Café Đắng (Danlambao)
- Tôi biết chỗ đó, xã Đăk Ngo, Tuy Đức, Đăk Nông trong một lần lên BBC
đọc tin tức. Cái xứ "khỉ ho cò gáy" ấy bỗng nhiên được lên đài báo quốc
tế. Chỉ có trên đài báo quốc tế thôi vì chắc không một Tổng biên tập báo
Nhà nước nào lại đem đổi lấy chiếc ghế của mình, không một nhà báo nào
tự đeo còng số 8 để viết về họ, những người nông dân đói khổ phải chạy
vạy từng đồng để có tiền ra Hà Nội bày tỏ nỗi oan ức của mình với những
người lãnh đạo cao cấp nhất. Đến khi không thể ở lại Hà Nội nữa, họ phải
trở về với những tờ giấy tiếp nhận đơn của Văn phòng Chính phủ hay Văn
phòng tiếp dân nào đó với một sự chờ đợi mỏi mòn.
Lần này, vì tiện đường đi và trong thâm tâm tôi cũng muốn đến xem chỗ đó
như thế nào. May mắn là có một vài số điện thoại để liên lạc với họ.
Chị Siu, một người M'nông chính gốc đã đến đón chúng tôi. Đi nửa đường,
chị gọi thêm một số người nữa đến đón, có lẽ chị lo cho sự an toàn của
chúng tôi khi vào trong chỗ chị.
Đoạn đường gần 2 chục cây số từ đường nhựa vào xã Đăk Ngo dù tôi không
lạ lẫm với những con đường trên Tây Nguyên này lắm nhưng trên chiếc xe
máy cà tàng của tôi loạng lên choạng xuống, đến nơi thì hai cổ tay tôi
rã rời như sắp rớt ra. Anh Điểu X'rí, trưởng thôn dẫn chúng tôi vào ở
nhờ một người dân trong bản.
Tối đó và cả sáng hôm sau, những câu chuyện họ kể làm tôi không thể nào
ngủ được. Anh chủ nhà và một vài người đưa cho tôi xem một tập giấy mà
họ giữ gìn như tính mạng vậy. Một tập giấy dày cộm, toàn đơn khiếu nại,
giấy tiếp nhận đơn và giấy triệu tập của cơ quan CSĐT. Xem một mớ tờ
giấy triệu tập của cơ quan CA huyện Tuy Đức, tôi mới biết thêm một điều
mới mẻ mà trình độ hiểu biết pháp luật rất hạn hẹp của tôi chưa được
biết là cơ quan CSĐT cũng kiêm nhiệm luôn cả việc giải quyết tranh chấp
đất đai nữa [?].
Họ kể cho chúng tôi nghe về nỗi oan ức của họ. Biết bao giọt mồ hôi để
biến từ những cánh rừng nghèo kiệt mà trước đó đã bị chặt phá hoang tàn
thành những mảnh đồi cao su xanh mướt chuẩn bị thu hoạch, thành những
vườn điều đang rụng trái vàng gốc. Thế mà bị một lũ người mang máy móc
đến cưa ngang gốc, phá hết thành bằng địa.
 |
 Mảnh vườn sau khi bị tàn phá |
Họ kể về những ngôi nhà họ sinh sống bị bọn chúng mang máy múc đến phá
sập, rồi châm lửa đốt thành tro để rồi họ phải che bạt mà sống tạm bợ.
Họ kể những mồ mả cha ông bị bọn chúng đập phá, san bằng.
Họ kể về những vườn mì (sắn) họ bỏ công sức ra vun trồng đến khi thu
hoạch đến lạy lục van xin bọn chúng không cho mà còn chửi bới, đuổi đánh
như những con chó nhà giàu đuổi một thằng ăn mày.
Họ đưa chúng tôi xem những thương tích trên người họ khi đi cày cuốc
những mảnh vườn trước đây của họ đã bị ăn cướp trắng trợn rồi bị đánh.
Họ kể nhiều lắm, trong lời kể còn lăn dài những giọt nước mắt oan ức mà không biết để vào đâu.
Họ đã không còn đất đai mà làm ăn, giờ chỉ còn cách đi kiếm chỗ làm thuê
cho người khác để sống qua ngày. Và họ dẫn chúng tôi đi xem những ngọn
đồi trơ trụi, những mảnh vườn bị cướp phá, những ngôi nhà đã bị đốt
thành tro.
Họ đưa cho chúng tôi xem những bức hình, những video họ cố gắng quay
trộm những cảnh chặt vườn, đốt phá nhà cửa của bọn chúng đã làm ra. Tôi
ghi nhận những điều đó trong đầu, và cảm thấy trong mình như có một ngọn
lửa. Và tôi nghĩ rằng, nếu ai lúc đó như chúng tôi, chắc cũng có một
trạng thái như vậy. Họ còn kể cho tôi nghe về cụ Hiền Đức khi họ ra Hà
Nội và gặp cụ, người họ gọi bằng mẹ: "Ra ngoài đó có mẹ Đức chỉ bảo
này kia, chứ không biết đường nào mà lần. Mẹ còn vận động giúp đỡ tiền
nữa. Có lần bị tụi Công an rượt, may có mẹ giấu cho".
Cảm ơn đời, đất nước chúng ta có những người mẹ như thế! Mà bọn ăn cướp
đó là ai? Đó, bọn chúng là một Phó Chủ tịch UBND huyện tay cầm loa chỉ
đạo việc đốt phá, ăn cướp; là những "đồng chí" CSCĐ trên mấy chiếc xe có
vạch màu xanh và đeo huy hiệu có thanh gươm và lá chắn, trên người là
súng và dùi cui; là những chủ doanh nghiệp đâu đó đã mua những mảnh đất
thấm đẫm bao giọt mồ hôi người nông dân đen đúa; là những tên đầu trộm
đuôi cướp, nghiện hút được thuê để đi cướp đất. Bọn chúng là ai nữa,
chắc nhiều lắm, tôi cũng không biết. Nếu thử đặt mình vào vị trí người
dân lúc đó, chúng ta sẽ như thế nào? Họ chỉ biết nhìn và khóc, cũng có
một vài người chống lại và đi tù cả năm nay chưa thấy tin gì. Họ trên
tay có gì để chống lại một lũ người với súng ống, dùi cui, dao kiếm kia
chứ? Họ chưa mua súng hoa cải và cài bom gas như Đoàn Văn Vươn trước đó,
họ cũng không chuẩn bị nón bảo hiểm và bom cứt như những người Văn
Giang mới đây. Họ có thể làm gì, ngoài những tờ đơn, những tiếng kêu oan
ức mà hình như chẳng có trời mà nghe thấu.
Trong những cuộc trò chuyện, có hai người có lẽ để lại cho tôi nhiều suy nghĩ nhất.
 |
| Người góa phụ trẻ |
Một người phụ nữ M'nông, có lẽ hơn 20 tuổi một chút. Chị muốn kể cho
chúng tôi về người chồng bị bọn lưu manh nghiện hút được thuê giữ đất
bắn chết cách đây mấy tháng nhưng chị chẳng nói được gì với tôi, vì đơn
giản chị không biết nói tiếng Kinh. Còn tôi tất nhiên là không thể nào
hiểu được tiếng người đồng bào M'nông.
Tôi chỉ nghe những người quanh đó nói "Anh ấy đi lên rẫy bị bọn bảo vệ
công ty gì đó bắn bằng súng, chết trên bệnh viện, rồi được một đoàn CA
mang về, bảo vệ nghiêm ngặt lắm (?), hơn cả cái ông già làm cách mạng từ
lâu lắm chết cách đây 1-2 năm gì đó, mấy tháng nay không thấy Công an
họ nói gì nữa".
Ừ, chết rồi nói thêm gì nữa, còn lại người vợ trẻ và ba đứa con nhỏ thôi...
 |
Bác  Điểu Lanh
|
Người thứ hai tôi muốn nhắc đến là một người lính già, bác Điểu Lanh cầm
cạnh tấm thẻ Đảng viên, thẻ Cựu chiến binh, Huân chương kháng chiến
chống Mỹ Hạng Nhất và một tập những lá đơn,viết tay có, đánh máy có, đầy
đủ từ xã, huyện, tỉnh đến Trung ương. Tôi ngỡ ngàng "Dù gì bác cũng đã
có cống hiến, người ta đối xử vậy sao?". Người lính già im lặng, chắc
chẳng biết nói thế nào. Một người bên cạnh nói thêm: "Bên bản kia còn có
một người nữa, đi từ thời chống Pháp kìa". Và nếu trí nhớ của tôi không
quá tồi, thì cụ ấy tên là Điểu Heng, sinh năm 1926.
Tôi cố gắng tìm hiểu những người dân về mấy cái công ty đến lấy đất của
người dân với mục đích trồng rừng ấy. Khi tôi đi xem, thì chỉ thấy leo
ngheo vài cây keo trồng ngụy trang bên vệ đường, bên trong trồng cao su
con và chủ yếu để trồng mỳ. Tôi không hiểu tại sao chỉ có 2 xã là Quảng
Tín và Đăk Ngo của huyện Tuy Đức đào đâu ra đất nhiều thế để những hơn
chục công ty đến đó trồng rừng (?). Tôi cũng không hiểu cái thằng nào
nghĩ ra cái chính sách lấy hết đất đai của dân đem cho doanh nghiệp tư
nhân làm ăn, vậy dân lấy đất đâu làm ăn sinh sống, chẳng lẽ họ ăn được
đất mà sống hay sao? Tại sao những đến khi những người dân chân đất phải
vay mượn lặn lội gần cả 2000 km ra Hà Nội mà vẫn không ai giải quyết
cho họ? Tại sao khi người dân bị bắn chết, cơ quan CA làm gì mà bảo vệ
như bảo vệ một vị tướng về hưu? Những người mang quân phục xanh vàng với
7 lời dạy của Hồ Chí Minh đâu để bọn giang hồ trộm cướp đến ức hiếp
nhân dân thế? Tại sao? Nhiều quá, toàn những "tại sao", hay chỉ tại một
ngôi sao vàng năm cánh trên lá cờ?
 |
| Người đàn ông trẻ bị bắn chết |
Tôi cũng muốn viết một vài dòng cảm xúc về điều những chuyện tôi tận mắt
chứng kiến ở Đăk Ngo từ lúc tôi mới qua đó. Những điều tôi viết trên
đều rất chân thật, không khoa trương một chút gì. Tôi chỉ kể lại, còn
rất nhiều thiếu sót những câu chuyện họ kể cho tôi, những thứ tôi nhìn
thấy và cảm nhận. Nhưng khi cái cảm giác uất uất của tôi ở Đăk Ngo chưa
kịp tan hết thì những hình ảnh, những video ở Văn Giang đập vào mắt tôi.
Và có lẽ tôi phải đợi cảm xúc của mình lắng lại, tôi mới viết được
những dòng này vì nếu viết trước đó, chắc tôi chỉ toàn viết ra những lời
rất thô tục mà thôi. Và chiều qua, khi đang ngồi trong quán cafe, chị
Siu gọi điện cho tôi: "Em ơi, em làm gì giúp tụi chị với, mấy bữa nay,
mấy người trên này đi rẫy, bị tụi côn đồ ở HTX Hiệp Thành mang dao đuổi
chém, may mà chạy được nên không sao". Chị nói thêm một câu mà tôi cảm
thấy nghẹn đắng trong cổ họng: "Mọi người lại chuẩn bị ra Hà Nội nữa, có
cách nào khác đâu". Tôi: "Khi nào đi hả chị?". "Chị không biết nữa, khi
nào mọi người mượn được tiền thì đi, chứ bây giờ không ai còn tiền
nữa". Tôi viết những dòng này vì cảm thấy tự xấu hổ, vì chị và những
người ở đó đã hi vọng vào tôi một điều gì đó khi họ kể với tôi những oan
ức không biết làm sao nhưng tôi đâu thể làm được cái gì giúp đỡ mọi
người. Tôi viết những dòng này vì sự bất lực và hổ thẹn với chính mình.
Chia tay họ, những bàn tay chai sạn nắm chặt tay tôi như gửi cả sự chờ
đợi những tờ đơn dày cộm của họ vào đó. Tôi hổ thẹn. "Khi nào có dịp em
quay lại đây nhé!". Chắc chắn rồi! Tôi sẽ quay trở lại. Tôi muốn được
nghe những tiếng cồng chiêng vang vọng những thanh âm rộn ràng giữa đại
ngàn, được uống những chén rượu cần ngon nhất xứ cao nguyên. Mong rằng
ngày ấy, cao nguyên lại xanh ngút ngàn trở lại, mảnh đất Quảng Tín, Đăk
Ngo không còn chỉ là những giọt mồ hôi mặn chát, oan ức của mọi người.
