

Thanh Phương RFI

Bất chấp các biện pháp trừng phạt của phương Tây, hôm qua, 18/3/2014, Tổng thống Vladimir Putin đã ký một hiệp định lịch sử tại điện Kremlin, sát nhập vùng Crimée vào Nga. Trước khi đặt bút ký, ông Putin đã có bài diễn văn dài, được các nghị sĩ Quốc hội lưỡng viện và thống đốc các vùng của Nga vỗ tay hoan nghênh nhiệt liệt. Các cường quốc phương Tây và Ukraina cực lực lên án việc sát nhập vùng Crimée vào Nga, xem đây là một hành động trái với công pháp quốc tế.

Ngay sau đó, tại Kiev, bộ Ngoại giao Ukraina đã triệu đại biện của Nga lên để trao công hàm phản đối. Về phần tổng thống lâm thời của Ukraina Tourtchinov thì lên án tổng thống Putin làm giống như Đức quốc xã thôn tín các vùng lãnh thổ trước khi bắt đầu Thế chiến thứ hai.Thủ tướng Ukraina cho rằng xung đột ở Crimée đã chuyển « từ giai đoạn chính trị sang giai đoạn quân sự », còn bộ Quốc phòng Ukraina thì thông báo là binh lính Ukraina ở Crimée kể từ nay được phép sử dụng vũ khí.

Tại Kiev, không khí phấn chấn sau cuộc chính biến Maidan lật đổ chính quyền của Tổng thống Yanoukovitch nhường chỗ cho một thái độ kiên quyết bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ.Thông tín viên Laurent Geslin tường trình từ Kiev :

Ở Kiev, tại một quán cafe hạng sang thuộc khu phố cổ Podile, những khách hàng quen thuộc nhất loạt khẳng định Crimée thuộc lãnh thổ Ukraina và vẫn sẽ thuộc về Ukraina. Katia, một phụ nữ đến từ vùng miền đông nói tiếng Nga, làm việc từ nhiều năm nay tại thủ đô Kiev, lên án một cách thẳng thừng hành động sát nhập Crimée vào Nga. 

« Đối với tôi, một người đến từ Donesk, đây là một tội ác đối với Ukraina và là một sai lầm khủng khiếp đối với nước Nga. Tất cả mọi công dân Nga giờ đây khiếp sợ vì bị toàn thế giới tẩy chay ». 

Dilma, bạn của người phụ nữ này, xuất thân từ một vùng nằm sát biên giới với Hungary chia sẻ : « Tôi đã sống qua tuổi thơ ở đó với ý niệm rằng Ukraina là thống nhất. Ukraina là Ukraina ». 

Tại Kiev, không khí phấn chấn say sưa sau khi Tổng thống Yanoukovitch sụp đổ không còn nữa.  

Phương Tây nhất loạt phản đối

Hôm qua (18/3), chủ tịch Uỷ ban châu Âu José Manuel Barroso và chủ tịch Hội đồng châu Âu Herman Van Rompuy tuyên bố là Liên hiệp châu Âu « không công nhận và sẽ không công nhận việc sát nhập Crimée và Sebastopol vào Liên bang Nga».

Thủ tướng Đức Angela Merkel thì xem việc sát nhập Crimée vào Nga là « trái với công pháp quốc tế ». Tổng thống François Hollande cũng tuyên bố Pháp không công nhận kết quả trưng cầu dân ý tại Crimée ngày 16/03, cũng như việc sát nhập Crimée vào Nga. Tổng thống Pháp kêu gọi một sự đáp trả « mạnh mẽ và có phối hợp » của châu Âu.

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe hôm nay cũng lên án việc sát nhập Crimée vào Nga và doạ sẽ thi hành các biện pháp trừng phạt mới đối với Matxcơva.

Về phần tổng thống Mỹ Barack Obama hôm qua kêu gọi các lãnh đạo nhóm G7 và Liên hiệp châu Âu họp lại vào tuần tới ở La Haye để xem xét các quyết định mà nhóm G7 có thể đưa ra để đối phó với tình hình mới và hỗ trợ Ukraina. Từ Washington, thông tín viên RFI Anne Marie Capomaccio  tường trình : 

Cuộc họp của các nước công nghiệp phát triển bàn về khủng hoảng Ukraina là một cách mới để chỉ cho thấy nước Nga mỗi ngày càng thêm cô lập và Nga đã tự khai trừ mình ra khỏi tổ chức. Một trong những chiến lược hành động của Hoa Kỳ là củng cố mối liên kết của cộng đồng quốc tế chống lại Matxcơva.  

Chuyến công du của Phó tổng thống Mỹ Joe Biden đến Ba Lan và các nước vùng Baltic cũng nằm trong mục đích đó. Như dự trù, Nhà trắng chuẩn bị thông báo là sắc lệnh sáp nhập Crimée vào Nga được ký hôm qua sẽ kéo theo đợt trừng phạt thứ ba.  

Các biện pháp cụ thể sẽ được loan báo trong những ngày tới. Người ta vẫn chưa biết liệu Tổng thống Putin có bị nhắm tới theo như đề nghị của một số dân biểu Mỹ hay không. Phát ngôn viên bộ Ngoại giao Mỹ không loại từ khả năng này, nhưng từ chối bình luận thêm vào lúc này.  

Nhà trắng giải thích việc đưa ra các biện pháp trừng phạt tăng dần là nhằm mục đích để một cánh cửa cho đàm phán. Nhìn chung các biện pháp trừng phạt gần như đã được các nghị sĩ Mỹ nhất trí hoàn toàn.

Các chỉ trích chủ yếu là từ phe diều hâu. Những nhân vật của phe này, như Thượng nghị sĩ John McCain đề nghị phải trừng phạt mạnh hơn và nhất là phải làm nhanh. Ông John McCain đánh giá là Vladimir Putin đã công khai tỏ thái độ thù địch, cộng đồng quốc tế dù muốn hay không thì cũng đã ở trong một cuộc chiến tranh lạnh mới. 

Ngoại trưởng John Kerry hôm qua không còn lạc quan nữa, ông tỏ  lo lắng trước « tinh thần dân tộc cực đoan đang lên cao và có thể lan tràn một cách cực kỳ nguy hiểm".

tags: Crimée - Khủng hoảng - Lãnh thổ - Nga - Phản ứng - Phương Tây - Quốc tế - Sáp nhập - Theo dòng thời sự - Ukraina