Phương Bích
- Rút kinh nghiệm từ những chuyện trước đây, bị “kẻ xấu cản phá” như
buổi nói chuyện về biển đảo của bác Nguyễn Nhã, buổi liên hoan mừng ngày
8/3, buổi đặt hoa tưởng nhớ những đồng bào và chiến sĩ đã hy sinh trong
chiến tranh biên giới năm 1979, mấy anh chị em chúng tôi lẳng lặng làm
một chuyến ra biển thả hoa đăng, tưởng nhớ 64 liệt sĩ hy sinh năm 1988
tại các đảo thuộc Trường Sa.
Đến việc tâm linh cũng không dám công khai rủ nhau trên mạng, sợ hỏng
việc. Lựa chán rồi mấy anh chị em mới chọn Hải Phòng làm nơi thả hoa
đăng., kết hợp thăm các gia đình liệt sĩ. Có người biết việc làm của
chúng tôi, nhưng bận không đi được đều đóng góp ít nhiều. Mỗi người một
việc, rốt cục chúng tôi cũng lên đường “Hải Phòng tiến” vào chiều 13/3.
Để tránh sự chú ý của những kẻ phá bĩnh, mọi người muốn khi nào làm lễ
tưởng niệm mới mặc áo phông, nhưng tôi cứ diện chiếc áo có in những dòng
chữ, ghi dấu các địa danh và sự kiện ngày 14/3 ngay từ đầu. Khi xe đã
lăn bánh, mọi người mới tạm thở phào nhẹ nhõm, cảm thấy hệt như mình
đang đi ra trận vậy. Mặc dù đã chuẩn bị chu đáo thế, dọc đường xe vẫn
phải dừng lại, để mấy vị đàn bà rẽ vào chợ mua thêm ít đồ. Trong khi tôi
cũng lượn lờ vào chợ, ngắm nghía hàng quán thì bỗng một chị trong đoàn
bảo:
- Này! Dân ở đây họ biết cả đấy. Chị nghe thấy họ xôn xao bảo nhau:
Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam đấy. Thế là chị hỏi: sao các bác
biết? Họ chỉ, cái áo chị kia mặc áo in những chữ Hoàng Sa, Trường Sa,
Việt Nam đấy còn gì?
Tất cả chúng tôi cùng a lên thích thú, cảm thấy hân hoan và ấm lòng. Vậy
là người dân ho đã biết và không thờ ơ, dù chỉ với những dòng chữ trên
một chếc áo phông bình thường của khách qua đường.
Một cô còn lo lắng hỏi:
- “Nó” sắp lấy hết đảo của mình chưa ạ?
Bà bên cạnh gắt:
- Lấy là lấy thế nào?
Hay! “Nó” lấy được hay không là do dân ta cả thôi. Chả cần tuyên truyền gì. Dân ta muôn năm.
Xe lại tiếp tục bon bon. Mọi việc khởi đầu có vẻ tốt đẹp. Đêm qua trời
chợt đổ mưa khiến ai nấy đều lo lắng. Sớm nay vẫn còn lất phất mưa bay.
Vậy mà trời gần trưa bỗng hửng nắng, hoàn toàn khô ráo và mát mẻ.
Đến Hải Phòng là hơn 5 giờ chiều. Đã có đại diện hai gia đình liệt sĩ nhập vào đoàn . Tất cả chúng tôi vào nghỉ ở khách sạn Xây dựng. Để tiết kiệm tối đa, đám đàn bà còn mang theo lỉnh kỉnh đồ ăn, Xuống nhà hàng chỉ gọi cơm canh và thêm chút thức ăn. Vậy mà khách sạn chẳng khó chịu gì, vẫn vui vẻ phục vụ. Sau đó, chúng tôi mượn khách sạn một hội trường nhỏ, treo băng rôn đàng hoàng để làm lễ tưởng niệm, tặng quà cho gia đình liệt sĩ. Cảm động nhất là giây phút Nguyễn Xuân Diện đọc bài văn tế. Giọng Xuân Diện có lúc nghẹn ngào, run rẩy, những cặp mắt bỗng đỏ hoe, đây đó tiếng sụt sịt của đám phụ nữ...
Trời về khuya trở nên ẩm ướt vì sương đêm. Chúng tôi đi ra bến Nghiêng,
nơi xuất phát của “Đoàn tàu không số” năm xưa để thả hoa đăng. Khi xe
chở vòng hoa tới, ai nấy đều trầm trồ vì nó quá to và đẹp. Vì đa phần
các anh đều hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nên vòng hoa kết toàn màu
trắng tinh khôi.
Ban đầu chúng tôi chỉ định đốt nến rồi thả hoa và hoa đăng ngay trên bờ
biển, nhưng rồi lại đổi ý, thuê tàu ra xa bờ để thả. Trong khi còn “cò
kè mặc cả”, một người mà chúng tôi tưởng là nhà tàu hóa ra là an ninh
thuộc đồn biên phòng Đồ Sơn. Điều khiến chúng tôi ngạc nhiên là họ không
hề có ý ngăn cản việc làm của chúng tôi mà còn rất nhiệt tình giúp đỡ.
Trong số tiền thuê tàu từ 1 triệu rưỡi xuống còn 1 triệu, nhân viên an
ninh nói sẽ trả cho nhà tàu 500 ngàn, còn chúng tôi chỉ phải trả 500
ngàn. Cậu an ninh còn nói, thủ trưởng của cháu giao cho cháu thu xếp chỗ
nghỉ cho đoàn, nếu các cô chú chưa kịp đặt khách sạn. Từ ngạc nhiên đi
đến cảm động. Từ nghi kỵ đi đến thân tình. Ban đầu khi cậu này lẵng
nhẵng bám theo đoàn, chúng tôi còn tưởng an ninh nên cứ đuổi quầy quậy.
Hóa ra là an ninh thật, nhưng là an ninh quân đội, và là an ninh tốt!
Sương mù mỗi lúc một dày đặc. Chúng tôi đi trên tấm ván hẹp dẫn lên tàu
(hoặc là ca nô). Riêng chiếc vòng hoa to quá, chúng tôi không biết làm
thế nào để đem lên theo. Đang loay hoay thì cậu an ninh đồn biên phòng
Đồ Sơn bảo: để cháu! Và cậu ta đội chiếc vòng hoa lên đầu, băng băng
chạy trên tấm ván hẹp. Vòng hoa được đặt trên sàn tầng 2. Trong khi
chúng tôi đốt nến, đặt hoa đăng lên xung quanh vòng hoa, cậu an ninh
bảo: hương đâu? Sao không có hương?
Ừ nhỉ. Chẳng ai nghĩ ra. Làm gì có ai có kinh nghiệm trong chuyện này.
Cậu an ninh lại bảo: để cháu! Câu ta phóng lên bờ. Lát sau quay trở lại
với đầy đủ tiền vàng, hương và... thuốc lá.
Sáu mươi tư liệt sĩ. Sáu mươi tư ngọn nến và hoa đăng đặt quanh vòng hoa
đại, làm thành một vòng tròn bất tử. Nguyễn Xuân Diện quỳ xuống sàn
tàu, đọc lại bài văn tế. Mọi người cùng quỳ quanh vòng hoa, chắp tay
trước ngực. Sương đêm ướt đẫm, mịt mù. Nhà tàu phải đưa đèn pin để một
người soi cho Diện đọc. Con tàu tròng trành đi vào trong làn sương dày
đặc, mang theo khói hương nghi ngút và những ngọn nến lung linh trong
đêm, mang theo tiếng rì rầm cầu nguyện Nam mô a di đà Phật. Trong đoàn
chúng tôi có hai người theo đạo công giáo. Họ cũng quỳ xuống đọc kinh,
tưởng nhớ các liệt sĩ theo nghi thức bên công giáo.
Có lẽ không mấy ai có dịp chứng kiến những giây phút như thế này trong
đời. Ai nấy đều rưng rưng trong lòng, như cảm nhận được anh linh các
liệt sĩ đã phù hộ độ trì cho chúng tôi được an lành đến với các anh.
Cậu an ninh nói: thuốc lá cháy như thế này là các anh ấy về đấy.
Chúng tôi nghẹn ngào: đúng rồi, các anh ấy về đấy. Nếu không làm sao chúng tôi gặp được nhiều may mắn đến thế này.
Gió rất mạnh, nhiều lần thổi tắt nến, nhưng hương và thuốc lá vẫn cháy
nghi ngút. Chúng tôi thắp cho các anh hai tuần thuốc lá xong, mới thả
vòng hoa xuống biển. Con tàu quay mũi, đưa chúng tôi vào bờ. Khi chúng
tôi trả đủ môt triệu chứ không bớt như lúc đầu mặc cả, cậu an ninh nhất
định không chịu lấy, bảo không nói 2 lời.
Về khách sạn, chúng tôi ngồi lựa ảnh, post lên mạng. Tôi định viết bài,
kể lể ngay, nhưng nhiều khi cảm xúc tràn ngập quá cũng không viết nổi.
Khi tôi đóng máy tính lại là đã gần 3 giờ sáng ngày 14/3. Cứ để nguyên
quần áo đi đường, đăt lưng xuống là tôi chìm ngay vào giấc ngủ.