Những người nông dân lại mỉm cười hạnh phúc khi thu hoạch thành quả trên
mảnh đất của mình không phải nơm nớp lo sợ. Những em nhỏ lại được tung
tăng cắp sách tới trường thay vì phải bỏ học đi bóc hạt điều thuê kiếm
ăn từng bữa. Ơn Chúa, cho ngày đó đến thật nhanh.
Café Đắng
8 Ý kiến:
bubbyMay 3, 2012 08:03 PMNgười dân nào chỉ biết lên mạng tung hô tán phét,địa phương nào chỉ biết đòi quyền lợi cho riêng mình.
Vậy chỉ khi nào người dân và xã hội đó mỏ mang dân trí thấp thì màu xanh sẽ trở lại thay vì màu đỏ như bây giờ.
Dễ như vậy mà cũng thày đời.!?
- Cù Huy Hà BãoMay 4, 2012 12:03 AMNgày xưa chiến tranh 20 năm chủ yếu là ở rừng,nào là đạn pháo,chất độc khai quang(da cam) do quân đội mỹ phun xuống rừng vẫn xanh,thử hỏi rừng còn không thưa vẫn còn từ ngày giải phóng cho tới nay 37 năm thử hỏi rừng còn không thưa hết vậy đảng phun chất độc gì mà diệt được rừng nhỉ trong khi quân đội mỹ lại không làm đượcTrả lời
chiến tranh thì cả quân đội mỹ.VNCH,và CSVN đều đánh nhau trong rừng sao chỉ có CSVN bị nhiễm chất độc da cam,còn lính VNCH,Mỹ thì không?
hay tại CS ăn ở ác giết người cướp của,giết dân thường lương tâm bị cắt rứt nên đẻ con bị ảnh hưởng rồi đổi thừa cho chất độc da cam? - Nhăng cuộiMay 4, 2012 03:13 AMVớ vẩn, viết nhăng cuội mà cũng viết đcTrả lời
Giải phóng mặt bằng là để góp phần xây dựng Tây nguyên giúp nhân dân có điều kiện cải thiện cuộc sống. người dân tộc quanh năm đều bám vào những rẫy cafe cơm ăn khg đủ no, trẻ em khng được đến trường, nay nhà nước mời gọi được các công ty đến đầu tư để phát triển, như thế là quý hóa quá rồi còn gì
Một số thành phần chống đối bịa đặt dựng chuyện, đã thế còn lợi dụng đồng bào dân tộc dân trí kém, chúng nó lừa gạt bà con đi khiếu kiện
bọn chúng là những kẻ phản động, cần nghiêm trị - Nặc danhMay 4, 2012 03:14 AMCó ai cho mính sáng kiến xem chúng ta phải làm gì giúp họ được, vì mình ko thể chỉ ngồi chuửi tụi nó : CSCĐ ; công sản cướp đất này hoài được,hết lời lẽ rồi.........Trả lời
- Nặc danhMay 4, 2012 03:38 AMĐó là vùng đất thuộc quyền quản lí của chủ tịch huyện Trần Đình Mạnh, nhân vật chính trong bài báo"người điền chủ miệt vườn", sở hữu 270 hecta đất trên báo Lao động cách đây khoảng 3 năm, không hiểu chung chi thế nào mà báo này đang viết hấp dẫn, hứa còn nữa rồi lại đi đúng lề, im bặt.Trả lời
Đó cũng nơi thầy giáo Đinh Đăng Định công tác rồi bị bắt chưa hẹn ngày thả. - QuangMay 4, 2012 03:47 AMNếu không tìm được công lý từ chính quyền thì hảy cùng nhau đứng lên vũ trang, tự tìm lấy công lý.Trả lời
câu hỏi này của bạn cũng không khó trả lời đâu !!!
mình xin hỏi bạn 2 câu thì từ đó bạn có thể suy ra được ngay
Chế độ nào tàn phá môi trường và hủy hoại thiên nhiên !!!?
xã hội nào ăn ngang nói ngược tráo trở và lếu láo ba ngoa thuộc hàng vô địch !!!?
vậy thì khi nào chế đố đó xã hội đó bị diệt vong thì cao nguyên sẽ lại thêm xanh
đơn giản vậy thôi mà cũng hỏi !!!