Tháng Tư 12, 2012 Để lại phản hồi
Giới luật sư Việt Nam sẵn sàng chưa?
Nếu theo đúng truyền thống lãnh chỉ thị
từ Thiên Triều về thi hành, thì chỉ nội trong năm 2012 này, luật sư Việt
Nam sẽ phải xếp hàng giơ tay thề “còn đảng còn mình”.
Số là vào cuối tháng 3 vừa qua, Bộ Tư
Pháp Trung Quốc vừa chính thức tuyên bố các luật sư Trung Quốc “sẽ được
yêu cầu” tuyên thệ trung thành với Đảng Cộng Sản Trung Quốc. Điều lệ mới
này áp dụng cho tất cả các luật sư muốn được cấp giấy phép hành nghề
lần đầu tiên cũng như những luật sư đang hành nghề nhưng giấy phép hết
hạn và muốn được cấp lại. Tóm tắt là TẤT CẢ luật sư muốn hành nghề thì
phải thề.
Bộ Tư Pháp Trung Quốc cũng ghi rõ, các
luật sư phải “cam kết thành thực làm tròn sứ mệnh thiêng liêng của một
người lao động về pháp luật trong hệ thống xã hội chủ nghĩa mang đặc
tính Trung Quốc”. Họ phải thề “trung thành với tổ quốc, trung thành với
nhân dân, tôn trọng vai trò lãnh đạo của Đảng CSTQ và hệ thống xã hội
chủ nghĩa.” Cũng theo giải thích của Bộ Tư Pháp, việc tuyên thệ này “sẽ
giúp nâng cao chuẩn mực chính trị, nghề nghiệp và đạo đức của các luật
sư”.
Trước hết, giới quan sát viên quốc tế
không tìm nổi định nghĩa nào về “người lao động pháp luật”, và lại càng
khó hiểu về những gì sẽ bao hàm trong cái gọi là “pháp luật trong hệ
thống xã hội chủ nghĩa mang đặc tính Trung Quốc”. Phải chăng “đặc tính
Trung Quốc” chính là tính mơ hồ của mọi đạo luật, nghị quyết đang kiểm
soát mọi ngành nghề khác, từ báo chí đến văn nghệ sĩ đến mạng Internet,
trong xã hội Trung Quốc. Nghĩa là khi cần thiết, lãnh đạo Đảng tha hồ
quảng diễn và buộc tội chẳng khác gì thời Cách Mạng Văn Hóa của thế kỷ
trước — Cười là chế nhạo Đảng; Khóc là trách móc Đảng; Không có thái độ
gì cả là không thành khẩn. Riêng về “đặc tính XHCN” thì đã khá quen
thuộc, nghĩa là đồng hóa Đảng với tổ quốc, và thẩm quyền duy nhất, tuyệt
đối, tối thượng của lãnh đạo Đảng.
Phản ứng lập tức của giới luật sư Trung
Quốc là kinh ngạc và lo âu cho số phận vốn đã rất mỏng manh của hệ thống
pháp luật nước họ. Phát biểu với phóng viên đài BBC, Luật sư Giang
Thiện Dũng, người từng bị công an bắt hồi tháng 2/2011, nhận xét việc
này là chuyện “buồn cười trong một xã hội hiện đại” và “không thể tưởng
tượng được ở bất cứ một quốc gia nào khác”.
Một luật sư Trung Quốc khác, ông Lưu
Hiểu Nguyên nói: “Luật sư không phải là thẩm phán hay chưởng lý. Họ chỉ
phải trung thành với hiến pháp và luật pháp, cam kết bảo đảm các quyền
và lợi ích hợp pháp của thân chủ.” Hiển nhiên, điều này bị xem là loại
quan điểm phi xã hội chủ nghĩa.
Nhưng câu hỏi lớn vẫn là tại sao lãnh đạo Đảng CSTQ quyết định đưa điều lệ thề thốt ra vào lúc này?
Nhiều quan sát viên và đa số dân mạng
Trung Quốc cho rằng vì trong thực tế xã hội Trung Quốc gần đây, đặc biệt
là qua vụ biến động Ô Khảm, càng ngày càng có nhiều luật sư can đảm
đứng ra đại diện và tranh đấu trong lãnh vực pháp luật cho những người
dân oan trong những vụ khiếu kiện đất đai, cho những người dân đen bị
công an hành hung vô cớ hay đánh đập đến chết. Các luật sư ngày càng
đông cũng đứng ra tranh đấu đòi bồi thường và bảo vệ cho những người dân
trong các vùng bị tàn phá môi sinh do lối làm ăn vô trách nhiệm của các
công ty quốc doanh. Các luật sư ra sức dùng hệ thống luật pháp để bảo
vệ các doanh nhân lương thiện bị quan chức nhà nước trừng phạt vì không
chịu nộp tiền hối lộ.
Dĩ nhiên, một số luật sư đã bị nhà cầm
quyền trừng phạt như bắt bớ, giam cầm hay bị lưu đày như Luật sư Cao Trí
Thịnh, người bào chữa cho các nhà hoạt động nhân quyền và các nhóm sắc
tộc thiểu số, nay đang ở trong nhà tù vùng Tân Cương xa xôi; Luật sư
khiếm thị Trần Quang Thành, người bào chữa cho các phụ nữ bị cưỡng bức
triệt sản cũng bị bắt và quản thúc tại gia; v.v… Nhưng kiểu trả thù này
không làm suy giảm số luật sư xông trận vì đồng bào của họ.
Lãnh đạo Trung Quốc còn sợ giới luật sư
sẽ dẫn đầu quần chúng đi xa hơn nữa. Trong lịch sử cận đại của các nước
bị cai trị, dù là bị cai trị bởi ngoại bang hay độc tài bản xứ, lãnh đạo
các đảng Cộng Sản, hơn ai hết, biết rõ về ba ngành trí thức “hay đi làm
cách mạng”, nghĩa là hay dẫn đầu dân chúng đứng lên đòi lại quyền sống
và đòi lại đất nước. Ba ngành đó là bác sĩ, nhà giáo và luật sư. Có lẽ
các bác sĩ hay theo “cách mạng” vì lòng nhân bản trong nghề nghiệp khiến
họ không thể chấp nhận cảnh sống quá thảm thương của nhân dân. Riêng
các nhà giáo hay đi theo “phản động” chính vì danh dự của dân tộc và bổn
phận đối với các thế hệ tương lai mà họ đang dậy dỗ. Còn giới luật sư
hay “sinh sự” với nhà cầm quyền vì họ quá chán chường với cảnh bất công,
lạm dụng quyền lực, và đạo đức giả khắp nơi của các quan chức ở vị trí
trên đầu dân chúng.
Nhưng buộc luật sư thêm một câu thề thì giá trị và ích lợi tới cỡ nào cho Đảng?
Ngày nay, lãnh đạo của mọi đảng cộng sản
chứ không riêng gì Trung Quốc, đều thừa biết các lời thề trung thành
với Đảng hoàn toàn vô nghĩa và chỉ có giá trị nếu đi kèm với quyền và
lợi cho cá nhân. Toàn thể đảng viên, từ lãnh đạo cao nhất đến đảng viên
thấp nhất, đều biết rõ nhưng không ai dám nói ra, đó là Chủ Nghĩa Cộng
Sản, Chủ Nghĩa Xã Hội đã hoàn toàn thất bại và chết tận gốc bên trời
Liên Xô đã hơn 20 năm. Tuy nhiên, họ vẫn sẵn sàng tiếp tục thề trung
thành với những chủ nghĩa “vô nghĩa” này bất cứ lúc nào trước mặt công
chúng dù biết dân khinh bỉ cả “lời thề” lẫn “người thề”. Ôn lại thực tế
đó mới thấy lãnh đạo Trung Quốc bí tới mức nào và cầu may vào lời hăm
dọa bọc trong lời thê này.
Tình hình Việt Nam cũng có nhiều điểm
tương đồng. Trong những năm gần đây, hàng loạt luật sư có lương tâm và
can đảm đứng ra biện hộ cho những người cùng khổ đã bị nhà cầm quyền tìm
mọi cách trả thù, từ bị cấm hành nghề, bị loại khỏi luật sư đoàn, đến
bị hành hung và tù tội.
Luật sư Lê Quốc Quân, người tham dự một
khoá học ngắn hạn của Cơ quan Quốc gia Hỗ trợ Dân chủ (NED) đã bị bắt
ngay sau khi trở về từ Hoa Kỳ và không được hành nghề từ đó. Năm 2007,
ông bị bắt giam ba tháng để ông không còn cơ hội ứng cử Quốc hội khóa
7/2007; năm 2011 tự ứng cử lần thứ hai nhưng bị phường đấu tố truất
quyền ứng cử. Thường xuyên bị sách nhiễu, gần đây nhất ông bị “giáo dục 6
tháng tại địa phương” cư trú do một quyết định hành chánh của phường.
Luật sư Nguyễn Văn Đài, người tích cực
tham gia các hoạt động bảo vệ tự do tôn giáo, từng đứng ra bào chữa cho
Mục sư Nguyễn Hồng Quang và Mục sư Phạm Ngọc Thạch. Để trả thù, nhà cầm
quyền cho bắt Luật sư Đài cùng với Luật sư Lê Thị Công Nhân năm 2007 về
tội danh tuyên truyền chống nhà nước. Ông chỉ mới trở về năm 2011 sau 4
năm tù đày. Luật sư Lê Thị Công Nhân bị án tù 3 năm.
Luật sư Lê Trần Luật bị trả thù bằng
lệnh đóng cửa văn phòng Luật Sư Pháp Quyền năm 2004 vì đã bào chữa cho
Điếu Cày tội “trốn thuế”. Ông cũng là người bào chữa cho các nhà đấu
tranh dân chủ khác như Phạm Bá Hải, Trương Minh Đức và nhiều dân oan mất
đất. Ông bị cáo buộc tội “vi phạm đạo đức nghề nghiệp”.
Luật sư Lê Công Định, người đã tham gia
bào chữa cho Điếu Cày và hai đồng nghiệp Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công
Nhân trong vụ án 2007, bị xóa tên khỏi Luật sư đoàn Sài Gòn 2 năm sau
đó, bị bắt giữ phi pháp và bị án 7 năm tù.
Luật sư Cù Huy Hà Vũ, người dám kiện
những hành vi phạm pháp của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, và lên tiếng về
những quốc nạn đang đe dọa dân tộc, bị trả thù với trò đê tiện “2 bao
cao su đã qua xử dụng”.
Gần đây nhất là trường hợp Luật sư Huỳnh
Văn Đông, luật sư bào chữa cho 7 dân Oan Bến Tre tháng 5/2011. Khi
thách thức phía công tố và chánh án đưa ra bằng chứng và lý lẽ buộc tội,
ông bị công an kéo ra khỏi tòa và bêu rếu ngoài đường. Đến tháng 8/
2011 ông bị loại khỏi Đoàn Luật sư tỉnh Dak Lak và rút bằng hành nghề
cũng như bị cấm xuất cảnh.
Và còn nhiều trường hợp khác nữa…
Nói chuyện thề thốt của các luật sư
Trung Quốc hiện nay và các luật sư Việt Nam trong những tháng ngày tới,
người ta không khỏi không nhớ đến hành động can trường của nhà dân chủ
trẻ Nguyễn Tiến Trung. Khi không bịt miệng được người thanh niên yêu
nước này, nhà cầm quyền trả thù bằng cách lôi anh vào nghĩa vụ quân sự.
Một mình giữa vòng vây đe dọa, trấn áp, dụ dỗ ngày đêm của những “chính
ủy” hung bạo, anh Nguyễn Tiến Trung vẫn nhất quyết không thề trung thành
với Đảng Cộng Sản như bao tân binh khác, mà chỉ thề trung thành với Tổ
Quốc Việt Nam.
Không biết giới luật sư Việt Nam có muốn
cùng với hàng ngũ những người yêu nước khác chủ động tổ chức những buổi
thề công khai trung thành với Tổ Quốc như anh Nguyễn Tiến Trung không
nhỉ? Và đặc biệt tổ chức các buổi này TRƯỚC khi nhà cầm quyền rước tờ
lệnh thề thốt từ Trung Quốc về. Chắc chắn đó sẽ là những thông điệp có
giá trị sấm sét không chỉ cho người đương thời mà còn cho các thế hệ
tương lai.

Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét