Sao Hỏa, Hỏa Tinh hay “Hành tinh Đỏ”, hành tinh thứ tư trong Thái
Dương hệ đang là đối tượng chinh phục mới của ngành không gian-vũ trụ.
Tính từ năm 1965 đến nay đã có 40 công trình nghiên cứu được đưa ra. Và
ngày 06/08 vừa qua, đánh dấu một năm ngày con rô-bốt Curiosity đầu tiên
đổ bộ thành công lên sao Hỏa. Về chủ đề này, tuần san l’Express mở hẳn
một hồ sơ dài 12 trang để trình bày các tham vọng của việc chinh phục
sao Hỏa cho mục đích khoa học và phục vụ nhân loại sau này.
RFI
Tìm hiểu sao Hỏa để dự đoán quá trình tiến hóa của Trái Đất
Đối với các nhà khoa học, Sao Hỏa vẫn còn nhiều bí ẩn cần được sáng
tỏ như việc tìm hiểu vì sao bầu khí quyền dày đặc và có nước lỏng phủ
trên diện rộng bề mặt trên Sao Hỏa lại đột ngột biến mất? Một câu hỏi mà
các nhà khoa học muốn được hiểu rõ để từ đó có thể dự đoán trước những
biến đổi cho hành tinh xanh chúng ta.
Từ sự ham muốn hiểu rõ nguồn cội sự việc, nhiều chương trình không
gian chinh phục sao Hỏa đã, đang và sắp được đưa ra. Theo l’Express,
việc con robot Curiosity đổ bộ thành công năm rồi đang tạo sự hưng phấn
cho các nhà nghiên cứu. “Hơn bao giờ hết, Hành tinh đỏ đang hình thành
nên biên giới mới cho sự chinh phục vũ trụ”, ông Francis Rocard giải
thích.
L’Express cho biết là từ đây cho đến 2020 nhiều dự án khám phá Sao
Hỏa đã được ấn định theo các bước: đầu tiên hết là đưa máy móc – các
thiết bị dò sóng và robots và sau đó là con người. Do đó, để hỗ trợ cho
Curiosity, Hoa Kỳ vào khoảng trung tuần tháng 11 năm nay sẽ đưa tiếp một
thiết bị dò sóng Maven để dò xét tại chỗ sự tiến hóa của bầu khí quyển.
Cuối cùng trong năm 2016, Mỹ sẽ cho hạ cánh chiếc Insight để khám phá
lòng đất sao Hỏa (vỏ và tâm sao Hỏa).
Sao Hỏa: sân chơi chung cho cả Âu-Mỹ
Thế nhưng, sao Hỏa không phải sân chơi riêng cho một mình Mỹ. Năm
2016 và năm 2018 sẽ còn có sự tham gia của châu Âu với hai phi vụ có tên
gọi là ExoMars.
L’Express nhấn mạnh công cuộc chinh phục Hành tinh thứ tư trong Thái
Dương hệ này đòi hỏi sự hợp tác nhiều hơn là cạnh tranh giữa các cường
quốc. Bởi vì, đến năm 2020, đến lượt Hoa Kỳ tiếp tục hành trình chinh
phục, khi cho gởi tiếp chiếc Robot mới giống y như chiếc Curiosity nhưng
với một tham vọng lớn hơn: thực hiện chuyến trở về Trái Đất đầu tiên
cùng những mẫu đất sao Hỏa … y như là trong một kịch bản phim khoa học
viễn tưởng.
Và dĩ nhiên, tham vọng cuối cùng là đưa người lên sao Hỏa. Thế nhưng,
theo nhiều chuyên gia trong ngành, nhiệm vụ này bất khả thi chí ít cho
đến trước năm 2030-2040. Bởi vì, việc chi phí cho một cuộc đổ bộ nhân
loại ước tính tốn kém gấp đến 200 lần. Theo một cựu phi hành gia Pháp,
“đây là vấn đề thiện chí chính trị”.
Trong bối cảnh kinh tế èo uột như hiện nay, khó có thể nào ông Obama
dám đặt 300 tỷ đô-la lên bàn để thực hiện một “giấc mơ nhân loại” thứ
hai như cố tổng thống Kennedy từng làm.
Châu Phi: xây đập chắn sa mạc Sahara
Biến đổi khí hậu ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống thường nhật con
người là chủ đề thời sự được tuần san Le Nouvel Observateur quan tâm
đến. Tờ báo đặc biệt chú ý đến hiện tượng hạn hán triền miên tại các
quốc gia trong khu vực Sahel, khu vực ranh giới ở châu Phi nằm giữa sa
mạc Sahara ở phía Bắc và khu vực phía Nam màu mỡ, khiến cho hàng chục
triệu con người bị nạn đói đe dọa.
Thường người ta chỉ nghe xây đê để chắn lũ, chứ chưa ai nghe xây để
chắn cát. Vậy mà đó là những gì người dân quanh khu vực Sahel, ở nước
Burkina Faso đang làm để chống sa mạc hóa, tái tạo lại đất khô cằn.
Còn ở phía bắc Senegal, trong những ngôi làng vắng bóng đàn ông (do
họ đổ lên các thành phố ổ chuột hay ra nước ngoài để mưu sinh), chỉ còn
lại người già, phụ nữ và trẻ con sống vất vả lay lắt với cái bụng trống
rỗng từ tháng tư năm nay để chờ đến mùa gặt sang năm. Có điều sức chịu
đựng của trẻ con thì quá ngắn ngủi. Theo thống kê, mỗi năm tại vùng
Sahel có 200 ngàn người chết do suy dinh dưỡng.
Vùng đất khô cằn này trải qua hơn 12 quốc gia châu Phi, từ Senegal
cho đến Sudan. Nạn đói do hạn hán gây ra cũng thê thảm không kém như
trong cuộc chiến tại Mali. Các tổ chức nhân đạo thuộc Liên hiệp quốc và
các tổ chức phi chính phủ vận động quyên góp lương thực và tiền bạc để
hỗ trợ nhưng vẫn thể nào bao trùm hết số 10 triệu người còn lại, đang bị
nạn đói đe dọa. Tờ báo tự hỏi phải chăng đó là định mệnh?
Nguyên nhân chính của nạn đói: biến đổi khí hậu. Nhiệt độ tăng cao,
hạn hán thường xuyên hơn, sa mạc hóa, nhưng mưa đến cũng bất chợt hơn và
dày đặc hơn, gây ra lập lụt và xói lở đất. Theo ông, Olivier de
Schutter, đặc phái viên của Liên Hiệp Quốc về lương thực “Vùng ranh giới
Sahel là trường hợp điển hình chịu hậu quả nặng nề về đói của hiện
tượng biến đổi khí hậu và cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên”.
Ngày nay, dưới sự trợ giúp của chính phủ và Liên Hiệp Quốc, người dân
trong khu vực đang tìm cách chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt như
trồng các loại cây chịu các cú sốc nhiệt (cà chua, đậu, dưa tây…) để
vượt qua mùa đói. Một phần sản phẩm thu được đem bán để gây quỹ chung.
Hay như thành lập các ngân hàng ngũ cốc. Tức là có một bộ phận thu mua
một phần thu hoạch, họ cất trữ trong kho hạt chung và sau đó bán lại cho
nông dân với giá thấp.
Song song đó, nhiều tổ chức ONG còn giúp họ khắc phục hậu quả của
biến đổi khí hậu như xây đê để bảo vệ các cánh đồng khỏi bị xói mòn, hay
như là gây rừng lại trên sa mạc.
Tuy vậy, le Nouvel Obs cũng nhận thấy là bất chấp các nỗ lực của
người dân trong khu vực, hiệu quả của các biện pháp trên cũng còn rất
thấp. Do ảnh hưởng của thời tiết, năng suất bấp bênh, giá cả lên chóng
mặt. Vì vậy, lượng sản xuất ra không đủ cung ứng do mức độ tăng trưởng
dân số quá nhanh.
“Smartcity”: thành phố thông minh tương lai tại châu Âu
Trong khi người dân trong khu vực Sahel vẫn còn đang vật vã chống
chọi để bảo vệ cái quyền cơ bản nhất của con người là được ăn no, thì
trái lại tại châu Âu, có lẽ đã quá no đủ, chính quyền một số nơi bắt đầu
nghĩ đến chuyện làm thế nào để cho người dân của mình được tiện nghi
hơn nữa. Báo Le Nouvel Observateur trên mục Kinh tế có bài đề tựa “Vòng
quanh các phố thông minh tại châu Âu”.
Tờ báo nói dí dỏm “trí thông minh” không còn chỉ dành cho con người
hay động vật. Giờ đây đến cả đồ vật cũng có dây thần kinh. Chúng ta sắp
bước vào một kỷ nguyên mà trước đây chỉ thấy trong các phim khoa học giả
tưởng. Đó là các thành phố “thông minh”, hay gọi theo tiếng Anh
“smartcity”.
Hiện nay tại một số thành phố lớn tại châu Âu, mà tờ báo lấy ví dụ
điển hình như Nice, Montpellier ở miền Nam Pháp, Cachan – thành phố
ngoại ô Paris hay Stockholm, các thị trưởng bắt đầu cho xây dựng các
thành phố “thông minh” theo hai tiêu chí chính: Thứ nhất, bảo vệ môi
trường và khí thải carbon. Thứ hai, Internet tốc độ nhanh cho phép các
vật dụng có gắn thiết bị bắt sóng giao tiếp và nhận lệnh.
Như vậy, người dân tại các thành phố này sẽ có được những tiện ích
rất hiện đại như được hướng dẫn tìm chỗ đỗ xe gần nhất, đèn đường đo
chất lượng không khí, tiếng động và điều chỉnh cường độ ánh sáng theo
ánh sáng môi trường chứ không theo giờ, nhà ở có gắn đường ống lấy rác
(thay vì các dịch vụ vệ sinh phải đến lấy rác bằng xe) nối thẳng với
trung tâm xử lý rác và sử dụng năng lượng mặt trời có gắn công-tơ thông
minh ghi rõ mức tiêu thụ cụ thể của từng dụng cụ gia đình…
Theo tính toán của các vị thị trưởng nếu thành công, trong tương lai
không xa, người dân cũng như thành phố sẽ tiết kiệm được rất nhiều năng
lượng, tiết kiệm thời gian và giảm thải được rất nhiều khí carbon. Con
người sống trong môi trường đó sẽ được tiện nghi hơn và thân thiện hơn.
RFI
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét