A- Bối cảnh Libya từ khi nhập cuộc
Tháng 2/2011, ngọn trào cách mạng dân chủ khởi phát từ Tunis lan sang
Egypt chỉ trong một thời gian ngắn giựt sập bạo quyền độc tài ở hai nước. Khí thế cách mạng đó quật khởi ở Libya, dân quân cách mạng liên tiếp chiếm cứ nhiều thành phố phía nam, tiến dần lên phía bắc đến cửa ngõ Tripoli, cứ điểm của Gaddafi. Người ta nghe tin đội quân tinh nhuệ của Gaddafi ở một nơi nào đó kéo cờ trắng chạy dài. Ngọn trào cách mạng hoa lài có tác động mạnh như thế đó. Một vài tướng lãnh trong đội quân của Gaddafi bỏ ngũ sang với dân quân cách mạng. Một số cán bộ cốt cán của chính quyền Gaddafi tự ý từ nhiệm, đặc biệt có ông Bộ trưởng Ngoại giao đào tị sang Anh. Gaddafi chắc chắn đã thất vọng nhiều.
Thế nhưng, thế thắng của dân quân cách mạng Libya như sóng trào có lúc khựng lại. Ðội quân gà nòi của Gaddafi được tăng lương ‘kích cầu’, theo lệnh chủ tướng trụ lại, và rồi tấn công tái chiếm nhiều thành phố, cứ điểm quan trọng có tiềm năng kinh tế. Lại thay chủ đổi ngôi, quân Gaddafi lại trở lại và dân quân cách mạng bỏ chạy thục mạng vì không chống cự nổi với súng lớn , xe tăng và không quân. Ưu thế không kích của quân Gaddafi đã trở tay kịp thời. Rõ ràng là phía dân quân cách mạng không được trang bị như một đội quân thuần thục, vừa thiếu tổ chức vừa không được huấn luyện bài bản. Ðội quân này đạt số đông, nhưng thiếu hậu cần, chỉ có một tinh thần vùng lên bất khuất, căm thù sâu sắc hệ thông độc tài Gaddafi..
Giữa lúc đó, Mỹ đề nghị thiết lập ‘ Vùng cấm bay ‘ trên không phận Libya để chặt đứt ưu thế không quân của Gaddafi với chủ điểm được nêu ra là không cho Gaddafi tàn sát nhân dân Libya. Hội đồng Bảo an LHQ dình dàng khá lâu mới có nghị quyết 1973 vì còn chờ ‘test’ 2 thành viên Nga Tàu. Gaddafi dõi theo toan tính của Mỹ, hậm hực với gia tài kếch sù trên 35 tỉ bị Mỹ ‘niêm phong’ và bên kia bị Anh, Pháp phong toả một số khác không nhỏ.
Thế nhưng, 19 tháng 3,‘con gà trống’ Pháp vỗ cánh ngay hai giờ sau khi HÐBA/LHQ ban hành Nghị quyết mở màn cuộc không tập vào Tripoli. Và tiếp theo là không lực Anh, hỏa tiễn Mỹ từ các hải đội Ðịa trung hải (Méditerrannée) phong tỏa mặt biển bắn rát vào lục đîa Libya. Các không đội chiến thuật của Liên quân Anh Mỹ Pháp làm chủ bầu trời Libya và sau một tuần đã tuyên bố làm tê liệt 1/3 khả năng không quân Libya. Tin cho biết 22 hệ thống phòng không của Libya bị tiêu diệt. Quân nổi dậy có trợ lực tái chiếm một vài nơi chủ yếu nhất là các giếng dầu đang khai thác.
Các cuộc đụng độ giữa dân quân và quân chính phủ vẫn tiếp diễn dùng dằng dục dặc, nhiều xác xe tăng Gaddafi bị bắn cháy khói đen bao phủ cả một vùng hoang vắng. Thế nhưng hai bên đều có tố cáo đã gây thương vong cho thường dân.
Các cuộc không kích của Liên quân đã giết chết 40 thường dân và gây thương tích cho 150 người không cầm súng.Tất nhiên không thể nào phân biệt được bên nào và bên nào, mạnh miệng tố cáo không thể kiểm chứng vì truyền thông không vào được.Còn có tin Gaddafi cho đem các xác chết của chính quân đội ông ta tàn hại gom lại nơi liên quân oanh tạc để phao vu đó là thường dân bị máy bay Mỹ Anh giết hại.
Tháng 3/2011 qua mau và tháng 4/2011 có lẽ cũng qua mau nhưng chiến cuộc Libya khó kết thúc. Và trên quan điểm của những người Việt tỵ nạn vì chế độ độc tài, cuộc Cách Mạng Hoa Lài trên phần đất Bắc Phi không còn khí thế ngoạn mục như nó đã cuốn phăng bạo quyền từ Tunis sang Egypt để các hung thần khó kịp trở tay và Gaddafi nhân đó nhận định được cái yếu cái mạnh của mình mà tiếp tục quần thảo với Liên quân.
B- Ông Ðại tá và các ông Tướng so tài
Ðại tá Gaddafi không giữ một chức tước gì trong Chính quyền Libya như ông đã trả lời đòi hỏi của phe nổi dậy buộc ông từ chức. Không là thủ tướng,không là Tổng-thống hay Quốc trưởng như các nước đang hè nhau tấn công ông. Gaddafi nhận mình là một nhà lãnh đạo đất nước mà thôi, ông không có chức vụ gì để bàn giao cả. Tiếp tay với ông là những người con trai và gái đều có năng lực ‘cai trị’ như bố và một niềm tự hào hay kiêu hãnh của giòng họ bộ tộc mình.
Buổi đầu các chiến đãu cơ tân tiến của Pháp Anh Mỹ bay rợp Libya đã gây cho Gaddafi sững sờ và phe nổi dậy vô cùng phấn khích. Ðêm thứ ba chính dinh lủy của Gaddafi ăn bom. Tripoli không còn là nơi an toàn cho Gaddafi nữa.Các cuộc không kích đang ngon ơ thì đột nhiên Hoa kỳ tuyên bố trao quyền chỉ huy cho NATO. Các máy bay tiêm kích tối tân và đắt giá của Mỹ rút khỏi sân chơi và thay vào các loại máy bay khác mà Mỹ bảo là hữu hiệu với chiến truờng hơn.
Các cuộc vận động ngoại giao bước đầu về phía liên quân có sự thoả thuận của Liên minh Khối Á-rập áp đặt vùng cấm bay, một vấn đề nhạy cảm khiến Hoa kỳ khựng lại trong quyết định có hay không sư can thiệp của mình, nhất thời giúp Gaddafi nhận biết Hoa kỳ(hay chính TT Hoa kỳ)đang gặp khó khăn để có một quyết định cương hay nhu..
Nhưng không quân không giải quyết dứt điểm cuộc diện dầu với NATO thì vẫn là Mỹ đứng đầu. TNS Mc Cain phê bình thái độ trù trừ của TT Obama qua cái nhìn chiến thuật của một sĩ quan tác chiến: ‘Bộ binh là Hoàng hậu của chiến trường’. Muốn dứt điểm Gaddafi chóng vánh phi dùng bộ chiến tất không giải quyết được vấn đề. Và sự thật là cuộc chiến dằng co kéo dài dầu Hoa kỳ có cớ đổ trách nhiệm cho NATO để không sa lầy thêm một cuộc chiến thứ ba. Thế nhưng dù tránh né, TT Obama vẫn bị các nhà lập pháp bắt bẽ là quyết định vi hiến không có ý kiến Lập pháp.
Cho đến nay Gaddafi đã bác bỏ mọi sự can thiệp từ bên ngoài mà phe ủng hộ cho Gaddafi gọi là bọn xâm lăng phương Tây. Trước cao trào dân chúng vùng dậy đòi hỏi dân chủ và chống độc tài, Hoa kỳ và các đồng minh phương Tây không thể nào bác khước nguyện vọng của họ hay đi ngược lại lý tưởng khai quốc của Mỹ.
Việc Hoa kỳ, qua tuyên bố của Tổng thống Obama : Gaddafi phải ra đi, hay những hoạt đông linh hoạt của chính nữ ngoại trưởng bà Clinton chấm dứt sự độc tài của Gaddafi là quyết định tất yếu. Chiến cuộc khó phân thắng bại nếu dân quân cách mạng về đường dài không được trang bị và huấn luyện.Muốn chấm dứt ngay tất phải tăng viện bằng quân ngoại nhập, một điều mà Hoa kỳ không nghĩ đến trong lúc này.
Việc chuyển giao quyền chỉ huy từ Hoa-kỳ sang Nato, dầu ở đâu thì Hoa kỳ vẫn là vai trò chính nhưng sự thật đã có sự bất đồng trong liên minh. Hăng hái có Pháp nhưng Pháp không thể gánh vác nặng nề trong hoàn cảnh kinh-tế toàn cầu chưa phục hoạt. Nato kêu gọi nhiều nước khác trong khối tham dự trận chiến nhưng sau gần một tháng tấn công không địa, Gaddafi không buông tay.Lời đòi hỏi Gaddafi phải ra đi không có tác dụng.
Con trai của Gaddafi, Sarib Gaddafi thách thức liên minh Tây phương, đừng hồ đồ buộc cha của ông ta từ chức hay lưu vong. Liên minh Phi châu ủng hộ Gaddafi muốn làm trung gian hoà giải tiến hành đình chiến. Người ta thấy ngay là Liên minh Châu Phi chỉ là những nước ‘thọ ân’ Gaddafi, được Gaddafi chi tiền trong lúc yên hàn để ông ta kéo dài quyền lực. Phe dân quân nổi dậy bác bỏ ngay giải pháp đình chiến mà không đề cập đến việc Gaddafi ra đi.
Tinh thần quật khởi của Bouazizi từ Tunisia đến đây lùng bùng không còn khí thế bay bỗng của một cuộc cách mạng như ngọn triều dâng.
Phải chăng cuộc cách mạng hoa lài là nhu cầu tinh thần thời đại của thiên niên kỷ mới? Phải chấm dứt cho nhân loại khổ đau áp bức, phải triệt hạ tận gốc những tham vọng cá nhân, bè phái độc đảng độc quyền?.
Hoa kỳ luôn là tiêu biểu của lý tưởng tự do dân chủ và nhân quyền. Vì lý tưởng đó Hoa kỳ vừa được hoan nghênh vừa bị rũa sả. Khi nôn nả, Hoa kỳ sớm trở thành tên ‘sen đầm quốc tế’, thò bàn tay thô bạo của mình can thiệp mọi sự sai lệch bất bình, hoặc chính bàn tay đó xoa dịu những đau thương nhân loại. Hoa kỳ tất nhiên không thể làm ngơ trước những vi phạm tự do nhân bản, những rơi rớt của chế độ độc tài, một dạng độc tài không khác cộng sản độc quyền yêu nước, độc quyền trị nước. Càng nguy hiểm hơn các dạng độc tài mang mặt nạ dân chủ vẫn còn tác dụng ngụy trang như một số nước cộng sản ngày nay.
C- Hậu quả của sự thành công hay thất bại ở Libya:
Mục tiêu của cuộc Cách mạng truy diệt độc tài, xây dựng dân chủ tiến bộ, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân bị áp bức bóc lột tuồng như là tư duy của cộng sản trước đây, và cũng là tinh thần của lý tưởng tự do mà Hoa kỳ đeo đuổi. Kinh điển Cộng sản chủ quyết: nơi nào có bất công và áp bức nơi đó có đãu tranh.
Thế nhưng, Nga và Trung Cộng không tán thành áp đặt vùng cấm bay trên Libya vì lý do gì?
Liên hiệp quốc là cơ quan quyền lực cao nhất gìn giữ và bảo đảm toàn thể nhân loại trên hành tinh này được đối xử công bình bác ái, no đủ và tự do. Tiếng nói của LHQ trong những ngày qua về Libya có mỏng manh chăng?
Hoa kỳ là siêu cường của tự do, bác ái, nhân quyền tại sao lại lừng khừng bất quyết trong việc dứt điểm chế độ độc tài Gaddafi?
Mỹ, Anh, Pháp và khối Nato không thắng nổi sự đối đầu của Gaddafi là vì đâu?
Có thể nào đổ cho cơ chế, quyền lợi và mục đích cá nhân thắng lướt?
Một cuộc ngưng bắn để đôi bên có thì giờ và điều kiện củng cố thực lực tức là hứa hẹn một sự đụng độ mạnh mẽ hơn, thảm hoạ chiến tranh càng cao hơn. Một giải pháp chính trị đòi hỏi Gaddafi chấp nhận sự cải tổ dân chủ, cải tạo dân sinh có nghĩa là tạo điều kiện cho Gaddafi tồn tại, sát hại nhân dân Libya thêm hơn như ông đã tàn sát các nơi nổi dậy mà quân ông tái chiếm dù chỉ một tuần.
Nói xa hơn, sự ngưng chiến để khỏi mất mặt chính trị của một nước hay của một cá nhân lãnh đạo là nỗi thất vọng lớn lao cho nhân dân Libya khao khát tự do dân chủ, khao khát quyền làm người. Sự ngưng chiến để rồi Gaddafi sẽ huênh hoang tái thống trị trên đất nước Libya đồng nghĩa với sự thỏa hiệp dập tắt ngọn trào dân chủ, bịt tiếng kêu thống thiết của người dân bị áp bức và khổ đau của Libya và của nhân dân các nước bị bạo quyền đôc tài thống trị trong đó có Việt nam.
Gần 3 tháng qua, ngọn sóng nhân dân bị áp bức không ngừng trào lên sức sống mãnh liệt từ Tunisia sang Egypt, rồi từ Egypt sang Libya...Làn sóng đòi hỏi tự do dân chủ nhân quyền, đòi hạ bệ các chế độ độc tài toàn trị và trường trị xoáy lốc Bahrain, Yemen, Alger, Syria... động đến các nước Iran, Cambodia, China, Viet nam và cả Venezuela, Bắc Hàn và Cuba.
Thực trạng đó là tiếng kêu thống thiết của nhân loại khổ đau đòi hỏi những nhu cầu căn bản của con người thăng tiến vào Thiên niên kỳ mới. Phương Tây Tư Do đứng đầu là Hoa kỳ không thể phản bội lý tường của mình từ ngày lập quốc mà làm ngơ trước những đòi hỏi chính đáng đó.
Dù đắn đo trong mọi trạng huống vì quyền lợi quốc gia hay quyền lợi cá nhân giai đoạn, liên minh phương Tây không thể bỏ rơi những tiếng kêu từ Libya hay Syria...Cho dù các chế độ tàn bạo hay cá nhân bè đảng độc tài không dễ buông thả quyền lực, cấu kết với nhau...thế tất thắng của nhân loại bị áp bức đang và sẽ vươn lên mạnh mẽ không sức nào cản nỗi.
“Vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian
Vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn
Sục sôi nhiệt huyết trong tâm này chưa rồi
Quyết phen này sống chết mà thôi”
Ðó là lời bài Quốc-tế ca mà Cộng sản kêu gọi tầng lớp nhân dân bị áp bức vùng lên . Nó là cái gậy cộng sản ngày nay đập dập đầu các chế độ bạo tàn độc tài độc đảng cộng sản và những chế độ không mang danh cộng sản nhưng tàn bạo độc tài không kém.
Dù đã từ bỏ chức vụ, Hosni Mubarak và 2 con đang hầu toà theo đòi hỏi của nhân dân Egypt. Tội lớn nhất của Mubarak là tội đàn áp và sát hại nhân dân của chính mình. Theo tin ông ta có thể bị treo cổ. Gaddafi đang theo con đường đó.
Vũ Linh NY - 4152011
e-mail
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét