RFI: Mỹ Trung tìm mô hình quan hệ mới, tuy còn nhiều bất đồng

Thứ bảy 08 Tháng Sáu 2013

Tổng thống Mỹ Barack Obama và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Rancho Mirage, California (REUTERS /K. Lamarque)

Tú Anh

Tổng thống Mỹ Barack Obama và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau trong hai ngày 07/06 và 08/06/2013 tại California. Cuộc thảo luận trong ngày đầu tiên được mô tả là « thân thiện ». Washington hy vọng sẽ cùng Bắc Kinh thiết lập quan hệ « tin cậy lẫn nhau », nhưng lãnh đạo Trung Quốc vẫn cố thủ trong lập trường chính thức : Bắc Kinh không đứng đằng sau các vụ tấn công tin học.

Tại California, hàng ngàn người chống Trung Quốc xâm lược và vi phạm nhân quyền đã tập họp biểu tình gần nơi tổ chức hội nghị. 

Đón tiếp chủ tịch Trung Quốc tại Rancho Mirage, bang California trong một cuộc gặp gỡ bán chính thức và cởi mở, tổng thống Mỹ Barack Obama hy vọng thuyết phục lãnh đạo Bắc Kinh cùng xây dựng một « mô hình hợp tác mới ».

Tuy nhiên, trong ngày đầu tiên 07/06/2013 tổng thống Mỹ đề cập ngay một số vấn đề mà công luận Mỹ và Tây phương rất bất bình Trung Quốc : đó là nạn tin tặc và hồ sơ nhân quyền. Thông tín viên Jean- Louis Pourtet tường thuật : 

"Nguyên thủ hai nước không mang cà-vạt trong buổi tiếp xúc đầu tiên. Tổng thống Mỹ muốn tổ chức hai ngày thảo luận không chính thức để tìm hiểu thêm về nhân vật lãnh đạo mới của đối thủ Trung Quốc. Trái với phong cách gò bó và kiểu cách của Hồ Cầm Đào, ông Tập Cận Bình chấp nhận được đón tiếp một cách đơn sơ.

Cuộc tiếp xúc đầu tiên có vẻ nồng nhiệt, hai nhà lãnh đạo cam kết xây dựng quan hệ tốt đẹp mà theo tổng thống Obama sẽ « quan trọng cho toàn cầu ». Ông Tập Cận Bình thì so sánh hội nghị California hôm nay với chuyến viếng thăm « lịch sử » của cố tổng thống Richard Nixon vào đầu thập niên 1970 tại Bắc Kinh và thẩm định quan hệ Mỹ -Trung đạt đến một « khởi điểm mới ».

Tuy nhiên, đằng sau những lời hoa mỹ này là nhiều vấn đề xung khắc : Tổng thống Obama đã liệt kê ra trước các nhà báo : những hồ sơ gây bất đồng giữa hai nước chẳng hạn như nạn tin tặc, trao đổi thương mại, vi phạm nhân quyền … Hoa Kỳ cũng muốn Bắc Kinh thuyết phục Bình Nhưỡng từ bỏ tham vọng vũ khí hạt nhân.

Trong bối cảnh Washington quyết định tập trung chính sách đối ngoại vào châu Á - Thái Bình dương , tổng thống Mỹ cũng phải trấn an khách mời rằng chiến lược tái phối trí lực lượng không phải là mối đe dọa cho Trung Quốc.

Tuy sẽ không có những kết quả ngoạn mục nào sau hai ngày đối thoại nhưng Hoa Kỳ hy vọng nắng ấm ở Rancho Mirage sẽ giúp tạo ra bầu không khí « tin cậy » hơn giữa hai bên".

Theo AFP, tổng thống Mỹ có cơ hội giải thích với lãnh đạo Trung Quốc là cần phải tôn trọng nhân quyền vì đó là « chiếc chìa khóa của thành công, phồn thịnh và công lý ».

Về phần lãnh đạo Trung Quốc, khi bị một phóng viên chất vấn phải chăng Trung Quốc là thủ phạm tấn công đánh cấp tại liệu trên đất Mỹ, ông Tập Cận Bình từ chối trả lời.

Bên ngoài địa điểm họp thượng đỉnh Sunnylands, hàng ngàn người biểu tình chống Tập Cận Bình gồm các tổ chức nhân quyền, thành viên Pháp Luân Công, phong trào tranh đấu đòi độc lập cho Tây Tạng ... Trong khi nhiệt độ bên ngoài lên tới hơn 44°C, cộng đồng Philippines và người Việt hải ngoại tham gia đông đảo với biểu ngữ lên án « Trung Hoa đỏ xâm lược biển Đông ».

tags: Châu Á - Hoa Kỳ - Quốc tế - Trung Quốc