Thường Sơn (CTV Phía Trước)
- Hậu Văn Giang – lịch sử cưỡng chế đất đai ở Việt Nam lại bước sang
một trang sử mới. Kể từ đây, đổ máu diện rộng trong phản ứng đất đai sẽ
là hệ lụy không thể tránh khỏi vào thời kỳ ung thư giai đoạn cuối. Hệ
lụy đó sẽ chỉ kết thúc với thất bại thuộc về một phía – hoặc nhân dân,
hoặc chính quyền.
Hoang tưởng quyền lực
“Thong tin vu viec tai du an khu đo thi van giang, hung yen, đe nghị cac
co quan bao chi het suc can nhac, than trong, ton trong phap luat,
khong thong tin chu quan, mot chieu, khong kich đong, lam nong van đe,
khong su dung cac hinh anh đot lua, tu tap đong nguoi, luc luong cong
an, quan đoi rao lang, xo xat, khong đe cap chuyen bat, đanh thuong tich
cong an. Khong neu so nguoi tham gia tu tap. Xin tran trong cam on su
cong tac cua cac anh chị”.
Cùng thời điểm xảy ra vụ việc cưỡng chế đất đai ở huyện Văn Giang, tỉnh
Hưng Yên vào ngày 24/4/2012, trong máy điện thoại di động của bộ phận
lãnh đạo các tờ báo in và báo điện tử ở Việt Nam đã hiện ra dòng tin
nhắn như trên. Những câu chữ lộn xộn về chính tả và nội dung như vậy đã
có thể khiến người nhận tin ngạc nhiên hoặc lập tức liên tưởng ngay đến
loại tin rác xuất phát từ những chủ thể có tình trạng tâm thần không
bình thường, nếu chúng không được kết lại bằng một địa chỉ cụ thể: Vụ
Báo chí.
Dù
không thuyết minh là Vụ Báo chí thuộc cơ quan nào, nhưng ở Việt Nam chỉ
có một cách hiểu duy nhất: Ban Tuyên giáo Trung ương. Trên sân khấu
chính trị và đối mặt với khán giả mà đa phần thuộc về tầng lớp bị “cưỡng
bức cảm xúc”, Ban Tuyên giáo Trung ương là một trong những diễn viên
thể hiện nổi bật nhất thủ pháp độc thoại.
Chiến dịch cưỡng bức giải tỏa lấy đất sạch cho “dự án sinh thái lớn nhất
Việt Nam” Ecopark vào buổi sáng ngày 24/4/2012 vì thế cũng trở nên một
trong những kịch bản sân khấu được làm đậm nhất sắc màu áp chế của nó –
như sự tri ân vốn thường được thao diễn của một nhà nước vẫn được đặc tả
“của dân, do dân và vì dân”.
Lần cưỡng chế này, khác hẳn với tất cả những chiến dịch cùng tính chất
trước đây, đã được hoàn chỉnh kịch bản một cách không thể chê trách
được. Để ngay sau khi chiến dịch này kết thúc, giới chức chính quyền
Hưng Yên đã hoan hỉ thông báo về sự “thành công” trong việc tống khứ
nông dân khỏi ruộng vườn của họ.
Báo chí đã phải im miệng. Một lần nữa, trong không biết bao nhiêu lần từ
khi những người mang danh nghĩa cộng sản ở Việt Nam tuyên bố Đổi mới,
báo chí đã buộc phải im lặng.
Trừ tờ báo Đầu tư (thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư) mau mắn hưởng ứng chính
sách cưỡng chế nông dân bằng một bài đăng tải vuốt ve lợi ích của Công
ty Việt Hưng – chủ đầu tư dự án Ecopark, ba tờ báo Người Cao Tuổi, Sài
Gòn Tiếp Thị, Tầm Nhìn đã bị Ban Tuyên giáo “rút phép thông công” ngay
sau những bài viết mô tả một phần sự thật trên cánh đồng Xuân Quan. “Báo
chí bị kiểm duyệt” là một xác nhận của Đài RFI về câu chuyện đó.
Không thể hiểu khác hơn là nếu để tự do phát ngôn như cái bản ngã vốn tự
do thái quá của báo chí, Văn Giang sẽ biến thành Tiên Lãng thứ hai với
sự xuất hiện của một thế giới bình luận và phản biện hết sức cách biệt
vối “lề đảng”. Tính chất phản ứng tự phát của những khán giả không tự
nguyện, cũng như hình ảnh gậy gộc tóe máu trong tay của những người nông
dân khi phải trực tiếp cảm nhận từng phần cơ thể của mình bị lưỡi dao
độc tài cắt lóc, luôn tạo nên cảm giác quá bất an đối với một chính
quyền đang phải chịu đựng sự hành hạ của cơn ung thư di căn.
Chỉ có điều, cơ chế chịu trách nhiệm tập thể đã thường khiến cho căn
bệnh ung thư đó, dù có kịch độc, vẫn giống như hình ảnh của một cái chết
đến từ từ với tất cả thái độ mãn nguyện của nó. Nguyễn Tấn Dũng và
những đồng sự thân thiết trong ê kíp đầy tai tiếng về tham nhũng của ông
ta, có thể đã chưa hình dung đủ sâu sắc về ý nghĩa của thời kỳ cuối căn
bệnh ung thư là như thế nào.
Từ trước tới nay, người ta đã phải kinh ngạc về rất nhiều trường hợp
quan chức vẫn lao như thiêu thân vào vòng tội lỗi với giá treo cổ luôn
cận kề. Khái quát hơn, hiện tượng này có thể dành cho cả một cơ chế, một
chính quyền, một tập thể của những cá nhân đã chưa bao giờ nghĩ rằng
bản thân họ lại giống như thiêu thân khi áp chế dân chúng. Đơn giản là
trong não trạng của họ, quyền lực và tâm lý quyền lực là cứu cánh duy
nhất đối với họ. Căn bệnh hoang tưởng quyền lực cũng sinh ra từ đó, mau
chóng trở nên tồi tệ không kém gì bệnh ung thư di căn.
Sẽ còn đổ máu
Trong hoàn cảnh không còn có thể tiếp tục mị dân hơn nữa, dĩ nhiên người
tổng đạo diễn của cái sân khấu không cần đến khán giả đã làm tất cả
những gì trong khả năng còn lại của anh ta. Ở Văn Giang, người ta chỉ
còn nhận ra duy nhất một mắt xích bị cắt rời: công tác vận động quần
chúng.
Không có hội phụ nữ, hội cựu chiến binh, đoàn thanh niên hay những tổ
chức hội đoàn xã hội khác, cuộc cưỡng chế đã trở thành sân khấu độc
diễn của giới cảnh sát và ông bầu chủ đầu tư. Kinh nghiệm về chiến thuật
tác chiến đã cho thấy với quân số áp đảo 3/1, “ta” thường dễ dàng áp
đảo “địch”, hoặc 3.000 cảnh sát vũ trang có tổ chức đã hoàn toàn lấn át
1.000 nông dân tay không và manh mún.
Chiến thuật hiệp đồng binh chủng đã trở nên bài bản từ trên xuống dưới.
Những diễn viên chính đều đã xuất hiện trên sân khấu, kịch bản chuyển
tiếp và chuyển hóa giữa các vai diễn được đạo diễn một cách nhuần
nhuyễn. Cấp ủy và chính quyền, cảnh sát và dân phòng, tuyên giáo và vở
kịch câm dưới hàng ghế công luận…, tất cả đã làm nên một hiệu ứng sân
khấu trọn vẹn.
Nếu thiếu chăng, chỉ là bóng tối sau cánh gà. Trong vùng bóng tối đó,
khuôn mặt tổng đạo diễn chương trình không một lần hiện ra. Nhưng cũng
như mọi vở kịch trên đời và mọi thứ hoạt náo trong suốt lịch sử tồn tại
của các sân khấu, người nông dân hiểu rằng không thể có một vở kịch từ
trên trời rơi xuống. Mà bàn tay đạo diễn lại đến từ những người có năng
lực nhất của quốc gia để có thể biến thủ pháp cưỡng chế trở thành một
nghệ thuật chính trị về tính độc tôn.
Sự thỏa hiệp giữa các đạo diễn cao cấp đã được hoàn tất sau vụ Tiên
Lãng. Còn sau vụ nữ đại biểu quốc hội Đặng Thị Hoàng Yến bất ngờ bị
phanh phui mà đã làm dội lên dư luận về một cuộc chiến “Ba Tư”, người ta
cũng không nhận ra sự xuất hiện của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang. Thay
vào đó là những người thừa hành mẫn cán của đương kim Thủ tướng Nguyễn
Tấn Dũng, trong đó đáng kể nhất là vai trò của Bộ Công an, Thường vụ
Quốc hội, Ban Tuyên giáo cùng một số tờ báo.
Trước cả vụ Tiên lãng, vai trò và quyền thế khuynh loát của Nguyễn Tấn
Dũng có thể đã quá đủ để Bộ Chính trị, từ Nguyễn Phú Trọng, Lê Hồng Anh
đến những thành viên cấp dưới như Đinh Thế Huynh, hoặc bỏ phiếu thuận,
hoặc cúi mặt với phiếu trắng trước bất kỳ một cuộc cưỡng chế đất đai có
quy mô nào, nhất là nếu việc cưỡng chế lại gắn bó với lợi ích của một
nhóm kinh tế – chính trị gia đặc thù nào đó.
Khác hẳn với Tiên Lãng tự phát, Văn Giang lại là một cuộc đảo chính
không chính thức, không tuyên bố, được phát động bởi chính quyền nhằm
giành giật quyền lực từ tay nhân dân.
Kể từ đây, lịch sử cưỡng chế đất đai ở Việt Nam lại bước sang một trang
sử mới. Kể từ đây, các chính quyền địa phương sẽ không còn bị Tiên Lãng
đe dọa như một ám ảnh trong cơn mộng du ban ngày. Kịch bản và những kinh
nghiệm cưỡng chế ở Văn Giang sẽ được truyền tụng, xưng tụng trong giới
chức chính quyền và trong giáo trình huấn luyện tại các trường đào tạo
cảnh sát, để khi một địa phương nào đó cần sân khấu hóa hành động, họ sẽ
chỉ việc lấy lại, mô phỏng lại những gì mà những đồng chí và đồng đội
của họ đã tiến hành thắng lợi ở Văn Giang, với tín hiệu đồng thuận duy
nhất từ Bộ Chính trị chứ không phải từ những nông dân bị cướp đất.
Và cũng kể từ đây, đổ máu diện rộng trong phản ứng đất đai sẽ là hệ lụy
không thể tránh khỏi vào thời kỳ ung thư giai đoạn cuối. Hệ lụy đó sẽ
chỉ kết thúc với thất bại thuộc về một phía – hoặc nhân dân, hoặc chính
quyền.
© 2012 TCPT
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét