Quốc Việt, thông tín viên RFA, Campuchia
2012-05-03
Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Phnom Penh bày tỏ sự quan ngại sâu sắc
về sự cố dẫn đến cái chết của nhà hoạt động bảo vệ môi trường và nhân
quyền Chut Wuthy ở tỉnh Koh Kong.
Tang lễ của ông Chut Wuthy chụp hôm 28/4/2012
Yêu cầu điều tra minh bạch
Thông cáo của Đại sứ quán Mỹ hôm 3 tháng 5 nói rằng trong khi Hoa Kỳ
đang theo dõi chặt chẽ tình hình và tìm kiếm để có được một sự hiểu biết
toàn diện về nguyên nhân gây nên cái chết của ông Wuthy, Hoa Kỳ kêu gọi
chính quyền Campuchia thực hiện một cuộc điều tra kỹ lưỡng, minh bạch
và đáng tin cậy. Hơn nữa, Hoa Kỳ khuyến khích các cơ quan có thẩm quyền
truy tố nghi phạm, làm rõ trách nhiệm cụ thể.
Trường hợp giết chết nhà hoạt động nổi tiếng bảo vệ tài nguyên đất
nước và quyền con người, Hoa Kỳ lo ngại về việc sử dụng vũ lực để kiềm
chế các hoạt động đang thu thập những bằng chứng đốn gỗ lậu ở xứ chùa
Tháp.
Trả lời câu hỏi của phóng viên RFA, Hoa Kỳ sẽ làm gì liên quan vụ án
này, phát ngôn viên Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Phnom Penh là ông Sean
McIntosh trả lời bằng e-mail rằng: “Đại sứ quán Mỹ được nêu mối quan
tâm của mình với các nhà chức trách Campuchia về vấn đề này. Hoa Kỳ
khuyến khích chính phủ Hoàng gia Campuchia thực hiện các bước thích hợp
để hoàn thành một cuộc điều tra kỹ lưỡng, minh bạch và đáng tin cậy. Hoa
Kỳ kêu gọi chính phủ Hoàng gia Campuchia đảm bảo việc bảo vệ các quyền
cá nhân cơ bản dân sự và các quyền tự do báo chí”.
Ông Chut Wuthy, 43 tuổi, Giám đốc của tổ chức bảo vệ Tài nguyên thiên
nhiên đã bị bắn chết vào ngày 26/4 sau khi cùng hai nhà báo The
Cambodia Daily thu thập các bằng chứng công ty Timber Green đốn gỗ lậu ở
tỉnh Koh Kong. Hai nhà báo nói rằng vụ tranh cãi dẫn đến nổ súng giết
chết ông Wuthy khi ông từ chối trao máy ảnh được dùng chụp hình ở khu
vực công ty cấm.
Hoa Kỳ khuyến khích chính phủ Hoàng gia Campuchia thực hiện các bước thích hợp để hoàn thành một cuộc điều tra kỹ lưỡng, minh bạch và đáng tin cậy.
Ông Sean McIntosh
Báo cáo của lực lượng quân cảnh Campuchia cũng cho hay đã có tranh
cãi giữa ông Wuthy và người lính. Sau khi bắn ông Wutty, người lính đã
quay khẩu súng AK.47 bắn vào mình tự sát và đây là tình tiết khó hiểu
khiến cái chết này gây phẫn nộ dư luận trong và ngoài nước.
Trong khi đó, Thủ tướng Hun Sen đã ra lệnh cho thành lập Ủy ban hỗn hợp để mở cuộc điều tra của chính phủ.
Ông Mok Chito, Trưởng nhóm điều tra, kiêm Trưởng đội cảnh sát điều
tra phòng chống tội phạm của Bộ Nội vụ Campuchia cho biết chính phủ đang
thực hiện một cuộc điều tra đầy đủ và thích đáng. Ông đang thu thập
thêm bằng chứng để tiến hành kiểm tra làm rõ trách nhiệm cụ thể, kết quả
sẽ được thông báo công khai. Hiện, nhóm điều tra của ông đang tạm giữ
hai nghi phạm có liên quan vụ án trên. Ông Mok Chito nói:
"Đối với những yêu cầu của các tổ chức ngoài chính phủ muốn cùng
tham gia điều tra thì chính phủ rất phấn khởi hợp tác nhưng họ không có
trách nhiệm như đội cảnh sát điều tra. Chúng tôi có thể hợp tác với họ
bằng cách lấy lời khai hay chất vấn những nghi phạm hoặc bằng chứng họ
có. Vì chúng tôi có đầy đủ chuyên viên để làm việc.”
Thể hiện quyết tâm bảo vệ rừng
Ông Chut Wuthy đứng trước xe của mình tại Campuchia hôm 20/6/2011. AFP photo
Các tổ chức bảo vệ môi trường và nhân quyền Campuchia nói chính phủ phải
đảm bảo một cuộc điều tra toàn bộ được thực hiện bởi chính quyền thuộc
Ủy ban hỗn hợp. Chính phủ phải quan tâm và kiên quyết truy tố hoặc bắt
giữ nghi phạm. Điều này tương đương chính phủ quyết tâm bảo vệ rừng và
bảo vệ những nhà tranh đấu cho nhân quyền.
Ông Chan Saveth, nhân viên điều phối tổ chức nhân quyền ADHOC nói
rằng các tổ chức ngoài chính phủ muốn tham gia giám sát cuộc điều tra
của chính phủ. Nguyên nhân, nhiều thành phần thuộc nhóm điều tra của
chính phủ thiếu chuyên môn và kinh nghiệm. Ông nói thêm:
"Các tổ chức ngoài chính phủ đang chờ đợi kết quả điều tra của
chính phủ. Song song đó, chúng tôi cũng có một báo cáo riêng do chúng
tôi điều tra để gửi lên Ủy ban hỗn hợp điều tra để xem xét và so sánh
lại báo cáo vì chúng tôi cũng đến hiện trường điều tra. Tôi tin rằng nếu
nhóm điều tra của chính phủ thiếu độc lập thì kết quả điều tra sẽ thiếu
minh bạch và không kỹ lưỡng.”
Ông Chut Wutty là một trong những nhà tranh đấu bảo vệ môi trường,
rừng và nhân quyền tại xứ chùa Tháp. Ông Wuthy từng bị đe dọa từ trước,
khi ông tiến hành hoạt động điều tra và cùng dân vào rừng để ngăn chặn
các công ty chặt rừng để lấy đất trồng cao su ở tỉnh Kampong Thom, Stung
Treng, Kraties và tỉnh Preah Vihear.
Cái chết của ông, Liên Hiệp Quốc, Châu Âu, tổ chức Ân xá Quốc tế và
Hoa Kỳ kêu gọi phải điều tra ngay lập tức. Hoa Kỳ hoan nghênh tin tức
chính quyền thả tự do cho hai nhà báo bị bắt. Hoa Kỳ cũng kêu gọi chính
phủ Phnom Penh tiếp tục cam kết tạo ra không gian cho các nhà báo độc
lập để làm công việc của họ mà không sợ bạo lực hay bị ngược đãi.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét