Cái chết của Bin Laden: Những biểu tượng và hiện thực

Tomasz Deptuła, “Newsweek” – Lê Diễn Đức dịch

 

Tổng thống Barack Obama mặc niệm các nạn nhân, "Ground Zero" ngày 5/05/2011

 

Cuộc chiến chống khủng bố Hồi giáo, chắc chắn không kết thúc, nhưng phải thừa nhận rằng Hoa Kỳ, mặc dù chi phí rất lớn, đã đạt được mục tiêu của mình, bất kể Bin Laden còn sống hay đã chết. Phải thấy rằng, trong gần 10 năm trôi qua kể từ ngày 11 tháng 9 năm 2001 trên nước Mỹ đã không có bất kỳ cuộc tấn công nào nghiêm trọng của quân khủng bố Hồi giáo.

 

Osama bin Laden đã là một biểu tượng. Biểu tượng cho cú sốc lớn của ngày 11 tháng 9 và một thập kỷ của cuộc chiến chống khủng bố của Hoa Kỳ.

 

Chiến tranh lần thứ hai với Iraq (mặc dù tay siêu khủng bố Bin Laden chẳng có gì chung nhiều với đất nước này), nhưng trên hết – sự hiện diện lâu dài ở Afghanistan. Cái chết của Bin Laden khép lại một kỷ nguyên nào đó, tạo ra cửa ngõ để người Mỹ giữ được thể diện rút ra khỏi khu vực này của thế giới. Những gì thất bại vào năm 2001 trong các hang động tại Tora Bora, nơi Osama bin Laden trong tích tắc đã thoát chết hoặc bị bắt giữ, đã được hoàn thành trong vòng chưa đầy một thập niên sau đó.

 

Thậm chí đối với cái chất "hòa bình" của Obama – một kiểu nói về ông mà các đảng viên đảng Cộng hòa nỗ lực khiêu khích – cũng không có lựa chọn khác: Osama bin Laden phải chết. Những tiếng nói phẫn nộ trước việc tiến hành hoạt động biệt kích trên lãnh thổ của một nước khác chỉ là những giọt nước mắt cá sấu. Và bởi vì đây là lần đầu tiên? Ngay trên cùng lãnh thổ Pakistan, nơi giáp biên giới với nước láng giềng Afghanistan, người Mỹ từ nhiều tháng nay đã thực hiện thành công chiến dịch với sự tham dự của máy bay không người lái. Các cuộc tấn công mang tính "phẫu thuật", nhưng khó lòng tránh được ảnh hưởng tới thường dân, bởi vì không một cơ quan tình báo nào hoàn hảo và không phải mọi tên lửa sẽ bắn trúng mục tiêu dự tính. Nhờ máy bay không người lái người Mỹ đã phá hủy được các cơ sở của al-Qaeda, buộc quân khủng bố phải di chuyển đến Yemen và các miền trú ẩn khác trong bán đảo Ả Rập.

 

Ngoài sự tuôn trào niềm tự hào quốc gia, phần lớn người Mỹ không có bất kỳ sự nghi ngờ nào rằng – 40-phút tấn công của hải kích trước hết là một hành động đúng đắn của công lý. Đây là lý do tại sao mọi người, từ những người theo chủ nghĩa tự do dữ dằn, đến những người ủng hộ phong trào "Tea Party", đều xuống đường phố hát vang bài "God Bless America" ​​và "Star Spangled Banner". Họ hiểu rằng người dân New York đặc biệt ghi nhớ sâu đậm những tàn tích vẫn còn cháy âm ỉ sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới bị phá huỷ và chịu đựng rất lâu trong khắp thành phố mùi cháy hôi khét từ asbestine, giây cáp, máy vi tính và cơ thể người.

 

Người Mỹ chờ đón TT Barack Obama, "Ground Zero" ngày 5/05/2011

 

Vượt qua các biểu tượng tất nhiên của thời điểm này – việc chấm dứt 10 năm săn lùng Bin Laden không làm thay đổi bao nhiêu. Mối đe dọa trả đũa là có thật, nhưng thật khó để tin rằng mạng lưới khủng bố ngay lập tức năng động hơn, và bỗng nhiên tổ chức các cuộc tấn công đánh bom ở Mỹ và châu Âu. Sẽ còn phải ở lại Afghanistan thêm một thời gian. Cuộc chiến chống khủng bố Hồi giáo, chắc chắn không kết thúc, nhưng phải thừa nhận Hoa Kỳ, mặc dù chi phí rất lớn, đã đạt được mục tiêu của mình, bất kể bin Laden còn sống hay đã chết. Phải thấy rằng, trong gần 10 năm trôi qua kể từ ngày 11 tháng 9 năm 2001, trên nước Mỹ đã không có bất kỳ cuộc tấn công nào nghiêm trọng của quân khủng bố Hồi giáo.

 

TT Obama và Bộ tham mưu cao cấp nhất theo dõi trực tiếp cuộc công kích tiêu diệt Bin Laden

 

Giết chết Bin Laden là sự thành công không thể phủ nhận của Ngũ Giác Đài và bản thân Barack Obama, người đã ngay lập tức nhảy qua bức rào cản sự ủng hộ của dân chúng. Thế nhưng với tất cả những ai nhân cơ hội này thổi kèn chiến thắng bầu cử cho vị Tổng thống của ngày hôm nay vào năm 2012, cần phải được cảnh báo rằng, còn quá sớm để chào đón với sự ngây thơ này. Trong thời điểm khó khăn, niềm hưng phấn sẽ nhanh chóng biến mất. Người Mỹ sẽ bắt đầu nghĩ tới giá xăng dầu tăng, về sự lạm phát chính thức không tồn tại và về công ăn việc làm đã bị bay qua Ấn Độ và Trung Quốc. Tình trạng tương tự đã được một vị tổng thống khác trải nghiệm, George H.W. Bush (cha), mười mấy tháng trước khi bầu cử vào năm 1992, đã giành chiến thắng ngoạn mục trong cuộc chiến vùng Vịnh. Chỉ số ủng hộ của ông lúc đó cao ngút trời. Một năm rưỡi sau, ông đã bị đánh bại, vì suy thoái kinh tế, cũng như với một Thống đốc trẻ tuổi hơn nhiều của bang Arkansas, Bill Clinton. Lịch sử sau 20 năm có lặp lại không?■

 

Bản Việt ngữ © 2011 Lê Diễn Đức

 

————————————————————————

* Bài được dịch từ nguyên bản tiếng Ba Lan của “Newsweek” (ấn bản Ba Lan), phóng viên Tomasz Deptuła viết từ New York ngày 4 tháng 5 năm 2001. Hình minh hoạ trong bài là của người dịch.

 http://rfavietnam.wordpress.com

 ***

Chính sách của Hoa Kỳ ở Nam Á sau cái chết Bin Laden

Quỳnh Chi, phóng viên RFA

2011-05-06

Tin tức về cái chết của Osama Bin Laden đã làm rúng động thế giới. Chính sách của Hoa Kỳ về chống khủng bố cũng như tại vùng Nam Á sẽ thay đổi như thế nào sau cái chết của Osama Bin Laden?

AFP

Tổng thống Barack Obama nói chuyện với hội đồng an ninh quốc gia, sau khi kết thúc một trong một loạt các cuộc họp thảo luận về kế hoạch đánh vào sào huyệt của Osama bin Laden hôm 01/5/2011.

Quan hệ Hoa Kỳ – Pakistan

Quỳnh Chi hỏi chuyện bà Malou Inncent, nhà phân tích chính sách Hoa Kỳ tại viện CATO, Hoa Kỳ.

Quỳnh Chi: Rất vui được trò chuyện với bà Malou Innocent. Thưa bà, sau khi hạ sát được Osama Bin Laden thì chính sách của Hoa Kỳ ở Nam Á có thay đổi gì không?

Malou Innocent: Có thể nhìn thấy là Hoa Kỳ sẽ tiếp tục hợp tác với đồng minh và bạn bè quốc tế như Ấn Độ, Afghanistan và Pakistan trong vùng Nam Á. Tuy nhiên, vấn đề lại tùy thuộc vào việc Pakistan giúp đỡ Hoa Kỳ như thế nào nữa. Pakistan giúp đỡ Hoa Kỳ càng nhiều thì phiến quân hoạt động trong vùng này càng suy yếu. Thứ nữa, chính sách của Hoa Kỳ cũng còn phụ thuộc vào sự hiện diện của nước này tại Afghanistan bởi nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Hoa Kỳ nên hiện diện nơi đây.

Quỳnh Chi: Theo thang điểm từ 1 đến 10 với 1 là mức thấp nhất, bà nghĩ sự tin tưởng mà Hoa Kỳ dành cho Pakistan là bao nhiêu? Và vì sao?

Malou Innocent: Tôi nghĩ là ở mức số 1, tức là mức thấp nhất. Thực ra thì từ lâu đã có sự thiếu tin tưởng giữa Hoa Kỳ và Pakistan, thậm chí trong thời chiến tranh lạnh. Pakistan luôn cho rằng Hoa Kỳ luôn vì lợi ích của Washington mà thôi. Trong quá khứ thì cũng có nhiều lần Hoa Kỳ cắt viện trợ cho Pakistan. Cho nên, giữa 2 nước đã không có sự tin tưởng lẫn nhau. Và việc 2 nước không tin tưởng nhau là lý do tại sao mà Hoa Kỳ khó tạo nên sự ổn định cho Afghanistan.

Quỳnh Chi: Mỗi năm Hoa Kỳ đổ khoảng 3 tỷ đô là vào Pakistan, dĩ nhiên là Hoa Kỳ muốn gần hơn với nước này. Bà đã làm nhiều nghiên cứu về chính sách HK cho Pakistan, bà nghĩ là HK muốn thân với nước này đến mức độ nào?

Thực ra thì từ lâu đã có sự thiếu tin tưởng giữa Hoa Kỳ và Pakistan,
thậm chí trong thời chiến tranh lạnh. Và việc 2 nước không tin tưởng
nhau là lý do tại sao mà Hoa Kỳ khó tạo nên sự ổn định cho Afghanistan.

Malou Innocent

Malou Innocent: Hoa Kỳ cũng cố gắng thông qua các chương trình viện trợ của mình (thậm chí có thể gọi là mua chuộc) để Pakistan có thể hợp tác với Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống khủng bố cũng như muốn giành sự ủng hộ của nước này đối với những hoạt động của Hoa Kỳ ở Afghanistan. Cái không hiệu quả là dùng viện trợ của Hoa Kỳ để phát triển kinh tế cũng như dân chủ ở nước này.

Quỳnh Chi: Trước nay Hoa Kỳ Dùng Pakistan để cân bằng vấn đề ở Afghanistan và dùng Ấn Độ để cân bằng Trung Quốc. Có ý kiến cho rằng Hoa Kỳ nên thân hơn với Ấn Độ để tạo nên bình ổn ở Nam Á, bà nghĩ sao?

Malou Innocent: Điều đó có lý chứ. Hoa Kỳ ngày càng có mối quan hệ chặt chẽ với Ấn Độ vì sự phát triển kinh tế, vì nguồn năng lượng, vì dân số và vì vị trí của nước này. Có một chuyện này nữa, khi Ấn Độ tiến gần đến Hoa Kỳ thì có thể Pakistan sẽ có hành động khiêu khích là tiến gần tới Trung Quốc hơn bởi Ấn Độ và Pakistan không hợp nhau. Cho nên tình huống có thể sẽ trở nên căng thẳng hơn nhưng mà tôi nghĩ rằng Hoa Kỳ cần phải đi qua giai đoạn này.

Cuộc chiến chống khủng bố

Quỳnh Chi: Thế còn các đồng minh thân cận của Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống khủng bố như Anh, Canada, Úc thì sao? Họ vẫn tiếp tục hợp tác với Hoa Kỳ về các chính sách ở Nam Á?

Malou Innocent: Dĩ nhiên là các đồng minh chống khủng bố của Hoa Kỳ như Canada, Anh và Úc sẽ vẫn tiếp tục hợp tác với Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống khủng bố. Vấn đề chỉ là từ Pakistan: nước này có muốn hợp tác với Hoa Kỳ hay không? Có thể thấy là Pakistan đã giảm bớt sự hợp tác ở một số vùng. Cũng chính vì thế mà Hoa Kỳ đã phải hoạt động ở những vùng này.

Quỳnh Chi: Câu hỏi cuối thưa bà, các viên chức cấp cao của Hoa Kỳ cho rằng xương sườn của lực lượng khủng bố đã gãy và họ có niềm tin sẽ tiêu diệt được khủng bố. Bà có nghĩ là họ lạc quan quá không? Và theo bà thì tương lai của cuộc chiến chống khủng bố mà Hoa Kỳ thực hiện như thế nào?

Hoa Kỳ có thể đo lường được cuộc chiến chống khủng bố này và nó cần một
lực lượng tình báo hùng mạnh và giỏi giang chứ không phải cần nhiều
binh lính…

Malou Innocent

Malou Innocent: Tôi không nghĩ là Hoa Kỳ có thể tiêu diệt hết khủng bố được. Khủng bố như là một thực tế mà Hoa Kỳ phải đối diện một khi mà Washington có chính sách cho vùng Nam Á. Và tôi nghĩ Hoa Kỳ có thể đo lường được cuộc chiến chống khủng bố này và nó cần một lực lượng tình báo hùng mạnh và giỏi giang chứ không phải cần nhiều binh lính như cuộc chiến ở Iraq và Afganishtan.

Quỳnh Chi: Vâng, xin cám ơn bà đã dành thời gian cho đài RFA.

Nguồn lấy từ: http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/us-south-asia-after-osama-death-05062011104846.html