Trưng cầu dân ý 'đe dọa EU'

BBC

Cập nhật: 15:53 GMT - thứ tư, 17 tháng 9, 2014

Thủ tướng Mariano Rajoy nói cuộc trưng cầu dân ý ở Catalonia nếu diễn ra sẽ là bất hợp pháp và vi hiến

Các cuộc trưng cầu dân ý tại Scotland và tại vùng Catalonia của Tây Ban Nha giống như một cơn lốc xoáy đối với sự toàn vẹn của châu Âu, Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy cảnh báo.

Ông nói với các dân biểu rằng những tiến trình như vậy tạo "thêm suy thoái kinh tế và đói nghèo".

Người dân Catalan ủng hộ việc giành độc lập đang theo dõi sát sao cuộc trưng cầu tại Scotland về việc tách ra khỏi Liên hiệp Vương quốc Anh, sẽ diễn ra vào thứ Năm, và có kế hoạch tổ chức tương tự tại vùng Catalonia vào tháng Mười Một.

Nếu Scotland ủng hộ việc độc lập, thì nước này sẽ phải tái nộp đơn xin gia nhập thành thành viên của EU, ông Rajoy nói.

'Cơn lốc xoáy dưới dòng nước'

Quốc hội vùng Catalonia dự kiến sẽ bỏ phiếu vào thứ Tư về một nghị quyết mở đường cho việc tổ chức trưng cầu dân ý vào tháng Mười Một xem có muốn độc lập khỏi Tây Ban Nha hay không.

Hôm thứ Năm tuần trước, hàng trăm ngàn người Catalan đã hình thành một hình chữ V, đại diện cho chứ 'vote' tức bỏ phiếu, ở dọc hai con đường lớn của Barcelona để kêu gọi được quyền bỏ phiếu.

Nhưng chính phủ Tây Ban Nha phản đối bất kỳ bước đi nào tiến tới việc tách ra độc lập, và việc được chính quyền trung ương chấp nhận là đòi hỏi bắt buộc để việc tổ chức trưng cầu dân ý được coi là hợp hiến.

Phát biểu với các dân biểu trong quốc hội hôm thứ Tư, Thủ tướng Rajoy mô tả các cuộc trưng cầu dân ý như trường hợp Scotland là "một cơn lốc xoáy dưới dòng nước cho sự toàn vẹn của châu Âu".

Ông nói tinh thần thời đại là hội nhập chứ không phải tách riêng, và đó là lý do khiến ông thấy rất khó chấp nhận việc cho tổ chức trưng cầu dân ý.

Những người Catalan ủng hộ việc độc lập cảm thấy được khích lệ về những gì đang diễn ra tại Scotland

Nếu như quốc hội Catalonia thông qua luật cho phép "bỏ phiếu tham khảo", tòa án hiến pháp Tây Ban Nha được trông đợi sẽ tuyên bố luật đó là "bất hợp pháp".

Thủ hiến vùng Catalonia Artur Mas trước đó đã cam kết sẽ tổ chức bỏ phiếu vào ngày 9/11.

Ông nói với BBC hồi tuần trước rằng ông hy vọng Scotland sẽ bỏ phiếu "thuận" trong kỳ trưng cầu dân ý, bởi ông tin rằng một Scotland độc lập sẽ được chấp nhận vào EU, và điều đó cho thấy một vùng Catalonia độc lập cũng có thể mong đợi nhận được điều tương tự.

Nhưng Thủ tướng Rajoy nói Scotland sẽ phải trải qua toàn bộ những trình tự áp dụng cho một tân quốc gia khi muốn gia nhập EU.

Ông nói hiện không rõ là theo các hiệp ước của EU và theo các tuyên bố của các lãnh tụ châu Âu thì "nếu một phần của một quốc gia tách ra độc lập, phần đó có trở thành bên thứ ba trong quan hệ với Liên hiệp Âu châu hay không".

Với "các vùng lãnh thổ riêng rẽ trong một quốc gia thành viên", để gia nhập EU sẽ cần mất nhiều năm và còn tùy thuộc vào việc được toàn bộ 28 quốc gia thành viên chuẩn thuận, ông nói thêm.

Ông Rajoy trước đó nói ông có thể ngăn cản việc Scotland gia nhập EU.

Catalonia là một trong những vùng giàu có nhất và công nghiệp hóa nhất của Tây Ban Nha, và cũng là một trong những vùng có tâm lý muốn độc lập nhất.

Cho tới gần đây, không mấy người Catalan muốn hoàn toàn độc lập. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế khốn khổ của Tây Ban Nha đã làm tăng khuynh hướng muốn tách riêng.