Ngày 14/3, chúng tôi chọn đường về Hà Nội qua ngả Thái Bình, để thăm
thêm 3 gia đình liệt sĩ nữa. Mỗi một lần chủ khách chia tay là một lần
bịn rịn, lưu luyến dù là lần đầu gặp mặt. Hai mươi lăm năm qua, hẳn
chẳng có mấy khách phương xa nào quan tâm đến sự hy sinh của chồng, cha,
con em họ. Hai mươi lăm năm qua, bao nhiêu người trong gần 90 triệu
người Việt Nam biết đến video clip, do quân Trung Quốc quay cảnh bắn bộ
đội ta ở Gạc Ma vào ngày 14/3/1988?
Ngay cả những người trong gia đình anh hùng liệt sĩ Trần Đức Thông ở
Thái Bình, là những người có ít nhiều chức vị trong xã hội, cũng chưa
một lần biết đến clip do lính Trung Quốc quay và đưa lên mạng, khoe
khoang về hành động man rợ của chúng. Họ không thể hình dung ra người
thân của họ đã ngã xuống như thế. Nhưng lệnh không đươc nổ súng, ngay cả
khi quân thù nã đạn vào con em họ thì nhiều người biết. Đau đến nghẹn
cả thở.
"Máu ai loang cả mạn tàu!
Máu ai hòa theo nước biển!
Xót thay!
Nam nhi hề, vai khoác chiến y,
Chiến sĩ hề, ai về đầu bạc?
Chuyện nhục vinh thì cứ luận bàn,
Đường sinh tử có ai không thác?
Luận anh hùng ai kể bại thành,
Xét chí khí nên coi cao thấp.
Hôm nay,
Thắp nén tâm hương ,
Tưởng người tiết liệt.
Gương hiếu trung mãi mãi chẳng phai mờ,
Máu hào kiệt ngàn đời không đổi sắc.
Hiếu với dân chẳng quản máu xương rơi,
Trung với nước đâu chờ bia đá tạc!
Ô hô! Có linh xin hưởng!"
Kể thêm chuyện bên lề:
- Khi in băng rôn, chủ hiệu đã giảm giá từ 150 ngàn xuống còn 50
ngàn, khuyến mại thêm lời dặn: lần sau những gì liên quan đến phản đối
Trung Quốc thì cứ đem đến đây.
- Khi làm thủ tục trả phòng ở khách sạn Xây dựng, do anh em trong
đoàn “cẩu thả”, đem dép từ phòng này sang phòng khác, làm nhân viên dọn
phòng tưởng mất. Trong khi mọi người còn đang truy tìm, ông giám đốc
khách sạn biết chuyện bèn “quát” nhân viên không được hỏi, để yên cho
“đoàn” đi.
- Sau khi đoàn về Hà Nội rồi, cậu an ninh ở bến Nghiêng - Đồ Sơn
(thuộc đồn biên phòng Đồ Sơn) gọi điện cho một người trong đoàn, thú
nhận rằng cảm thấy rất xấu hổ về bản thân khi chứng kiến lễ tưởng niệm
này. Cậu nói mặc dù cũng là lính hải quân, có biết về Gạc Ma, nhưng lại
chưa hề biết về sự hy sinh của lớp “đồng đội” năm xưa như thế nào. Cậu
đề nghị lần sau nếu có những hoạt động như thế, thì cho cậu tham gia
với.
- Ở đâu người ta cũng hỏi chúng tôi thuộc tổ chức nào, đoàn thể nào.
Xem ra vẫn còn thói quen của mấy chục năm, về một cuộc sống mà cái gì
cũng chịu sự quản lý và lãnh đạo của đảng và nhà nước, nên ngay cả việc
chia sẻ tình cảm cũng phải chờ chỉ đạo, theo kiểu khi nào nhà nước hô:
Khóc! Thế là nhất loạt mới được òa lên khóc, chứ không được khóc tùy
tiện.
Chụp trước khi lên tàu
Tưởng niệm theo nghi thức công giáo
Thả vòng hoa xuống biển. Người mặc áo hoa là an ninh thuộc đồn biên phòng Đồ Sơn.
Xa dần
Chúng tôi chọn thả hoa đăng ở bến Nghiêng - Đồ Sơn.
Nơi người ta nói là địa điểm xuất phát của đoàn tàu khóng số.
8 Comments
-
đại Lính HS-TS • 18 hours ago
-
-
người ở xa • 18 hours ago -
Tám Tàn GC • a day ago -
baokhongdang • a day ago -
Lựu đạn • a day ago -
Caoluansy • 14 hours ago
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét