Thứ Bảy, 7 tháng 5, 2011

Mỹ cho điều tra về số nạn nhân sau cuộc biểu tình của người Hmong tại Việt Nam


RFI


Phụ nữ Hmong đi chợ Cốc Lý, Sapa (Ảnh: Brian Snelson / en.wikipedia.com)
Hôm nay, 06/05/2011, theo hãng tin Bloomberg, đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam cho biết sẽ cho điều tra về thông tin chưa được kiểm chứng liên quan đến số nạn nhân thiệt mạng sau cuộc biểu tình của hàng ngàn người Hmong, xẩy ra cách nay vài ngày, tại tỉnh Điện Biên, một khu vực miền núi hẻo lánh, gần biên giới với Lào.
Thông cáo của đại sứ quán Mỹ kêu gọi « các bên liên quan tránh bạo động, giải quyết một cách hòa bình các tranh chấp phù hợp với luật pháp tại Việt Nam và các chuẩn mực về nhân quyền được quốc tế thừa nhận ». Đồng thời, đại sứ quán Hoa Kỳ đang cho « điều tra về những thông tin chưa được xác định về số người có thể thiệt mạng » trong cuộc biểu tình này.
AFP ngày hôm qua, dựa trên thông tin của một sĩ quan quân đội Việt Nam xin ẩn danh, cho biết là quân đội đã trấn áp hàng ngàn người Hmong biểu tình đòi mở rộng quyền tự trị và tự do tôn giáo. Trong khi đó, Trung tâm Phân tích Chính sách công, một tổ chức hoạt động trong lĩnh vực nhân quyền, có trụ sở tại Washington, nói rằng có 28 người thiệt mạng và hàng trăm người mất tích.
Đây là cuộc biểu tình thứ ba được biết đến của các sắc tộc thiểu số tại Việt Nam, trong thập niên vừa qua. Trong các năm 2001 và 2004, lực lượng an ninh Việt Nam đàn áp các cuộc biểu tình của người Thượng ở vùng Tây Nguyên phản đối chính quyền bóp nghẹt tự do tôn giáo và chiếm đoạt đất đai của họ. Để tránh bị truy lùng, trấn áp, có ít nhất 1000 người Thượng đã vượt biên, chủ yếu chạy sang Thái Lan lánh nạn.
Chiều tối ngày hôm qua, phát ngôn viên bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Phương Nga ra thông cáo khẳng định là tại tỉnh Điện Biên, có nhiều người Hmong đã tụ tập sau khi có tin đồn rằng một "sức mạnh siêu nhiên" sẽ đưa họ đến "miền đất hứa", ở đó, họ sẽ được ban sức khỏe, hạnh phúc và giàu sang. Vẫn theo thông cáo này thì lợi dụng tình hình này, một số phần tử xấu đã kích động đám đông đòi thành lập một vương quốc độc lập của người Hmong, làm mất trật tự, an ninh ở địa phương.
Phát ngôn viên bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết thêm là chính quyền đã điều động cán bộ đến « thuyết phục » những người biểu tình không nên tin vào những vào những chuyện thần bí, lừa bịp, đồng thời cảnh báo rằng những lời kêu gọi thành lập một vương quốc độc lập mà một số người đưa ra, là trái với chính sách đoàn kết dân tộc của chính phủ.
Theo Reuters, một số nguồn tin nói rằng cuộc biểu tình của người Hmong bắt đầu từ ngày 30/04, còn giới ngoại giao tại Hà Nội khẳng định có từ 5000 đến 7000 người đã tham gia biểu tình và một trong số những người này đã tự xưng là vua.
Cũng trong ngày hôm nay, Việt Nam từ chối không cho các nhà báo ngoại quốc đến khu vực có cuộc biểu tình của người Hmong. Tại Việt Nam, các phóng viên nước ngoài phải xin phép khi đi tác nghiệp ngoài thủ đô Hà Nội.
Phát ngôn viên bộ Ngoại giao Việt Nam, bà Nguyễn Phương Nga, được AFP trích dẫn, đã đưa ra một số lý do không thể cho phép các nhà báo nước ngoài đến nơi có vụ biểu tình như thời tiết xấu và đường xá dẫn đến huyện Mường Nhé "rất tồi tệ", chính quyền địa phương đang bận rộn kỷ niệm chiến thắng Điện Biên phủ, ngày 07/05.

Đọc thêm: Sứ quán Mỹ điều tra vụ bạo động Mường Nhé


BBC-Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội nói đang kiểm chứng thông tin nói có người chết trong vụ bạo động của người Hmong ở Mường Nhé, Điện Biên.
Trong khi đó, giới phóng viên nước ngoài thường trú ở Việt Nam nói họ không được phép tới khu vực đang xảy ra sự kiện mà nhiều người cho là bất ổn sắc tộc quy mô nhất từ sau cuộc biểu tình của người Thượng ở Tây Nguyên năm 2004. Một số nguồn tin nói với BBC rằng cho tới ngày thứ Sáu 06/05 vẫn còn đông người Hmong tụ tập tại Mường Nhé, trong khi chính quyền vẫn đang tìm cách giải tán họ. Hôm thứ Năm, ông Lê Thành Đô, Chánh Văn phòng tỉnh Điện Biên, được Thông tấn xã Việt Nam trích lời, nói người Hmong tụ tập từ đầu tháng ở Mường Nhé vì tin rằng "một thế lực siêu nhiên sẽ tới mang họ đến Miền Đất Hứa". Ông nói việc một số người Hmong kêu gọi thành lập vương quốc riêng đã gây bất ổn trong khu vực và rằng sau khi được vận động một số người đã trở về nhà. Ông Đô được dẫn lời nói chính quyền "đang tìm cách giải quyết để sớm ổn định cuộc sống cho đồng bào". Điều này cũng có nghĩa hiện sự việc chưa được giải quyết xong. Một số tổ chức ở nước ngoài thì cáo buộc đã có thương vong trong vụ bất ổn. Trung tâm Phân tích Chính sách Công, nhóm hoạt động ở Washington, nói 28 người Hmong thiệt mạng và hàng trăm người mất tích. BBC không kiểm chứng được thông tin này. Tuy nhiên Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội ra thông cáo nói họ đang điều tra và "kêu gọi các bên liên quan không sử dụng bạo lực, giải quyết mâu thuẫn một cách hòa bình và theo đúng luật pháp Việt Nam cũng như các tiêu chuẩn nhân quyền đã được quốc tế công nhận". Thông tin báo chí Sau nhiều ngày im lặng, hôm thứ Năm báo chí Việt Nam đồng loạt đăng bản tin do Thông tấn xã Việt Nam cung cấp dẫn lời ông Lê Thành Đô như đã nói ở trên. Bản tin nói "lợi dụng sự nhẹ dạ cả tin của người dân, kẻ xấu đã phao tin lừa bịp", kích động "gây mất trật tự, an ninh, an toàn". Hãng thông tấn của Nhà nước Việt Nam cũng trích lời quan chức Điện Biên nói "chính quyền địa phương đã cử cán bộ xuống vận động, thuyết phục bà con không nên tin vào những thông tin bịa đặt lừa bịp, cùng các luận điệu sai trái đối với chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc của Đảng và Nhà nước". Không thấy có báo nào cho hay đã cử phóng viên lên Điện Biên tìm hiểu tình hình. Một nguồn tin giấu tên nói với BBC tình hình tại Mường Nhé hiện "gần như nội bất xuất, ngoại bất nhập". Một nguồn tin khác cho rằng "Hiện tại chính quyền cấp tỉnh của các tỉnh Tây Bắc Việt Nam có đông đảo người dân Mông sinh sống như Hà Giang, Lai Châu, Yên Bái, Lào Cai... đã nhận được chỉ thị cấm người Hmong đi khỏi địa phương". Lý do, như lời giải thích là "nhằm tránh sự liên kết và tổ chức" của họ và thời điểm nhạy cảm trước bầu cử Quốc hội 22/5. Phóng viên nước ngoài thì than phiền bị khước từ yêu cầu tới khu vực này. Hãng AFP khi đề đạt nguyện vọng lên Bộ Ngoại giao Việt Nam đã được trả lời: "Không ai lên đó cả". Bà Nguyễn Phương Nga, Vụ trưởng Vụ Báo chí, nói với hãng này: "Tình hình không tốt cho các ông lên đó", với lý do thời tiết xấu, đường xá khó khăn và quan chức địa phương đang bận việc tổ chức kỷ niệm ngày lễ chiến thắng Điện Biên Phủ 07/05. Bà Nga cũng nói tình hình Mường Nhé đã "ổn định". Các số điện thoại của giới hữu trách ở huyện Mường Nhé đều không liên lạc được trong ngày thứ Sáu.
Tình hình phức tạp

Vụ bạo động của hàng nghìn người Hmong tại Mường Nhé bắt đầu xảy ra khoảng 30/04. Ngoài việc đòi thành lập vương quốc riêng, được biết người Hmong còn yêu sách cải thiện tự do tôn giáo. Mường Nhé nằm cách thành phố Điện Biên 200km, là một huyện nghèo với trên 52.000 người. Đa số người Hmong theo đạo Tin Lành. Một người Hmong ở trong khu vực nói với BBC rằng nhiều người Hmong theo đạo một cách "cuồng tín" và tình hình tại đây rất phức tạp. Người này không trả lời thẳng khi được hỏi liệu ông có nghĩ rằng vụ bạo động này có liên quan nước ngoài hay không, nhưng nói trong tiếp xúc, ông thấy những người chủ đạo đều có địa chỉ và số điện thoại của các lãnh đạo người Hmong ở ngoài. Ông cũng nói việc đời sống khổ cực và dân trí thấp khiến cho niềm tin có phần "cực đoan". "Họ theo đạo Vàng Chứ, nhưng mà họ cũng không biết sâu xa triết lý của đạo này." Báo đài Việt Nam gần đây có đăng bài chỉ trích việc người dân tộc thiểu số theo đạo Vàng Chứ, mà họ gọi là một phiên bản của đạo Tin Lành "gây ảnh hưởng xấu tới đời sống của người dân miền núi". Báo chí cũng phê phán việc lan truyền những thông tin hoang đường trong cộng đồng người Hmong về một 'Miền Đất Hứa' khiến họ lơi là cuộc sống lao động. Các hãng thông tấn nói vụ bất ổn xảy ra tại Nậm Kè

Việt Nam cấm phóng viên nước ngoài tới Điện Biên tường trình biểu tình VOA-Thứ Sáu, 06 tháng 5 2011
Hình: REUTERS
Có 170.000 người Hmong sinh sống tại Ðiện Biên, chiếm khoảng 35% dân số trong khu vực, đa số có mức thu nhập chưa tới 100 đô la/năm Chính phủ Việt Nam từ chối không cho ký giả ngoại quốc tới hiện trường nơi xảy ra vụ biểu tình đòi quyền tự trị của hàng ngàn người Hmong tại Điện Biên. Hãng thông tấn AFP ngày 6/5 cho hay khi phóng viên AFP yêu cầu được tới Điện Biên để theo dõi vụ việc, thì phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Việt Nam, bà Nguyễn Phương Nga, khẳng định không ai được phép đến khu vực vào lúc này. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao viện dẫn các lý do bao gồm thời tiết và điều kiện đường xá. Bà Nga nói thêm rằng các giới chức địa phương đang bận lo chuẩn bị lễ kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ vào ngày mai, 7/5/2011, nên không thể tạo điều kiện cho ký giả nước ngoài tới Điện Biên như đề nghị. Đồng thời, bà cũng nhấn mạnh là tình hình tại đây đã ổn định. Trong khi đó tin Reuters ngày 6/5 nói rằng chính phủ Việt Nam thừa nhận tình trạng rối loạn vẫn chưa chấm dứt. Mặt khác, tin của hãng thông tấn Đức DPA đánh đi từ Hà Nội trích lời một giới chức địa phương cho biết trong ngày thứ sáu (6/5) có ít nhất 3000 người Hmong biểu tình tại Mường Nhé thuộc tỉnh Điện Biên và số người biểu tình trong ngày cao điểm hôm thứ tư (4/5) lên tới 5000. Trong khi đó, hãng tin Reuters ghi nhận có tới khoảng 7000 người Hmong tham gia biểu tình. Các nguồn tin của giới chức địa phương và các tổ chức phi chính phủ về sự kiện này trái ngược nhau giữa lúc ký giả nước ngoài không được phép tới hiện trường. Theo DPA, một tổ chức hoạt động của người Hmong ở Washington tố cáo có 28 người thiệt mạng trong vụ đụng độ khi chính phủ Việt Nam điều động quân đội đến giải tán người biểu tình. Ngược lại, giới chức Việt Nam phủ nhận không có trường hợp nào tử vong. Một giới chức không nêu tên nói với DPA rằng không ai được phép tới Mường Nhé, kể cả Chủ tịch huyện, đồng thời cũng bác bỏ tin cho rằng những người biểu tình đã bắt cóc một nhóm giới chức chính quyền địa phương. Tuy nhiên, giới chức này thừa nhận có ít nhất 1300 công an được điều động tới đây. Reuters trích nguồn tin từ linh mục Phạm Thanh Bình ở Sapa nói rằng qua các mối liên lạc ông được biết là quân đội đã phong tỏa những người biểu tình và cắt điện cũng như các phương tiện liên lạc như điện thoại. Cùng ngày hôm nay, bản tin đăng trên tờ Bloomberg News cho biết Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam cho hay đang tìm cách xác minh những tin tức chưa được kiểm chứng về các vụ thương vong có thể đã xảy ra trong các cuộc biểu tình này. Theo Reuters, một phát ngôn nhân của đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam kêu gọi các bên liên quan tránh bạo động và giải quyết bất đồng một cách ôn hòa theo đúng luật pháp Việt Nam và các tiêu chuẩn nhân quyền được quốc tế công nhận. Điện Biên là một trong những tỉnh nghèo nhất Việt Nam, nằm ở khu vực rừng núi hẻo lánh giáp với Lào và Trung Quốc. Có 170.000 người Hmong sinh sống tại đây, chiếm khoảng 35% dân số trong khu vực, đa số có mức thu nhập chưa tới 100 đô la/năm. Nguồn: Bloomberg News, Reuters, DPA, AFP

Không có nhận xét nào: